Акциска контрола во Кичево: приведени музичари кои настапувале во локал

Министерството за внатрешни работи информира дека во координирана акциска контрола во Кичево е поднесена прекршочна пријава против група државјани на Босна и Херцеговина кои изведувале музички настап без да поседуваат соодветни работни дозволи.Контролата била спроведена во ноќта меѓу 29 и 30 ноември 2025 година од страна на Одделението за внатрешни работи Кичево и Регионалниот центар за гранични работи – Запад, во соработка со Државниот пазарен инспекторат и Државниот трудов инспекторат, согласно претходно изготвен план за засилени проверки во угостителските објекти.Во еден угостителски објект лоциран на магистралниот пат Кичево – Охрид биле затекнати пејачката Џ.Р. (23) и членовите на музички состав К.Џ. (27), Е.П. (25), Ф.Ј. (28) и И.К. (24), сите државјани на Босна и Херцеговина. При контролата било утврдено дека тие вршеле работа без претходно обезбедена работна дозвола, што претставува прекршок по член 23 став 3 од Законот за странци.Според член 217 став 1 точка 2 од истиот закон, против нив е поднесена прекршочна пријава до Основниот суд Кичево.

Македонија | пред 2 месеци

ВМРО-ДПМНЕ со остри обвинувања: „Заев и Филипче под контрола имаа само тендери“

Од ВМРО-ДПМНЕ денеска со остра реакција обвинија дека пораката „сѐ е под контрола“, која ја користеа поранешниот премиер Зоран Заев и поранешниот министер за здравство Венко Филипче, била алузија не на јавниот интерес, туку на контролата врз тендерските постапки.„СДС може колку сака да говори за реформи и европски вредности, но нивното седумгодишно владеење е запаметено само по тендери – тендери како политика, тендери како идеологија, а можеби и како лична легенда“, велат од партијата.Според ВМРО-ДПМНЕ, Филипче денес се обидува да ја изгради улогата на „морален коректив“ во опозиција, но, како што тврдат, „матрицата е иста“.„Прво создади хаос, па создади уште поголем хаос за да го прикриеш првиот; обвини некој трет и на крај изигрувај жртва“, се наведува во партиското соопштение.Најостриот дел од обвиненијата е насочен кон периодот 2019–2021 година, кој од партијата го нарекуваат „златна ера на тендерските шеми“. ВМРО-ДПМНЕ обвинува дека од стоковите резерви биле отпишани 2.000 тони јачмен и пченица, во вредност од околу 800.000 евра, иако пченицата била во употреблива состојба.„За ова бил направен записник кој го негирал фактичкото состојба и бил усвоен на владина седница, во период кога Филипче е дел од владиниот состав. Потоа се склучиле два тендери за набавка на 20.000 тони житарици од соседна држава за да се пополнат дупките во залихите“, соопштува ВМРО-ДПМНЕ.Партцијата додава дека тогашната влада на Заев, заедно со Филипче и Николовски, ги уверувала граѓаните дека „сѐ е под контрола“, но – според опозицијата – тоа значело само дека „внимателно си ги контролираат тендерите“.Во контекст на тековните најави за реформи во СДСМ, од ВМРО-ДПМНЕ прашуваат:„Како може СДС да се реформира кога самиот лидер е дел од истите шеми за кои избегнува да зборува? Наместо да се оградат, СДСМ го промовира Филипче како ново лице на опозицијата. Партијата ќе продолжи да тоне – затоа што човек кој не ја заштити државата додека беше на власт, не може да дели совети сега, од опозиција.“

Македонија | пред 2 месеци

Како започна Светскиот ден за борба против СИДА – приказна за глобална солидарност

На крајот од осумдесеттите години светот се соочуваше со една од најтешките здравствени кризи во поновата историја. СИДА, која за краток период од слабо разјаснет синдром прерасна во глобална епидемија, одземаше стотици илјади животи, додека предрасудите и стравот дополнително ги попречуваа напорите на лекарите и научниците. Во такви околности, на 1 декември 1988 година беше одбележан првиот Светски ден за борба против СИДА – настан што претставува пресвртница во јавниот пристап кон болеста.Иницијативата произлезе од Светската здравствена организација, односно од Глобалната програма за СИДА со која тогаш раководеше Џонатан Ман. Целта беше јасна: еднаш годишно целата светска јавност да се насочи кон истата тема, да се намали стигмата што ги следеше заболени и да се поттикнат владите да ја признаат сериозноста на епидемијата.Како датум беше избран почетокот на декември, период што не беше исполнет со други големи политички или здравствени кампањи, што овозможи поголема видливост.Првото одбележување имаше силен фокус на децата и младите, со цел да се покаже дека епидемијата не ги погодува само возрасните. Во многу земји се организираа телевизиски кампањи, јавни трибини, школски работилници и хуманитарни акции.Иако веќе се знаеше дека ХИВ не се пренесува со случаен контакт, стравот беше толку длабоко вкоренет што секој обид за отворен јавен разговор претставуваше значаен исчекор. Симболот на црвената лентичка, кој денес е неразделен дел од овој ден, се појави неколку години подоцна, но 1988 година го постави темелот на глобалната традиција во која секој 1 декември се зборува за превенција, рано тестирање и достапност на терапија.Светскиот ден за борба против СИДА многу брзо прерасна во најпрепознатливата меѓународна кампања посветена на една болест, вклучувајќи здравствени институции, културни установи, политичари и граѓани ширум светот.Одбележувањето доби и силна политичка димензија. Земјите преку јавни настапи и национални програми мораа да покажат колку се подготвени да се соочат со епидемија која бараше огромен здравствен, економски и општествен ангажман. Многу влади, кои дотогаш ја избегнуваа темата, почнаа да инвестираат во истражувања, едукација и програми за лекување. Тој пресврт се смета за едно од најзначајните достигнувања поттикнати токму од првиот Светски ден за борба против СИДА.Повеќе од три децении подоцна, 1 декември останува симбол на солидарност и потсетник дека борбата сè уште трае. Иако антиретровирусната терапија ја претвори СИДА од смртоносна во хронична болест, стигмата и нееднаквиот пристап до лекување сè уште претставуваат сериозен предизвик.

