Ограничувања на бензинските пумпи во Словенија: До 50 литри по лице, активирана и армијата

Од полноќ во Словенија стапија на сила нови мерки за ограничување на точењето гориво на бензинските пумпи, со цел да се ублажат проблемите со снабдувањето со нафтени деривати.Согласно одлуката, физичките лица можат да точат најмногу 50 литри гориво дневно, додека за правните лица и за физички лица што вршат дејност, вклучително и земјоделство, ограничувањето изнесува 200 литри дневно.Мерките ќе важат до понатамошно известување, а владата најави дека ситуацијата ќе се следи на дневна основа. Премиерот Роберт Голоб изјави дека трговците со гориво ќе треба секое утро да доставуваат извештаи за состојбата на бензинските пумпи, по што ќе се одлучува дали се потребни дополнителни чекори.Во рамки на мерките, активирана е и словенечката армија, која ќе помогне во логистиката и транспортот на гориво, со цел да се забрза снабдувањето на пумпите.Владата ги повика дистрибутерите да ја координираат испораката од складиштата до бензинските станици, а дополнително беше препорачано да се разгледаат мерки што ќе се однесуваат и на странските државјани, со цел да се спречи дополнителен притисок врз резервите.Овие мерки доаѓаат во услови на засилена енергетска криза и нарушени глобални синџири на снабдување, што веќе предизвикува ограничувања во повеќе земји.

Свет | пред 1 седмица

Дали Орбан ја намести ЕУ? Судирот со Брисел му носи политички поени

Дел од критичарите на унгарскиот премиер Виктор Орбан предупредуваат дека европските лидери можеби несвесно му ја зајакнале позицијата пред претстојните избори, откако на последниот самит на Европската Унија отворено го нападнаа поради блокирањето на клучен заем од 90 милијарди евра за Украина.Орбан повторно одби да ја поддржи финансиската помош, барајќи повторно воспоставување на снабдувањето со руска нафта преку нафтоводот „Дружба“, кој беше оштетен во воени дејствија. Овој став предизвика силни реакции кај европските лидери, при што, според сведоштва од самитот, ретко кога еден лидер бил изложен на толку остри критики.Сепак, дел од европратениците и аналитичарите сметаат дека токму овој судир може да му оди во корист на Орбан на домашен терен. Тие предупредуваат дека конфронтацијата со Брисел му овозможува да се претстави како единствениот политичар што ги брани унгарските национални интереси, што е централна порака во неговите изборни кампањи.Француската европратеничка Клое Ридел оцени дека Европската Унија требало да го одложи конфликтот и да не му даде дополнителен политички капитал во чувствителен изборен период, нагласувајќи дека Орбан веќе се соочува со сериозна конкуренција и пад на поддршката.Аналитичарите укажуваат дека Орбан со години ја гради својата политичка стратегија врз наративот за надворешни закани, при што Брисел често се претставува како противник на унгарските интереси. Во таков контекст, секој јавен судир со европските институции може да биде искористен за мобилизација на гласачкото тело.И покрај тоа, дел од европските претставници сметаат дека Унијата немала многу избор, со оглед на тоа што Орбан со години води политика на блокирање и условување на заедничките одлуки.Пратеници од неговата партија Фидес признаваат дека тврдата позиција на Орбан може да му донесе политички поени, бидејќи се перцепира како доследен лидер кој не попушта под притисок. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека евентуалната изборна победа може да биде „пирова“, бидејќи односите со Европската Унија би можеле дополнително да се влошат, со долгорочни последици за Унгарија.Во вакви околности, исходот од изборите во Унгарија ќе има значење не само за внатрешната политика, туку и за идните односи меѓу Будимпешта и Брисел, како и за единството на Европската Унија во време на сериозни геополитички предизвици.

Свет | пред 1 седмица

Иран воведува наплата за минување низ Ормутскиот теснец: „2 милиони долари по брод“

Иран воведува наплата за дел од бродовите што минуваат низ Ормутскиот теснец, при што надоместокот изнесува до 2 милиони долари по пловило, изјави иранскиот пратеник Алаедин Боружерди на државната телевизија.Според него, во теснецот се воспоставува нов режим на управување, при што „војната има своја цена“, што, како што додаде, го покажува „авторитетот и правото“ што го има Исламската Република Иран.Изјавата доаѓа во услови на зголемени тензии во регионот и зачестени инциденти на една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта и енергенси.Воведувањето на ваква наплата би можело дополнително да го усложни поморскиот сообраќај и да влијае врз глобалните енергетски пазари, кои веќе се под притисок поради конфликтот во регионот.

