Уапсен сопственикот на кравите во кривопаланечко: „Целта им беше татко ми кој ништо не направи“

Попладнево е уапсен сопственикот на кравите за кои жителите во кривопаланечкиот регион реагираа дека им го уништуваат земјоделскиот имот барајќи храна и го загрозуваат сообраќајот во околината.Сопственикот е уапсен затоа што наводно им се заканувал по живот на повеќемина граѓани кои трпеле штета од неговиот добиток, но ќерката на сопственикот, Јулијана Ѓоргиевска за „Фокус“ вели дека не направил ништо за да биде приведен.Го приведоа татко ми, а сестра ми заврши во болница. Кравите пак се ослободени и излегува дека цела акција не беше за добитокот туку само да го уапсат татко ми кој буквално ништо не направи, рече за „Фокус“ косопственичката на стадото крави Јулијана Ѓоргиевска.

Македонија | пред 1 месец

(Во живо) „Дејан не е монструм“ - адвокатката на газдата на „Пулс“ жестоко го брани пред судот

Адвокатката на Дејан Јовановски-Деко, газда на „Пулс“ кажа дека тој не е монструм, ниту виновен за трагедијата во која загинаа 63 лица.„Тешко ми е да го бранам човекот што за сите вас, во вашите очи е убиец, а за мене само еден обичен човек. Еден обичен човек кој колку и да го правите монструозен, тој не е. Тој е човек на кого му падна на товар, институционалната одговорност. Не сме свесни ниту колку локали и моментално функционираат пропуштени од институцинален надзор, кој во конкретниот случај ниту ние немаше да го осазнаеме, ако ја немавме и немарноста на ангажираните музички артисти (ДНК) кои биле ангажирани во локалот на Дејан“, рече адвокатката.„Дејан е човек, а не монструм. Не сакал тоа да се случи. По оваа трагедија која е последица на долгогодишната непрофесиналност на системот, морам да напоменам дека и јас како човек кој живее во ова општество, барам правно издржана завршница.Таа го критикуваше обвинителниот акт.„Ова е најиздржаното обвинение. Говорот на Обвинителството беше поетичен“, додаде таа.СЛЕДЕТЕ ВО ЖИВО:

Настани | пред 1 месец

Никој, па ни газадата Деко не чувствува вина за смртта на 63 млади животи

Сите обвинети за трагедијата во „Пулс“ ја негираат вината – ниту еден од 38-те обвинети не се чувствува одговорен за смртта на 63-те младиВо судницата во Идризово денес заврши изјаснувањето за вина на обвинетите за најтешката трагедија во поновата историја на Македонија – пожарот во дискотеката „Пулс“ во кој загинаа 63 млади лица. И покрај огромните човечки загуби, ниту еден од 35-те физички и трите правни лица не призна вина.Првообвинетиот, газдата на „Пулс“, Дејан Јованов – Деко, кратко и јасно изјави:„Не се чувствувам виновен за кривичното дело што ми се става на товар.“Истото го повторија и неговиот син, братот, како и сите други обвинети меѓу кои има поранешни градоначалници, директори, инспектори и функционери. Клучните фигури: никој не чувствува вина, многумина зборуваат за „конструкции“Митко Стојанов, поранешен управител, иако изрази длабоко жалење, сепак не ја призна вината:„Жалам за изгубените животи, и животот би го дал за некои од нив. Но не се чувствувам виновен.“Тодор Јованов, задолжен за влезниците – и сам родител на повредено дете – рече:„Им посакувам брзо опоравување. Како родител на повредено дете изразувам сочувство… но не сум виновен.“Политичките фигури со став: обвинението е „селективно“ и „политички мотивирано“Ексградоначалникот Љупчо Папазов беше најотворен во критиката:„Ова е конструирано обвинение. Разбирам за што сум обвинет, но истрагата е селективна.“Поранешниот директор на ДЗС, Шабан Салиу, исто така не ја призна вината:„Процесот е политички мотивиран и правно неоснован.“Инспекторите и службениците: „Немаме никаква вина“Голем дел од инспекторите – оние кои требало да ги контролираат документацијата, безбедносните стандарди и техничките услови на објектот – изјавија дека се обвинети само „за бројка“.Градежниот инспектор Огњан Георгиев:„Немам никаква вина. Обвинет сум само за да има повеќе луѓе на списокот.“Пазарниот инспектор Весна Кузмановска:„Дечиња има таму, другари на моите деца… Сочувствувам, но не чувствувам вина.“И останатите инспектори – Љупчо Стаменков, Николчо Гоцев, Зоран Николовски, Беким Максути, Аднан Џафероски – исто така ја негираа одговорноста.Обезбедувањето: „Ние спасувавме животи“Вработените од обезбедувањето „Рубикон“ тврдат дека единствено се обидувале да помогнат.Мартин Ѓорѓиев:„Делата што ми се ставаат на товар не ги прифаќам. Ние ризикувавме живот за да спасиме други.“Стојанчо Димитријев:„Чувствувам само болка што не спасив повеќе.“Ивица Грозданов, Јане Јанчевски и сопственикот Александар Нацев (чиј предмет неодамна беше споен) исто така не признале вина.

Македонија | пред 1 месец

Шофери на министри се веќе казнети, за министер за полиција, премиер, претседател важат други правила, вели Тошковски

Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски денеска истакна дека системот „Сејф сити“ ќе функционира исклучиво на принцип на неселективност и дека ниту еден функционер, вработен во институциите или возач на службено возило нема да биде изземен од санкции доколку направи сообраќаен прекршок.Одговарајќи на новинарско прашање дали функционерите ќе бидат казнувани, Тошковски рече дека правилата ќе важат за сите, без исклучок.„Сејф сити единствено може да даде соодветен одговор ако прави до крај неселективност. Никој нема да биде исклучен. Возило на Брза помош кога ќе вози побрзо од јасно пропишани ситуации, нема да биде казнет. Исто и за возило на МВР кое работи. Ќе ја има јасно утврдени процедури. Тоа ќе биде констатирано во рамки на Сејф сити. Никој нема да биде иззмеен, односно ќе биде казнет. Веќе досега, шофери на неколку министри се казнети. Сториле сообраќаен прекршок, било констатирано од полицајци, биле казнети“, рече министерот за внатрешни работи Панче Тошковски прашан дали функционерите ќе бидат казнети.Според него, и досега биле казнувани шофери на министри.„Ниту министерот за внатрешни работи во рамки на тековното работење, нема да биде екскулпиран во сообраќаен прекршок. Во рамки на утврдена процедура за министер за внатрешни работи, претседател на држава, премиер, претседател на Собрание, тука важат други правила на игра“ одговори Тошковски на прашање „Колку ве возеа вас додека доаѓавте на настанот“, а кога новинарот посочи „Значи ве возеле повеќе од 50 км/ч, тој додаде „Вие сакате да чуете нешто што би дало шмек и доза дека не важи правилото за министерот. Но тоа не е точно. Министерот нема цел живот да биде министер, еден ден нема. И сега ако министерот управува возило над дозволеното, ќе биде казнет. И досега биле казнети министри“.Прашан, кој министри биле казнети, Тошковски посочи само: „Биле казнети луѓе кои возеле министри, а внатре биле министри. Не сакам да ги специфирам, но најмалку три за кои јас знам“.Министерот информираше дека МВР во изминатиот период работи заедно со сите релевантни институции на ревидирање на постојните патишта каде ќе бидат поставени безбедносните камери. Пробниот период, кој трае околу еден месец, го оцени како „критично важен“ за граѓаните да се запознаат со концептот и за унапредување на самиот систем.„Изминатиов период претставници од МВР со сите институции работат на ревидирање на сите постоечки патишта на кои ќе се лоцираат безбедносните камери. Овој тест период за овие триесетина дена, е навистина одлична можност како граѓаните да се запознаат со тоа што сакаме да го имплементираме. Секоја дебата кога ја отворате, како мисла водилка пред себе да го имате пред себе дека ние сме една од најлошите земји во свет, според бројот на луѓе што ги губиме на улциите. 142 жртви не е само бројка, туку луѓе со родители и семејства. Легитимно е како јавност да отворате прашања од интерес на јавноста, но пред било кое прашање да го поставите, пред себе да имате факт кој нас нѐ става во дното на земји со број на загубени човечки животи“, рече Тошковски.

Македонија | пред 1 месец

И за возење 50,5 км/ч ќе има опомени“, вели Мицкоски за критиките за „Безбеден град“

Премиерот Христијан Мицкоски денеска порача дека цврсто стои зад примената на системот „Безбеден град“ и дека Владата е подготвена да ги издржи сите политички последици, доколку тоа резултира со спасени човечки животи.„Апсолутно ја поддржувам примената на ‘Безбеден град’ како проект и поддржувам да се прошири на целата територија. Некои велат дека ќе донесе политички удар, јас велам дека сме подготвени да го издржиме тој удар, само да спасиме некој живот“, изјави Мицкоски.Тој потсети дека само во последните две недели во главниот град имало три човечки жртви – повредени и загинати пешаци, како резултат на непочитување на сообраќајните правила.„Слушам критики од пратеници на поранешното мнозинство СДСМ–ДУИ, како возеле 52 км/ч, 55 км/ч и добиле опомени. И со 50,5 км/ч ќе добијат опомени, бидејќи има правила што значи прилагодена и неприлагодена брзина“, нагласи премиерот.Мицкоски додаде дека бројката на жртви и тешки несреќи не остава простор за компромиси.„Се губат човечки животи поради неприлагодена брзина. Еве само видете колку луѓе ги загубиле животите затоа што возачи не прилагодиле брзина и поминале на црвено светло“, рече тој, истакнувајќи дека системот има за цел да воведе ред, дисциплина и култура во сообраќајот.Според Мицкоски, сите критики ќе бидат прифатени, но нема да влијаат врз решеноста на Владата да продолжи со модернизацијата на системите за безбедност и намалување на ризиците на улиците.

Македонија | пред 1 месец

Илија Панов – Јапан осуден на 16 години затвор за убиството на Сузана во Кавадарци

Илија Панов, познат под прекарот Јапан, е осуден на 16 години затвор за убиството на неговата вонбрачна партнерка Сузана – фемицид што ја потресе македонската јавност.Злосторството се случило меѓу 20 и 22 јануари годинава во Кавадарци. Телото на 49-годишната жена било пронајдено на 22 јануари во нејзиниот дом на улицата „Ѓуро Салај“. Сузана лежела во спалната соба, зад вратата, а просторот бил целосно разфрлан – траги кои покажувале дека претходела брутална семејна расправија.Трагичниот момент го открила нејзината ќерка, која, откако мајка ѝ не одговарала на телефонски повици, решила да дојде во станот. Таму наишла на хорор-сцена која го покрена целиот град.Жителите на Кавадарци зборуваа дека Сузана имала тежок живот, исполнет со социјални и здравствени предизвици, додека за Илија Панов истакнуваа дека долги години се борел со зависност од дрога и проблематично однесување.Како што соопшти обвинителството, Панов при вршење семејно насилство ја лишил од живот својата партнерка. Обвинителниот акт утврдил дека тој, свесен за своите постапки, насилно ѝ го затворил носот и устата, предизвикувајќи механичко задушување. Обдукцијата ги потврдила овие наоди. ДНК траги беа најдени под ноктите на жртвата, а кај Панов беше констатирано дека во исказите има висок степен на лага. Тој се обидуваше да создаде алиби дека не ја убил жртвата, односно дека не бил во домот во критичниот момент.За делото што го сторил – убиство извршено при семејно насилство – законот предвидува максимална казна доживотен затвор. Сепак, судот денеска му изрече казна затвор од 16 години.Овој случај останува едно од најстрашните убиства од почетокот на годината и повторно ја отвора дебатата за институционалната заштита на жртвите од семејно насилство, како и за механизмите кои треба да ги спречат сторителите – особено оние кои се познати по насилно или зависничко однесување – да ги загрозат животите на најблиските.

Македонија | пред 1 месец

ИЈЗ: Во ниту едно училиште во Карпош нема патогени бактерии, освен во „Димо Хаџи Димов“

Во ниту едно основно училиште на територијата на општина Карпош, освен во ОУ „Димо Хаџи Димов“, не се пронајдени патогени бактерии во храната или на работните површини, соопшти Институтот за јавно здравје (ИЈЗ).На 27 ноември, Агенцијата за храна и ветеринарство заедно со стручни тимови од Институтот спроведе вонредна хигиенска контрола во девет училишта. Од секое училиште биле земени мостри од подготвена храна и брисеви од работните површини во кујните.Според лабораториските анализи, кај испитаните примероци не е утврдено присуство на патогени бактерии, со исклучок на едно училиште каде на две површини биле откриени ентеробактерии – показател за недоволна хигиена при одржување на просторот.Резултатите од испитувањата во ОУ „Димо Хаџи Димов“, каде претходно беа откриени бактерии, веќе се доставени до надлежните институции за понатамошно постапување.ИЈЗ најавува дека ќе предложи измени во Националната годишна програма за јавно здравје и релевантната подзаконска регулатива. Целта е да се подигнат хигиенските стандарди во училиштата и градинките, како и да се обезбеди посигурна храна и вода, со што ќе се зајакне заштитата на јавното здравје.

