ЗДРАВСТВО

Алиу воведува тригодишни јавни набавки за лекови за ретки болести, Намалена цена на лекот OXLUMO, заштеда од околу 68.600 евра

 Министерот за здравство, Азир Алиу, денеска одржа работна средба со претставници на Националната алијанса за ретки болести, која обединува над 15 здруженија на пациенти. На средбата се разговараше за актуелните предизвици со кои се соочуваат лицата со ретки болести, вклучително и потребата од навремена и континуирана терапија, унапредување на институционалната комуникација, како и зајакнување на довербата и соработката меѓу Министерството и пациентските организации. Министерот Алиу нагласи дека Министерството за здравство останува целосно посветено на обезбедување одржлив и предвидлив систем за набавка на терапија за пациентите со ретки болести, при што новиот модел со тригодишни постапки за јавна набавка има за цел да обезбеди поголема стабилност, навременост и подобро планирање во интерес на пациентите.Во таа насока, на средбата од страна на министерот Алиу  низ конкретен пример беше истакнат новиот  рационален пристап во управувањето со средствата за набавка на лекови за ретки болести. „За лекот за ретки болести OXLUMO (lumasiran), кој се користи за пациентите на Клиниката за детски болести, со спроведеното годишно усогласување на цени е постигнато намалување на цената за 96.248 денари, а по спроведување на јавната набавка од Министерството за здравство, со веќе воведениот модел за набавка на лековите за ретки болести со тригодишни постапки, се очекува да се постигне заштеда кај овој лек од околу 68.600 евра“, ги информираше министерот Алиу претставниците на Националната алијанса за ретки болести. Министерството за здравство и во наредниот период ќе продолжи со редовна комуникација со Националната алијанса, со цел навремено адресирање на сите прашања и заедничко креирање решенија во најдобар интерес на пациентите. Министерството за здравство останува отворен партнер на пациентските организации и посветено на политики што значат навремена терапија, одговорно управување со средствата и унапредување на квалитетот на живот на лицата со ретки болести.

Македонија | пред 2 месеци

Анкета за корупција во јавното здравство: Во три случаи е побаран секс како мито

Најновото истражување на здружението ЕСЕ потврдува дека корупцијата е длабоко вкоренета во јавното здравство.Од 1.200 анкетирани граѓани, до 200 од нив биле замолени за мито или самите понудиле пари за да добијат здравствена услуга.Главните наоди од истражувањето покажуваат дека најчесто се плаќа „под шалтер“ за специјалистички услуги, болничко лекување и операции, додека главните причини се недостатокот на бесплатни прегледи и малиот број специјалисти.Покрај готовината, корупцијата се појавува и во други форми како што се подароци, обврска за купување лекови во одредени аптеки или упатувања во приватни клиники. Шокантно, во три случаи дури и се барал сексуален однос во замена за услугата.Граѓаните од руралните средини се повеќе изложени на изнуда. Истражувањето покажува дека машките здравствени работници се посклони да бараат мито од жените.Секоја четврта жена дала мито на гинеколог за подобра услуга, додека секоја петта е подготвена да даде пари за време на бременост или породување.Проблемот е дополнително усложнет бидејќи граѓаните честопати го изедначуваат митото со „знак на благодарност“, што го отежнува откривањето и борбата против овој феномен

Македонија | пред 2 месеци

Алиу: Македонија меѓу најдобрите земји во светот, неонаталната смртност намалена за 87%

Министерот за здравство, Азир Алиу, на денешната прес конференција информираше за резултатите од извештајот на меѓуагенциската група на Обединетите нации за проценката на смртност кај децата. Според извештајот Македонија е рангирана меѓу најдобрите земји во светот во намалување на неонаталната смртност.„Овој глобален извештај за 2025 година кој беше објавен вчера покажува дека Македонија е рангирана меѓу најдобрите земји во светот во намалување на неонаталната смртност при децата под 5 години. Нашата држава е прикажана како успешен пример за намалување на неонаталната и смртноста на децата под 5 години, на глобално ниво, како резултат на заедничките активности и координацијата на Комитетот за безбедно мајчинство при Министерството за здравство и партнерите Фондот за деца при Обединетите нации, Светската здравствена организација, Фондот за население на Обединетите нации и партнерите. Глобалниот извештај за 2025 година покажува дека стапката на смртност кај новороденчињата за неполна деценија е намалена за 87%, од 8,1 на 1,1 смртни случаи на 1000 живородени деца, а стапката на смртност кај деца под 5 години е намалена за 75%, од 11,1 на 2,8 на 1000 живородени деца“, изјави Алиу.Тој додаде дека овие резултати се показател дека Министерството за здравство е на добар пат во унапредувањето на здравствената политика и заштита на мајките и децата, и со тоа и намалување на стапката на неонатална смрт во земјата.„Изминатиот период имплементирани се повеќе мерки за зајакнување на итна акушерска нега и нега на новороденчиња, ажурирање на клиничките протоколи во земјата, подобрување на практиките за реанимација на новороденчињата и превенција на инфекции, како и зајакнување на подготвеноста за транспорт. Воедно, беше имплементиран и мастер-планот за перинатална нега 2020-2030 за операционализација на стратифицирана перинатална мрежа според ризик и овозможување континуирано унапредување на квалитетот на сите нивоа на здравствената заштита во земјата“, додаде Алиу.

