сад

Вашингтон дава зелено светло за Starlink – клучен систем за украинската војска

Американскиот Стејт департмент одобри потенцијална продажба на услуги од сателитскиот интернет систем Starlink во вредност од 128 милиони евра за Украина.Starlink е клучен за комуникацијата на украинските вооружени сили на фронтот, вклучително и за управување со дронови, кои претставуваат основа на украинската воена офанзива против руските сили.Иако одобрувањето претставува значаен чекор, од Стејт департментот нагласуваат дека тоа не значи дека договорите веќе се потпишани или дека преговорите се целосно завршени.

Свет | пред 4 месеци

По масовниот напад врз Киев: американско предупредување кон Москва

Седиштето на Обединетите нации синоќа беше домаќин на итна седница на Советот за безбедност, свикана по масовниот ракетен напад врз Киев во ноќта меѓу среда и четврток (28 август), во кој загинаа најмалку 23 лица. Американскиот дипломат Џон Кели изјави дека нападите „фрлаат сомнеж врз сериозноста на руската намера за мир“ и побара веднаш да престанат ударите врз цивилни подрачја.Кели порача дека е неопходно руските и украинските претставници, вклучително и претседателите Владимир Путин и Володимир Зеленски, да се согласат за директна средба. Тој го повтори предупредувањето на американскиот претседател Доналд Трамп дека Вашингтон е подготвен да воведе дополнителни санкции кон Русија доколку војната продолжи.Според САД, прекин на нападите и враќање на масата за преговори се клучни чекори за деескалација. Русија, од своја страна, во повеќе наврати ги отфрли обвинувањата дека намерно цели цивилни објекти, додека Украина и западните сојузници инсистираат дека токму таквите удари ја подриваат секоја можност за напредок кон мир.

Свет | пред 4 месеци

Белата куќа во жесток напад врз „Politico“: „Операција на странско влијание“

Белата куќа денеска остро го нападна американскиот медиум „Politico“, обвинувајќи го за спроведување „операција на странско влијание“. Повод за ваквата реакција е текст во кој се критикуваат преговорите на специјалниот претставник на претседателот Доналд Трамп за Украина, Стив Виткоф.Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс беше предводник на нападите врз „Politico“, кој од 2021 година е во сопственост на германскиот медиумски гигант „Аксел Шпрингер“. Во спорниот текст се цитираат неименувани функционери кои тврдат дека кај Виткоф, во разговорите со рускиот претседател Владимир Путин, „јасно се гледа неискуство“.„Оваа сторија на Politico е новинарски пропуст. Но тоа е повеќе од тоа: ова е операција на странско влијание со цел да се наштети на администрацијата и на еден од нашите најефикасни членови“, порача Венс преку социјалната мрежа X.Кон него се придружија и други претставници на Белата куќа. Заменик-шефот на кабинет Џејмс Блер текстот го нарече „операција на странско влијание водена преку интернет-медиум под германска контрола“.Иако обвинувањата беа тешки, официјални лица не понудија докази кои би ја поткрепиле тезата дека е вмешана странска влада или друга организација.Ова не е првпат администрацијата на Трамп да застане во одбрана на Виткоф, бизнисмен во областа на недвижности, кој беше именуван за специјален изасланик за мировните преговори во Украина и Газа, и покрај тоа што нема дипломатско искуство.Текстот на „Politico“ е само дел од низата критички написи, вклучително и во „The Atlantic“, каде се наведува дека преговорите на Виткоф со Русија предизвикале конфузија.Нападите врз медиумите доаѓаат во момент кога Берлин и Париз изразуваат сомнежи за успехот на мировните напори на Трамп. Германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека очекува војната да трае „уште многу месеци“.Самиот Виткоф, кој неодамна повеќепати патуваше во Москва на средби со Путин, а во петок во Њујорк се сретна и со украински претставници, кусо изјави: „Изјавата на нашиот неверојатен потпретседател зборува сама за себе.“