Свет | пред 1 седмица

Иран објави карта на цели: „Напад врз нашата енергетска мрежа ќе го затемни целиот регион“

Иранската државна новинска агенција Мехр објави предупредување за последиците од евентуален напад врз енергетската инфраструктура на земјата, наведувајќи дека таков потег би предизвикал сериозни последици за целиот регион.Во пораката се истакнува дека и „најмал напад врз електроенергетската инфраструктура на Исламската Република Иран ќе ја турне целата регија во мрак“. На објавената графика на персиски јазик стои пораката „Кажете ѝ збогум на струјата“.Илустрацијата прикажува карта на Персискиот Залив со означени големи електрани и енергетски постројки во земји како Саудиска Арабија, Катар, Обединетите Арапски Емирати и Бахреин, со дополнителни информации за нивниот тип и капацитет.Во придружниот текст се наведува дека 70 до 80 проценти од големите електрани во регионот се наоѓаат долж брегот на Персискиот Залив, а значителен дел од нив се оддалечени помалку од 50 километри од морето, што, според тврдењата, ги прави достапни за ирански ракетни удари.Оваа порака се толкува како директно предупредување за можни последици од понатамошна ескалација на конфликтот, особено во делот на енергетската инфраструктура во регионот.

Свет | пред 1 седмица

(Видео) Најмалку 180 повредени: ирански удари врз јужен Израел

Најмалку 180 лица се повредени во два одделни ирански ракетни напади врз јужните израелски градови Арад и Димона, каде се наоѓа главното нуклеарно постројување во земјата, во една од најсериозните ескалации од почетокот на војната.Иранската државна телевизија соопшти дека нападите претставуваат „одговор“ на, како што тврдат, претходниот удар врз иранскиот комплекс за збогатување ураниум во Натанц.Според податоците на израелското Министерство за здравство, во Арад се повредени најмалку 116 лица, од кои седум се во тешка состојба. Во Димона се повредени најмалку 64 лица, при што едно лице е во тешка состојба.Министерството наведува дека од почетокот на конфликтот во болниците се евакуирани вкупно 4564 лица. Во моментов хоспитализирани се 124 пациенти, од кои едно лице е во критична, а 13 во тешка состојба.Нападите дополнително ја зголемуваат загриженоста за безбедноста во регионот, особено поради близината на нуклеарните капацитети во Димона.

Свет | пред 1 седмица

Инцидент во Ормутскиот теснец: Проектил експлодирал во близина на брод, екипажот безбедeн

Во текот на ноќта е регистрирана експлозија во близина на товарен брод, на околу 15 наутички милји северно од Шарџа во Обединетите Арапски Емирати, во зона недалеку од Ормутскиот теснец.Инцидентот го потврди Агенцијата на Обединетото Кралство за поморски трговски операции (UKMTO), која соопшти дека станува збор за експлозија предизвикана од „непознат проектил“ што паднал во близина на пловилото.Според информациите од капетанот на бродот за расут товар, проектилот не го погодил директно бродот, туку експлодирал во негова непосредна близина.Од UKMTO потврдија дека сите членови на екипажот се безбедни и дека нема пријавени повредени.Инцидентот доаѓа во услови на зголемена напнатост во регионот и зачестени безбедносни ризици за поморскиот сообраќај во овој стратешки важен морски коридор.

Свет | пред 1 седмица

„Ај медија“: Нема никаква соработка со СДСМ

ПР агенцијата „Ај медија“ (Eye Media) ги демантира тврдењата објавени преку соопштенијата на ВМРО-ДПМНЕ дека има соработка со Социјалдемократскиот сојуз на Македонија (СДСМ), оценувајќи ги како целосно невистинити и неосновани.„Eye Media нема никаков договор, ангажман ниту соработка со СДСМ или нивните советници.Не постои никаков ангажман на агенцијата во креирање соопштенија, прес-конференции или било каква комуникациска поддршка за СДСМ.Сите тврдења за „штанцање лажни соопштенија“, „центар за лаги“ или „надворешна ПР машинерија“ се целосно невистинити и немаат никаква основа во факти“, се вели во дописот.Посебно нагласуваме дека немаме никаква врска со Зоран Башановиќ.Тој не е дел од нашиот тим ниту сме имале било каква соработка со него.Eye Media се занимава исклучиво со односи со јавност, корпоративни комуникации и стратешко советување, а не со естрада, музика или менаџмент на изведувачи.Послуваме целосно транспарентно, во согласност со етиката на ПР струкава.Сите евентуални идни соработки со политички партии во регионот ќе бидат транспарентни и јавни“, стои во дописот.

Македонија | пред 1 седмица

Хезболах тврди дека извршил серија напади врз северен Израел со дронови и ракети

Хезболах соопшти дека во текот на ноќта и раните утрински часови извршил серија напади со беспилотни летала и ракетни проектили врз позиции на северот на Израел, таргетирајќи воени цели долж границата.Во повеќе одделни соопштенија, групата наведува дека мета биле израелски војници и воени објекти во реоните Ханита, Авивим и Рас ал-Накура. Според нивните тврдења, нападите биле насочени кон собиралишта на војници и воени бази, при што била користена комбинација од дронови и ракетни проектили.Овие информации засега не се независно потврдени, а од израелска страна нема официјални податоци за евентуални жртви или причинета материјална штета.Нападите се случуваат во услови на зголемена напнатост во регионот, при што северната граница на Израел станува сè поактивно жариште во рамки на поширокиот конфликт на Блискиот Исток.

