САД

Администрацијата на Трамп бара начин за соборување на комунистичкиот режим во Куба

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп бара луѓе внатре во кубанската влада кои би можеле да помогнат во постигнување договор за соборување на комунистичкиот режим во таа земја до крајот на годинава, пренесува „Волстрит џурнал“, повикувајќи се на извори запознаени со состојбите.Според истите извори, Трамповата администрација е охрабрена од соборувањето на претседателот на Венецуела, Николас Мадуро, и смета дека постои можност слично сценарио да се примени и во Куба.На почетокот на јануари, Стејт департментот ја прогласи западната хемисфера за зона од посебен интерес за Вашингтон, а претходно претседателот Трамп се повика и на почитување на Монроовата доктрина, со која американскиот континент се дефинира како област затворена за мешање на други светски сили.Изворите наведуваат дека американската администрација проценила оти кубанската економија е блиску до колапс и дека владата во Хавана никогаш не била поранлива, особено по губењето на својот клучен сојузник – Венецуела.Иако, засега, не постои конкретен план за завршување на владеењето на комунистичката власт која управува со островот речиси седум децении, високи американски претставници за „Волстрит џурнал“ изјавиле дека апсењето на Мадуро во рамки на воената интервенција на САД и последователните отстапки од неговите сојузници се гледаат како јасен сигнал и предупредување за Куба.

Свет | пред 2 месеци

Кина гледа можност на Гренланд, но не на начин на кој Трамп мисли

Американските планови на Доналд Трамп за потенцијално приближување или контрола на Гренланд предизвикуваат сериозни реакции во меѓународната заедница и можат да ја разеднат НАТО алијансата. Шефицата на европската дипломатија, Кaja Калас, предупредува дека Кина и Русија „сигурно имаат причини за задоволство“ поради овие потези, додека самиот Трамп истакнува дека неговите акции се мотивирани од потребата да се спротивстави на „китаиската закана“.Од Пекинг, пак, се гледа дека нестабилноста во американската политика отвора нови можности за Кина. Професорот Ванг Вен од Универзитетот Ренмин вели дека голем дел од Кинезите ова го сметаат за уште една демонстрација на агресивно и хегемонистичко однесување на САД, а „окупацијата на Гренланд би значела пропаст на НАТО, што би ги радувало Кинезите“.Во последните години, американските власти со загриженост ја следат растечката присутност на Кина и Русија во Арктикот. Претходниот државен секретар Мајк Помпео предупредуваше дека влијанието на Пекинг може да создаде „ново Јужно кинеско море“ на Северниот пол и ветуваше засилување на американското присуство.Кинеските компании, сепак, тешко успеваа да се утврдат на Гренланд поради отпорот од САД и Данска. Во 2018 година, Данска, под американски притисок, блокираше кинеска понуда за проширување на мрежата на аеродроми, а претходно беше оневозможена и куповина на напуштена морска база.Кина, во својот официјален документ од 2018 година, се прогласува за „држава блиску до Арктикот“ и најавува изградба на „Поларен пат на свилата“, со цел развој на арктичките поморски рути како дел од иницијативата Пojaс и пат. Првиот чекор во таа насока се случи во октомври со патување на кинески контејнерски брод преку Северниот морски пат, што го скрати времето за транспорт до Европа за половина.Сепак, сојузот со Русија е клучен за овој проект, а воената и политичка криза во Украина го зголеми европското сомневање кон Кина. Инвестициите на кинески компании во рударските проекти на Гренланд се ограничени, особено по забраната за експлоатација на ураниум во 2021 година.И покрај тоа, Пекинг внимателно ги следи потезите на Трамп, кој со нарушувањето на глобалните сојузи создава ризици за сопствените интереси на Кина, но истовремено нуди можности за преиспитување на арктичката стратегија.

Свет | пред 2 месеци

ЕУ го запира трговскиот договор со САД поради заканите на Трамп

Европската унија го запре процесот на формално одобрување на трговскиот договор постигнат со американскиот претседател Доналд Трамп, откако тој упати закани за воведување царини поврзани со прашањето за Гренланд, објави NBC News. Одлуката следува по реакцијата на Европскиот парламент, каде што претседателот на Комитетот за меѓународна трговија, Бернд Ланге, оцени дека поради заканите насочени кон Гренланд, Данска и нивните европски сојузници, Унијата немала друга можност освен да ја суспендира работата на договорот.Ланге изјави дека, со оглед на континуираните и ескалирачки притисоци, вклучително и заканите со царини, не може да се продолжи со вообичаено деловно функционирање. Тој нагласи дека нема да се преземат никакви чекори за напредување на договорот сè додека Соединетите Американски Држави не се определат повторно за соработка наместо за конфронтација, посочувајќи дека суверенитетот и територијалниот интегритет на европските држави се доведени во прашање.Одлуката доаѓа откако Трамп во саботата изјави дека седум земји-членки на Европската унија, заедно со Обединетото Кралство, би биле погодени од царини доколку не ѝ дозволат на Америка контрола врз Гренланд. Со тоа, политичката атмосфера околу веќе договорената спогодба драстично се заостри.Трговскиот договор беше постигнат во јули, за време на посетата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на голф-клубот на Трамп во Тарнбери, Шкотска. Суштината на договорот предвидуваше ограничување на американските царини за поголемиот дел од увозот од Европската унија на 15 проценти, што важеше за една од најниските стапки што Вашингтон ги одобри на трговски партнери минатата година. Дел од европскиот извоз, како генеричките лекови, требаше целосно да биде ослободен од царини.За возврат, Европската унија, како најголем трговски партнер на САД, ќе ги намалеше царините за одредени американски производи, со што ќе се олеснеше пласманот на земјоделските и индустриските производи од Соединетите Американски Држави на европскиот пазар. Кога договорот првпат беше објавен, Европската комисија соопшти дека тој носи стабилност во трансатлантските економски односи.Сепак, тонот се промени по најновите закани од Вашингтон. Говорејќи на Светскиот економски форум, Урсула фон дер Лајен порача дека и во политиката, како и во бизнисот, договорите мора да се почитуваат, додавајќи дека кога пријателите си подаваат рака, тоа треба да има значење.