Свет | пред 4 месеци

Трамп предлага ограничување на престојот во САД за странски студенти и новинари

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп предложи ново правило со кое значително ќе се скрати времетраењето на престојот за странски студенти и новинари во САД, како дел од построгата имиграциска политика. Според предлогот, на носителите на студентски визи нема да им биде дозволено да останат во земјата подолго од четири години. За странските новинари престојот ќе биде ограничен на 240 дена, со можност за продолжување за ист период, додека за новинарите од Кина лимитот ќе биде само 90 дена.Досега студентските визи важеле за времетраењето на програмата за која се издаваат, што им овозможуваше на студентите да останат во земјата сè додека трае нивното образование. Предлогот е објавен во официјалниот весник на федералната влада – Federal Register, со што започна краток период за јавни коментари пред тој да стапи во сила.Министерството за внатрешна безбедност во образложението наведе дека претходните влади дозволувале странците да остануваат речиси неограничено, што според нив носело безбедносни ризици, трошоци за американските даночни обврзници и неповолна положба за домашните граѓани.Сепак, статистиките покажуваат поинаква слика. Според податоците на Министерството за трговија, меѓународните студенти во 2023 година придонеле со повеќе од 50 милијарди долари во американската економија. Во академската 2023/2024 година, САД примиле над 1,1 милион странски студенти – повеќе од која било друга земја – при што тие најчесто плаќаат целосна школарина и претставуваат значаен извор на приходи за универзитетите.„Ова предложено правило испраќа порака до талентираните поединци ширум светот дека нивниот придонес не се цени во САД,“ изјави Миријам Фелдблам, раководителка на организација што ги застапува лидерите на американските високообразовни институции.Последниве недели администрацијата на Трамп го засили спроведувањето на имиграциските закони. Средината на август Стејт департментот објави дека од јануари поништил 6.000 студентски визи, а околу 55 милиони носители на визи биле предмет на зголемени проверки.

Свет | пред 4 месеци

Огромен скандал во Данска, откриени тројца Американци кои тајно работеле за Трамп: „Се подготвувале да го преземат Гренланд“

Данската влада ги отповика американските вршители на должност во земјата откако локалните разузнавачки служби открија дека најмалку тројца американски државјани работеле на „операции за влијание“ во Гренланд за да ја оддалечат земјата од Данска и да ја приближат до САД, објави DR.Разузнавачките служби, објави DR, открија мрежа во која најмалку три лица биле вклучени во операциите. Тие исто така објавија дека ги знаат нивните имиња и дека се блиски до претседателот Доналд Трамп, но одлучија да не ги објавуваат нивните идентитети за да ги заштитат своите извори. Сè уште не е познато дали работеле по директни наредби од Белата куќа или независно.Министерот за надворешни работи Ларс Леке Расмусен изјави дека „секој обид за мешање во внатрешните работи на Кралството е неприфатлив“.Создаде мрежа на контактиСе вели дека еден од мажите го посетил Гренланд за да присуствува на состаноци таму и да состави список на потенцијални сојузници и противници на плановите на Трамп за преземање на територијата. Тој, исто така, како што објавува ДР, ги повикал жителите на Гренланд да пријават случаи што би можеле да се искористат за прикажување на Данска во лошо светло во американските медиуми.Другите двајца мажи наводно работеле на изградба на мрежа на контакти со политичари, бизнисмени и лидери на заедницата за да ги спроведат плановите на Трамп. Парламентарната претставничка Аја Кемниц, исто така, коментираше за информациите.- Неприфатливо е што се обиделе да се инфилтрираат во гренландското општество на таков начин. На Гренланд е сам да одлучи каква иднина сакаат - рече таа.„Сериозен удар за односите“Расмусен рече дека состанок со импичираниот вршител на должноста ќе се одржи подоцна денес. Тој во моментов е највисок американски дипломат во Копенхаген, бидејќи нема амбасадор. Тој истакна дека целта на состанокот е да им се стави до знаење на Соединетите Американски Држави дека доколку има официјално мешање во политиката на Гренланд, тоа е кршење на меѓународните правила.Лидерот на Радикалната партија, Мартин Лидегард, исто така, го коментираше случајот. Тој оцени дека ова е сериозна и непријатна ситуација, „особено ако се покаже дека работеле по официјална наредба“.- Тешко е да се докаже, но исто така е тешко да не се сомневаме во тоа. Ова значи дека не можеме да ѝ веруваме на американската администрација. Тоа е сериозен удар за односите меѓу САД и Данска, но секако и на Гренланд и САД - рече Лидегард.