Македонија | пред 2 месеци

Министерот Алиу на седум дена пред годишнината од трагедијата во „Пулс“ најави уредување на просторот околу кочанската болница

Министерот за здравство Азир Алиу заедно со градоначалникот на Општина Кочани Владко Грозданов ја посетија Општата болница со проширена дејност во Кочани, на седум дена пред годишнината од трагедијата во „Пулс“. Тие направија увид во состојбата и најавија конкретни чекори за уредување на просторот околу здравствената установа и санација на асфалтните површини.Според министерот Алиу, станува збор за активности кои треба да го подобрат пристапот до болницата и условите за пациентите и медицинскиот персонал.„Кога пристапот е домаќински, резултатите се видливи. Денес тука гледаме видливи резултати по 30 години. Пристапот и инфраструктурата во здравството се составен дел од системот и не го опфаќаат само внатрешниот, туку и надворешниот дел. Благодарност до градоначалникот кој за кратко време направи организација за средување на просторот“, изјави Алиу.Тој додаде дека Владата и Министерството за здравство се фокусирани на враќање на довербата во јавното здравство преку три клучни столба – зајакнување на човечките капацитети, подобрување на инфраструктурата и системски промени.Министерот потсети дека оваа посета е продолжение на институционалната грижа за Кочани, откако кон крајот на ноември минатата година во регионот беше отворен регионален центар за ментално здравје и психо-социјална поддршка.Во наредниот период ќе се спроведе чистење на вегетацијата и расчистување на запуштените површини во дворот на болницата, со што ќе се создадат нови паркинг места. Планирано е и демонтирање и отстранување на модуларната болница, со што дополнително ќе се ослободи простор за паркинг.Во следната фаза е предвидено и етапно реновирање на одредени делови од болницата.

Македонија | пред 2 месеци

Договорот е потпишан: Скопје ќе гради две катни гаражи кај Клиничкиот центар, инвестиција од 3 милиони евра

Градоначалникот на Скопје, Орце Ѓорѓиевски, информира дека е потпишан договор за закуп со што започнува реализацијата на проектот за изградба на две катни гаражи во Клиничкиот центар „Мајка Тереза“.Ѓорѓиевски соопшти дека договорот го потпишал заедно со министерот за здравство Азир Алиу, а проектот има за цел да го реши долгогодишниот проблем со паркирањето во клиничкиот комплекс.Според најавите, двете катни гаражи ќе имаат капацитет од околу 500 паркинг места, а инвестицијата е проценета на околу три милиони евра.„Со изградбата на две нови катни гаражи конечно ќе ставиме крај на долгогодишната голгота со која секојдневно се соочуваат пациентите, нивните семејства, но и здравствените работници“, изјави Ѓорѓиевски.Тој додаде дека проектот ќе придонесе за подобра организација на сообраќајот во Клиничкиот центар, непречен пристап за возилата на итната медицинска помош и поголема безбедност за сите учесници во сообраќајот.Градоначалникот нагласи дека Град Скопје ќе биде институцијата која ќе ги проектира, ќе ги изведува и ќе управува со катните гаражи, со што, како што рече, ќе се избегне зголемување на цените на паркингот доколку управувањето би било препуштено на приватни компании.Во рамки на проектот, најавено е и воведување на дигитално зонско паркирање во градот, со мобилна апликација преку која граѓаните ќе можат во реално време да проверуваат каде има слободни паркинг места.Ѓорѓиевски најави дека по ребалансот на градскиот буџет, кој се очекува следната недела, ќе биде распишана тендерската постапка, по што ќе започнат и градежните активности.Проектот, како што посочи, се реализира во координација со Владата и со поддршка од премиерот Христијан Мицкоски.

Скопје | пред 2 месеци

Дигитализација на здравствениот систем: Граѓаните ќе имаат пристап преку портал и мобилна апликација

Министерот за здравство, Азир Алиу, денес најави предлог-закон за изменување и дополнување на законот за евиденции од областа на здравството, кој има за цел целосна дигитализација на здравствениот систем и обезбедување на модерно, безбедно и поврзано водење на здравствените податоци, со што ќе се подобри квалитетот на здравствените услуги за пациентите во државата.Со оваа законско решение, кое деновиве ќе биде поставено на ЕНЕР, се надминуваат досегашните ограничувања во системот на здравствени евиденции и се овозможува нивно целосно електронско водење преку националниот систем за електронски евиденции во здравството. Тоа значи дека медицинската документација, упатите, рецептите, извештаите и регистрите ќе се водат дигитално, а хартиената документација ќе се користи само во исклучителни ситуации како привремено решение при прекин на системот.Една од клучните новини е регулирање на електронското здравствено досие за секој пациент во државата, кој ќе претставува централен извор за сите здравствени податоци на пациентот, од прегледи и резултати до упати, рецепти и телемедицински услуги. Со ова се овозможува подобра следливост на здравствената состојба на пациентот и поефикасна здравствена грижа за пациентите“, вели Алиу.Алиу изјави дека сите јавни и приватни здравствени установи ќе мора да користат систем усогласен со националниот систем.Со новите законски решенија, значително ќе се подобри и пристапот на граѓаните до сопственото здравство, здравствено досие, преку електронски портал или преку мобилна апликација, со јасно утврдени правила за пристап кај малолетните лица и со можност за овластување на друго лице за пристап.Дополнително, за првпат се регулира интеграција на телемедицината и мобилното здравство, mHealth. Во националниот здравствен систем, при што телемедицинските услуги добиваат еднаква правна важност како и физичките прегледи. Предлог-законот предвидува и можност за секундарна употреба и анонимизирани здравствени податоци, исклучиво за цел од јавен интерес, научни истражувања, статистика, образование и развој на здравствените политики, при што строго ќе биде забрането секоја употреба што би можела да доведе до дискриминација, профилирање или економска штета за поединецот“, вели Алиу.