Свет | пред 1 седмица

Заливот гори: Десетици дронови и ракети пресретнати во масовни напади

Земјите од Персискиот Залив се соочуваат со сериозна ескалација на безбедносната состојба, откако во изминатите часови беа регистрирани напади со дронови и балистички проектили, како и повеќе експлозии во близина на клучни поморски рути.Во Обединетите Арапски Емирати во текот на ноќта се активираа системите за тревога, а граѓаните добивале предупредувања на мобилните телефони додека безбедносните служби реагирале на воздушните закани. Кај брегот на Шарџа е пријавена експлозија на танкер, додека втор инцидент се случил во близина на товарен брод, околу 28 километри северно од градот. Слични случаи се бележат и во претходните денови, што укажува на континуиран притисок врз поморскиот сообраќај.Инциденти се пријавени и во други земји од регионот. Бахреин извести за експлозии, додека Министерството за одбрана на Кувајт соопшти дека успешно пресретнало девет балистички ракети и четири дрона. Во Саудиска Арабија, пак, во последните 24 часа се неутрализирани најмалку 60 беспилотни летала и повеќе балистички проектили.Овие податоци укажуваат на значително зголемување на интензитетот на нападите во регионот, особено врз стратешки важните енергетски и поморски коридори, што дополнително ја продлабочува кризата на Блискиот Исток и го зголемува ризикот од поширока регионална ескалација.

Свет | пред 1 седмица

(Видео) Снимка од куќа го улови ударот во срцето на Израел: Десетици повредени, пробиена израелската одбрана

Во ирански ракетен напад врз израелскиот град Димона повредени се повеќе десетици лица, додека снимка од внатрешноста на една куќа го забележа самиот момент на ударот.На видеото се гледа силна детонација проследена со ударен бран што ја потресува просторијата, по што следува паника. Снимката брзо се прошири на социјалните мрежи и отвори прашања за ефикасноста на израелскиот противвоздушен систем.Според првичните информации, проектилот ја погодил целта и покрај активната противвоздушна одбрана, што укажува на можен пропуст во пресретнувањето.Димона има стратешко значење за Израел, бидејќи во близина се наоѓа нуклеарен истражувачки центар, што дополнително ја засилува тежината на нападот.Засега нема официјални детали за точната штета, но нападот се смета за еден од посериозните удари во тековната ескалација меѓу Иран и Израел.

Свет | пред 1 седмица

Владата на продолжен викенд, сега задолжително да ги прифати сите решенија на СДСМ за намалување на цените, бара опозициската партија

Опозициската СДСМ ја обвини Владата дека три недели не презела никакви мерки за справување со растот на цените на горивата и храната, оценувајќи дека граѓаните се оставени сами да се справуваат со ценовниот шок.Од партијата велат дека веќе е активирана спиралата на поскапувања, со значително зголемување на цените на основните прехранбени производи. Според нив, маслото за јадење надминало 100 денари, јајцата се продаваат над 300 денари, а овошјето и зеленчукот се над 100 денари за килограм.СДСМ тврди дека Владата на премиерот Христијан Мицкоски задоцнила со реакција, за разлика од земјите во регионот кои, како што наведуваат, веднаш презеле мерки – намалување на акцизи, замрзнување на цени и интервенции на пазарот.„Само Владата не направи ништо“, наведуваат од СДСМ, додавајќи дека ваквиот пристап отвора сомнежи дека се штитат одредени бизнис интереси.Партијата предупредува дека се најавуваат нови поскапувања на горивата, што дополнително ќе ги зголеми цените на храната и ќе го влоши животниот стандард.Како решение, СДСМ предлага пакет мерки кои, според нив, треба веднаш да се применат:– Намалување на ДДВ за горивата од 18% на 5%– Намалување на акцизата за 4 денари по литар– Укинување на ДДВ за основните прехранбени производи– Преполовување на цените на патаринитеОд партијата сметаат дека овие мерки ќе донесат реално намалување на цените и ќе помогнат во заштита на стандардот на граѓаните.Воедно, го оценија најавеното намалување на ДДВ за горивата од 18% на 10% како недоволно, со образложение дека ефектите нема да бидат значајно почувствувани.

Македонија | пред 1 седмица

“Кој ги пишува соопштенијата?“ – ВМРО-ДПМНЕ бара одговори за ПР-от на СДСМ

ВМРО-ДПМНЕ обвини дека политиките и јавната комуникација на СДСМ се водат под надворешно влијание, посочувајќи ги Зоран Башановиќ и Милјан Шчекиќ како клучни фигури во креирањето на ПР-стратегијата на партијата.Од опозициската партија тврдат дека Башановиќ, поранешен советник на екс премиерот Зоран Заев, има централна улога во ПР-тимот на СДСМ, додавајќи дека станува збор за „контроверзна личност“ со, како што наведуваат, спорно деловно минато.Според ВМРО-ДПМНЕ, преку ПР-агенцијата „Ај медија“, во која, како што тврдат, соопштенијата и прес-конференциите ги подготвува Милјан Шчекиќ, се дефинира јавниот настап на СДСМ и се пласираат пораки во јавноста.Во соопштениетo се наведува дека Башановиќ претходно бил ангажиран како специјален советник во владата на Заев, како и дека имал блиски лични односи со него.ВМРО-ДПМНЕ оди чекор понатаму, тврдејќи дека ваквото влијание се одразува и врз политичките позиции на СДС, особено во односите кон Србија, поставувајќи прашање дали партијата делува во интерес на домашните приоритети или под надворешни директиви.„Граѓаните имаат право да знаат кој ги пишува соопштенијата, кој ја креира политиката и во чии интереси делува СДС“, наведуваат од партијата.