Свет | пред 4 месеци

Трамповата администрација суспендираше вработени по критики – обвинувања за „лов на вештерки“

Неколку вработени во американската Федерална агенција за управување со вонредни ситуации (FEMA) се најдоа суспендирани откако потпишале отворено писмо со критики кон раководството на агенцијата. Веста ја соопшти невладината организација „Stand Up for Science“, која го објави писмото. Случајот потсетува на јулскиот преседан, кога Агенцијата за заштита на животната средина (EPA), 139 свои службеници ги суспендираше поради писмо во кое се оспоруваше политиката на претседателот Доналд Трамп.„Stand Up for Science“ потврди дека дел од потписниците на т.н. „Декларација за Катрина“ биле суспендирани од работа. Иако точниот број не е познат, Вашингтон пост јавува дека кабинетот на администраторот на FEMA испратил известување до неколкумина дека се ставени во статус „надвор од должност“, иако продолжуваат да примаат плата и бенефиции.Во писмото, кое го потпишале над 190 сегашни и поранешни вработени во агенцијата, се изразува загриженост од „неспособноста и неискуството“ на високите функционери во администрацијата на Трамп, што – според нив – може да доведе до „катастрофални последици слични на оние од ураганот Катрина“.„Ова е уште еден пример за одмазда од страна на федералната влада врз вработени поради нивни активности на укажување, што е и незаконски чин,“ се наведува во соопштението на организацијата.Белата куќа не даде официјален коментар, но случајот дополнително ја зголеми тензијата околу функционирањето на FEMA, каде што само оваа година околу 2.000 лица – речиси една третина од вкупната работна сила – ја напуштиле агенцијата преку отпуштања, оставки или предвремени пензии.Дополнително, администрацијата на Трамп планира намалување на федералните грантови за околу една милијарда долари, што според експертите ќе ја ослабне способноста на агенцијата да реагира при идни кризи.Писмото пристигна само неколку дена пред одбележувањето на 20-годишнината од ураганот Катрина (2005), кој предизвика масовни поплави во Њу Орлеанс и уништи голем дел од брегот на Мексиканскиот залив, оставајќи над 1.800 жртви.Иако по таа трагедија Конгресот донесе законски реформи за зголемена одговорност на FEMA, потписниците на „Декларацијата за Катрина“ предупредуваат дека политиките на Трамп ја поништуваат таа реформска рамка.

Свет | пред 4 месеци

Трамп откри дека со Путин разговарал за нуклеарно разоружување - кои се ставовите на Русија и Кина?

Американскиот претседател Доналд Трамп откри дека за време на неодамнешната средба на Алјаска со рускиот лидер Владимир Путин разговарале за нуклеарно разоружување. Информацијата тој ја сподели со новинарите во Белата куќа, пренесува Kyiv Independent.„Мислам дека денуклеаризацијата е многу голема игра“, изјави Трамп. „Но, Русија е подготвена тоа да го направи, а мислам дека и Кина ќе биде подготвена. Не смееме да дозволиме ширење на нуклеарното оружје. Мораме да го запреме нуклеарното оружје“, додаде, без да навлегува во детали од разговорите. Кремљ засега не се огласил во врска со неговата изјава.Според извештај на Федерацијата на американските научници (FAS) од март 2024 година, Русија располага со најголем нуклеарен арсенал во светот – вкупно 5.580 боеви глави, од кои околу 1.200 чекаат на демонтажа. Арсеналот опфаќа тактичко оружје за употреба на бојното поле, но и стратешко оружје со дострел до територијата на САД.Од почетокот на руската инвазија на Украина во февруари 2022 година, Москва повеќепати упатуваше нуклеарни закани кон Киев и Западот. Иако тие закани не се реализираа, загриженоста останува, а преговорите за контрола на вооружувањето меѓу Москва и Вашингтон не донесоа напредок.Состанокот меѓу Трамп и Путин на 15 август се одржа по период на засилени тензии. Неколку недели претходно, Трамп нареди преместување на две американски нуклеарни подморници во „соодветни региони“ како реакција на заканите на поранешниот руски претседател Дмитриј Медведев, кој предупреди дека поактивното вклучување на САД во војната може да доведе до директен судир со Москва.Трамп возврати нарекувајќи го Медведев „пропаднат поранешен претседател“ и предупреди дека „влегува на многу опасна територија“.