Скопје | пред 1 месец

Во ќелија кај обвинет за „Пулс“ кој е во притвор најдени се 13 телефони и лаптоп, се правдаше: Jас ги најдов таму уште кога влегов

Во судницата во Идризово, се одржува ново рочиште за случајот „Пулс“, на кое обвинетите треба да се изјаснат за вина. Главна расправа веднаш беше ставена во втор план, откако судијката Дијана Груевска Илиевска го соочи обвинетиот Џеваир Камбери со сериозна злоупотреба направена додека е во притвор.Според информациите изнесени во судот, при претрес на неговата ќелија во истражниот затвор „Скопје“ биле пронајдени 13 мобилни телефони и еден лаптоп, која не смеел да ја има.На прашањето на судијката како е можно ваква опрема да се најде кај него, Камбери се обиде да се оправда со реченица што ја шокираше судницата:„Јас ги најдов таму уште кога влегов.“Груевска Илиевска реагираше:„13 мобилни телефони сте ги нашле вие? Ве молам… знаете што следува понатаму – самица и други мерки.“Камбери е обвинет како службено лице – советник во Министерството за економија. Според обвинението, тој е дел од синџирот што овозможил „Пулс“ да работи со фалсификувани лиценци. Се товари дека примал поткуп и изготвувал лажни службени исправи, при што, според ОЈО, зел 226.000 денари за да издаде фалсификувана лиценца за кабаре – без да биде запазена законската постапка.

Македонија | пред 1 месец

Луѓето што се чувствуваат „богати“ пред да станат – најчесто и стануваат

Современите истражувања во бихејвиоралните финансии покажуваат дека начинот на кој човек размислува за парите силно влијае на неговите финансиски одлуки, навики и долгорочни резултати. Психолозите ова го нарекуваат „парични скрипти“ – внатрешни уверувања и ставови што ги формираме уште во детството и што подоцна ја обликуваат нашата способност за градење богатство.Според повеќе студии на Универзитетот Крејтон, токму овие „скрипти“ можат да предвидат сè – од подготвеноста за преземање ризик, до градeњето долгорочни инвестиции.Паралелно со тоа, економските податоци покажуваат дека околу 68% од милионерите во светот се самоизградени, како што потврдуваат анализите на UBS и голем број истражувања во управување со богатство. Тоа сугерира дека навиките, дисциплината, ставот кон ризик и позитивниот пристап кон финансиската иднина играат многу поголема улога од наследството или среќата.Повеќето истражувања се согласуваат во едно: луѓето кои чувствуваат финансиска контрола, оптимизам и уверување дека ќе напредуваат – почесто штедат повеќе, инвестираат порано, преземаат продуктивни ризици и остануваат доследни на долг рок.Со текот на годините, овие мали, но постојани разлики создаваат значителни финансиски резултати – резултати кои статистички најчесто ги водат токму кон вистински финансиски успех.

Магазин | пред 1 месец

Русија тврди дека освоила два града во Украина, Киев ги отфрла тврдењата како „бомбастични изјави“ за влијание врз преговорите

Русија соопшти дека ги зазела Покровск во Донецката област и Вовчанск во Харкив, што – доколку се потврди – би претставувало значаен успе́х на фронтот. Украина веднаш ги демантираше овие наводи, оценувајќи ги како „бомбастични изјави“ со кои Москва сака да влијае врз тековните дипломатски напори за окончање на војната.Објавата на Кремљ дојде непосредно по разговорите на високи американски и украински претставници на Флорида, а само еден ден пред средбата на специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, со Владимир Путин во Москва.Андриј Коваленко, раководител на украинскиот Центар за спречување дезинформации, предупреди дека Русија во наредните недели ќе се обиде да создаде „дополнителен притисок на боиштата, проследен со гласни и драматични политички пораки“. Според него, ваквите тврдења се насочени „претежно кон западната публика“ и се дел од напорите да се зголеми дипломатската тежина пред новата рунда мировни преговори.Коваленко наведе дека „делови од Вовчанск сè уште се под украинска контрола“, но не даде информации за Покровск. Украинската армија претходно соопшти дека „и покрај тешката состојба“, нејзините сили продолжуваат да го одбиваат рускиот напад.Покровск претставува едно од најсилно утврдените точки во Донецк, познат како „град-тврдина“, каде што украинските сили повеќе од една година го одбиваа масивниот руски притисок. Во последните недели Русија постигна значаен напредок, стеснувајќи го просторот под контрола на Украина.Вовчанск, пак, беше под руска окупација до украинската контраофанзива во есента 2022 година, но повторно стана жариште на жестоки борби кога Русија започна ново пробивање во мај 2024 година.Во неделата Путин го посети командниот центар на фронтот, каде што генерал Валериј Герасимов го информирал дека руските сили ги презеле двата града. Кремљ истовремено објави видеоснимка – геолоцирана од CNN – на која руски војници развиваат знаме во централниот дел на Покровск, област што подолго време била под руска контрола.Покровск долго време важеше за значаен логистички јазол поради патните и железничките врски, но украинските власти во последните месеци се соочија со принудни промени на снабдувачките рути поради масовните руски напади со дронови и артилерија, што го намали стратешкото значење на градот.За време на посетата на боиштето, Путин им се заблагодари на командантите и на војниците за „успешните дејствија“. „Ви благодарам за резултатите во Покровск, на целото командување, на припадниците на групата и на нашите борци кои ги извршуваат задачите,“ изјави тој.Тој додаде дека успехот во Покровск ќе обезбеди „стабилно напредување кон сите цели на операцијата“.

Свет | пред 1 месец

Мицкоски: Имам два сина, ВМРО-ДПМНЕ ми е како трето дете, лидер ќе бидам само уште 4 години

Христијан Мицкоски, лидер на ВМРО-ДПМНЕ, изјави дека нема намера да бара измени во Статутот на партијата кои би му овозможиле уште еден, четврти мандат на чело на партијата. Тој рече дека со личен пример треба да се покаже дека секоја функција има крај. Ова значи дека неговиот претстоен трет мандат, доколку биде реизбран на конгресот во Кавадарци, ќе биде негов последен како лидер на ВМРО-ДПМНЕ.„Имам два сина, мене ВМРО-ДПМНЕ ми е, буквално, како трето дете. Но, да, ова е мојот последен мандат како претседател на ВМРО-ДПМНЕ, доколку ја добијам поддршката од делегатите. И додека јас сум претседател, за тој услов за максимум број мандати што еден претседател на ВМРО-ДПМНЕ ќе ги има, немам намера да поддржам каква било иницијатива за промена на тој дел од Статутот“, рече Мицкоски во интервјуто за ,,360 степени”.Мицкоски исто така ги расчисти дилемите и кажа дека нема да се кандидира за претседател на државата на изборите во 2029 година. Тој изјави дека нема таква амбиција и го исклучува тоа сценарио од неговиот политички ангажман во иднина.