Македонија | пред 2 месеци

Алиу: Планираме спојување и на други клиники, по примерот на кардиологија и кардиохирургија

Клиниката за кардиологија и Клиниката за кардиохирургија ќе се спојат во една здравествена уставнова, одлучи Владата на последната седница по предлог на Министерството за здравство. Како што велат од Министерството, оваа одлука е донесена за да се обезбеди повисок степен на интегрираност, координација и ефикасност во третманот на пациентите со кардиоваскуларни заболувања.Административните процедури и целата постапка на спојувањето на клиниките е долга и исто така треба да бидеме претпазливи, бидејќи идејата на спојување не е за влошување на здравствените услуги, туку за подобрување на здравствените услуги. Бидејќи овие две клиники се и физички во една зграда и процедурите сегде во светот се влегуваш и излегуваш, а не мора да шеташ од една во друга клиника, за пациенти коишто имаат ваков тип на здравствени проблеми. Затоа почнавме од овие две клиники, но нема да завршиме тука. Да видиме прво кои ќе бидат предизвиците на спојувањето на двете клиники и ова ни е според нас најлесно спојување на двете клиники, затоа почнуваме од кај нив“, изјави на денешната прес-конференција министерот Азир Алиу.Тој додаде дека за другите клиники најверојатно ќе имаат предизвици и од инфраструктурна гледна точка, но и од човечки капацитети.Ова ќе ни биде, еве, како пилот проект да видиме кои ни се предизвиците за спојување на клиниките. Но текот на спојување ќе продолжи и понатаму. Моментално ќе раководи профил којшто раководел кога сите клиники биле споени, значи администратор-економист, за да може административниот дел да го менаџира во оваа фаза“, додаде Алиу.

Македонија | пред 2 месеци

Кардиологија и кардиохирургија под еден покрив – Владата формира единствен центар

Владата на последната седница одржана на 24 февруари 2026 година, на предлог на Министерство за здравство на Република Северна Македонија, донесе одлука за спојување на Клиниката за кардиологија и Државната клиника за кардиохирургија, со што се формира единствен центар на терциерно ниво за кардиоваскуларна медицина.Целта на одлуката е зголемена интегрираност, подобра координација и поголема ефикасност во третманот на пациентите со кардиоваскуларни заболувања, преку рационално искористување на човечките, просторните и технолошките ресурси на двете установи.Министерот за здравство Азир Алиу појасни дека со оваа одлука се обезбедува континуитет на дијагностичко-терапевтскиот процес – од превенција и дијагностика, до интервентен и хируршки третман.„Со укинување на административните дупликати и оптимизација на организациската структура создаваме предуслови за заштеда на средства, кои ќе се реинвестираат во унапредување на квалитетот на услугите, модернизација на медицинската опрема и професионална едукација на кадарот“, истакна Алиу.Спојувањето треба да овозможи подобра искористеност на капацитетите и зголемен број интервенции преку интеграција на лабораториските, стерилизациските и операционите служби. Пациентите ќе добиваат комплетна кардиолошка и кардиохируршка грижа во рамки на една институција, без административни пречки и без потреба од трансфери, што значи поголема достапност и континуитет на здравствените услуги.Дополнително, се очекува новиот обединет центар да придонесе за развој во областа на едукацијата и научно-истражувачката дејност, со создавање академски амбиент за обука на специјализанти и супспецијализанти, како и за развој на научни програми во кардиоваскуларната медицина.