Македонија | пред 1 седмица

Британска нуклеарна подморница во близина на Ормут: Лондон го засилува военото присуство

Британската нуклеарна подморница „ХМС Ансон“ пристигнала во Арапското Море, во близина на Ормутскиот теснец, во момент кога растат тензиите и најавите за можна ескалација на воените операции против Иран.Според британските медиуми, подморницата испловила од австралискиот град Перт на 6 март и се позиционира во северниот дел на Арапското Море – стратешка зона блиску до клучниот енергетски коридор низ кој поминува значителен дел од светската нафта.„ХМС Ансон“ е опремена со крстосувачки ракети „Томахавк Блок IV“ со дострел до 1.600 километри, како и со тешки торпеда „Спирфиш“, што ѝ дава капацитет за прецизни удари на копнени цели и поморски операции.Распоредувањето на подморницата доаѓа во чувствителен момент, кога Велика Британија веќе ѝ даде зелено светло на САД да ги користат британските воени бази за напади врз ирански цели.Овој потег дополнително ја зајакнува воената позиција на Западот во регионот и испраќа јасен сигнал за подготвеност за проширување на операциите, особено во контекст на заканите околу Ормутскиот теснец и енергетската безбедност.Во услови на веќе зголемена нестабилност, присуството на нуклеарна подморница во оваа зона ја подигнува влогот на конфликтот и ја засилува загриженоста за можна поширока регионална ескалација.

Свет | пред 1 седмица

(Видео) Пациенти се изолираат во соба со влага - влеговме во кочанската болница...

Една година по трагедијата во дискотеката „Пулс“, кочанската болница останува симбол на запоставен систем – со влага, распаднати ѕидови и услови кои отвораат сериозни прашања за безбедноста на пациентите.И покрај најавите за реновирање, досега нема ниту конкретен план како ќе се одвива реконструкцијата, ниту временска рамка. Сликата од терен покажува соби со влага, нефункционални тоалети и ходници во лоша состојба.Собата за изолација, каде според в.д. директорката Катерина Паниќ–Мирчовска се лекуваат пациенти со потешки инфекции, е една од најкритичните точки.„Ова е соба за изолација и овие соби се соби каде што лежат пациенти со потешки инфекции. Во последниот период поретко ги користевме. Кај нив треба реновирање“, изјави в.д. директорката на болницата, доктор Катерина Паниќ–Мирчовска во „Претрес со Ландов“.Лошата состојба не е изолиран случај – слична слика има и во ходниците. Сепак, раководството признава дека тие нема да бидат приоритет.„Баш ходниците нема да им дадеме приоритет, бидејќи како што ви споменав имаме и нови специјалисти. Одделот за гинекологија исто така треба да добие нова апаратура“, посочи Паниќ–Мирчовска.Прашањето што се наметнува е – колку е стара опремата со која се работи?На забелешката дали апаратурата во одделот за Гинекологија е „од дедо Ное“, директорката одговори дека не станува збор за толку стара опрема, но призна дека има потреба од модернизација.Во делот на Итната медицинска помош, според директорката, има одреден напредок. Болницата располага со 11 тимови и четири возила, од кои три се набавени во последната година – сите преку донации. Истовремено, иако има повеќе тимови кои работат во една смена, има само едно куферче со ампуларна терапија.Погледнете ја кочанската болница одвнатре:

Студио | пред 1 седмица

Демократите го напаѓаат Трамп: „Ја изгуби контролата врз војната со Иран“

Американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со сè поголем притисок од сопствената политичка сцена, откако сенаторот од редовите на демократите, Крис Марфи, оцени дека „ја изгубил контролата“ врз војната против Иран.Марфи, влијателен член на Комитетот за надворешни работи во Сенатот, изјави дека администрацијата влегла во „паничен режим“, додека конфликтот со Иран влегува во четвртата недела.Тој е дел од растечката група американски законодавци кои јавно ја критикуваат заедничката воена операција на САД и Израел, предупредувајќи дека ситуацијата излегува од контрола.„Ова е луда војна на Трамп“, изјави Марфи во претходни настапи, додавајќи дека последиците веќе се чувствуваат врз американската економија.Според него, наглиот раст на цените на горивата, како директен резултат на ескалацијата на конфликтот и тензиите околу Ормутскиот теснец, почнува да ја „стега“ економијата на САД.Критиките доаѓаат во момент кога Трамп повторно испрати остри закани кон Техеран, предупредувајќи дека ќе ги „збрише“ иранските електрани доколку не се отвори целосно Ормутскиот теснец за поморски сообраќај.Оваа реторика дополнително ја подгрева загриженоста дека конфликтот може да влезе во уште поопасна фаза, со потенцијални глобални последици – од енергетска криза до поширока регионална ескалација.Сè погласни се прашањата во Вашингтон – дали стратегијата на администрацијата има јасна цел, или ситуацијата веќе се движи кон неконтролирана ескалација.