Свет | пред 2 месеци

Безживотно тело извлечено од Варадар кај велешко село: на ова место и во минатото имаше повеќе трагични случаи

Безживотно тело, вчера (30 ноември) е пронајдено во водите на реката Вардар кај велешкото село Уланци. По дојава од граѓани, екипите на Територијалната противпожарна единица Велес излегле на терен и со едно возило и двајца пожарникари-спасители го извлекле телото од реката. Случајот веднаш е предаден на надлежните служби.Основното јавно обвинителство Велес потврди дека е издадена наредба за обдукција со цел утврдување на идентитетот на починатото лице и причината за смртта. Надлежната обвинителка Цветанка Богоевска изјави дека се преземени првичните истражни дејства и дека истрагата продолжува за да се разјаснат сите околности поврзани со настанот.Овој дел од реката Вардар во минатото бил место на повеќе трагични случаи. Во јули 2025 година, по шестдневна потрага, беше пронајдено телото на 16-годишната Теодора Б., која исчезна во водите на реката кај Уланци. Претходно, во јануари 2018 година, во истиот предел беше пронајдено и телото на 77-годишен маж со иницијали А.Н.

Македонија | пред 2 месеци

Ексклузвини преговори во Флорида: Се преговара за две најтешки прашања

Во ексклузивниот приватен клуб „Шел Беј“ на југот на Флорида, во сопственост на Стив Виткоф, претставници на Вашингтон и Киев одржаа тајна средба за време на која беа послужени украински борш (традиционално руско-украинско јадење) и холупци – дипломатски гест што се толкува како сигнал дека САД се обидуваат да ја придвижат Украинa кон компромис во мировните разговори со Русија. Извор со непосреден увид во средбата, на која присуствувале државниот секретар Марко Рубио, специјалниот пратеник Стив Виткоф и зетот на Доналд Трамп, Џеред Кушнер, за СиЕнЕн изјавил дека станува збор за „исчекор напред“ и „надградба“ на првата рунда преговори што минатата недела се одржа во Женева. Но, и покрај напредокот, изворот предупредува дека многу чувствителни точки остануваат отворени и дека преговорите се далеку од финална фаза.Една од најконтроверзните точки е уставната определба на Украина за членство во НАТО, што Москва го бара како откажување, а Киев тврдo го одбива. Според изворот, преговарачите разгледувале можност Украина формално да не се откаже од евроатлантскиот курс, но де факто да биде блокиран патот кон НАТО преку двострани или повеќестрани договори меѓу Русија и одделни членки на Алијансата. Такво решение би било исклучително непопуларно во повеќе европски земји, а конечната одлука би ја имал претседателот Зеленски. Разговорите, сепак, покажуваат дека се бараат „креативни модели“ кои би ја заобиколиле украинската црвена линија, а истовремено би создадале простор за дипломатски напредок.Уште потешка точка е барањето на Кремљ, Украина да се откаже од делови од Донбас – територии што Русија ги анектираше, но не ги контролира целосно. Американскиот предлог предвидувал тие области да станат руска демилитаризирана зона без право на стационирање руски воени сили, но тоа решение Киев го смета за сериозно слабеење на сопствената одбрана. Изворот потврдува дека преговорите се движат и во врска со ова прашање, но не открива детали: „Ако стане јавно, може да се уништи можниот договор.“Додека Вашингтон и Киев бараат компромисни формули, најголемиот предизвик допрва следи – дали Москва ќе прифати нешто што отстапува од нејзините максималистички позиции. Кремљ досега не покажал подготвеност да се откаже од целта Украина да биде политички и стратешки подредена. Затоа, дипломатите предупредуваат дека иако се отвораат можности за украински чекори кон компромис, вистинскиот тест ќе биде руската реакција. Средбата во Флорида, иако обвиена со дискретност и симболика, го потврдува единственото нешто околу кое сите страни се согласни: мировниот договор нема да биде можен без болни одлуки.

Свет | пред 2 месеци

Снежна бура и софтверски дефект парализираа летови низ САД

Поради силна снежна бура и проблеми со авионски софтвер, низ Соединетите Американски Држави вчера биле пријавени 1.815 доцнења на пристигнувања и поаѓања, како и 490 откажани летови, соопшти компанијата „Флајт Авеар“, која во реално време обезбедува податоци за движењето на авионите.Најголеми пореметувања се забележани на аеродромите во Чикаго, Њујорк, Бостон, Минеаполис и Детроит, пренесе „Си-Би-Ес“.Авионските компании дополнително се соочија со проблеми за време на викендот откако Федералната управа за воздухопловство на САД (FAA) наложи илјадници авиони од типот „Ербас А320“ ширум светот да извршат неопходно софтверско ажурирање.

Свет | пред 2 месеци

Спречен обид за атентат во Русија

Руската Федерална служба за безбедност (ФСБ) соопшти дека спречила наводен обид за атентат врз висок офицер на Министерството за одбрана на Русија на Крим, за кој тврди дека бил планиран по налог на украинската воено-разузнавачка служба (ГУР).Според официјалното соопштение, ГУР наводно регрутирала државјанин на Украина, кому му биле дадени инструкции да постави експлозивна направа во приватниот автомобил на рускиот офицер и потоа да ја активира. ФСБ наведе дека лицето било уапсено пред да го изврши нападот, пренесува руската агенција „РИА Новости“.Во соопштението дополнително се тврди дека украинските разузнавачки структури интензивно бараат потенцијални извршители за, како што наведуваат, „терористички и диверзантски акции“, користејќи интернет-канали, социјални мрежи и платформите Телеграм и ВатсАп, со цел нанесување штета на Русија.Наводите на ФСБ не може независно да се потврдат, а украинските служби засега не се огласиле за случајот.