Свет | пред 2 месеци

Трамп конечно откри: Ќе има ли напад врз Гренланд?

Претседателот на САД, Доналд Трамп, обраќајќи се на Светскиот економски форум во Давос, изјави дека „ниедна држава или група држави, освен Соединетите Американски Држави, не е во позиција да го обезбеди Гренланд“, но нагласи дека нема да употреби сила.„Секој сојузник во НАТО има обврска да биде способен да ја брани сопствената територија. Факт е дека ниту една држава, ниту група држави, освен САД, не е во позиција да го заштити Гренланд. Ние сме голема сила, многу поголема отколку што луѓето сфаќаат“, рече Трамп.Тој ја критикуваше Данска, оценувајќи ја како „незахвална“ поради тоа што одбива да се откаже од контролата врз Гренланд, тврдејќи дека таа ѝ должи благодарност на Америка за одбраната во Втората светска војна.„Данска падна во рацете на Германија по само шест часа борба и беше целосно неспособна да се брани, ниту себеси, ниту Гренланд. САД беа приморани да интервенираат и тоа го направивме. Да не бевме ние, денес ќе зборувавте германски и јапонски. По војната им го вративме Гренланд – колку глупаво од наша страна. А денес гледаме колку се неблагодарни“, изјави Трамп.Сепак, тој јасно порача дека нема да се послужи со сила.„Веројатно ништо нема да добиеме, освен ако не одлучам да употребам огромна моќ, со која, искрено, би биле незапирливи. Но, тоа нема да го направам. Не морам и не сакам да користам сила. Нема да употребам сила“, нагласи американскиот претседател.Трамп додаде дека целта на САД е стекнување сопственост врз Гренланд, бидејќи, како што рече, „без сопственост не можете да го браните – не можете да го браните со закуп“.

Свет | пред 2 месеци

Трамп: Ја сакам Европа, но таа не оди во добар правец

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, денеска во Давос изјави дека САД се светскиот економски мотор и дека пред само една година, под водство на „радикалната левица“, земјата била „мртва“.„Нашата економија цвета, инвестициите растат, инфлацијата е поразена, границите се затворени и непробојни, а САД се во средината на најбрзиот економски пресврт во историјата“, рече Трамп во своето обраќање.На почетокот на говорот тој потсети дека вчера се одбележала една година од неговиот втор мандат во Белата куќа и дека за тоа време се случиле големи промени. Според него, САД бележат неверојатен економски раст, каков што земјата досега немала.„Верувам дека наскоро ќе видите раст каков што ниту една земја досега не го видела“, истакна Трамп.Тој додаде дека граѓаните се задоволни од неговото владеење, дека се обезбедени бројни нови инвестиции и дека за четири години биле обезбедени 18 билиони долари инвестиции. „Бевме мртва земја, а сега сме најдобрата земја во светот. САД ќе растат трипати побрзо од прогнозите на ММФ“, рече американскиот претседател.„Го подигнуваме животниот стандард на граѓаните на многу повисоко ниво. Луѓето што доаѓаат кај нас можат многу да научат. Европа во одредени делови изгледа непрепознатливо, и тоа не во добар контекст. Ја сакам Европа и сакам да се развива“, изјави Трамп.Тој нагласи дека кога Америка паѓа, паѓаат сите, но и дека сега промените се случуваат многу брзо. „Денеска сакав да зборувам за тоа како ќе ги подигнеме економските стандарди и како, ако нè следите, во иднина нема да се препознаете“, додаде тој.„Ја сакам Европа и сакам да напредува, но таа не оди во добар правец. Во последната деценија и нашата и вашата економија потрошија премногу на непотребни инвестиции и мигранти“, рече Трамп, додавајќи дека се увезува население од далечни земји, што според него создава сериозни проблеми и големи трговски дефицити.Трамп истакна дека САД го намалиле дефицитот за 28 отсто за една година и дека инфлацијата е намалена во однос на периодот на администрацијата на Бајден.Според Трамп, трговскиот дефицит е намален за 77 отсто, домашното производство на челик пораснало за 300 отсто и низ земјата се градат нови челичарници. Тој додаде дека производството на нафта значително се зголемило и дека САД произведуваат повеќе енергија од Кина.Говорејќи за Венецуела, Трамп изјави дека земјата во наредните шест месеци ќе заработи повеќе отколку за цела година. „Тие беа одлична земја, сега имаат проблеми и ние им помагаме. Ќе заработуваат повеќе пари од кога било“, рече американскиот претседател.