Македонија | пред 1 месец

Тежок удар за Брисел: ЕЦБ смета дека планот за финансирање на Украина го крши европскиот правен поредок

Планот на Европската унија да и́ обезбеди на Украина огромен „репарациски заем“ од 140 милијарди евра, заснован врз заврзнатиот руски државен имот, се соочи со сериозна блокада: Европската централна банка (ЕЦБ) категорично одбила да ја поддржи иницијативата, оценувајќи дека таа го крши европското право.Како што пишува Financial Times, ЕЦБ заклучила дека предлогот би претставувал форма на забрането монетарно финансирање, бидејќи би ја ставил централната банка во позиција да го покрива ризикот од државните обврски – нешто што европските договори експлицитно го забрануваат.Оваа одлука доаѓа во момент кога ЕУ е под засилен притисок да пронајде начин да го финансира украинскиот буџет за 2026 и 2027 година, додека Киев се соочува со недостиг на средства и со обновена руска офанзива.Во планот на Европската комисија, земјите членки требало да ги поделат ризиците за отплата преку државни гаранции. Но Комисијата стравувала дека државите нема да можат доволно брзо да обезбедат ликвидност во итен случај.Затоа побарала од ЕЦБ да интервенира како кредитор во последна инстанца за Euroclear Bank – институцијата што ја чува најголемата количина од замрзнатата руска имотнина (над 200 милијарди евра).ЕЦБ одговорила негативно, наведувајќи дека таквата улога би значела финансирање на државите преку задната врата – спротивно на мандатот на банката.„Таков предлог не може да се разгледува, бидејќи веројатно би го прекршил европското право кое забранува монетарно финансирање,“ соопштија од ЕЦБ.По одбивањето, Европската комисија започнала да работи на алтернативни модели за да обезбеди привремена ликвидност и да го одржи планот во живот.Портпарол на Комисијата истакна дека ЕЦБ „активно учествувала во сите разговори од крајот на октомври“, но не изнел детали за новите опции што се разгледуваат.Белгија, земјата што ја надгледува Euroclear, силно се противи заемот. Премиерот Барт де Вевер го оцени планот како „фундаментално погрешен“ и побара 26-те други земји членки да дадат:правно обврзувачки,неопозиви,безусловни,солидарни гаранции на барање,доколку рускиот имот биде одмрзнат во иднина.Европските санкции што го држат рускиот имот замрзната мораат да се обновуваат на секои шест месеци едногласно, што значи дека една земја – како Унгарија, која веќе блокираше слични одлуки – може да предизвика правен пресврт.Додатен притисок врз ЕУ создава и тековниот американски мировен план за Украина. Во Брисел се стравува дека потенцијален договор меѓу Вашингтон и Москва би можел да доведе до:укинување на европските санкции,барање Euroclear веднаш да ѝ ги врати средствата на Русија,голем финансиски удар за ЕУ.Според предлогот на Комисијата, Украина би морала да го врати заемот само ако Русија прифати да плати репарации – услов кој засега изгледа недостижен.

Свет | пред 1 месец

151 загинат во катастрофалниот пожар во Хонг Конг: уапсени 25 лица, сомнежи за корупција и небезбедна обнова

Хонгконшките власти најавија формирање независно истражно тело предводено од судија, со цел да се утврдат причините за катастрофалниот пожар во станбениот комплекс „Ванг Фук Корт“, во кој загинаа најмалку 151 лице – најголема ваква трагедија во градот во последните неколку децении.Телата на жртвите биле пронајдени на скалиштата и покривите на зградите додека жителите очајно се обидувале да избегаат од пламените јазици.Полицијата уапсила 13 лица под сомнение за убиство од небрежност, а дополнителни 12 лица се приведени во антикорупциска истрага поврзана со обновата на комплексот. Засега не е познато дали уапсените лица се преклопуваат, пренесува „Ројтерс“.Според првичните информации, пластична мрежа и изолациска пена користени за време на градежните работи овозможиле пожарот да се прошири со огромна брзина низ седумте високи кули на комплексот, каде живеат повеќе од 4.000 луѓе.Тестирањата покажале дека дел од материјалите не ги исполнувале противпожарните стандарди, а дел од опремата бил намерно скриен од инспекциските служби, изјави главниот секретар Ерик Чен.Жителите уште во септември 2024 година предупредувале дека се користат високо запаливи материјали, но властите тогаш одговориле дека ризикот е „релативно низок“, соопшти Министерството за труд.Властите потврдија дека противпожарните аларми во дел од зградите не функционирале исправно, што значително го отежнало навременото предупредување и евакуација.Изолациската пена, според експертите, дополнително придонела за брзото ширење на огнот.По барањата за поголема транспарентност од граѓански организации, полицијата привела студент под сомнение за „поттикнување бунт“, а уште две лица се под истрага. Полицијата не ги коментира случаите.„Нема да толерирам злоупотреба на трагедијата за извршување кривични дела,“ изјави лидерот на извршната власт Џон Ли.Од меѓународните организации за човекови права реагираа спротивно.„Критичките гласови не смеат да бидат криминализирани,“ порача Илејн Пирсон од Human Rights Watch.Кинескиот кабинет за национална безбедност предупреди дека трагедијата не смее да се користи за „враќање на Хонгконг во хаос“ како во 2019 година, за време на масовните продемократски протести.И покрај трагедијата, локалните избори закажани за недела ќе се одржат според планот. Аналитичарите велат дека исходот може да биде показател за јавниот однос кон управувањето со кризата.Потрагата по исчезнатите продолжува – се смета дека околу 30 лица сè уште не се пронајдени. Двата најтешко оштетени кули не се целосно пребарани, а властите предупредуваат дека операцијата може да трае со недели.Фотографиите од местото на несреќата прикажуваат истражители во заштитни одела како влегуваат во опожарени станови со целосно уништена внатрешност. Според SPCA Hong Kong, во пожарот загинале повеќе од 60 домашни миленици, а околу 200 се спасени.Околу 1.500 жители се преселени од прифатните центри во привремен сместувачки капацитети, а дополнителни 945 луѓе се сместени во хостели и хотели. Властите обезбедиле итна еднократна финансиска помош од 10.000 хонгконшки долари (околу 1.180 евра) по домаќинство, како и забрзано издавање нови лични документи.