Свет | пред 2 месеци

Масакр во Калифорнија: Тројца деца и млада жена убиени на семејна прослава во Стоктон

Најмалку четири лица, меѓу кои и тројца малолетници, се убиени во масовна пукотница за време на семејно славење во градот Стоктон, Калифорнија. Загинатите се на возраст од осум, девет, 14 и 21 година, а уште единаесет лица се повредени, соопштија локалните власти.Нападот се случил вчера, непосредно пред 18 часот по локално време, во семеен ресторан во округот Сан Хоакин. Осомничениот напаѓач сè уште е во бегство, а полицијата стравува дека се работи за „целен напад“. Од канцеларијата на шерифот упатија повик до граѓаните да достават какви било информации, снимки или сведоштва што би можеле да ја забрзаат истрагата.Портпаролката Хедер Брент изјави дека станува збор за „незамислива трагедија“.„Истрагата е активна и непрекинато се води. Првичните сознанија упатуваат дека нападот можеби бил целен, но испитуваме повеќе можни мотиви“, додаде таа.Според заменик-градоначалникот Џејсон Ли, трагедијата се случила за време на детска роденденска прослава. „Роденден никогаш не смее да биде место на страв и крвопролевање“, порача тој.Градоначалничката на Стоктон, Кристина Фугаци, ја осуди пукотницата, нарекувајќи ја „целосно неприфатлива“.„Семејствата треба да го прославуваат животот заедно – а не да стојат покрај болнички кревети, молејќи се нивните најблиски да преживеат“, рече таа.Калифорнија има некои од најстрогите закони за огнено оружје во САД, но тие во последните години се предмет на правни спорови и укинувања. Во 2021 година федерален судија ја поништи забраната за оружје, а во 2022 година Врховниот суд донесе одлука која ги прошири правата за носење оружје, со што беа доведени во прашање и калифорниските прописи.Трагедијата во Стоктон повторно ја отвори дебатата за безбедноста, регулацијата на оружјето и политичките пречки што го забавуваат воспоставувањето поефикасен систем на контрола.

Свет | пред 2 месеци

По приведувањето во Кавадарци, Аца Лукас повторно во центар на скандал: Му го откажаа концертот во Република Српска

Концертот на српскиот пејач Аца Лукас, планиран за 12 декември во Олимпискиот центар Јахорина, е откажан поради фотографија на која се гледа во друштво со поранешниот командант на Армијата на РБиХ, Насер Ориќ. Организаторите соопштија дека снимката предизвикала „загриженост и вознемиреност“ кај јавноста во Република Српска, па затоа настапот е повлечен од програмата.Фотографијата, која ја објави самиот Ориќ, веднаш предизвика бурни реакции, меѓу кои и од Милорад Додик, кој порача дека Лукас „длабоко го повредил српскиот народ“ и дека по ова „го губи кредибилитетот за било каков настап во Република Српска“.Настанот уследи во период кога Лукас веќе беше дел од уште еден контроверзен наслов на Балканот. Пред само неколку недели, пејачот беше приведен во Македонија поради настап во скопски клуб без регулирана работна документација. По кратка постапка, на Лукас му беше изречена казна, а случајот доби широка медиумска покриеност. Лукас за ова обвинуваше македонски политичари од власта, меѓу кои премиерот Христијан Мицкоски. Потоа кажа дека повеќе нема да настапува во Македонија, за да по неколку дена се предомисли и посочи дека ќе дојде на концертот кој треба да го има во Скопје. Најново е дека парите од влезниците ќе бидат донирани за семејствата во Кочани.Во најновиот скандал, Ориќ тврди дека Лукас ниту знаел кој е тој ниту имал лоша намера – фотографијата, вели, била направена на приватна прослава кај заеднички пријател. Ориќ нагласува дека е „честен војник, двапати ослободен од сите обвиненија“ и дека пејачот не заслужува линч во јавноста.Лукас се огласи преку Инстаграм, наведувајќи дека никогаш не побарал поддршка од Додик, но дека тој лично барал од него.„Луѓето не ги делам по националност, вера или боја на кожа. На моите фанови не барам лична карта за да знам кој како се вика“, порача тој, додавајќи дека никогаш не бил дел од војни, поделби или политички игри.Откажаниот настап на Јахорина е најново поглавје во серијата контроверзии што го следат Лукас последниве недели, по приведувањето во Кавадарци.

Магазин | пред 2 месеци

Магнетна резонанца направена на Трамп ја разбранува американската јавност, претседателот сака да ги објави резултатите

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека ќе ги објави резултатите од магнетната резонанца направена во октомври, опишувајќи ги како „совршени“. Во разговор со новинарите за време на летот од Флорида кон Вашингтон, тој порача дека нема причина јавноста да не ги види наодите.„Ако сакате да ги објавам, ќе ги објавам“, изјави Трамп, пренесува AP News.И натаму, меѓутоа, останува нејасно зошто претседателот воопшто бил подложен на магнетна резонанца. Белата куќа досега не понуди прецизни информации за причините за прегледот, ниту пак соопшти кој дел од телото бил сниман.Единственото официјално објаснување пристигна од портпаролката Каролин Левит, која наведе дека Трамп поминал „напредно снимање“ во рамки на рутински систематски преглед во Националниот воен медицински центар „Волтер Рид“, и дека резултатите потврдиле „исклучително физичко здравје“.Сам Трамп вчера изјави дека не знае кој дел од телото бил предмет на снимање.„Немам поим. Беше само магнетна резонанца“, рече тој. „Не беше мозокот, зашто го решив когнитивниот тест и го положив со одличен успех.“Нејаснотиите околу причините за прегледот дополнително го поттикнаа интересот на американската јавност, особено имајќи предвид дека претседателот ретко ги споделува деталите за своето здравје. Доколку ги објави резултатите, како што најави, тоа би можело барем делумно да го разреши мистериозниот контекст на ова снимање.