Свет | пред 2 месеци

Нема фотографија

По доцнење од три часа, Трамп пристигна во Давос

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, слета во Швајцарија, каде што ќе учествува на Светскиот економски форум во Давос.Трамп пристигна со задоцнување од околу три часа, а до Давос го очекуваат уште околу два часа патување. Причина за доцнењето бил помал проблем со електричниот систем на претседателскиот авион.Како што соопшти портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, авионот „Ер Форс Уан“ бил принуден да се врати во Мериленд помалку од еден час по полетувањето, поради „помал електричен дефект“, по што летот бил продолжен со друго летало.И покрај доцнењето, од Светскиот економски форум информираа дека агендата на американскиот претседател нема да се промени. Првата активност е средба со деловни лидери, по што Трамп ќе одржи говор на форумот.Говорот е закажан за 14:30 часот и, според организаторите, ќе се одржи во предвидениот термин.

Свет | пред 2 месеци

Путин побара средба со специјалниот пратеник на Трамп

Специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, најави дека ќе оствари разговор со рускиот лидер Владимир Путин, но не откри детали за средбите одржани во Давос.„Треба да се сретнеме со него (Путин) во четврток. Русија побара одржување на состанок“, изјави Виткоф.Тој истакна дека е постигнат значителен напредок во разговорите меѓу САД и Русија за Украина, но во интервју за Си-Ен-Би-Си призна дека територијалното прашање и понатаму останува главната пречка.Специјалниот пратеник на Трамп додаде дека САД им предложиле и на Русија и на Украина да се приклучат на Советот за мир и дека очекуваат согласност од двете страни.Се очекува Виткоф во Москва да пристигне заедно со зетот на американскиот претседател, Џаред Кушнер.Да потсетиме, вчера специјалниот претставник на рускиот претседател, Кирил Дмитриев, разговараше со Виткоф во Давос, но за таа средба беа објавени многу малку информации. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, одби да открие детали, објаснувајќи дека разговорите биле приватни и доверливи и дека сите прашања поврзани со украинското решение се разгледуваат зад затворени врати.И руските и американските претставници ги оценија средбите како позитивни. Дмитриев изјави дека руско-американските разговори се одвиваат конструктивно, додека Виткоф ги опиша како „многу позитивни“.

Свет | пред 2 месеци

Трамп тврди дека САД имаат тајно оружје, Москва бара објаснување

Соединетите Американски Држави поседуваат тајно оружје кое е непознато за остатокот од светот, изјави американскиот претседател Доналд Трамп, по што Русија веднаш се огласи со јасно барање за појаснување.Трамп за телевизијата „Њуз нејшн“ изјави дека тоа тајно оружје и понатаму треба да остане во тајност.„Имаме оружје за кое никој не знае и сметам дека веројатно е добро да не се зборува за тоа. Но, имаме некои неверојатни видови оружје“, рече Трамп.Прашањето од новинарите, по кое Трамп се пофали со постоењето на тајно оружје, било поврзано со американската операција во Венецуела.Набргу по оваа изјава се огласи и портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, кој порача дека очекува објаснување за тоа што точно мислел американскиот претседател кога зборувал за тајно оружје.„Во овој случај, веројатно ќе треба да слушнеме појаснување за тоа што точно имал предвид американскиот претседател“, изјави Песков за новинарите, пренесува агенцијата РИА Новости.

Свет | пред 2 месеци

Руте: Нема да ги коментирам тензиите меѓу САД и Европа околу Гренланд

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денеска изјави дека нема јавно да ги коментира тензиите меѓу Соединетите Американски Држави и нивните европски сојузници, кои произлегоа од барањето на американскиот претседател Доналд Трамп САД да го преземат Гренланд.„Можете да бидете сигурни дека работам на ова прашање зад сцената, но не можам тоа да го правам јавно“, изјави Руте за време на панел-дискусија на Светскиот економски форум во швајцарскиот град Давос, пренесува Ројтерс.Руте истакна дека Трамп е во право кога зборува за потребата Арктикот да биде заштитен од руско и кинеско влијание.„Претседателот Трамп и другите лидери се во право. Мораме да направиме повеќе таму. Мораме да го заштитиме Арктикот од руско и кинеско влијание. Работиме на тоа да обезбедиме колективна одбрана на арктичкиот регион“, нагласи Руте.