Свет | пред 1 месец

Правник алармира: МВР праќа опомени со туѓи лични податоци – ризик по безбедноста на граѓаните

Арбен Мемети, правник во „Цукиќ-Марков“ алармираше за пропуст во функционирањето на Системот „Безбеден град“. До него, како што вели, се јавиле повеќе граѓани кои добиле СМС пораки и електронски опомени за сообраќајни прекршоци – но со туѓи лични податоци.Во пораките што ги примиле граѓаните биле наведени целосни податоци на сосема други лица: име и презиме, единствен матичен број, број на лична карта и детали за возилото. Според Мемети, тоа претставува директно прекршување на Законот за заштита на личните податоци.„Ова не е само техничка грешка, туку системски ризик кој ја загрозува приватноста и безбедноста на граѓаните. МВР со ваквата неажурност ги прекршува законските обврски и ја поткопува довербата во системот,“ предупредува адвокатот.Мемети потсетува дека грешките во испраќањето на опомените отвораат сериозни прашања:– како ќе се гарантира дека казните ќе стигнат до вистинскиот сторител?– дали граѓаните ќе се соочат со неоправдани правни последици за прекршоци што не ги сториле?Според него, јавноста со право чувствува недоверба ако системот веќе испраќа чувствителни податоци на погрешни адреси.„Ако денес стигнуваат туѓи податоци, како да веруваме дека утре нема да стигнат и туѓи казни?“, прашува Мемети.Дополнителен проблем е тоа што МВР нема прецизен механизам за собирање и ажурирање на телефонски броеви и електронски адреси. Често, при регистрација на возило, службениците воопшто не ги бараат овие информации, што доведува до погрешно доставување опомени и создавање дополнителни забуни.Адвокатот бара:– итна проверка на системот за испраќање опомени,– утврдување на причините за пропустите,– корекција на неажурните и погрешни бази на податоци,– воспоставување безбедни процедури за обработка на лични податоци, согласно законот.„Граѓаните имаат право на точни, сигурни и безбедни информации. МВР има обврска тоа да го гарантира – без компромиси,“ порача Мемети.

Коментари | пред 1 месец

Европа на нозе: страв дека „мировниот план“ на Трамп ја остава Украина ранлива, а Русија посилна

Европа со растечка загриженост го следи најновиот обид на Доналд Трамп да го заврши војниот конфликт во Украина, стравувајќи дека евентуален мировен договор – без разлика кога би бил постигнат – нема да ја санкционира или ослаби Русија, како што се надеваа европските лидери. Според анализата на агенцијата „Ројтерс“, европските влади стравуваат дека таков развој би ја загрозил безбедноста на целиот континент.Дополнително, постои и стравување дека Европа ќе мора да прифати ново економско приближување меѓу Вашингтон и Москва, иако Русија продолжува да се третира како главната закана за европската безбедност.Иако Украина и повеќе европски престолнини успеаја да се спротивстават на делови од американскиот предлог од 28 точки – кој се сметаше за премногу наклонет кон Русија – евентуален договор и понатаму би носел сериозни ризици.Европските земји практично немаат улога во преговорите. Тие не беа поканети на средбите меѓу американските и украинските преговарачи на Флорида, а денес ќе го следат оддалеку и патувањето на специјалниот пратеник Стив Виткоф во Москва, каде ќе се сретне со Владимир Путин.„Почнува да преовладува свеста дека во некој момент ќе дојде до ‘грда нагодба’“, изјави Лук ван Миделар од Бриселскиот институт за геополитика.„Трамп сака договор, но го гледа низ призма на големите сили: ‘Ние сме САД, тие се Русија – ние решаваме’. Тоа е многу непријатно за Европа.“Иако американскиот државен секретар Марко Рубио тврди дека европските партнери ќе бидат вклучени, европските дипломати велат дека тоа им нуди малку утеха. Секој сегмент од договорот директно ја засега Европа – од прашањето на територијалниот интегритет на Украина, до можната економска соработка меѓу Русија и САД.Неделава, дополнителна доза нервоза предизвика одлуката на Рубио да го прескокне состанокот на шефовите на дипломатиите на НАТО во Брисел.Во исто време, европските безбедносни служби веќе предупредуваат дека Русија ја остава „отворена опцијата“ за напад врз НАТО до 2029 година.„Русија ја задржува можноста за воен судир со НАТО. Тоа може да се случи најдоцна до 2029“, предупреди германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадепфул.Европските влади се плашат дека евентуални територијални отстапки на Украина би го охрабриле Кремљ на нова агресија. Во сегашната фаза, извесно е дека секој мировен договор би ѝ дозволил на Москва да задржи дел од окупираната украинска територија, додека администрацијата на Трамп не ги отфрли руските барања за остатокот од Донбас.Дополнително, луѓе од Трамповата администрација отворено зборуваат за големи економски можности во деловната соработка со Русија по завршувањето на војната – нешто што ги вознемирува европските влади.Иако Европската Унија од почетокот на руската инвазија обезбеди околу 180 милијарди евра помош за Украина, таа и натаму нема значајно влијание во процесот.На располагање го има моќниот инструмент – замрзнатиот руски државен и приватен имот во ЕУ – но земјите членки сè уште не можат да постигнат договор дали да го искористат за финансирање нов пакет помош за Украина.Во обид да покажат сила, Франција и Велика Британија најавија дека се подготвени да распоредат „убедливи единици“ како дел од поствоени гаранции за Украина. Но Русија такви сили веднаш ги отфрли, а и европските држави знаат дека без американска логистика и технологија тие трупи нема да можат да дејствуваат самостојно.Експертите предупредуваат дека европските држави сега ја гледаат последицата од децениското потценување на воените капацитети.„Европјаните не се на масата затоа што, како што би рекол Трамп, немаат карти во раката“, вели Клаудија Мајор од German Marshall Fund. „Тие ја плаќаат цената за тоа што со години не инвестираа во сопствени одбранбени способности.“

Свет | пред 1 месец

„Избрав да живеам“: две години синџири, глад и тортура, потресна исповед на заложник во Газа