Свет | пред 4 месеци

Амбасадорот на Украина одбил разговор со американскиот потпретседател Ванс по инцидентот во Белата куќа

Валериј Залужни, амбасадор на Украина во Обединетото Кралство и поранешен командант на вооружените сили, одбил телефонски разговор со американскиот потпретседател Џеј Ди Ванс, објави Guardian.Според пишувањата, Ванс се обидел да стапи во контакт со Залужни три дена по жестоката расправија што ја имал со претседателот Володимир Зеленски во Овалната сала кон крајот на февруари. Целта на обидот била да се испита теренот околу можни алтернативи за Зеленски на лидерската позиција во Украина.Залужни, кој ужива голема доверба и во армијата и меѓу граѓаните поради неговата улога во одбраната од руската агресија, по консултации со шефот на кабинетот на претседателот Андриј Јермак, одлучил да не го прифати повикот.Анкетите на агенцијата Rating покажуваат дека доколку се кандидира, Залужни би бил втор во претседателската трка со 25 проценти поддршка, веднаш зад Зеленски, додека неговата потенцијална политичка партија би освоила прво место на парламентарни избори со 22 проценти.Во меѓувреме, поранешната новинарка на Би-Би-Си, Оксана Тороп, ги демантираше шпекулациите дека Залужни во Лондон формира тим за претседателска кампања. Таа истакна дека генералниот став на Залужни останува ист: додека трае војната, приоритет мора да биде опстанокот на државата, а не изборите.Слични контакти, како што пишува Guardian, имале и лица блиски до поранешниот американски претседател Доналд Трамп, кои во периодот по конфликтот во Белата куќа разговарале со поранешниот украински претседател Петро Порошенко и со поранешната премиерка Јулија Тимошенко – двајцата најистакнати опозициски лидери во Украина.

Свет | пред 4 месеци

Од ова Украина може да има проблем, САД воведоа нова контрола врз користењето на ракетите со долг дострел

Американското Министерство за одбрана во тишина спроведе ревизија со која министерот за одбрана Пит Хегсет добива овластување да забрани употреба на американски ракети со долг дострел против цели во Русија. Според „Wall Street Journal“, оваа практика е на сила од доцна пролет и фактички го оневозможила користењето на системите ATACMS за напади врз руска територија.Новиот механизам на надзор е развиен од заменикот за политики во Пентагон, Елбриџ Колби, и се темели врз американските разузнавачки податоци. Покрај ракетите ATACMS, под контрола влегуваат и британските ракети со долг дострел „Storm Shadow“. Ниту канцеларијата на украинскиот претседател, ниту Министерството за одбрана на Украина, како и Белата куќа и Пентагон, не ги коментираа наводите.Американскиот претседател Доналд Трамп на 21 август изјави дека Украина „нема шанси за победа“ ако не ѝ се дозволи да возврати врз Русија, а ја критикуваше и политиката на неговиот претходник Џо Бајден. Сепак, Трамп порано кажа дека не се согласува целосно со одлуката за дозволување напади врз Русија со американско оружје.Фрустрациите околу тригодишниот војна го натерале Трамп да разгледува нови чекори – од воведување економски санкции кон Москва, па сè до можност за откажување од мировниот процес. „Ќе донесам одлука што ќе направиме и тоа ќе биде многу важна одлука, можеби санкции, можеби царини, а можеби ништо – и ќе кажеме: тоа е ваша борба,“ изјави Трамп.Руските власти, пак, предупредија дека Украина не може да користи високопрецизно оружје без директно учество на офицери од НАТО. „Тоа значи директна вклученост на Западот во војната,“ изјави претседателот Владимир Путин, пренесува „NBC“.Шефот на руската дипломатија Сергеј Лавров изјави дека состанок Путин – Зеленски не е извесен, бидејќи сè уште нема договорена агенда за евентуален самит.