Македонија | пред 3 месеци

Нов модел за набавка на лекови за ретки болести, уверува министерот

Министерот за здравство Азир Алиу соопшти дека е сменета процедурата за набавка на лекови за пациенти со ретки болести, со цел тие навремено да ја добиваат потребната терапија.Одговарајќи на новинарско прашање, Алиу истакна дека за првпат се воведува тригодишна постапка за набавка на лековите. Тој посочи дека досега пациентите со ретки болести често се соочувале со доцнење од неколку недели или месеци, делумно поради зголемениот број дијагностицирани случаи, како во земјата така и глобално, што е резултат на напредокот во технологијата и методологијата за рана детекција.Министерот појасни дека дополнителен предизвик претставува фактот што станува збор за млади пациенти, кај кои дозата на лекот зависи од телесната тежина и други индивидуални фактори, што ја отежнува прецизната годишна проценка на потребните количини.„Методологијата е сменета и сега отвораме постапка за три години, за да имаме доволно време да реагираме доколку количините се потрошат побрзо од планираното. Целта е граѓаните да ги добиваат лековите навремено“, рече Алиу.Тој нагласи дека тендерската постапка ќе биде проектирана за тригодишен период, при што ќе се користат количини согласно реалните потреби во државата. „Да бидат спокојни граѓаните и родителите дека државата и Министерството нема да дозволат ниеден пациент со ретка болест да чека ниту еден ден за терапија“, потенцираше министерот на прес-конференцијата.

Македонија | пред 3 месеци

Угостителите добија „битка“: одложена примената на дел од законот за заштита од пушење

Министерство за здравство прифати одложување на примената на дел од новиот закон за заштита од пушење, со што, како што беше појаснето, им се остава простор на сопствениците на угостителските објекти инфраструктурно да се прилагодат на законските барања.Министерот за здравство, Азир Алиу, на денешната прес-конференција во Владата изјави дека одложувањето се однесува на примената на одредбите за пушење на отворени тераси од три страни, кои во пракса во моментов се затворени.„Процесот за забелешки за тој закон е веќе завршен. Работните групи имаа консултации со стручни лица и со сите засегнати страни во државата. Исто така, јас и премиерот имавме состаноци со производители, потрошувачи, компании, ресторани и кафулиња. Имаше забелешки што беа логични и можеа да бидат прифатени, но и такви што не беа прифатени. Прифатено беше одложувањето на примената на законот за тераси од три страни, бидејќи им треба време за инфраструктурно да се приспособат“, изјави Алиу.Во однос на електронските цигари, министерот најави дека тие ќе бидат забранети за користење во затворени простории. Дополнително, ќе биде ограничена и нивната продажба.„Барањето кое половично е прифатено беше продажбата на електронските цигари со вкус. Има вкусови што се директно наменети за младата популација. Целта на законот е заштита на населението со фокус на младите. Ќе бидат забранети сите вкусови што се благи и атрактивни за младите, а ќе дозволиме да се продаваат само електронски цигари со неутрален вкус и со вкус на тутун“, истакна министерот.Според него, државата е меѓу водечките во Европа по користење на нетрадиционални, таканаречени модерни електронски цигари, поради што законските измени имаат за цел дополнително да ја зајакнат заштитата на младите и јавното здравје.

Македонија | пред 3 месеци

Нови правила за вработување и статус на директори во јавното здравство: Владата ќе утврдува број на приватни специјализации, се продолжува работниот ангажман до 70 години

Министерството за здравство подготви значајни измени и дополнувања на Законот за здравствената заштита, кои се објавени на Единствениот национален електронски регистар на прописи – ЕНЕР, со можност сите засегнати страни да достават свои предлози и сугестии.Како што појасни министерот за здравство Азир Алиу, измените произлегуваат од досегашната примена на законот и се однесуваат на постапките за вработување здравствени работници во јавните здравствени установи, статусот на директорите, специјализациите и супспецијализациите, условите за пензионирање, како и усогласување со други прописи.Меѓу позначајните новини е приоритетното вработување на најдобрите дипломирани доктори по успех од медицинските факултети во државата. Доколку се пријават на оглас, за нив нема да се спроведува селекциска постапка, туку ќе бидат директно вработени во јавна здравствена установа.Предвидено е комисијата за селекција на кандидати да ја предлага стручниот колегиум на установата за секое работно место посебно, а директорот ќе биде должен да го вработи најдобро рангираниот кандидат.Во делот на специјализациите, Владата покрај програмите за државни и кофинансирани специјализации, ќе донесува и програма со која ќе се утврдува бројот на приватни специјализации и супспецијализации, во согласност со потребите од медицински кадар.Со измените се предвидува и зголемување на возраста за ангажирање на доктори од дефицитарни специјалности, кои од 67 до 70 години ќе можат да работат со договор во здравствени установи во мрежата, со задржување на пензијата, врз основа на согласност од Министерството за здравство и Фондот за здравствено осигурување.

Македонија | пред 3 месеци

„Законот за пушење пу пу не важи, ама за да не е дека бизнис заедницата е газда на државата, превидуваме фази за имплементација“

„Законот за пушење, очигледно, не важи. Бизнис-заедницата рекла дека ако не се пуши ќе падне прометот и ќе се отпуштаат луѓе, па сега сме ‘во ред’ да се пуши“, реагира Ина Многуфина во јавна објава, коментирајќи ги најавите за нов пристап кон примената на забраната за пушење во угостителските објекти.Таа иронично забележува дека, за да не изгледа како бизнис-заедницата да е „газда во државата“, се најавуваат фази за имплементација и едукација.„Колку фази се потребни за да се тргнат пепелниците – не знам. А што со едукацијата? Ќе одат ли по маси да им велат ‘ц, ц, ц’ на луѓето?“, прашува Многуфина.Според неа, суштинскиот проблем не е во тоа што законот не постои, туку во тоа што не се почитува.„Законот за пушење постои одамна, само никој не го спроведува. И сега наместо да се инсистира на негово доследно почитување, ние ќе го официјализираме непочитувањето“, наведува таа.Во својата реакција, Многуфина прави и алузија на култната сцена од југословенската хумористична серија „Топ листа надреалиста“, во која иронично се изговара репликата „Пушењето е дозволено, дури и пожелно“.„Може слободно да ја искористиме, бидејќи и така живееме во надреално време“, заклучува таа.