Повеќе од две години по киднапирањето во Газа, српскиот државјанин Алон Охел (24) ја раскажа својата потресна приказна за животот во заробеништво под контрола на Хамас. Охел беше киднапиран на 7 октомври 2023 година на фестивалот „Нова“, а во својот прв подолг јавен настап по ослободувањето зборува за тортурата, гладот и нехуманите услови во кои бил држен, пренесува „Блиц“.Охел открива дека целиот период бил третиран „како животно, а не како човек“.„Ви ја одземаат слободата, ви ставаат синџири на нозете. Така ме држеа година и половина. Јадев како куче, не сте личност, туку животно. Дури и во затвор постои систем. Ова не беше затвор – ова беше заробеништво. Тоа се луѓе без разум. Ако психички не сте силни, можете да полудите“, вели тој.Во повеќе делови од сведоштвото опишува како намерно биле изгладнувани, иако знаеле дека чуварите имаат храна. Неколку недели му било дозволено да јаде само суви урми, а во одредени моменти, како што вели, изгледал „како костур“.„Се навикнуваш на гладот, на постојаните болки во телото. Поминував часови легнат како леш“, сведочи Охел. Сила му дале снимките од протестите во Израел, каде илјадници бараа негово и ослободување на другите заложници.Особено значајна поддршка за него бил друг заложник, Ели Шараби, кој со него го делел заробеништвото сè додека не бил пуштен во претходната размена.„Од првиот момент се поврзавме. Тоа беше како клик – непојасниво“, вели Охел, опишувајќи го Шараби како очинска фигура.Во најтешките ноќи, вели, разговарал „со мајка си“ – гласно, во мракот.„Ји зборував: ‘Мамо, жив сум, добро сум’. Знаев дека тоа морам да го правам, за да ме почувствува“, додава тој.Охел истакнува дека најважната пресвртница била свесната одлука „да избере живот“.„Мојата приказна почнува кога решив да живеам. Секој момент можев да се предадам, но избрав да се борам“, заклучува.Алон Охел беше држан окован, без медицинска грижа и под постојана тортура. Претрпе тешки повреди – го изгуби видот на едното око, а и на другото му е сериозно нарушен. По две години поминати во тунели и подземни засолништа, конечно е reunited со своето семејство и се обидува да го продолжи животот што застанал на 7 октомври 2023 година.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа оптимистична за договор за Украина: специјалниот пратеник Виткоф патува во Москва

Белата куќа е „многу оптимистична“ за можноста да се постигне договор за прекин на војната во Украина, изјави портпаролката Каролин Левит, најавувајќи дека американскиот специјален пратеник Стив Виткоф е на пат кон Москва.Според Левит, претседателот Доналд Трамп и неговиот тим „интензивно работат“ на прашањето и искрено сакаат војната да заврши. Таа прецизираше дека разговорите со украинската делегација, одржани вчера на Флорида, биле „многу продуктивни“, а дека следниот чекор е патувањето на Виткоф во Русија.Кремљ потврди дека Виткоф, кој годинава веќе неколкупати престојувал во Москва, ќе се сретне со рускиот претседател Владимир Путин во среда. Состанокот доаѓа во момент на силен притисок врз Киев да го прифати американскиот план за ставање крај на конфликтот, пренесува Франс Прес.Украинскиот претседател Володимир Зеленски и францускиот претседател Емануел Макрон во Париз разговарале со Виткоф и украинскиот главен преговарач Рустем Умеров, само еден ден по американско-украинските разговори во Флорида. И двете страни ги оценија средбите како „продуктивни“, но американскиот државен секретар Марко Рубио предупреди дека „работата сè уште не е завршена“.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Немири во Софија, кршења и палења: илјадници граѓани на улиците во знак на протест против буџетот за 2026 година

Илјадници граѓани излегоа на улиците во Софија протестирајќи против нацрт-буџетот на бугарската влада за наредната година – првиот што ќе се пресметува во евро, валута што Бугарија треба да ја воведе на 1 јануари. Тие ја искршија и канцеларијата на политичката партија ГЕРБ.Дел од демонстрантите се судрија со полицијата која ги штитеше седиштата на владејачките партии. Кон полициските кордони летале камења, шишиња и пиротехника, а безбедносните сили користеле заштитна опрема за да ги одбијат нападите.Опозицијата, синдикатите и бројни организации остро го критикуваат предложениот буџет поради најавеното зголемување на придонесите за социјално осигурување и повисокиот данок на дивиденда. Според нив, со тоа се финансира „преголемата државна администрација“ и „системската корупција“, на сметка на граѓаните и бизнисите.Во земјата владее и силен отпор кон воведувањето евро. Околу половина од Бугарите се против, стравувајќи дека нивниот монетарен суверенитет ќе биде нарушен и дека преминот кон заедничката валута ќе се искористи за вештачко покачување на цените.Дополнителна доза загриженост внесува и изјавата на претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, која неодамна предупреди дека инфлацијата во Бугарија може да порасне веднаш по влезот во еврозоната, пренесува „Ројтерс“.

Свет | пред 1 месец

Експратеници со критики за „Сејф сити“: 51 км/час не е криминал, воведете зелен бран!

По стартот на пробниот период на системот „Безбеден град“ (Сејф сити), кој во првите часови регистрираше над 65.000 сообраќајни прекршоци, дел од поранешните пратеници остро реагираат на новата сообраќајна реалност во Скопје.Експратеникот Рубин Земун јавно го критикуваше Министерството за внатрешни работи, по добивањето три електронски опомени за наводно пречекорена брзина.„Господа од МВР, време е и малку да мислите на граѓаните. Направите зелен бран на Партизанска, за да може со брзина од 40 км/час да се поминат барем 5-7 раскрсници, а не од едниот до другиот крај на Сити Мол да фаќаме црвен бран.„Денес ми дојдоа 3 опомени од Safe City, за возење со 51, 54 и 56 км/час. Ајде ова 56 можеби е прекршок, ама 51 и 54?!? Ова 56 е поради стигнување на „зелено“, а овие 51 и 54 воопшто и не знам! Ќе треба и брзинометрите да ги бажираме. Слушам денес имало над 60 илјади прекршувања до 15 часот! Сигурно 2/3 се со под 55 км/час. Ќе биде урнебес!“, напиша Земун.Сличен став има и експратеничката Маја Морачанин, која исто така ја поддржа идејата да се воведе зелен бран по главните сообраќајници во Скопје.„Се согласувам со предлогот за зелен бран. Солун е одличен пример. Ако возиш 40, нема застој. Зелен бран и за пешаците. На раскрсницата Теодосиј Гологанов – Св. Климент Охридски во Центар, зелено светло за пешаци трае неколку секунди, можеш да стигнеш само до половина од булеварот. Затоа многу пешаци поминуваат на црвено“, напиша таа.Овие реакции доаѓаат само еден ден по стартувањето на системот „Безбеден град“, кој во првите 12 часа регистрираше илјадници возачи со минимални пречекорувања од неколку километри над дозволеното.