Македонија | пред 4 месеци

Трамп издаде наредба за мобилизација на Националната гарда

Околу 1.700 припадници на Националната гарда се мобилизирани во 19 американски сојузни држави за да ѝ помогнат на Службата за имиграција и царина (ICE) и на Министерството за внатрешна безбедност, објави „Фокс њуз“. Овој потег претставува продолжение на политиката на претседателот Доналд Трамп да користи федерални сили за справување со криминалот и нелегалната имиграција, откако претходно оваа недела распореди Национална гарда во Вашингтон.Војниците ќе бидат мобилизирани од август до средината на ноември, а Тексас, како клучна држава на границата, ќе има најголемо присуство. Гардијанците ќе дадат поддршка во управување со кризни ситуации, транспорт, логистичка помош и административни задачи, но ќе служат и како фактор на одвраќање од криминал. Процесот може да вклучи собирање на лични податоци, отпечатоци од прсти, ДНК и фотографирање на лица кои се во притвор на ICE.Државите каде што се активира гарда се: Алабама, Арканзас, Флорида, Џорџија, Ајдахо, Индијана, Ајова, Луизијана, Небраска, Невада, Ново Мексико, Охајо, Јужна Каролина, Јужна Дакота, Тенеси, Тексас, Јута, Вирџинија и Вајоминг.Американскиот секретар за одбрана, Пит Хегсет, одобри војниците во Вашингтон да носат оружје и да вршат полициски задачи. Трамп изјави дека е задоволен од распоредувањето во главниот град и најави дека Чикаго и Њујорк би можеле да бидат следни. „Чикаго е хаос, со неспособен градоначалник. Ќе го средиме тоа. Граѓаните бараат интервенција,“ рече тој.Трамп најави и федерализација на полицијата во Вашингтон, што е привремено овозможено со Законот за самоуправа на федералниот дистрикт. Тој потенцира дека неговите потези имаат поддршка од граѓаните, посебно, како што тврди, од афроамериканските жени.

Свет | пред 4 месеци

(Видео) Трагедија во САД: Пет загинати и десетици повредени во превртен автобус со туристи кај Нијагарините водопади

Пет лица загинаа, а десетици беа повредени во несреќа што се случи вчера кога туристички автобус со околу 55 патници се преврте на автопат во близина на Бафало, во северниот дел на американската држава Њујорк, недалеку од канадската граница.Според државната полиција, најголем дел од патниците биле со индиско, филипинско и кинеско потекло. Во автобусот имало и деца, но меѓу загинатите нема малолетни лица.Полицискиот портпарол Џејмс О’Калаган изјави дека автобусот се враќал од Нијагарините водопади кон Њујорк, кога возачот изгубил контрола, најверојатно поради невнимание. Исклучена е можноста за механички дефект или возење под дејство на алкохол.Според медицинските служби, ниту еден од повредените веќе не е во животна опасност. Дваесетина возрасни лица се пренесени во болници, а за транспортот беа ангажирани осум хеликоптери.Кинеската државна телевизија CCTV потврди дека меѓу патниците имало шест кинески државјани – петмина се полесно повредени, а еден морал да биде опериран.Преведувачи беа испратени на лице место за да им помогнат на странските туристи.

Свет | пред 4 месеци

Руски ракети погодија американска фабрика во Украина – пораката на Путин до Трамп е јасна