Свет | пред 2 месеци

Првата дама со нов бизнис потег: Меланија лансира продукциска куќа и најавува филм за нејзиниот живот

Првата дама на Соединетите Американски Држави, Меланија Трамп, објави дека лансира сопствена филмска продукциска компанија под името „Мјуз филмс“. Најавата пристигна дискретно, преку десетсекунден клип објавен на нејзиниот официјален профил на платформата Икс, само неколку месеци пред премиерата на документарецот што го продуцира „Амазон студиос“ и чија вредност се проценува на околу 40 милиони долари.Во кратката објава, Меланија Трамп напиша: „Ви ја претставуваме: Мјуз филмс – мојата нова продукциска компанија. Филмот ‘Меланија’ ексклузивно во кината ширум светот од 30 јануари 2026 година.“ Името на компанијата е избрано по нејзиното поранешно кодно име во Тајната служба — „Мјуз“.Најавата се разликува од вообичаениот медиумски настап на семејството Трамп, кое традиционално промовира крупни проекти со голема помпа и агресивна кампања. Овојпат, Меланија одбра одмерен и речиси тивок пристап.Американските медиуми посочуваат дека веќе постојат две продуцентски компании со истото име — една европска подружница на „Амазон“ и една американска фирма позната по филмови како „Американски психопат“, „Самоубиствата на девиците“ и „Пролетни одмори“. Засега не е познато дали новата компанија на Меланија ќе соработува со нив или ќе функционира независно.Првиот официјален проект на „Мјуз филмс“ е документарецот „Меланија“, чиј договор, според информациите, бил склучен непосредно пред почетокот на вториот претседателски мандат на Доналд Трамп, во периодот кога основачот на „Амазон“, Џеф Безос, присуствувал на инаугурацијата.Студиото најавува дека филмот нуди „невиден пристап до 20-те дена пред претседателската инаугурација во 2025 година, низ очите на Меланија Трамп“. Публиката ќе ја следи додека ги организира подготвките за инаугурацијата, ги координира промените во Белата куќа и се враќа во јавниот живот со своето семејство. Во документарецот се вклучени ексклузивни снимки, приватни разговори и досега невидени локации.Договорот со „Амазон“ предвидува и право на дистрибуција на серија што треба да следи по документарецот, што сугерира дека проектите на Меланија ќе продолжат и по премиерата.Режисер на филмот е Брет Ратнер, чија кариера беше во застој по обвинувањата за сексуален напад од страна на неколку јавни личности, меѓу кои Оливија Ман и Наташа Хенстриџ. Ратнер ги негираше обвинувањата, а документарецот за Меланија претставува негово прво големо враќање во индустријата.Со „Мјуз филмс“, Меланија Трамп официјално влегува во светот на филмската продукција – чекор што отвора нова, неочекувана поглавје во нејзиниот јавен и професионален ангажман.

Магазин | пред 2 месеци

Револуционерен пробив: мозочни имунолошки клетки можат да ја запрат Алцхајмеровата болест

Ново научно истражување објавено во „Nature“ открива потенцијално пресвртно сознание во борбата против Алцхајмеровата болест. Меѓународен тим научници идентификуваше специфичен „прекинувач“ во мозокот кој активира заштитничко однесување кај микро глијата – имунолошките клетки задолжени за одбрана на мозочното ткиво. Овој механизам би можел да отвори пат кон развој на нова генерација терапии за една од најразорните невродегенеративни болести.Микро глијата, способни и да заштитуваат и да предизвикаат штета преку воспалителни реакции – покажале дека во контакт со амилоид-бета протеинските наслаги преминуваат во специфична, невропротективна состојба. Тимот предводен од невронаучничката Пинар Ајат од Медицинскиот факултет Icahn утврдил дека кога овие клетки се активирани на „заштитен начин“, тие забавуваат акумулација на амилоид-бета плакови и го ограничуваат појавувањето на токсичните тау-протеини.Истражувањето покажало дека овој корисен подтип на микро глија се одликува со пониски нивоа на протеинот PU.1 – одамна поврзуван со зголемен ризик од Алцхајмер – и повисоки нивоа на имуниот протеин CD28. Кога научниците го блокирале CD28 кај тестирани животни, бројот на штетни, воспалителни микро глијални клетки драматично се зголемил, а амилоидните наслаги станале уште почести.Овие податоци се совпаѓаат со претходни генетски откритија кои укажуваат дека луѓето со природно пониски нивоа на PU.1 почесто ја развиваат болеста подоцна во животот.„Ова откритие нуди важно објаснување зошто намаленото присуство на PU.1 е поврзано со помал ризик“, вели генетичарката Елисон Гоут од Icahn School of Medicine.Иако мозокот очигледно поседува сопствен одбранбен механизам против Алцхајмер, научниците нагласуваат дека тој не е доволно силен да го запре прогресот на болеста. Затоа се верува дека идните терапии би можеле да се насочат кон засилување на ова заштитно, имунолошко „вклучување“ кај микро глијата – чекор што би можел да создаде нова генерација имунотерапии за невродегенеративни заболувања.Истражувачите исто така посочуваат дека ова откритие го продлабочува разбирањето за врската помеѓу Алцхајмеровата болест и поширокиот имунолошки систем, покажувајќи дека микро глијата можеби функционираат слично на Т-клетките – клучни регулатори на имунитетот во остатокот од телото.Научната заедница го оценува откритието како значаен напредок, но последниот и најкритичен тест останува: да се утврди дали истиот механизам функционира и кај луѓето. Ако резултатите се потврдат, тоа би можело да значи почеток на сосема нова ера во третманот на Алцхајмер.

Свет | пред 2 месеци

Глобална пресвртница: лековите за слабеење ја менуваат економијата, навиките и здравствените системи