Свет | пред 1 седмица

Обвинувања дека Сијарто „пренесувал во живо“ чувствителни разговори од ЕУ до Москва – унгариската опозиција го нарече „предавник“

Унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто се најде во центарот на жестока политичка полемика по тврдењата дека редовно контактирал со рускиот министер Сергеј Лавров меѓу состаноците на Советот на ЕУ, за да го информира за текот на дискусиите и за можните решенија што се разгледувале.Во извештајот се наведува дека Сијарто наводно давал „извештаи во живо“ за тоа што било кажано на состаноците, а европски безбедносен извор бил цитиран со оценка дека на тој начин Москва со години имала практично место „зад масата“ во рамки на чувствителни расправи на Унијата.Според истите наводи, владата на Виктор Орбан со години ѝ обезбедувала на Русија увид во деликатни теми што се дискутирале во ЕУ – не само преку контакти и политички канали, туку и преку инциденти поврзани со сајбер-напади и компромитирање на комуникациски системи. Во контекстот се спомнуваат изјави од повеќе сегашни и поранешни европски претставници, меѓу кои и поранешен функционер задолжен за сајбер-одбрана.Реакцијата во Будимпешта дојде од опозициската партија Тиса. Нејзиниот лидер Петер Маѓар, коментирајќи ги тврдењата, јавно го нарече Сијарто „предавник“ и оцени дека ваквото однесување претставува предавство не само на Унгарија, туку и на Европа.Полемиката се засилува во чувствителен политички момент за земјата: Унгарија се подготвува за парламентарни избори закажани за 12 април, а во јавноста циркулираат и други информации поврзани со безбедносни проценки и политичките тензии околу владејачката партија Фидес.Во меѓувреме, линијата на Будимпешта кон санкциите, војната во Украина и односите со Москва останува едно од најспорните прашања внатре во ЕУ, а новите обвинувања дополнително ја продлабочуваат недовербата меѓу унгарските власти и дел од европските партнери.

Свет | пред 1 седмица

Денес се Младенци: обичајот со „младенчиња“ и посната трпеза што се смета за клучна за среќен брак

Денес, се одбележува празникот Младенци, поврзан со споменот на Светите четириесет маченици и со стар обичај да се честита и дарува млад брачен пар што се венчал во изминатата година. Во народната традиција, токму младоста на страдалниците се врзува со пожелбата за здравје, слога и долг заеднички живот на новите сопружници.Во многу домови празникот се доживува како „слава“ на младите брачни парови: се примаат гости, се разменуваат честитки и се носат подароци што симболично треба да го олеснат секојдневието на семејството. Намерата не е раскош, туку добрина и поддршка – знак дека заедницата стои зад новиот дом.Најпрепознатливиот и најзачуван обичај е подготовката на обредните колачиња – „младенчиња“. Во традицијата, невестата ги подготвува и им ги подарува на гостите, а самите колачиња се сметаат за симбол на сладок, среќен и долготраен живот во брак.Бидејќи Младенци секогаш паѓаат во периодот на Велигденскиот пост, трпезата што се подготвува за гости, според обичајот, треба да биде посна. Во народното верување, посната гозба се врзува со желбата за здравје и напредок на младите сопружници и нивните идни деца, па токму овој „услов“ се смета за еден од најважните детали на празникот.Со празникот се поврзува и старо набљудување на природата: според верувањето, времето на Младенци навестува какво ќе биде времето во текот на пролетта. Во обичајниот календар, пак, овој ден се врзува и со првото користење „младо“ зеленило – мед, варена коприва и зелје – како симболичен повик за обновување и сила по зимата.

Магазин | пред 1 седмица

Масакр во Судан: Напад на болница однесе 64 животи, меѓу нив и деца

Најмалку 64 лица, меѓу кои 13 деца, загинаа во напад врз болница во Судан, додека 89 се повредени, соопшти Светската здравствена организација (СЗО), оценувајќи дека станува збор за уште еден тежок удар врз здравствениот систем во земјата разорена од војна.Нападната била Наставната болница во Ел-Даеин, главниот град на Источен Дарфур. Меѓу жртвите има и медицински персонал – две медицински сестри и еден лекар, како и пациенти кои во моментот биле на лекување.Според СЗО, во нападот биле сериозно оштетени педијатрискиот, породилниот и одделот за итна помош.„Доста е пролевање крв. Доста е нанесена болка. Здравствената грижа никогаш не смее да биде цел“, порача директорот на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус, повикувајќи на итна деескалација и заштита на цивилите и здравствените работници.Невладината организација „Emergency Lawyers“, која го следи конфликтот, наведува дека нападот бил директно насочен кон болницата.Судан веќе речиси три години е во брутален конфликт меѓу армијата и паравоените Сили за брза поддршка (RSF), а болниците, училиштата и станбените области сè почесто стануваат мета на напади, вклучително и со дронови.Според податоците на СЗО, од почетокот на војната досега се регистрирани најмалку 213 напади врз здравствени објекти, при што загинале 2.036 лица, а над 720 се повредени.Дарфур останува едно од најжестоките жаришта, каде контролата е поделена меѓу војската и паравоените формации, а цивилното население ја плаќа највисоката цена.Обединетите нации веќе ја оценија ситуацијата во Судан како најтешка хуманитарна криза во светот.