Политичките пораки ретко се појасни од руските проектили што во ноќта меѓу среда и четврток удрија врз американска фабрика во западна Украина, далеку од фронтот на војната што нема крај.Овој напад е дел од една од најжестоките руски офанзиви со дронови и ракети во последниот месец и јасно покажува што рускиот претседател Владимир Путин мисли за мировните напори на американскиот претседател Доналд Трамп, пренесува CNN.Минатата недела Трамп на Алјаска го пречека Путин со црвен тепих, а Белата куќа говореше за „историски помак“ во мировниот процес. Но, руските бомбардирања продолжуваат, цивили умираат, а Путин не покажува намера да го заврши војувањето. Најавуваниот самит меѓу украинските и руските лидери сè уште е само празно ветување.Според аналитичарите, Москва води стратегија на одложување, надевајќи се дека војската ќе оствари нови добивки на фронтот. Главниот тактичар е министерот за надворешни работи Сергеј Лавров, познат по советските опструкции, кој повторно се обиде да внесе раздор меѓу САД и Европа.Претседателот Володимир Зеленски останува на ставот дека нема да се откаже од Донбас, бидејќи тоа би ја оставило Украина ранлива за идни напади кон Киев. Иако настојува да му угоди на Трамп и да покаже подготвеност за разговори, тој не може да прифати капитулација под маска на компромис.Трамп останува единствениот светски лидер кој може да зборува со двете страни, но неговите пораки често се контрадикторни. На социјалните мрежи најави дека е невозможно да се победи во војна без удари врз земјата-агресор, но само неколку дена претходно избегна да зборува за вклучување на американски сили. Снимен е и како на францускиот претседател Емануел Макрон му вели дека Путин „сака договор за него лично“.Додека Белата куќа зборува за „светло на крајот од тунелот“ и го величи Трамп како „претседател на мирот“, реалноста е дека Русија во новите напади уби девет цивили и рани 19 лица, меѓу кои и во напад на американската фабрика Flex Ltd. „Руските сили точно знаеја каде удираат“, рече Зеленски, истакнувајќи дека целта била американска инвестиција во Украина.Една недела по самитот на Алјаска, ситуацијата е јасна: Путин сака продолжување на борбите, Зеленски не може да попушти, а Европа е немоќна без Америка. Сè зависи од Трамп – дали навистина ќе го отвори патот за мир или ќе остане заробен во сопствените контрадикции.

Свет | пред 4 месеци

Трамп со нова географска „лекција“: Крим е „среде океан“ и „голем колку Тексас“

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно ја изненади јавноста со своите изјави за Украина. Во интервју за конзервативниот радио-водител Марк Левин, Трамп изјави дека Крим е „парче земја среде океан“ и „голем колку Тексас“.„Прекрасен е. Знаете, тој огромен дел земја што вирее среде океан, среде Црното Море. Толку е убав, навистина прекрасен,“ рече Трамп, додавајќи дека поранешниот претседател Барак Обама наводно ѝ порачил на Украина „да го препушти Крим на Русија“.Фактите се сосема поинакви. Крим не е „среде океан“, туку полуостров во Црното Море, кој со копното е поврзан преку украинската област Херсон. Со Русија е споен единствено преку 19-километарскиот Керчки мост, изграден по руската незаконска анексија во 2014 година – мост кој редовно е цел на украинските напади.Површината на полуостровот изнесува околу 27.000 квадратни километри, што е приближно еднакво на американската сојузна држава Масачусетс или на Хаити. Тексас, пак, е 26 пати поголем и дури нешто поширок од цела Украина.Во февруари 2014 година Русија распореди околу 30.000 војници на Крим, во време кога во Киев траеја крвавите денови на Евромајдан. За кратко време Москва ја презеде контролата и организираше нелегитимен референдум, без меѓународни набљудувачи и со вооружени војници на избирачките места. Кремљ тогаш објави дека 97% од гласачите наводно поддржале припојување кон Русија. Анексијата на Крим претставуваше најголемо насилно прекројување на границите во Европа по Втората светска војна – сè до целосната руска инвазија врз Украина во 2022 година.Ова не е првпат Трамп да даде конфузни изјави за Крим. Во април годинава тој на сопствената мрежа Truth Social напиша: „Зошто не се бореа за него пред 11 години, кога беше предаден на Русија без испукан куршум?“Фактите, сепак, јасно покажуваат дека Москва со години пред анексијата ја зголемуваше својата воена присутност на полуостровот преку договори со прорускиот претседател Виктор Јанукович. Русија тајно внесуваше ново оружје на Крим, а потоа го искористи политичкиот хаос во Киев за да ја преземе територијата.Со последната изјава, Трамп уште еднаш демонстрираше површно разбирање на географијата и на историјата на конфликтот. За Москва, пак, ваквите зборови од американски лидер се дипломатски подарок – бидејќи индиректно ја релативизираат најголемата повреда на меѓународното право во современа Европа.