Американската фармацевтска компанија Eli Lilly минатата недела ја надмина вредноста од 1,5 билиони долари, влегувајќи во исклучителниот клуб што досега беше резервиран само за технолошки гиганти поврзани со вештачката интелигенција. Скокот од 40 проценти на вредноста на акциите следеше по објавата за удвоена продажба на лековите за слабеење Mounjaro и Zepbound, кои се покажуваат како еден од најпрофитабилните и највлијателни медицински производи на денешницата.Според анализата на ABC News, инвеститорите вакви вредности им доделуваат само на компании за кои веруваат дека создаваат промена што го обликува светот. А токму таква промена, наведуваат експертите, веќе се чувствува во глобалните навики на исхрана и здравствените политики.Анализа на Rabo Bank, специјализирана за агросекторот, заклучува дека „лековите за слабеење претставуваат пресвртница за потрошувачката на храна“. Според ова истражување, домаќинствата во САД со најмалку еден корисник на вакви лекови ја намалиле куповната моќ за намирници за шест проценти само за половина година. Сличен тренд се регистрира и во Австралија, каде продажбата на овие медикаменти е десеткратно зголемена од 2020 година.Станува збор за препаратите semaglutide (познат како Ozempic или Wegovy) и tirzepatide (Mounjaro, Zepbound), кои делуваат врз хормоните GLP-1 и GIP, го намалуваат апетитот и придонесуваат за значително слабеење. Но нивните ефекти не застануваат тука – според ендокринолозите, тие директно го подобруваат здравјето на срцето и бубрезите, преку активација на рецептори што го намалуваат воспалението и го подобруваат протокот на крв.Сепак, лековите имаат и недостатоци. Кај дел од пациентите се јавуваат несакани ефекти како мачнина, повраќање и дигестивни проблеми. Стручњаците предупредуваат и на загуба на мускулна маса и коскена густина – ризик што станува критичен кога пациентот ќе престане со терапијата, бидејќи килограмите се враќаат, но мускулите не.Иако нивната ефикасност ја зголемува побарувачката, цената останува сериозна бариера. Во Австралија, Ozempic без субвенции чини околу 150 долари месечно, а поскапите препарати како Wegovy и Mounjaro достигнуваат и до 700 долари. Владите се под притисок да ги субвенционираат, но долгорочните трошоци се огромни. Во САД, Конгресниот буџетски уред проценува дека покривање на овие лекови преку Medicare би ја чинело државата повеќе од 1,5 билиони долари годишно.Бизнис-интересите и конкуренцијата се засилуваат. Американската влада веќе преговара за намалување на цените од 1500 на 550 долари месечно, а компаниите Amgen, Pfizer, Roche и Zealand Pharma работат на нова генерација препарати – од месечни инјекции до таблети.Како што велат аналитичарите, ова е само почеток на новата ера на фармаколошко слабеење – ера што може да го промени начинот на исхрана, медицината, економијата и, на долг рок, здравствениот животен век на човештвото. За некои компании ќе значи рекорден профит.

Свет | пред 2 месеци

САД: Напаѓачот од Вашингтон радикализиран по доаѓањето во земјата?

Американските власти веруваат дека авганистанскиот имигрант обвинет за смртоносниот напад врз припадници на Националната гарда во Вашингтон бил радикализиран дури по неговото доаѓање во земјата. Ова го изјави министерката за домашна безбедност, Кристи Ноем, во интервјуа за NBC и ABC.Според надлежните, 29-годишниот Рахманулах Лаканвал, кој во средата пукаше врз двајца припадници на Националната гарда недалеку од Белата куќа – при што загина 20-годишната Сара Бекстром, а тешко беше ранет друг гардист – живеел во Вашингтон кога бил изложен на радикални влијанија. Ноем додаде дека истражителите бараат дополнителни информации од неговото семејство и пошироката заедница.Иако администрацијата на претседателот Доналд Трамп веднаш по нападот ја обвини политиката на неговиот претходник Џо Бајден за недоволна проверка на авганистанските бегалци, документите покажуваат дека Лаканвал добил азил токму во мандатот на Трамп, во април оваа година. Во САД пристигнал во 2021 година, како дел од масовната евакуација на Авганистанците што соработувале со американските сили по падот на Кабул.Ноем предупреди дека првичните сознанија укажуваат на радикализација во САД.„Веруваме дека тоа се случило откако пристигнал тука, преку контакти во неговата заедница,“ изјави таа. „Ќе разговараме со секој што бил во контакт со него. Секој што знае нешто – ќе биде пронајден и ќе одговара.“По нападот, Белата куќа најави низа рестрикции во имиграциската политика. Државниот секретаријат веќе го стопира издавањето визи за лица со авганистански пасоши, а претседателот Трамп изјави дека САД би можеле целосно да запрат со доделување на азил.„Нема рок. Може да трае долго. Имаме доволно проблеми – не ни требаат вакви луѓе,“ изјави Трамп во Air Force One.Покрај тоа, администрацијата замрзна и целата обработка на нови азилски барања, а се разгледува и можноста за депортација на лицата што веќе чекаат одлука.„Го проверуваме секој поединечен случај,“ предупреди Ноем. „Ако треба, ќе преземеме мерки.“Нападот, кој ФБИ го истражува како потенцијален терористички чин, повторно ја отвори дебатата околу федералните процедури за скрининг на мигранти и политичката злоупотреба на инциденти од ваков тип во предизборни и кризни периоди.

Свет | пред 2 месеци

Војните ја зголемуваат продажбата: производителите на оружје со историски највисоки приходи