Свет | пред 1 седмица

Дневник од врвот на Иран: Син на претседателот открива паника, поделби и страв во државниот врв

Додека Иран влегува во четвртата недела од војната со САД и Израел, од внатрешноста на системот излегуваат ретки и искрени сведоштва – преку дневникот што го води синот на претседателот, Јусеф Пезешкијан.Во записите објавени на социјалните мрежи, 44-годишниот советник на претседателот нуди невообичаен увид во атмосферата зад затворените врати – далеку од официјалниот наратив на пркос и контрола.„Мислам дека некои политичари паничат“, пишува тој во еден од првите денови од војната, додавајќи дека народот покажува поголема издржливост од дел од политичкиот врв.Дневникот открива и длабоки несогласувања во раководството. Клучното прашање, според него, е – колку долго да трае војната.„Дали да се бориме засекогаш? Додека Иран не стане рушевина? Мора да ги разгледаме сите сценарија“, наведува Пезешкијан.Во меѓувреме, серијата таргетирани ликвидации од страна на САД и Израел го потресе врвот на иранската власт. Убиствата на високи функционери ја отворија дилемата – кој навистина управува со државата.Според повеќе извори, управувањето е префрлено на неформален колективен модел, во кој клучна улога имаат командантите на Исламската револуционерна гарда, додека цивилното раководство се занимава со оперативното функционирање.Отсуството на јавни појавувања на новиот врховен лидер дополнително ги засилува сомнежите за стабилноста на системот.Пезешкијан во дневникот не го крие ниту личниот страв – за својот татко, за семејството, но и за иднината на државата. Во еден од најинтимните записи признава дека, по речиси три недели војна, конечно „се скршил и плачел“.Паралелно со високата политика, неговите записи се мешавина од секојдневие и војна – од играње со децата и семејни моменти, до страв од можни атентати и сомнежи дека дури и обични покани можат да бидат замка.Особено загрижувачки е делот каде предупредува дека нападите врз американски бази во арапски земји можат да се свртат против Иран и да го изолираат дополнително.„Тажно е што за да се браниме, мора да напаѓаме во пријателски земји“, пишува тој.И покрај официјалната реторика за контрола и отпор, дневникот открива нешто сосема друго – систем под притисок, со внатрешни пукнатини, страв и неизвесност.Прашањето што останува е – дали ваквата структура може да издржи долгорочен конфликт или токму внатрешните слабости ќе бидат пресудни.

Свет | пред 1 седмица

Иран: Ормутскиот теснец е отворен – но не и за „непријателите“

Иран повторно испрати порака дека клучниот поморски коридор – Ормутскиот теснец – формално останува отворен за меѓународен сообраќај, но не и за бродови поврзани со, како што наведуваат, „непријателите на Иран“.Иранскиот претставник во Меѓународната поморска организација (ИМО), Али Мусави, изјави дека пловидбата е можна, но само со претходна координација со Техеран и во рамки на безбедносни аранжмани.Пораката доаѓа во момент на зголемени тензии, откако американскиот претседател Доналд Трамп му даде рок од 48 часа на Иран „целосно да го отвори“ теснецот за поморски сообраќај.Според иранската агенција Мехр, Мусави истакнал дека Техеран е подготвен за соработка со ИМО со цел да се обезбеди безбедноста на поморскиот транспорт, но нагласил дека дипломатските напори зависат од прекин на нападите и градење меѓусебна доверба.„Дипломатијата останува приоритет, но поважен е целосен прекин на агресијата“, изјавил Мусави.Во меѓувреме, безбедносни експерти од британскиот Центар за поморски трговски операции регистрирале најмалку 26 инциденти во регионот од почетокот на конфликтот, што укажува дека Ормутскиот теснец станува алатка за геополитички притисок.Токму ваквата ситуација веќе има директни последици врз глобалниот пазар, со раст на цените на енергенсите и зголемена неизвесност во меѓународната трговија.