Коментари | пред 1 месец

Биткоинот повторно тоне – и тоа може да биде лош знак за берзите низ светот

Криптовалутите влегоа во декември со нов пад, продлабочувајќи ја негативната тенденција што ја одбележа целата измината недела. Биткоин, најголемата дигитална валута, во последните 24 часа изгуби околу 7% од својата вредност, паѓајќи од речиси 92.000 долари на околу 85.000 долари.Падот започна во неделата доцна навечер, кога азиските пазари го отворија новиот месец. Во само неколку часа биткоин изгуби повеќе од 4.000 долари – сигнал кој го вознемири и крипто-секторот и традиционалните финансиски пазари.На светските пазари владее зголемена нетрпеливост кон ризик, а криптовалутите како први ја чувствуваат турбуленцијата. Овој пат, падот е поврзан со можноста за промена во монетарната политика на Јапонија.Јапонската централна банка сигнализираше дека би можела да ги зголеми каматните стапки – потег кој го загрозува долгогодишниот модел „yen carry trade“.Во оваа стратегија инвеститорите позајмуваат евтини јени (заради ниските камати) и вложуваат во поатрактивни, поризични инструменти – американски акции, криптовалути и слично.Со потенцијалниот раст на каматните стапки, јенот станува поскап, а долгорочната профитабилност на оваа стратегија се намалува. Резултатот: инвеститорите почнуваат да продаваат биткоин и акции за да ги затворат своите позиции и да спречат поголеми загуби.Силен пад на биткоинот често предизвикува тресење и на берзанските индекси, особено на технолошките акции.Во понеделникот:Dow Jones падна за 0,42%S&P 500 се намали за 0,18%Nasdaq изгуби 0,14%И етер, втората најголема криптовалута, падна речиси 10%.Според аналитичарите, доколку „yen carry trade“ продолжи да се расплетува, ликвидноста на глобалните пазари ќе се намали – сценарио кое би било крајно неповолно за акциите.Ова не е изолиран настан. Кон крајот на ноември биткоин веќе падна на нешто над 80.000 долари – околу 35% под рекордот од октомври. Тогашниот пад повлече и дел од технолошките компании кои го водеа берзанскиот раст цела година.Иако S&P 500 успеа да го заврши ноември со мал плус, пазарите и понатаму се во ризик.Во моменти на неизвесност, капиталот традиционално се насочува кон злато и сребро. Цената на среброто достигна рекордно високо ниво, а побарувачката е двојно зголемена во однос на лани.Биткоин, иако често го нарекуваат „дигитално злато“, и понатаму се соочува со екстремна волатилност, што ја оспорува неговата улога како средство за долгорочно чување вредност.Од почетокот на годината:Биткоин е во пад од околу 9%S&P 500 пораснат за 16%Златото пораснат за неверојатни 61%Историски, декември е еден од најстабилните месеци за берзите. Но оваа година, неизвесноста околу Јапонија и нестабилноста на криптовалутите би можеле да го нарушат тој тренд.Американската централна банка (ФЕД) размислува за намалување на каматните стапки – потег кој би можел да ги смири пазарите.Сепак, аналитичарите предупредуваат:„Сè уште сме во критичен момент. Ако не се смират ризиците од Јапонија, крајот на годината може да донесе многу поголема нестабилност.“

Свет | пред 1 месец

(Фото) МВР доби и возила со вграден радар: полицијата ќе мери брзина и во движење на автопат!

Министерството за внатрешни работи ги прими новите специјализирани возила за мобилно мерење на брзината – најсовремени „Форд“ модели опремени со интегриран радарски систем, камери со висока резолуција и софтвер за моментално лоцирање и документирање на прекршоци, дознава „Скопје1“.Овие возила ќе патролираат низ државата и ќе регистрираат возила кои се движат со поголема брзина од дозволената, без разлика дали станува збор за градска зона, регионален пат или автопат.Иако не е познато кога ќе бидат пуштени во редовен сообраќаен надзор, од МВР неофицијално дознаваме дека системот ќе се користи во рамките на новите мерки за зголемување на сообраќајната безбедност.Засега останува непознато дали при утврдување на несоодветна брзина, поголема од дозволената, службениците ќе ги запираат возилата на лице место и ќе изречат казна или таа ќе стигне по пошта, слично како што прави системот „Сејф сити“.Мобилните радари од овој тип се користат во повеќе европски држави и се покажаа како исклучително ефикасни во намалување на сообраќајните прекршоци и сообраќајните несреќи.Германија користи мобилни радарски комбиња со вградени радари што мерат брзина без присуство на службеник во возилото. Тие се поставуваат на критични точки, а податоците се испраќаат автоматски до централниот систем за казни.Француската полиција користи патни „Рено“ и „Пежо“ возила во кои има невидливи радарски системи. Тие можат да мерат брзина и додека стојат, но и додека се движат, дури и во спротивна насока.Британската полиција користи комбиња со камери и радари што снимаат од далечина. Тие се поставуваат на патишта со висока стапка на несреќи и се покажаа како еден од најуспешните проекти за намалување на брзото возење.Во регионот, Словенија и Хрватска веќе неколку години користат мобилни радари монтирани во полициски возила. Овие радари мерат брзина додека службениците патролираат, а се регистрираат и возила што доаѓаат од спротивната насока.Последните години повеќе трагични несреќи во Македонија беа последица на екстремно брзо возење, особено во урбани средини. Новите мобилни радари се очекува значително да ја засилат контролата и да внесат дисциплина кај возачите кои свесно ја надминуваат брзината.

Македонија | пред 1 месец

За пола ден, 65.000 сообраќајни прекршоци регистрирани „Сејф сити“

Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски денеска соопшти дека системот „Безбеден град“ (Safe City) и официјално го започна својот пробен период, при што во првите 12 часа биле регистрирани дури 65.000 сообраќајни прекршоци.Според Тошковски, оваа бројка јасно ја потврдува неопходноста од воведувањето на напредниот електронски систем, кој преку современи технички уреди автоматски ги документира прекршувањата и испраќа електронски известувања до сопствениците на возилата.„Започнуваме нова етапа во унапредувањето на сообраќајната безбедност. Нашата цел е јасна: повеќе безбедност, помалку прекршоци и нулта толеранција за несовесно возење, без разлика дали станува збор за урбана зона или пат надвор од населено место“, порача министерот.Од вкупно регистрираните прекршоци, 2.800 се за поминување на црвено светло, а 1.000 за нерегистрирано возило.Тошковски додаде дека системот обезбедува повисока дисциплина во сообраќајот, транспарентност и брза електронска комуникација со граѓаните. Според него, „Безбеден град“ претставува инвестиција во спасени животи и побезбедни улици.„Продолжуваме посветено да ги модернизираме процесите и да го унапредуваме квалитетот на работата на МВР“, нагласи министерот.