Свет | пред 2 месеци

Иран ѝ се закани на Америка: „Ќе возвратиме со сè што имаме“

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи упати отворена закана кон Соединетите Американски Држави, по крвавата пресметка на властите во Техеран со демонстрантите.Арагчи предупреди дека Иран „ќе возврати со сè што има доколку повторно биде нападнат“, во момент кога американска ударна група со носач на авиони се движи од Азија кон Запад, односно кон Блискиот Исток.Шефот на иранската дипломатија оваа порака ја упати преку авторски текст објавен во весникот „Волстрит џурнал“. Во него тој повтори дека „насилната фаза на немирите траела помалку од 72 часа“ и ги обвини демонстрантите за ескалацијата на насилството.„За разлика од воздржаноста што Иран ја покажа во јуни 2025 година, нашите моќни вооружени сили немаат проблем да возвратат со сè што располагаат доколку повторно се најдеме под напад“, напиша Арагчи, алудирајќи на дванаесетдневната војна што Израел ја започна против Иран.Тој нагласи дека неговите зборови „не се закана, туку реалност“, додавајќи дека, иако како дипломат и ветеран го презира војувањето, чувствува обврска тоа јасно да го каже.Според него, евентуален конфликт би бил жесток, би го зафатил поширокиот регион и би имал последици врз обичните луѓе низ целиот свет.Поради состојбата во земјата, учеството на Арагчи на Светскиот економски форум во Давос е откажано. Од Форумот соопштија дека, иако бил поканет уште минатата есен, трагичната загуба на цивилни животи во Иран во изминатите недели прави оваа година иранската влада да не биде соодветно претставена во Давос.

Свет | пред 2 месеци

Трамп за Путин: Тој е светски лидер, Макрон никому не му е потребен

Американскиот претседател Доналд Трамп објасни зошто го поканил рускиот претседател Владимир Путин да се приклучи на Советот за мир.„Тој е еден од луѓето, еден од светските лидери. Да“, изјави Трамп пред новинарите, одговарајќи на прашање дали може да го потврди повикот упатен до неговиот руски колега.Трамп се осврна и на информациите дека францускиот претседател Емануел Макрон размислува да го одбие повикот за приклучување кон Советот за мир. Американскиот лидер изјави дека Макрон „никому не му е потребен“ во таа структура и дека наскоро ќе ја напушти претседателската функција.„Емануел? Го сакам, но нема уште долго да биде таму“, рече Трамп.Тој и претходно говореше за формирањето на Советот за мир и упати покани до лидерите на повеќе држави да се приклучат кон иницијативата.Портпаролот на рускиот претседател, Дмитриј Песков, потврди дека Владимир Путин официјално го примил повикот.

Свет | пред 2 месеци

Нетанјаху го прифати повикот на Трамп за Одборот за мир за Газа

Израел и Азербејџан потврдија дека го добиле и го прифатиле повикот на американскиот претседател Доналд Трамп да се приклучат на Одборот за мир за Газа, соопштија денеска официјални претставници на двете земји.Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го прифати повикот на Трамп да се приклучи на оваа иницијатива, која, според најавите, би можела да биде проширена и за решавање на други меѓународни конфликти, објави кабинетот на Нетанјаху на социјалната мрежа Икс.И Министерството за надворешни работи на Азербејџан соопшти дека земјата го прифатила повикот на Трамп за приклучување кон Одборот за мир.„Азербејџан, како и секогаш, е подготвен активно да придонесе за меѓународната соработка, мирот и стабилноста“, се наведува во соопштението.Азербејџан и Ерменија речиси четири децении беа во конфликт околу планинскиот регион Нагорно-Карабах, а минатиот август постигнаа мировен договор со посредство на Соединетите Американски Држави, по средба со Трамп во Белата куќа.Вчера, кон Одборот за мир на Трамп се приклучи и ерменскиот премиер Никол Пашињан.

Свет | пред 2 месеци

Авинот на Трамп тргна за Давос, па се врати поради дефект

Претседателскиот авион кој летал кон Давос, Швајцарија, со американскиот претседател Доналд Трамп, се вратил изминатата ноќ во Мериленд, помалку од еден час по полетувањето, поради „помал проблем со електричната инсталација“, соопшти денеска портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит.Како што пренесува телевизијата Си-Би-Ес, Трамп отпатувал за Давос со друг авион околу еден час подоцна.Ливит им изјави на новинарите во претседателскиот авион дека по полетувањето од заедничката база „Ендрјус“, екипажот идентификувал „помал електричен проблем“ и, од претпазливост, одлучил авионот да се врати во базата.Авионот слетал назад во базата во 23:07 часот по локално време, по што Трамп се префрлил во друг авион, кој полетал кон Давос околу полноќ.Новинарите што се наоѓале во авионот изјавиле дека светлата во кабината за медиуми накратко се изгаснале веднаш по полетувањето.Трамп во Давос треба да учествува на Светскиот економски форум, каде што се очекува да се обрати денеска, кратко по слетувањето.