Свет | пред 1 седмица

АХВ запре 50 тони небезбедна храна: Мелено месо од Парагвај и ореви од Казахстан вратени од граница

Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) спречи увоз на вкупно 50 тони небезбедна храна која требало да заврши на македонскиот пазар, по контроли спроведени на граничните премини.Официјалните ветеринари на граничниот премин Ќафасан забраниле влез на 27 тони говедско мелено месо со потекло од Парагвај. По извршената проверка во информативниот систем на АХВ и увид во увозната документација, било утврдено дека месото потекнува од објект кој не е одобрен од Агенцијата, со што не се исполнети основните безбедносни стандарди за увоз.Од АХВ посочуваат дека ваквите неправилности отвораат сомнеж за здравствената исправност на производот и претставуваат потенцијален ризик за потрошувачите, поради што е донесена одлука за забрана за негово пласирање на пазарот.Покрај ова, инспекторите за храна минатата недела спречиле и увоз на пратка од 22 тони ореви од Казахстан. Причина за забраната биле несоодветно означување и отстапки од пропишаните критериуми за квалитет и безбедност. Целата количина е вратена во земјата на потекло.Од Агенцијата најавуваат дека контролите ќе продолжат со засилено темпо, со цел да се спречи внесување на небезбедни производи во земјата.„Апелираме до увозниците строго да ги почитуваат законските регулативи и стандардите, бидејќи здравјето на граѓаните останува врвен приоритет“, порачуваат од АХВ.

Македонија | пред 1 седмица

И по една година без епилог: Предистрагата за следењето на Мицкоски и медиуми сè уште тапка во место

И по речиси една година од поднесувањето на известувањата од АНБ до Обвинителството за гонење организиран криминал и коруцпија, предметот за незаконско следење на тогашниот опозициски лидер, а сега премиер Христијан Мицкоски, како и на повеќе медиумски работници, сè уште е заглавен во предистражна постапка.Од Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција за „Скопје1“ велат дека се прибираат податоци и се проверуваат наводите, но не откриваат дали има осомничени лица, ниту дали се опфатени оперативци или поранешни директори.„Предметот се наоѓа во фаза на предистражна постапка. Се преземаат дејствија за проверка на наводите во пријавите и прибирање на потребните податоци и докази. Во интерес на постапката и законските ограничувања, во оваа фаза не можеме да споделиме информации за евентуален статус на лица“, велат од Обвинителството.Во јавноста, пак, веќе подолго време се отвора прашањето дали институциите намерно одолговлекуваат, особено по информациите дека за физичко следење на лица понекогаш била доволна само една службена белешка со неточни податоци.Според сознанија од Агенцијата за национална безбедност, под раководство на директорот Бојан Христовски, до Обвинителството биле доставени три известувања за сомнежи против поранешен директор и група вработени. Станува збор за периодот од 2019 до 2024 година, кога, според истите извори, биле следени тогашниот опозициски лидер Мицкоски, новинари, медиуми, но и јавен обвинител за кој се пишуваше дека е Вилма Русковска и министер од тогашната власт.Внатрешната истрага во АНБ утврдила дека биле формирани предмети за оперативни обработки на новинари и медиуми, со цел влијание врз политичките процеси, при што под надзор биле ставени и нивните контакти.Покрај тоа од АНБ, биле констатирани сериозни злоупотреби – незаконско следење на комуникации, користење на ресурси на Агенцијата за приватни цели, како и намерно одолговлекување на безбедносни проверки, меѓу кои и за пратеник од тогашната опозиција.Во периодот на кој се однесуваат наводите, со АНБ раководеле Виктор Димовски и Заре Милошевски.И покрај сериозноста на наводите и опфатот на случајот, одговорот од институциите засега останува ист – предистрага, без рокови, без одговорност и без јасен сигнал дали некој ќе сноси последици.

Македонија | пред 1 седмица

Словенија гласа на 10. парламентарни избори: тесна трка меѓу Голоб и Јанша во сенка на меѓународни тензии