Македонија | пред 2 месеци

Акциска контрола во Кичево: приведени музичари кои настапувале во локал

Министерството за внатрешни работи информира дека во координирана акциска контрола во Кичево е поднесена прекршочна пријава против група државјани на Босна и Херцеговина кои изведувале музички настап без да поседуваат соодветни работни дозволи.Контролата била спроведена во ноќта меѓу 29 и 30 ноември 2025 година од страна на Одделението за внатрешни работи Кичево и Регионалниот центар за гранични работи – Запад, во соработка со Државниот пазарен инспекторат и Државниот трудов инспекторат, согласно претходно изготвен план за засилени проверки во угостителските објекти.Во еден угостителски објект лоциран на магистралниот пат Кичево – Охрид биле затекнати пејачката Џ.Р. (23) и членовите на музички состав К.Џ. (27), Е.П. (25), Ф.Ј. (28) и И.К. (24), сите државјани на Босна и Херцеговина. При контролата било утврдено дека тие вршеле работа без претходно обезбедена работна дозвола, што претставува прекршок по член 23 став 3 од Законот за странци.Според член 217 став 1 точка 2 од истиот закон, против нив е поднесена прекршочна пријава до Основниот суд Кичево.

Македонија | пред 2 месеци

ВМРО-ДПМНЕ со остри обвинувања: „Заев и Филипче под контрола имаа само тендери“

Од ВМРО-ДПМНЕ денеска со остра реакција обвинија дека пораката „сѐ е под контрола“, која ја користеа поранешниот премиер Зоран Заев и поранешниот министер за здравство Венко Филипче, била алузија не на јавниот интерес, туку на контролата врз тендерските постапки.„СДС може колку сака да говори за реформи и европски вредности, но нивното седумгодишно владеење е запаметено само по тендери – тендери како политика, тендери како идеологија, а можеби и како лична легенда“, велат од партијата.Според ВМРО-ДПМНЕ, Филипче денес се обидува да ја изгради улогата на „морален коректив“ во опозиција, но, како што тврдат, „матрицата е иста“.„Прво создади хаос, па создади уште поголем хаос за да го прикриеш првиот; обвини некој трет и на крај изигрувај жртва“, се наведува во партиското соопштение.Најостриот дел од обвиненијата е насочен кон периодот 2019–2021 година, кој од партијата го нарекуваат „златна ера на тендерските шеми“. ВМРО-ДПМНЕ обвинува дека од стоковите резерви биле отпишани 2.000 тони јачмен и пченица, во вредност од околу 800.000 евра, иако пченицата била во употреблива состојба.„За ова бил направен записник кој го негирал фактичкото состојба и бил усвоен на владина седница, во период кога Филипче е дел од владиниот состав. Потоа се склучиле два тендери за набавка на 20.000 тони житарици од соседна држава за да се пополнат дупките во залихите“, соопштува ВМРО-ДПМНЕ.Партцијата додава дека тогашната влада на Заев, заедно со Филипче и Николовски, ги уверувала граѓаните дека „сѐ е под контрола“, но – според опозицијата – тоа значело само дека „внимателно си ги контролираат тендерите“.Во контекст на тековните најави за реформи во СДСМ, од ВМРО-ДПМНЕ прашуваат:„Како може СДС да се реформира кога самиот лидер е дел од истите шеми за кои избегнува да зборува? Наместо да се оградат, СДСМ го промовира Филипче како ново лице на опозицијата. Партијата ќе продолжи да тоне – затоа што човек кој не ја заштити државата додека беше на власт, не може да дели совети сега, од опозиција.“

Македонија | пред 2 месеци

Како започна Светскиот ден за борба против СИДА – приказна за глобална солидарност

На крајот од осумдесеттите години светот се соочуваше со една од најтешките здравствени кризи во поновата историја. СИДА, која за краток период од слабо разјаснет синдром прерасна во глобална епидемија, одземаше стотици илјади животи, додека предрасудите и стравот дополнително ги попречуваа напорите на лекарите и научниците. Во такви околности, на 1 декември 1988 година беше одбележан првиот Светски ден за борба против СИДА – настан што претставува пресвртница во јавниот пристап кон болеста.Иницијативата произлезе од Светската здравствена организација, односно од Глобалната програма за СИДА со која тогаш раководеше Џонатан Ман. Целта беше јасна: еднаш годишно целата светска јавност да се насочи кон истата тема, да се намали стигмата што ги следеше заболени и да се поттикнат владите да ја признаат сериозноста на епидемијата.Како датум беше избран почетокот на декември, период што не беше исполнет со други големи политички или здравствени кампањи, што овозможи поголема видливост.Првото одбележување имаше силен фокус на децата и младите, со цел да се покаже дека епидемијата не ги погодува само возрасните. Во многу земји се организираа телевизиски кампањи, јавни трибини, школски работилници и хуманитарни акции.Иако веќе се знаеше дека ХИВ не се пренесува со случаен контакт, стравот беше толку длабоко вкоренет што секој обид за отворен јавен разговор претставуваше значаен исчекор. Симболот на црвената лентичка, кој денес е неразделен дел од овој ден, се појави неколку години подоцна, но 1988 година го постави темелот на глобалната традиција во која секој 1 декември се зборува за превенција, рано тестирање и достапност на терапија.Светскиот ден за борба против СИДА многу брзо прерасна во најпрепознатливата меѓународна кампања посветена на една болест, вклучувајќи здравствени институции, културни установи, политичари и граѓани ширум светот.Одбележувањето доби и силна политичка димензија. Земјите преку јавни настапи и национални програми мораа да покажат колку се подготвени да се соочат со епидемија која бараше огромен здравствен, економски и општествен ангажман. Многу влади, кои дотогаш ја избегнуваа темата, почнаа да инвестираат во истражувања, едукација и програми за лекување. Тој пресврт се смета за едно од најзначајните достигнувања поттикнати токму од првиот Светски ден за борба против СИДА.Повеќе од три децении подоцна, 1 декември останува симбол на солидарност и потсетник дека борбата сè уште трае. Иако антиретровирусната терапија ја претвори СИДА од смртоносна во хронична болест, стигмата и нееднаквиот пристап до лекување сè уште претставуваат сериозен предизвик.

Свет | пред 2 месеци