Свет | пред 2 месеци

Трамп: Го сакам Макрон, но нема да остане тука уште долго

Американскиот претседател Доналд Трамп синоќа го одби повикот на францускиот претседател Емануел Макрон да присуствува на состанокот на Г7 во Франција.На брифингот во Белата куќа, по повод годишнината од почетокот на неговиот втор претседателски мандат, Трамп беше прашан дали ќе отпатува на самитот, на што одговори негативно, пренесува француската телевизија БФМ.„Не, не би го направил тоа. Затоа што, знаете, Емануел нема да остане тука уште долго. Тој е еден од моите пријатели. Многу е симпатичен. Го сакам Макрон, но нема долго да се задржи, како што и вие знаете“, изјави Трамп.Претходно, Макрон јавно го обвини Вашингтон дека „се обидува да ја ослаби Европа“, по најавите за воведување нови царински давачки кон земјите што го поддржуваат Гренланд, како дел од политиките поврзани со администрацијата на Трамп.Во меѓувреме, Трамп објави снимки од екран на наводни приватни пораки што му ги испратил Макрон преку апликацијата „Сигнал“. Во пораките, францускиот претседател изразува недоразбирање околу потезите на Трамп поврзани со Гренланд и предлага одржување состанок во Париз, во формат на Г7, по завршувањето на форумот во Давос, со можност на маргините да бидат вклучени и претставници од Украина, Данска, Сирија и Русија.Според објавените снимки, Макрон го поканил Трамп и на вечера во Париз, но одговорот на американскиот претседател не е прикажан.

Свет | пред 2 месеци

Трамп со жестока закана до Иран: „Ако ми се случи нешто, од вас нема да остане ништо“

Американскиот претседател Доналд Трамп го предупреди Иран дека на континуираните закани за атентат врз него, кои доаѓаат од Техеран, ќе биде одговорено со целосно уништување на таа земја.„Не би требало да го прават тоа, но јас јасно им ставив до знаење. Што и да се случи, ќе ја дигнеме во воздух целата земја, целата држава ќе биде уништена. Имам многу цврсти инструкции – што и да се случи, ќе бидат збришани од лицето на земјата“, изјави Трамп за „Њуз нејшн“, пренесува „Хил“.Трамп претходно изјави дека оставил јасни инструкции САД да го уништат Иран доколку таа земја изврши атентат врз него.„Тие не го направија тоа и би било катастрофално за нив ако се осмелат. Не поради мене – ако го направат тоа, ќе бидат збришани. Тоа би бил крај. Оставив инструкции: ако го сторат тоа, ништо нема да остане“, нагласи Трамп.Тој предупреди и дека можноста за напад врз Иран е на маса поради антивладините протести во земјата, во кои, според него, биле убиени повеќе од 3.300 луѓе во судири со иранските безбедносни сили.Во меѓувреме, врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, ги обвини САД дека коваат заговор против иранската влада и дека стојат зад протестите, тврдејќи дека Вашингтон се обидува да го „проголта Иран“.„Немаме намера да ја туркаме земјата во војна. Но, нема да им дозволиме на криминалците внатре во државата да дејствуваат неказнето. Уште полоши од внатрешните криминалци се меѓународните криминалци – и нив нема да ги пуштиме“, напиша Хамнеи во една од своите објави на социјалната мрежа Икс.Американските разузнавачки служби, како што беше објавено претходно, го информирале Трамп за наводни закани по неговиот живот за време на претседателската кампања во 2024 година. Поранешниот државен обвинител Мерик Гарланд изјави дека заговорот бил одмазда за убиството на иранскиот генерал Касем Сулејмани, кој беше ликвидиран од САД во 2020 година, за време на првиот мандат на Трамп.

Свет | пред 2 месеци

Поранешниот висок функционер на НАТО бара европска „црвена линија“ поради изјавите на Трамп

Европа мора да заземе значително поцврст став кон, како што ги оцени, „непријателските испади“ на американскиот претседател Доналд Трамп поврзани со Гренланд, истовремено нудејќи рамка за соработка што ќе вклучува економски и безбедносни договори. Ова го порача поранешниот дански премиер и поранешен генерален секретар на НАТО, Андерс Фог Расмусен, во авторски текст објавен во „Економист“.Расмусен потсети на долгогодишната воена поддршка што Данска ѝ ја давала на Америка, нагласувајќи дека данските војници со години учествувале во американските воени операции во Авганистан и Ирак. Тој наведе дека во периодот од 2002 до 2021 година, во 52 наврати, ковчези со посмртните останки на дански војници се враќале дома, откако тие ги загубиле животите борејќи се рамо до рамо со американските сили. Според него, Данска, гледано по глава на жител, претрпела поголеми загуби од речиси сите други членки на коалицијата предводена од САД, па дури и поголеми од самата Америка.Поранешниот дански премиер истакнува дека долго време ја сметал Америка за природен лидер на слободниот свет, како во периодот кога бил премиер, така и додека ја извршувал функцијата генерален секретар на НАТО. Сепак, според него, по изјавите и однесувањето на Трамп кон Данска, која ја нарече еден од најлојалните американски сојузници, „време е да се каже дека е доста“.Расмусен потенцира дека Гренланд не претставува закана за Соединетите Американски Држави и дека островот е заштитен од НАТО. Тој наведува дека секој обид на Русија или Кина да распоредат сили на Гренланд би наишол на заеднички одговор од Алијансата, а не само од данските вооружени сили. Потсети и на безбедносниот договор меѓу САД и Данска од 1951 година, со кој на американските сили веќе им е овозможено зголемување на присуството на островот, додавајќи дека на Вашингтон може да му се понудат и дополнителни економски можности, вклучително и инвестиции на американски компании во природните ресурси на Гренланд.Во текстот, Расмусен предупредува дека класичната дипломатија можеби нема да биде доволна во односот со Трамп. Според него, американскиот претседател верува дека може да го анектира Гренланд затоа што ја гледа Европа како поделена и немоќна, убеден дека на крајот ќе се остане само на зборови, додека САД ќе го добијат она што го сакаат.Тој ја повика Европската унија јасно да ги постави границите и најави дека, доколку се направи обид за промена на суверените европски граници, САД мора да се соочат со целосната сила на европската економска „базука“, преку сериозни ограничувања на увозот и извозот и исклучување на американските компании од европските јавни набавки.На крајот, Расмусен заклучува дека Европа има избор: или ќе одговори со сила и решителност на ваквите притисоци, или ќе биде принудена да прифати сè што ќе ѝ биде наметнато, предупредувајќи дека токму сега е моментот да се повлече јасна и непоместлива линија во „снегот на Гренланд“.