Коментари | пред 3 месеци

Прво едукација, па казни за новиот закон за пушење

Министерот за здравство Азир Алиу изјави дека динамиката за почеток на казнувањето за прекршување на новиот закон за пушење сè уште не е прецизно дефинирана, нагласувајќи дека примарната цел на институциите е едукација, а не веднаш санкционирање.Одговарајќи на новинарско прашање од кога ќе започне казнувањето, Алиу посочи дека се создал амбиент во кој јавноста перципира дека државата сака веднаш да казнува, додека, според него, фокусот е на укажување и информирање за тоа што е незаконско и кои се последиците од непочитувањето на прописите.„Инсистирав да дадеме простор да укажеме кој работи незаконски и дека ќе се казнува. Мислам дека тоа е добра практика – државата да соработува со бизнис-заедницата“, изјави министерот.Тој додаде дека државата мора дополнително да се доекипира за целосна имплементација на законот. Според него, доколку веднаш се започне со масовни казни, може да се појави проблем со недоволен број инспектори и службени лица за спроведување контроли на терен.Како пример, Алиу посочи на претходни ситуации кога забраната за пушење формално важела во Скопје, но не била доследно спроведувана во другите средини. Според него, целта е законот да се применува еднакво на целата територија, со јасна стратегија и соодветни ресурси.

Македонија | пред 3 месеци

Во 43 компании ќе влезат тимови од МВР и Министерството за здравство

Министерот за здравство Азир Алиу најави дека од денеска започнуваат теренските контроли на лиценците издадени за производство на канабис за медицински цели, посочувајќи дека додека траела прес-конференцијата, инспекциските тимови веќе биле на терен.„Ќе се проверуваат 43 лиценци кои се дадени за производство на канабис за медицински цели“, изјави Алиу, објаснувајќи дека постојат две различни комисии за контрола на овој сектор – една надлежна за административните процедури во рамки на Министерството за здравство, и меѓуресорска комисија формирана согласно законска рамка на Владата, чија улога е да анализира политики поврзани со овој тип процеси. Првата комисија работела и досега за што имало извештаи, додека владината, последен извештај има во 2017 година.Министерот нагласи дека во сила се два правилници – стар и нов – кои во моментот се предмет на анализа од страна на експерти и професори. Според него, врз основа на извештајот што ќе произлезе од таа анализа, ќе се донесат понатамошни одлуки, а доколку биде потребно, ќе се покренат и соодветни постапки.Алиу информираше дека секоја компанија е обврзана да доставува фотографии и информации за количината и квалитетот на произведениот канабис до комисијата за која е задолжено Министерството за здравство. Во моментов, формирана е комисија од пет члена која има рок од 45 дена да изготви извештај за сите 43 лиценци.Тој посочи и дека постојат одредени предизвици во имплементацијата на законот, меѓу кои и недостиг од службени возила, што, како што рече, дополнително го отежнува надзорот и контролата на терен.

Македонија | пред 3 месеци

Министерство за здравство ќе го истражува „извозот на мозоци“ од Македонија

Министерството за здравство формираше работна група која ќе го истражува случајот „извоз на мозоци за научни цели“. Ќе се проверуваат сите информации и податоци за наводите поврзани со испраќање човечки мозоци од Македонија во САД. Ќе се проверува дали имало соодветна документација, дали се барала согласност од семејствата, дали е почитувана правната рамка и етичката димензија.Ресорниот министер вели дека многу скоро ќе се знае што точно се случувало во период од две децении, од 1994-та до 2015-та година, кога соработката со Универзитетот Колумбија прекинала.– Формиравме работна група која ќе го следи административниот дел за временскиот период кој е таму дефиниран, дали имало некаков документ или не во министерството или некој меморандум за научни истражувања или за клинички истражувања и анализи. Верувам дека за кратко време ќе ме информираат од различните департменти дали имало или немало таква активност. Засега се е шпеклуации и информации што ги слушаме насекаде – изјави за Коха, Азир Алиу, министер за здравство.Од Јавното Обвинителство засега нема реакција на објавените информации за тнр. „извоз на мозоци во научни цели“.