Производителите на оружје ширум светот во 2024 година оствариле рекордни приходи, поттикнати од војните, зголемените геополитички тензии и растечките буџети за одбрана, покажуваат најновите податоци на Штокхолмскиот меѓународен институт за мировни истражувања (СИПРИ). Според извештајот, сто најголеми светски одбранбени компании забележале раст од 5,9 проценти на годишно ниво, достигнувајќи вкупни приходи од околу 679 милијарди долари – највисока бројка досега.Побарувачката за вооружување нагло порасна како последица на војната во Украина, воениот конфликт во Газа и зголеменото чувство на несигурност во повеќе региони. Многу компании во изминатата година ги проширија капацитетите, отворија нови фабрики или купија конкурентски фирми со цел да одговорат на барањата на пазарот.САД остануваат доминантна сила во одбранбената индустрија: 39 од 100 најголеми компании се американски, а нивните приходи пораснале на 334 милијарди долари – речиси половина од глобалниот вкупен износ. На врвот се Lockheed Martin, RTX и Northrop Grumman. За првпат на листата се појави и SpaceX на Илон Маск, чијшто одбранбен сегмент ги удвоил приходите на 1,8 милијарди долари.Во Европа, вкупната продажба на оружје (исклучувајќи ја Русија) пораснала за 13 проценти и достигнала 151 милијарда долари, пред сè поради големата побарувачка поврзана со украинскиот конфликт и силната перцепција за руска закана. Германските Rheinmetall, ThyssenKrupp, Hensoldt и Diehl заедно бележат раст на приходите од 36 проценти.Рускиот напад врз Украина истовремено доведе до зголемување на приходите кај производителите од двете страни. Украинскиот Укроборонпром има раст од 41 проценти, а руските Ростех и United Shipbuilding Corporation заработиле 31,2 милијарди долари – 23 проценти повеќе од лани, и покрај санкциите и недостигот од компоненти.Израелските одбранбени компании, и покрај критиките за операциите во Газа, оствариле раст од 16 проценти, достигнувајќи 16,2 милијарди долари, а интересот за израелски системи останува висок.Кинеската индустрија, пак, забележала пад од 10 проценти поради низа корупциски скандали во процесите на набавка, што довело до одложување или откажување големи договори. Азија и Океанија, и покрај растот во Јапонија и Јужна Кореја, вкупно бележат пад од 1,2 проценти, што ги прави единствениот регион со намалена продажба.Од Greenpeace предупредуваат дека Европа станува „жариште на глобалното повторно вооружување“ и дека рекордното трошење за одбрана ја води планетата „во погрешна насока“.СИПРИ ги следи глобалните приходи од оружје од 1989 година, а податоците за кинеските компании ги вклучува од 2015 година.

Свет | пред 2 месеци

Брачен пар со измама освои 680.000 евра во казино во Австралија

Брачна двојка од Казахстан е уапсена во Сиднеј под обвинение дека со помош на скриени камери и тајни слушалки измамила казино и незаконски се стекнала со речиси 1,2 милиони австралиски долари (околу 680.000 евра), соопшти полицијата на Нов Јужен Велс.36-годишната Дилноза Исраилова била откриена кога вработени во казиното во деловната зона Баренгару забележале мала, едвај видлива камера прицврстена на нејзината маица со ликот на Мики Маус. Нивната сомничавост прераснала во интервенција, по што полицијата ги уапсила Исраилова и нејзиниот сопруг, 44-годишниот Алишерихожа Исраилов.При претресот, кај нив биле пронајдени „магнетизирани сонди“ и додатоци со огледало за мобилен телефон, за кои истрагата утврдила дека биле користени за манипулирање со игрите на среќа. Според полицијата, двојката во октомври пристигнала во Австралија од Казахстан и истиот ден поднела барање за членство во казиното.Во текот на следните недели, тие често го посетувале казиното — наводно „Crown“ на сиднејската марина — и успеале да „освојат“ вкупно 1.179.412 австралиски долари. Овој невообичаено висок и континуиран „добитен“ биланс ги алармирал вработените, кои наводно ги фатиле на дело.Истрагата покажала дека шпионската опрема била поврзана со нивните мобилни телефони, што им овозможувало во живо да ги прегледуваат снимките од масите за игра. Тие носеле и дискретни слушалки преку кои, според обвинението, добивале инструкции кога да вложуваат и како да играат.Полицијата наведува дека не се бараат други осомничени за ова дело. При дополнителен претрес на нивниот сместувачки објект, биле пронајдени и други уреди за кockање, лuksузен накит и 2.000 евра во готовина.Двојката вчера била изведена пред суд, каде што нивното барање за кауција било одбиено. Според „Guardian Australia“, мажот повторно ќе се појави пред суд на 11 декември, додека неговата сопруга е закажана за рочиште во февруари.

Свет | пред 2 месеци

За да се нулира „ургирање кај Петре“, од денеска пробен период на системот кој автоматски ќе казнува во Скопје, Тетово, Куманово и автоматите

Од денеска официјално започна пробниот период на системот „Сејф Сити“, дел од проектот „Безбеден град, безбедна држава“, со кој Министерството за внатрешни работи воведува целосно автоматско регистрирање на сообраќајни прекршоци преку паметни камери.Дел од возачите уште вчера ги добија првите СМС-известувања со линкови за увид во забележаните прекршоци. Еден од нив возел само 2км/час повеќе од дозволеното, па бил уловен. Во тест-фазата нема да се изрекуваат казни — граѓаните ќе добиваат само предупредувања и увид во тоа како изгледа записникот што ќе го добиваат од 1 јануари, кога системот ќе премине во целосна примена.Камерите ќе регистрираат пречекорување на дозволената брзина, минување на црвено светло, истечена сообраќајна дозвола и непрописно паркирање. Потоа, автоматски ќе генерираат записник кој сопствениците ќе можат да го преземат преку СМС или мејл линк. Со фотографија, системот ќе докажува каде е забележан прекршокот.Проектот моментално е активен во Скопје, Тетово и Куманово, како и на автопатските делници на коридорите 8 и 10, а очекувањата се до средината на следната година да биде покриена целата држава.Со пуштањето на системот денес, МВР најавува дека целта е едноставна: намалување на хаосот во сообраќајот, казнување на најчестите ризични прекршоци и зголемување на безбедноста за сите учесници во сообраќајот.За полесни прекршоци ќе се плаќа парична казна, додека за посериозни следи повик на суд и можно одземање на дозволата за управување.„Казната ќе стигне на мобилен. Ако сакате доказ – ќе го добиете. Ако сакате да го видите прекршокот – ќе имате слика. Ако сте се возеле со 'Ферари' и сте го загрозиле сообраќајот, ќе го дадеме на детската градинка. Но едно е сигурно – тоа возило повеќе нема да биде ваше“, рече Тошковски пред пет месеци.