Свет | пред 2 месеци

Трамп за европските лидери: Кога сум тука се однесуваат многу коректно

Американскиот претседател Доналд Трамп со ироничен тон го опиша својот однос со францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Киер Стармер, одговарајќи на новинарско прашање за актуелните релации со двајцата европски лидери.На прашањето дали разговарал со Макрон и Стармер по денешната објава на социјалните мрежи, која се однесуваше на неговата критика за британскиот договор околу архипелагот Чагос, Трамп одговори дека не остварил директен контакт, но истакна дека односите ги смета за добри.„Не, не разговарав со нив, но мислам дека многу добро се сложуваме. Секогаш се коректни кон мене. Малку стануваат поостри кога не сум во нивна близина, но кога сум тука, се однесуваат навистина убаво. И, знаете, ми се допаѓаат и двајцата“, изјави Трамп.Изјавата доаѓа во период на зголемени тензии меѓу Вашингтон и дел од европските сојузници, особено околу прашања поврзани со Гренланд, Чагос и трговските односи, при што Трамп во повеќе наврати јавно ги критикуваше европските влади, но истовремено нагласува дека личните односи со клучните лидери остануваат стабилни.

Свет | пред 2 месеци

Трамп признава: Можеби имам лош ПР

Американскиот претседател Доналд Трамп одржа исклучително долга и содржински агресивна прес-конференција, точно една година по неговото враќање на власт, на која ги истакна, како што ги нарече, големите успеси на неговата администрација, но воедно призна дека економската порака не допира до мнозинството Американци.Обраќањето започна во преполната сала за новинари во Белата куќа, каде Трамп демонстративно покажа фотографии од лица што ги опиша како „пореметени убијци“, за кои тврдеше дека биле уапсени од Имиграциската и царинска служба и депортирани од САД. Посебен акцент стави на сојузната држава Минесота, каде изминатиот период се одржуваа протести против владините имиграциски политики.Трамп зборуваше за својот економски програм, тврдејќи дека успеал да ја „исчисти“ федералната администрација и остро го критикуваше својот демократски претходник Џо Бајден. Според него, актуелната власт наследила „хаос“, но бројките, особено во однос на инфлацијата, сега биле драстично намалени. Тој инсистираше дека економските показатели се значително подобрени, но изрази незадоволство што јавноста тоа не го препознава.„Навистина ги намаливме бројките. Искрено, не разбирам зошто тоа не се чувствува. Можеби имам лоши луѓе за односи со јавноста. Не успеваме да ја пренесеме пораката“, рече Трамп, во редок момент на отворена самокритика.Осврнувајќи се на Венецуела, тој ја пофали опозициската лидерка и добитничка на Нобеловата награда за мир, Марија Корина Мачадо, опишувајќи ја како „исклучително љубезна жена“, додавајќи дека постои можност повторно да биде вклучена во американската стратегија кон таа земја.Настапот на Трамп следуваше непосредно пред неговото заминување за Давос, каде треба да учествува на Светскиот економски форум. Според најавите, форумот би можел да биде обележан од неговите контроверзни ставови и закани поврзани со Гренланд, тема што во последно време предизвикува силни реакции и на меѓународната сцена.

Свет | пред 2 месеци

Францускиот претседател смирено по „протекувањето“ на пораката: Моите ставови се исти, без разлика каде се изречени

Францускиот претседател Емануел Макрон реагираше откако американскиот претседател Доналд Трамп јавно објави приватна порака што, како што тврди, му ја испратил Макрон, истакнувајќи дека останува целосно доследен во своите ставови, без разлика дали тие се изнесени јавно или во приватна комуникација.Трамп претходно на социјалните мрежи објави порака во која францускиот претседател изразува збунетост околу американските потези поврзани со Гренланд и предлага одржување состанок на земјите од Г7 во Париз на 22 јануари, со учество и на Украина, Русија, Данска и Сирија, како и заедничка вечера.Запрашан за „протекувањето“ на пораката на маргините на Светскиот економски форум во Давос, Макрон изјави дека ја презема одговорноста за своите зборови и постапки, нагласувајќи дека неговиот пристап е секогаш ист. Тој посочи дека е навикнат да биде доследен во она што го говори во јавноста и во она што го комуницира приватно, додавајќи дека проценката дали објавувањето на пораката е непристојно им ја остава на другите.Францускиот претседател потврди и дека нема да се сретне со Трамп во Давос, појаснувајќи дека американскиот претседател ќе пристигне на форумот по неговото заминување. Сепак, не ја исклучи можноста за средба на самитот на Г7, оценувајќи дека тоа би можела да биде соодветна прилика за разговор.Макрон нагласи дека Европа мора да остане смирена и доследна на својот курс, особено на економски план, со цел да обезбеди посилен раст, да ги брани сопствените интереси кога правилата не се почитуваат и да ги поддржи партнерите кога се под притисок.Во својот говор на Светскиот економски форум, Макрон претходно ги обвини Соединетите Американски Држави дека се обидуваат да ја ослабат Европа и упати предупредување за можен одговор на Европската унија доколку бидат воведени американски царини, додека Трамп ја повика Европа фокусот да го стави на војната меѓу Русија и Украина, а не на прашањето за Гренланд.