Свет | пред 4 месеци

(Видео) Хиперсоничните ракети – „супероружје“ што може да ја смени војната

Хиперсоничните ракети, новата генерација на офанзивни оружја што летаат со брзини повеќекратно поголеми од звукот и можат да маневрираат во лет, стануваат централна точка на глобалната трка во вооружувањето. Русија и Кина предничат во развојот, додека САД и сојузниците настојуваат да ја достигнат технолошката рамнотежа.Кина уште во 2019 година на парадата во Пекинг ја претстави ракетата DF-17, додека Русија се фали со системите „Авангард“ и „Орешник“. Вашингтон последниве години инвестира во сопствени програми како „Dark Eagle“, но заостанува поради деценискиот фокус врз антитерористички операции.Хиперсоничните ракети летаат најмалку пет пати побрзо од звукот (Mach 5), на ниски височини и со можност за нагли промени на насоката, што ги прави речиси невидливи за радарите. За разлика од класичните балистички проектили, овие оружја се појавуваат на сензорите дури во последната фаза на летот, оставајќи многу малку време за одбрана и пресретнување.Постојат два вида:Хиперсонични „glide“ проектили, кои се истрелуваат и потоа клизаат кон целта.Хиперсонични крстосувачки ракети, што користат scramjet мотори и летаат блиску до земјата.Според експерти, нивната најголема закана не е само разорната моќ, туку фактот што е речиси невозможно навреме да се откријат.Рускиот претседател Владимир Путин редовно ја истакнува оваа предност, со тврдења дека „можат да претворат градови во прашина“. Минатата година Москва тестираше нов модел „Орешник“ над украинскиот град Днипро, кој достигнал брзина од Mach 11 и се распаднал во повеќе боеви глави што погодија различни цели. Стратезите предупредуваат дека вакво оружје може за неколку минути да стигне до било кој европски град.Покрај Русија, Кина и САД, и други држави вложуваат во оваа технологија: Иран тврди дека располага со хиперсонични ракети, Израел развива системи за пресретнување, а Северна Кореја демонстрира редовни тестирања. Франција и Јапонија, исто така, инвестираат во истражувања.Иако експертите предупредуваат на потенцијалот за стратешка надмоќ, дел од воените аналитичари сметаат дека заканата е делумно пренагласена. „Нападот и одбраната уште немаат совршено решение,“ вели поранешниот британски адмирал Том Шарп.Едно е сигурно – кој прв ќе успее да создаде ефикасен хиперсоничен арсенал, ќе стекне клучна предност во геополитичките судири на иднината.

Свет | пред 4 месеци

„Вруќ микрофон“ во Белата куќа: Трамп откри што мисли за Путин и се шегуваше со европските лидери

Американскиот претседател Доналд Трамп не знаеше дека микрофонот е вклучен додека разговараше со европските лидери, чекајќи почеток на заедничката прес-конференција во Белата куќа за Украина.На снимката се слуша како Трамп му вели на францускиот претседател Емануел Макрон дека рускиот лидер Владимир Путин „сака да направи договор поради мене – колку и да звучи лудо“. Коментарот се однесувал на нивниот состанок на Алјаска.Ситуацијата потсети на долга историја на „вруќи микрофони“ во политиката – моменти кога лидерите забораваат дека се снимени, откривајќи искрени мисли или непланирани шеги. Експертот за комуникации Бил Мекгован објасни: „Луѓето ги обожаваат овие моменти затоа што нема ништо поавтентично од она што ќе се изговори без филтер“.Ова не е првпат високи политичари да се најдат во незгодна ситуација.Роналд Реган во 1984 година за време на проба изјави „за пет минути почнуваме да ја бомбардираме Русија“, што предизвика критики од СССР.Барак Обама во 2012 година беше снимен како му вели на Дмитриј Медведев дека ќе има „повеќе флексибилност“ по изборите – изјава што неговиот ривал Мит Ромни ја нарече „подарок за Кремљ“.Џасинда Ардерн, тогашна премиерка на Нов Зеланд, во 2022 беше снимена како во парламент својот противник го нарекува „арогантна пи*ка“.Дури и кралот Чарлс III беше фатен пред микрофон како пцуе на налив-перо кое не работеше.Во Белата куќа, освен коментарите за Путин, Трамп направи и низа лежерни забелешки. Го пофали тенот на Макрон, рече дека финскиот претседател Александар Стуб е „добар голфер“ и праша кој е подготвен за новинарите „кога ќе влетат во просторијата“. Џорџа Мелони одговорила дека не сака да зборува со италијанските новинари, додавајќи низ смеа: „А тој (Трамп) тоа го сака, нели?“

Свет | пред 4 месеци