Словенија денес,, ги одржува десеттите парламентарни избори од осамостојувањето, со очекувања за исклучително тесна трка меѓу либералното движење на премиерот Роберт Голоб и партијата на поранешниот премиер Јанез Јанша. Кампањата, според оценките на аналитичарите, беше силно обликувана од меѓународниот контекст, што дополнително ја заостри поделбата меѓу двата политички блока.Право на глас имаат 1.698.352 избирачи, а гласањето се одвива од 7 до 19 часот. Во трката за 90 пратенички места се натпреваруваат 1.185 кандидати, распоредени на 17 листи, од кои 15 се присутни во сите осум изборни единици. Првите неофицијални резултати се очекуваат доцна вечерва или во понеделник навечер.Анкетите во последните денови покажуваат дека Словенечката демократска партија (СДС) на Јанша и Движењето за слобода на Голоб се практично изедначени. Аналитичарите наведуваат дека разликите се во рамки на статистичката грешка, а дека Голоб ја намалил предноста на противникот преку мерки насочени кон граѓанскиот стандард, меѓу кои се споменува и зголемување на пензиите, но и преку позиционирање во надворешната политика.Во фокусот на изборната дебата се најде и односот кон глобалните кризи. Под водство на Голоб, Словенија се вбројува меѓу ретките земји на ЕУ што израелската воена кампања во Газа ја оцени како геноцид, став што предизвика силни реакции и ја подигна надворешнополитичката температура во кампањата.Последните денови пред гласањето беа одбележани и со аферата „Црна коцка“, именувана по израелска разузнавачка компанија за која постојат сомнежи дека стои зад објавување видеоснимки од скриени камери на интернет, кои сугерираат корупција во рамки на власта. Јанша призна средба со еден од раководителите поврзани со случајот, но негираше вмешаност во објавувањето на снимките.„Словенечкиот граѓанин мора да биде на прво место, а не Палестина, а не нелегалните мигранти“, изјави Јанша за време на телевизиска дебата во петокот навечер.Аналитичарите предупредуваат дека евентуална победа на Јанша би можела да донесе поостар, „нелиберален“ сврт во политика на земјата од околу 2,1 милион жители, во време кога национализмот повторно добива простор во делови од Европа. Во кампањата, Јанша најавуваше „враќање кон словенечките вредности“, со посебен акцент на традиционалното семејство, како и ограничување на јавните средства за одредени невладини организации.Од другата страна, Голоб настапуваше со порака за „Словенија под сонцето на слободата“, нагласувајќи социјална вклученост и политики што веќе ја обележаа неговата коалиција од центар-лево. Во надворешната политика тој остро го критикуваше рускиот напад врз Украина, што е една од ретките точки на согласување со Јанша, додека кампањата допре и до теми поврзани со пошироки геополитички амбиции и притисоци.Овие избори доаѓаат четири години по последното парламентарно гласање, одржано на 24 април 2022 година, кога Голоб извојува убедлива победа како тогашен политички новајлија. Денес, Словенија повторно е пред одлука што ќе ја одреди насоката на земјата – меѓу континуитет на центар-левиот курс и можно враќање на тврдата конзервативна агенда.

Свет | пред 1 седмица

Јапонија размислува за воена мисија во Ормутскиот Теснец – но само по прекин на огнот

Јапонија би можела да разгледа испраќање на свои сили за расчистување на поморски мини во Ормутскиот Теснец, но само доколку се воспостави целосен прекин на огнот во конфликтот меѓу САД, Израел и Иран.Ова го изјави јапонскиот министер за надворешни работи Тошимицу Мотеги, нагласувајќи дека станува збор за хипотетичко сценарио.„Доколку дојде до целосен прекин на огнот, тогаш би можеле да се појават активности како расчистување на мини. Ако тие претставуваат пречка за поморскиот сообраќај, тоа е нешто што треба да се разгледа“, изјави Мотеги.Јапонија е силно зависна од Ормутскиот Теснец, преку кој добива околу 90 проценти од своите нафтени испораки. Затоа безбедноста на овој теснец има директно влијание врз нејзината економија и енергетска стабилност.Сепак, јапонските воени активности во странство се строго ограничени со пацифистичкиот устав по Втората светска војна. Законските измени од 2015 година дозволуваат ангажман на силите за самоодбрана само во исклучителни случаи кога е загрозен опстанокот на државата или не постои друга алтернатива.Во меѓувреме, Токио нема конкретни планови за посебни договори со кои би се обезбедил премин за јапонски бродови низ теснецот, туку инсистира на создавање услови за безбедна пловидба за сите.Изјавите доаѓаат во момент кога САД вршат притисок врз сојузниците да се вклучат во обезбедувањето на теснецот, додека Иран сигнализира дека е подготвен за ограничена соработка под одредени услови.Ормутскиот Теснец, низ кој минува околу една петтина од светската трговија со нафта, останува клучна геостратешка точка во тековниот конфликт.

Свет | пред 1 седмица

Иран се закани: Ако САД нападнат, ќе таргетираме енергетска и водна инфраструктура во регионот

Иран најави дека ќе ги таргетира енергетските капацитети и постројките за десалинизација во регионот доколку САД ги реализираат заканите за уништување на иранските електрани.Во изјава пренесена од државната агенција, портпаролот на оперативната команда на иранската војска „Хатам ал-Анбија“ порача дека одговорот ќе биде директен и широк.„Ако непријателот ја нападне иранската нафтена и енергетска инфраструктура, цел ќе бидат сите енергетски, информативни и постројки за десалинизација што им припаѓаат на САД и на режимот во регионот“, изјави тој, без да прецизира на кој „режим“ се однесува.Заканата доаѓа по ултиматумот од американскиот претседател Доналд Трамп, кој му даде рок од 48 часа на Техеран да го отвори Ормутскиот Теснец за поморски сообраќај, во спротивно ќе следува уништување на иранските електрани.Ескалацијата следи по иранските ракетни напади врз југот на Израел, при што беа погодени градовите Арад и Димона – вториот во близина на стратешки нуклеарен истражувачки центар. Во нападите беа повредени повеќе од 100 лица, од кои дел со тешки повреди, а причинета е значителна материјална штета.Иако не станува збор за најсмртоносен напад, неговиот обем и ефектот врз инфраструктурата го прават еден од најсериозните досега во текот на конфликтот.Заканата со напади врз постројки за десалинизација дополнително ја зголемува загриженоста, имајќи предвид дека токму тие капацитети се клучни за снабдување со вода во голем дел од земјите во Персискиот Залив.

Свет | пред 1 седмица