Свет | пред 2 месеци

Длабока недоверба и чувство на хаос: ново истражување открива сериозна криза на доверба во САД

Најновото истражување на јавното мислење, спроведено од YouGov за неделникот The Economist во периодот од 16 до 19 јануари 2026 година, укажува на драматичен пад на довербата во стабилноста и институционалниот поредок на Соединетите Американски Држави. Податоците, добиени од примерок од 1.722 испитаници, отсликуваат општество опфатено со длабока вознемиреност, песимизам и незадоволство од политичката и демократската состојба во земјата.Според резултатите, дури 71 процент од Американците сметаат дека работите во државата денес се „надвор од контрола“, додека само 18 проценти веруваат дека состојбата е под контрола. Перцепцијата за насоката во која се движи земјата е исто така изразено негативна – 61 процент од испитаниците оценуваат дека САД одат во погрешен правец, а само 31 процент го поддржуваат актуелниот курс.Истражувањето открива и сериозна криза на доверба во демократскиот систем. Повеќе од половина испитаници, односно 58 проценти, изјавиле дека се незадоволни од начинот на кој функционира демократијата во земјата, при што 33 проценти се изјасниле како целосно незадоволни. Овие бројки упатуваат на продлабочување на јазот меѓу граѓаните и институциите, како и на ерозија на вербата во политичкиот процес.На конкретното прашање за евентуално испраќање федерални трупи во Минеаполис, јавното мислење е поделено, но со јасна наклонетост кон противење. Повеќе од половина, односно 52 проценти од испитаниците, се изјасниле против таква мерка, додека 37 проценти ја поддржуваат.Истражувањето ја опфатило и оценката за работата на актуелниот претседател Доналд Трамп, при што резултатите ја нагласуваат длабоката поларизација во американското општество. Работата на Трамп ја одобруваат 37 проценти од испитаниците, додека 57 проценти не ја одобруваат. Речиси половина од анкетираните, 48 проценти, изјавиле дека „силно не одобруваат“ како тој ја извршува функцијата, наспроти 22 проценти кои изразиле силна поддршка.Најниските оценки претседателот ги добива во областа на инфлацијата и цените, каде што 61 процент од граѓаните не ги одобруваат неговите политики. Слично незадоволство е забележано и во однос на прашањата поврзани со расата и имиграцијата, каде што 53 проценти од испитаниците изразиле негативен став.Истражувањето е спроведено меѓу полнолетни граѓани на САД, при што примерокот е пондериран според пол, возраст, раса, образование и претходно гласачко однесување, со цел да се обезбеди репрезентативност. Маргината на грешка изнесува плус-минус 3,2 процентни поени. Резултатите јасно сигнализираат дека американското општество влегува во период на засилена институционална и политичка несигурност, со сериозни последици по довербата во демократскиот систем.

Свет | пред 2 месеци

Гренланд остро кон Трамп: „Ова е непочитување“

Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, изјави дека не може целосно да се исклучи можноста за употреба на воени сили на арктичката територија, иако оцени дека таквото сценарио е малку веројатно. Изјавата доаѓа во услови на зголемени тензии околу статусот и безбедноста на Гренланд, пренесува Ројтерс.Нилсен истакна дека Гренланд тежнее кон поблиска и посистематска соработка со Европската унија, нагласувајќи дека стабилноста и безбедноста во Арктикот бараат заеднички пристап и почитување на меѓународните принципи.Осврнувајќи се на фотомонтажата објавена од американскиот претседател Доналд Трамп на социјалната мрежа Truth Social, на која се прикажани Трамп, потпретседателот на САД Џеј Ди Венс и државниот секретар Марко Рубио како забодуваат американско знаме на тлото на Гренланд, Нилсен изјави дека станува збор за чин на непочитување.Во меѓувреме, данската премиерка Мете Фредериксен порача дека Данска не може и нема да преговара за сопствениот суверенитет, идентитет и демократија. Таа предупреди дека прашањето за Гренланд е дел од поширокиот светски поредок и дека ситуацијата може дополнително да се влоши.Фредериксен нагласи дека Данска ги смета САД за свој најблизок сојузник, додавајќи дека Копенхаген никогаш не барал конфликт, туку соработка. Поради зголемените тензии со Вашингтон околу најавите за можно американско преземање контрола над Гренланд, таа не присуствуваше на Светскиот економски форум во Давос.