Македонија | пред 4 месеци

Државата со забраната за пушење во јавност ќе им помага на пушачите да се откажат од цигарите, вели министерот за здравство

Примарната цел на новиот предлог-закон за заштита од пушењето е превенција на штетните последици по здравјето, а не казнување на граѓаните, порачува министерот за здравство Азир Алиу.Според Алиу, законското решение е насочено кон подигнување на јавната свест и создавање системска поддршка за лицата кои сакаат да се откажат од пушењето, без нивно стигматизирање.„Новиот предлог-закон за заштита од пушењето предвидува мерки за подигнување на јавната свест и поддршка за прекин на зависноста. Пораката која ја испраќаме е дека системот им помага на пушачите да се откажат од пушењето, без притоа да бидат стигматизирани“, истакнува Алиу.Во рамки на законот се предвидуваат обврски за спроведување превентивни програми за откажување од пушењето, советувалишта, едукативни активности и континуирана поддршка за граѓаните во процесот на справување со никотинската зависност.Министерот нагласува дека зависноста од никотин не е прашање на навика, туку сериозен медицински и јавноздравствен проблем, кој бара системски и одговорен пристап.„Докажано е дека превенцијата е поефикасна и поевтина од лекувањето. Затоа, примарната цел на овој закон не е да казнува, туку да ги превенира штетните последици од пушењето“, додава Алиу.Истовремено, со законските одредби јасно се дефинираат надлежностите на инспекциските служби, санкциите за непочитување на прописите, како и улогата на локалните самоуправи во спроведувањето и надзорот над примената на законот.Од Министерството за здравство порачуваат дека ваквиот пристап има за цел долгорочно подобрување на јавното здравје, намалување на болестите поврзани со пушењето и создавање средина која ги охрабрува граѓаните да донесуваат поздрави животни одлуки.

Македонија | пред 4 месеци

Уште една жртва на инфлуенца А во Инфективна, расте бројот на хоспитализирани

Пациент од внатрешноста на земјата, на возраст од 69 години, починал во раните утрински часови на одделението за интензивна нега на Клиниката за инфективни болести во Скопје, откако кај него лабораториски била потврдена инфлуенца А.Директорот на Клиниката, д-р Фадил Цана, информира дека пациентот бил донесен во исклучително тешка здравствена состојба, со веќе развиена масивна бронхопневмонија и акутен респираторен дистрес синдром. Симптомите, како што посочи, се развиле пет дена пред хоспитализацијата, а поради сериозноста на состојбата бил поставен на механичка вентилација.Пациентот имал повеќе коморбидитети и не бил вакциниран против сезонски грип, иако припаѓал на ризична група.Во моментов, на Клиниката за инфективни болести се хоспитализирани околу 30 пациенти заболени од грип, од кои еден се наоѓа во потешка клиничка состојба. Претходно, на истата клиника почина и 75-годишна жена кај која исто така била потврдена инфлуенца А. И таа имала повеќе хронични заболувања и не била вакцинирана.Од Клиниката информираат дека меѓу хоспитализираните доминираат повозрасни лица со компликации, најчесто со сериозно респираторно засегање. Во моментов таму се лекуваат околу 25 до 30 пациенти со потешка клиничка слика.Во меѓувреме, Институтот за јавно здравје регистрира нагорен тренд на заболени од грип и заболувања слични на грип. Во првата недела од 2026 година, во периодот од 29 декември 2025 до 4 јануари 2026, биле пријавени 1.725 случаи, што е за 2,2 пати повеќе во споредба со претходната недела. Највисока инциденца е забележана кај децата на возраст од 5 до 14 години.Здравствените власти апелираат граѓаните, особено лицата од ризичните групи, навреме да се јават кај матичен лекар при појава на симптоми, да избегнуваат близок контакт со заболени лица и да ја разгледаат вакцинацијата како ефикасна превентивна мерка, особено кај хронично болните и повозрасните лица.

Македонија | пред 4 месеци

Зошто алкохолот може да предизвика пролив по ноќ на пиење

Прекумерната консумација на алкохол, покрај главоболка и мачнина, често носи и непријатни дигестивни тегоби, меѓу кои и пролив. Оваа појава, која е релативно честа по ноќ исполнета со пиење, има јасно медицинско објаснување поврзано со начинот на кој алкохолот влијае врз дигестивниот систем.Американскиот гастроентеролог Ендру Блек за списанието Men’s Health објаснува дека алкохолот може да предизвика појава на ретка и воденаста столица затоа што ја надразнува слузницата на цревата. Како реакција на оваа иритација, цревата почнуваат да се движат побрзо и поинтензивно од вообичаено.Кога дигестивниот тракт се забрзува, содржината побрзо минува низ цревата, што значи дека телото има значително помалку време да апсорбира вода и хранливи материи од столицата. Дополнително, самата иритација го нарушува нормалниот механизам на впивање течности, што резултира со пролив. Колку е поголема количината на внесен алкохол, толку е поголема и веројатноста ваквите симптоми да се појават.Како што појаснува Блек, во такви ситуации истовремено се случуваат три процеси: во столицата останува премногу течност, апсорпцијата на вода е намалена, а цревата работат засилено со цел побрзо да ја исфрлат содржината од организмот.За да се намали ризикот од вакви дигестивни проблеми, лекарите советуваат умерено консумирање алкохол, побавно пиење и наизменично внесување алкохол и вода. Важно е и да не се претерува со количините, особено кај лица кои веќе имаат чувствителен дигестивен систем.Доколку ваквите тегоби се повторуваат или се појавуваат и без консумација на алкохол, лекарите препорачуваат консултација со стручно лице, со цел да се исклучат други здравствени причини.