Македонија | пред 2 месеци

(Фото) Изненадување за возачите: Системот „Безбеден град“ почна денес – првите СМС-пораки веќе пристигнуваат

Иако МВР најави дека системот „Безбеден град, безбедна држава“ ќе стартува утре, 1 декември, дел од возачите денес изненадувачки ги добија првите СМС-известувања за регистрирани сообраќајни прекршоци.Пораките доаѓаат од официјалниот испраќач МВР-СЦ и содржат регистарски ознаки на возилото, како и линк преку кој граѓаните можат да го преземат записникот за констатираниот прекршок. Во документите се наведени сите детали — локација, време, вид на прекршок, измерена брзина, како и техничките податоци од камерите „Tattile“, со датум на бaждарење.Граѓаните кои веќе ги добија овие пораки велат дека системот очигледно е пуштен во функција еден ден пред најавениот старт. Според МВР, периодот до Нова година треба да биде тест-фаза во која се праќаат само предупредувања, но денешните пораки покажуваат дека камерите веќе активно снимаат и регистрираат прекршоци.Од 1 јануари, системот ќе премине во целосна примена и секој сторен прекршок ќе биде казнет без толеранција — и во град, и на автопат. Сопствениците на возилата ќе добиваат СМС и мејл известување со записник и платен налог, а рокот за плаќање половина казна ќе биде осум дена од приемот.Камерите се поставени на повеќе клучни раскрсници во Скопје, како и на автопатите долж коридорите 8 и 10, а целта е намалување на прекумерната брзина, минување на црвено и неправилното паркирање — прекршоци кои во последните години доведоа до серија тешки несреќи со фатални последици.Судејќи по денешниот ден, технологијата веќе ја презеде работата. Камерите снимаат, системот регистрира, а возачите ги добиваат првите пораки — иако „официјално“ стартот беше закажан за утре.

Македонија | пред 2 месеци

Попладнево седум лица се уапсени за насилство и пиротехника: со инциденти помина натпреварот Вардар-Шкупи

Седум лица се приведени поради нарушување на јавниот ред и мир по завршувањето на денешниот фудбалски натпревар од Првата македонска фудбалска лига меѓу ФК Вардар и ФК Шкупи, одигран на тренинг-центарот на ФФМ „Петар Милошевски“.Од Министерството за внатрешни работи соопштија дека лицата се приведени на две одделни локации во Скопје, поради фрлање пиротехнички средства спротивно на Законот за спречување насилство на спортски натпревари, како и поради дрско и непристојно однесување и непочитување наредби од полициски службеници.Според МВР, против приведените ќе бидат преземени соодветни мерки согласно законските прописи. Инцидентите се случиле непосредно по завршувањето на натпреварот, по што полицијата интервенирала за да спречи дополнително нарушување на јавниот ред.

Спорт | пред 2 месеци

(Видео) „Еве го јунакот“: емотивен момент на концертот на Слаткар со младиот херој од Кочани кој спаси повеќе животи

„Еве го јунакот“, напиша Марко Маринковиќ – Слаткар, откако на својот синоќешен настап во „Станица 26“ го препозна Јован Костадинов, момчето-херој од Виница кое стана симбол на храброст по трагедијата во дискотеката „Пулс“ во Кочани. Во полн клуб и атмосфера на еуфорија, моментот кога Слаткар ја пееше „Да полетам“ и се симна меѓу публиката за да го гушне Јован, ја претвори вечерта во сцена што долго ќе се памети.Слаткар се проби низ толпата и запре токму пред момчето што во кобната мартовска ноќ спаси околу повеќе млади животи. Го прегрна силно и го бакна, а Јован – видно возбуден – со истата емоција му возврати. На својот Инстаграм профил подоцна објави видео и напиша дека Слаткар му е омилен уметник.Настапот во „Станица 26“ следеше по големиот концерт во Арената „Борис Трајковски“, каде Слаткар настапи со Тони Зен, но токму овој интимен момент со Јован остана најсилната порака од вечерта – почит, човечност и благодарност за храброста која спасува животи.

Македонија | пред 2 месеци

Од утре стартува ‘Безбеден град’: камерите ќе снимаат, од јануари ќе казнуваат, ако сторите прекршок ќе добиете известување

Од утре, 1 декември, камерите на „Сејф сити“ поставени на скопските булевари и раскрсници ќе почнат автоматски да ги регистрираат сообраќајните прекршоци, како дел од стартувањето на системот „Безбеден град, безбедна држава“. Министерството за внатрешни работи најави дека до Нова година ќе трае пробниот период во кој прекршителите ќе добиваат само предупредувања, додека од 1 јануари системот влегува во целосна примена и ќе се испраќаат казни.Портпаролот на МВР, Гоце Андреевски, изјави дека нема да има толеранција за прекршоците регистрирани со камера и дека санкционирањето ќе биде согласно Законот за безбедност на сообраќајот, без разлика дали се работи за населено место, автопат или експресен пат. Најпрвин ќе се документираат пречекорување брзина, минување на црвено светло, возење со истечена важност на сообраќајната дозвола и непрописно паркирање, а во следната фаза ќе се додаваат нови видови прекршоци.Секој сопственик на возило чие прекршување ќе биде регистрирано ќе добива СМС и мејл со линк за преземање на записникот и платниот налог. Рокот за плаќање половина казна е осум дена од приемот на известувањето, а по неговото истекување износот мора да се плати целосно во наредните осум дена пред да започне присилна наплата. Казните ќе може да се плаќаат електронски, по што системот автоматски го известува МВР дека глобата е подмирена.Во последните години, јавноста беше сведок на низа фатални сообраќајни трагедии, особено прегазувања на пешаци на пешачки премини од возачи кои возеле со брзина многукратно поголема од дозволената. Дополнителен проблем е масовното непрописно паркирање, со што тротоарите и велосипедските патеки често се непроодни. Граѓаните се поделени околу тоа дали камерите ќе ја подобрат состојбата, но дел од нив сметаат дека строгите правила и автоматските казни ќе ги дисциплинираат најдрските возачи.Министерот Панче Тошковски претходно најави дека во првата фаза камерите ќе функционираат во Скопје, Тетово и Куманово, како и на автопатите и експресните патишта по Коридорите 8 и 10. До средината на следната година треба да биде покриена целата држава. Целта, како што посочуваат од МВР, е поредовен, побезбеден и пофункционален сообраќај.Од утре камерите ќе снимаат и предупредуваат, а веќе на стартот на 2026 година ќе почнат да казнуваат. Дали технологијата ќе ги вразумни возачите, ќе стане јасно многу брзо.