Свет | пред 2 месеци

Трамп разговарал со Руте за Гренланд, најавена средба во Давос

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека имал многу добар телефонски разговор со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во врска со прашањето за Гренланд.Трамп соопшти дека е постигнат договор за одржување состанок на повеќе страни во Давос, Швајцарија, на маргините на Светскиот економски форум, но не прецизираше кои учесници ќе бидат присутни на разговорите, пренесува Ројтерс.„Како што на сите им е многу јасно кажано, Гренланд е од клучно значење за националната и светската безбедност, околу тоа сите се согласуваат“, напиша Трамп во објава на социјалната мрежа Трут соушал.Американскиот претседател и претходно изјави дека САД за време на овонеделниот Светски економски форум ќе разговараат за преземање на Гренланд, оценувајќи дека Данска, според него, не е во состојба соодветно да ја заштити таа територија.

Свет | пред 2 месеци

Фон дер Лајен од Давос: ЕУ e целосно посветена на безбедноста на Арктикот

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека Европската унија е целосно посветена на безбедноста на арктичкиот регион и дека во тој контекст дели заеднички цели со Соединетите Американски Држави.Во специјалното обраќање на Светскиот економски форум во Давос, Фон дер Лајен посочи дека безбедноста на Арктикот може да се гарантира само преку заедничка соработка меѓу сојузниците.Фон дер Лајен истакна дека Европската унија ја унапредува својата Арктичка стратегија, чиј централен принцип ќе биде почитувањето на правото на суверените народи самите да одлучуваат за својата иднина. Таа нагласи дека безбедносните прашања на далечниот север сè повеќе се вклопуваат во пошироката потреба Европа да го забрза патот кон поголема стратешка независност – од безбедноста и одбраната, до економијата и демократијата.Претседателката на Европската комисија најави дека Унијата подготвува сопствена безбедносна стратегија, која треба да биде објавена подоцна оваа година, потенцирајќи дека односите со САД се повеќе од сојузништво и дека нивното нарушување би им одело во прилог на противниците.Во таа насока, таа најави пакет мерки за поддршка на арктичката безбедност, кој ќе се темели на целосна солидарност со Гренланд и Кралството Данска, зголемени европски инвестиции на Гренланд, продлабочена соработка со САД и зајакнување на безбедносните партнерства со регионалните партнери како Велика Британија, Канада, Норвешка и Исланд.

Свет | пред 2 месеци

(ВИДЕО) Хаос на автопат во Мичиген: Најмалку 100 возила се судрија поради намалена видливост

Најмалку 100 возила учествувале во масовен верижен судир на меѓудржавниот автопат I-196, југоисточно од градот Гранд Рапидс, во американската сојузна држава Мичиген, за време на силна снежна бура што ја зафати областа во понеделникот наутро, пренесуваат американските медиуми.Полицијата го добила првиот повик за несреќата околу 10:30 часот по локално време. Снимки направени со дрон покажуваат хаотична сцена, при што во еден дел од судирот можеле да се забележат најмалку шест товарни возила со приколки, заглавени меѓу патнички автомобили.Според надлежните служби, видливоста била намалена на само околу четвртина милја, а силните ветрови достигнувале брзина до 40 милји на час, што значително ја отежнало контролата врз возилата.И покрај големиот број учесници во судирот, од канцеларијата на шерифот соопштија дека нема загинати лица. Сепак, пријавени се повеќе повредени, кои биле пренесени во болници, додека спасувачките и полициските екипи со часови работеле на расчистување на автопатот и извлекување на возилата.

Свет | пред 2 месеци

Чешкиот премиер предупреди: „Руските ракети би стигнале до Белата куќа за 26 минути“

Чешкиот премиер Андреј Бабиш изјави дека ги разбира аргументите на претседателот на САД, Доналд Трамп, поврзани со Гренланд, нагласувајќи дека тој простор има значајна улога во глобалната безбедносна архитектура. Според неговите зборови, проценките покажуваат дека руските суперракети познати како „орешник“ би можеле од Русија, преку Гренланд, да стигнат до Белата куќа за само 26 минути.„Купив еден голем и убав глобус за 15 илјади чешки круни, односно околу 620 евра, за точно да видам каде се наоѓа Гренланд. Според проценките, руските суперракети „орешник“ би стигнале од Русија до Белата куќа за 26 минути и би прелетале токму преку Гренланд“, изјави Бабиш, пренесува чешката телевизија Прима.Чешкиот премиер оцени дека безбедносните предизвици кои ги претставуваат Русија и Кина не треба да се потценуваат и додаде дека отворените конфликти се контрапродуктивни, нагласувајќи ја потребата од дијалог и договор.На прашањето дали Чешка стои зад Гренланд и дали ќе се приклучи на заедничката изјава на европските земји кои предупредија на воведување американски царини, Бабиш изјави дека во овој момент не може да го потврди тоа.Тој потсети дека во рамките на НАТО, водечка улога имаат Соединетите Американски Држави и заклучи дека ваквите несогласувања мора да се решаваат преку договор, а не преку заострување на односите.

Свет | пред 2 месеци