Магазин | пред 4 месеци

Целта на Законот за пушење со забраните и казните е исправна, но пристапот е погрешен?

Влатко Васиљ, познат по своите јавни настапи и пораки на социјалните мрежи, јавно се вклучи во дебатата за новиот закон за заштита од пушење, изнесувајќи став кој комбинира поддршка за целта, но сериозна резерва кон начинот на нејзино спроведување.Васиљ, посочува дека пушењето не претставува граѓанско право, ниту уставно загарантирана слобода и дека не може да се говори за дискриминација кога државата го ограничува во јавен простор. Според него, станува збор за навика и зависност со сериозни здравствени последици, не само за пушачите, туку и за сите околу нив.Сепак, како што нагласува, поддршката за целта на законот не значи автоматска поддршка за начинот на негово спроведување. Тој предупредува дека законското решение оди премногу нагло и ригорозно, без соодветен транзициски период, што наместо постепена промена на навиките може да произведе отпор кај граѓаните и деловната заедница.Според Васиљ, директното воведување строги забрани, високи казни и можност за затворање објекти носи ризик законот да се доживее како репресивен, наместо како инструмент за подобрување на јавното здравје. Тој смета дека се неопходни јасно дефинирани и човечки решенија, со контролирани надворешни зони за пушење, фазна имплементација и вистинска поддршка за откажување од цигари.Во својот став, Васиљ истакнува дека законот треба да има воспитна и насочувачка улога, а не да се сведува исклучиво на казнување. Тој нагласува дека е за чисти и здрави јавни простори, за заштита на децата и непушачите и за системско намалување на пушењето како општествен проблем, но и за политики што признаваат дека навиките не се менуваат преку ноќ.Пред воведување строги забрани и санкции, според него, државата и Министерството за здравство треба да понудат реални и достапни програми, стручни советувалишта и системска поддршка за откажување од пушење, со цел граѓаните да имаат вистинска помош во преминот кон поздрав начин на живот.На крајот, со доза на иронија, Васиљ додава дека му причинува посебно задоволство помислата дека ќе исчезне сцената со пури на неформалните деловни забави, саркастично додавајќи дека би поддржал и идна „забрана“ за тесни фармерки, како симбол на претенциозна урбана поза.

Коментари | пред 4 месеци

Македонија подготвува најстрог закон за пушење досега: целосна забрана во јавни простори и високи казни

Министерството за здравство го објави новиот Предлог-закон за заштита од пушење, со кој се воведуваат најобемните рестрикции досега за употреба, продажба, рекламирање и промоција на тутун и никотински производи. Законот, кој треба да стапи во сила на 1 март 2026 година, има за цел да ја намали високата стапка на пушачи во земјава — која изнесува околу 45% од возрасната популација.Со новите одредби се забранува производство, увоз и продажба на сите никотински производи со ароми и вкусови – меѓу нив ментол, овошни и билни варијанти, како и течности за електронски цигари. Министерството посочува дека овие производи особено ја поттикнуваат зависноста кај младите.Законот воведува целосна забрана за пушење во сите затворени јавни и работни простори, како и во приватни возила доколку внатре има дете. Исклучок се дозволува само на отворени балкони и тераси кои се отворени од најмалку три страни и немаат прегради од стакло или најлон. Пушењето ќе биде забрането и во објекти за сместување, угостителски локали, пазари, јавен превоз и административни институции.Се предвидува и целосна забрана за рекламирање и промоција на тутунските производи, како и ограничување на прикажувањето на пушење во филмови, серии и интернет-содржини, освен ако тоа не е уметнички оправдано и проследено со здравствено предупредување.Продажбата на цигари на парче, преку автомати или онлајн ќе биде забранета. Продавниците ќе мора да ги чуваат производите во затворени шкафови без осветлување, а информациите за цените ќе се даваат само преку листa со азбучен ред.Надзорот ќе го вршат повеќе институции – Пазарниот, Санитарниот и Трудовиот инспекторат, како и МВР.Физичко лице затекнато како пуши на забрането место ќе се казни со 150 до 300 евра, односно 100 евра при плаќање на лице место. За правните лица казните изнесуваат од 2.000 до 5.000 евра, а инспекторите ќе можат и привремено да забранат вршење дејност до три месеци.Министерството за здравство објаснува дека ваквите мерки се неопходни бидејќи директните здравствени трошоци за лекување на заболувања предизвикани од пушење надминуваат стотици милиони денари годишно, а целта е „да се заштити јавното здравје и да се намали една од водечките причини за смртност во Македонија“.