Скопје | пред 2 месеци

Драстични мерки по убиството на гардистка: стопирани азили, визи и ревизија на зелени карти

Американската Служба за државјанство и имиграција (USCIS) соопшти дека ги стопира сите одлуки за азил, само два дена по вооружениот напад во близина на Белата куќа во кој загина 20-годишната припадничка на Националната гарда Сара Бекстрам. Директорот на USCIS, Џозеф Едлоу, објави дека суспензијата останува на сила додека не биде осигуран „највисок можен степен на безбедносни проверки“ за секој странски државјанин кој аплицира за престој во САД.Американскиот Стејт департмент дополнително ги замрзна сите визи за лица кои патуваат со авганистански пасоши, соопшти државниот секретар Марко Рубио. Паралелно, претседателот Доналд Трамп најави целосна забрана за прием во САД на лица од, како што рече, „земји од третиот свет“, без образложение кои држави ги опфаќа мерката и кога би стапила во сила.Администрацијата соопшти и дека ќе ги ревидира сите зелени карти издадени на државјани од „земји што предизвикуваат безбедносни грижи“, меѓу кои Авганистан, Иран, Либија, Сомалија, Јемен, Куба, Венецуела и уште дванаесет други држави. Мерката предизвика остри реакции кај организациите за човекови права, кои предупредуваат дека трагедијата се користи за политички цели и за заострување на имиграциската политика.Нападот се случи во среда, кога вооружен напаѓач – авганистански државјанин кој влегол во САД во 2021 година – отвори оган само неколку блокови од Белата куќа. Бекстрам подоцна им подлегна на повредите, додека вториот гардист останува во критична состојба. Осомничениот е притворен, а мотивите за нападот засега не се познати. Претседателот Трамп ја искористи трагедијата за да ја критикува досегашната политика кон бегалците, обвинувајќи ја администрацијата на Бајден дека дозволила „опасни луѓе“ да влезат во земјата.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Инцидент на прес-конференција: Трамп ја навреди новинарката по прашање за нападот кај Белата куќа

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно предизвика контроверзии со навредлив однос кон медиумите, откако на прес-конференција по повод Денот на благодарноста ја нарече новинарката на CBS, Ненси Кордес, „глупа личност“. Инцидентот се случи веднаш по неговиот разговор со припадници на американските вооружени сили, а повод беше прашањето за неодамнешната вооружена пресметка во близина на Белата куќа, во која загина припадничка на Националната гарда, а друг војник беше тешко повреден.Кордес го праша Трамп зошто ја обвинува администрацијата на Џо Бајден за нападот, кога осомничениот – авганистански државјанин Рахманулах Лаканвал – според внатрешните извештаи поминал безбедносни проверки и не покажувал ризични елементи. Претседателот реагираше бурно, велејќи: „Затоа што го пуштија внатре, дали сте глупи? Дали сте глупа личност? Доаѓале со илјадници други кои не треба да бидат тука.“Осомничениот Лаканвал, на возраст од 29 години, пристигнал во САД во 2021 година преку програмата „Добредојдовте сојузници“, наменета за Авганистанци кои соработувале со американските сили. Во нападот загина 20-годишната гардијка Сара Бекстрам, додека 24-годишниот наредник Ендру Волф останува во критична состојба. Напаѓачот исто така е хоспитализиран, а ФБИ случајот го истражува како можен терористички акт.По инцидентот, администрацијата на Трамп ги стопираше имиграциските постапки за авганистански државјани и најави ревизија на сите азилски предмети одобрени под администрацијата на Бајден, како и дополнителни безбедносни проверки за носители на „зелена карта“ од 19 високо ризични држави.Ова е втор инцидент за само две недели во кој Трамп навредува новинарка. На 14 ноември, во авионот Air Force One, на репортерка која постави дополнително прашање за случајот Џефри Епстин, тој и одговори со зборовите: „тишина, прасице“.

Свет | пред 2 месеци

Москва: Украински служби планирале експлозија на гасовод, ФСБ го спречила нападот

Руската Федерална служба за безбедност (ФСБ) соопшти дека спречила обид за диверзија на гасовод во Серпуховскиот округ во Московската област, за кој, според нивните тврдења, стоеле украинските разузнавачки служби. Според официјалното соопштение, во текот на ноќта бил уапсен 56-годишен руски државјанин во моментот кога наводно се обидувал да постави импровизирана експлозивна направа на дел од гасоводот.Како што пренесува агенцијата РИА Новости, ФСБ наведува дека осомничениот претходно добил инструкции од „украински курир“, по што купил автомобил и електрична бушилка, а потоа, следејќи ги координатите што му биле доставени, пронашол скриено складиште со рачно изработени експлозивни направи.ФСБ тврди дека со навремената интервенција е спречена поголема материјална штета и потенцијален ризик за безбедноста во регионот. Од Украина засега нема коментар за случaјот.

Свет | пред 2 месеци

Оливер Спасовски сака да ја напушти координаторската функција во таборот на СДСМ

Пратеникот и поранешен министер за внатрешни работи Оливер Спасовски побарал да биде разрешен од функцијата координатор на пратеничката група на СДСМ, но, како што посочи, причината не се резултатите од локалните избори, туку несогласувањата со партискиот предлог за стратегија на „црвени линии“ во спорот со Бугарија.Спасовски бил против ваков партиски пристап, предупредувајќи дека воведување фиксни линии во чувствителен меѓудржавен дијалог може да ја усложни позицијата на Македонија и да ја ограничи флексибилноста во надворешната политика.Неговите забелешки, според партиски извори, не биле прифатени, по што тој побарал да се повлече од координаторската улога во Собранието. Со тоа тој ги демантираше шпекулациите дека се работи за уште една кадровска смена во пакетот одлуки на новиот претседател на СДСМ, Венко Филипче, кои уследија по партискиот пораз на локалните избори.Спасовски останува пратеник, но неговото повлекување од координацијата во пратеничката група дополнително ги отвори прашањата за внатрепартиските односи и за различните ставови во СДСМ околу надворешно-политичките теми. Партијата засега не соопшти кој ќе ја преземе функцијата координатор.

Македонија | пред 2 месеци