Македонија | пред 4 месеци

Научен пресврт: Откриен механизам што може да го врати мозокот и кај напреднат Алцхајмер

Повеќе од сто години во медицината преовладуваше уверувањето дека оштетувањата во мозокот предизвикани од Алцхајмеровата болест се неповратни. Токму поради тоа, најголемиот дел од научните истражувања досега беа насочени кон превенција или кон забавување на болеста, а не кон можноста за опоравок. Ова гледиште сега е сериозно доведено во прашање со нова студија објавена во научното списание Cell Reports Medicine, која отвора перспектива дека дури и тешко оштетен мозок може да покаже знаци на обновување.Истражувачки тим од University Hospitals, Case Western Reserve University и медицинскиот центар Louis Stokes Cleveland VA Medical Center анализирал мозочни ткива од лица заболени од Алцхајмер и спровел експерименти на глувчешки модели со напредната форма на болеста. Резултатите покажале дека еден од клучните фактори за развојот на Алцхајмерот е нарушената рамнотежа на NAD+, молекула од суштинско значење за енергетскиот метаболизам на клетките.Нивото на NAD+ природно опаѓа со стареењето, но кај лицата со Алцхајмерова болест овој пад е значително поизразен. Истото било утврдено и кај лабораториските животни. Кога рамнотежата на оваа молекула е нарушена, клетките постепено ја губат способноста да ги извршуваат основните функции неопходни за нивно преживување. Научниците утврдиле дека одржувањето на стабилни нивоа на NAD+ не само што може да го запре напредувањето на болеста, туку и да доведе до функционален и патолошки опоравок.Во рамки на истражувањето биле користени два различни глувчешки модели со генетски мутации поврзани со Алцхајмеровата болест, еден поврзан со амилоидните наслаги, а другиот со тау-протеинот. Кај двата модели се развиле сериозни оштетувања на мозокот, нарушување на заштитната бариера, хронична воспалителна состојба, губење на нервни врски и сериозни проблеми со меморијата и учењето, слични на симптомите кај луѓето.Научниците потоа ја обновиле рамнотежата на NAD+ со соединение наречено P7C3-A20, развиено во нивната лабораторија. Резултатите биле, како што наведуваат авторите, изненадувачки. Кај животните кај кои терапијата била применета превентивно, болеста воопшто не се развила, а кај оние со веќе напреднат Алцхајмер, бил забележан значителен опоравок на мозочните функции. Во двата случаи, глувците целосно ги повратиле когнитивните способности.Дополнителна потврда за вистинскиот пресврт на болеста бил и падот на нивото на тау-протеинот 217 во крвта на нормални вредности, биомаркер што кај луѓето е директно поврзан со Алцхајмеровата болест. Главниот автор на студијата, Ендрју А. Пипер, изјави дека обновувањето на енергетската рамнотежа во мозокот довело до реален функционален и структурен опоравок, што отвора сериозна надеж и за примена кај луѓето.Иако на пазарот, особено во САД, веќе постојат додатоци во исхраната кои се прекурсори на NAD+, научниците предупредуваат на претпазливост. Во некои случаи тие можат да доведат до опасно високи нивоа на оваа молекула, што може да поттикне и несакани процеси, вклучително и развој на канцер. Пристапот со P7C3-A20, според авторите, овозможува прецизна регулација на рамнотежата без ризик од прекумерно зголемување.Според дел од експертите, ова истражување е значајно бидејќи покажува дека подобрувањето на симптомите не мора нужно да значи враќање на изгубените неврони, туку може да се должи на зголемена отпорност и приспособливост на мозокот. Тоа подразбира запирање на понатамошното оштетување, подобрување на комуникацијата меѓу нервните клетки и поефикасно користење на новоформираните неврони.Авторите на студијата најавија дека следниот чекор ќе бидат клинички испитувања кај луѓе. Доколку резултатите се потврдат, ова откритие би можело да означи историски пресврт во третманот на Алцхајмеровата болест, болест која со децении се сметаше за неповратна и прогресивна без реална можност за опоравок.

Магазин | пред 4 месеци

Од алкохол до мотори: Трите избори што, според хоспис-сестра, го скратуваат животот

Медицинската сестра од хоспис (простори за нега на терминални пациенти) Julie McFadden сподели три работи што никогаш не би ги правела, откако со години се грижела за луѓе во нивните последни денови од животот. Низ својата кариера сведочела на илјадници смртни случаи и, како што вели, одблиску видела како телото реагира кога здравјето сериозно попушта.Таа е авторка на книгата „Nothing to Fear: Demystifying Death to Live More Fully“ и преку својот Јутјуб-канал редовно зборува за палијативната нега и процесите што се случуваат на крајот од животот. Токму врз основа на тоа искуство, издвојува три навики и одлуки што, според неа, имаат тешки и често фатални последици.1. Секојдневно консумирање алкохолMcFadden предупредува дека широко прифатената идеја оти „умереното“ секојдневно пиење е безопасно – не е точна.„Клинички е докажано дека секојдневното пиење не е добро за здравјето“, нагласува таа.Самата признава дека во минатото била алкохоличар, но веќе со години е трезна. Според неа, проблем претставува и секојдневното пиење, но и повременото прекумерно консумирање.„Црниот дроб е прекрасен орган што извршува многу витални функции. Кога ќе откаже, последиците се сериозни“, вели таа, додавајќи дека видела доволно луѓе кои починале од цироза и други болести поврзани со алкохол.„Тоа не е добра смрт, а најважно – може да се спречи“, потенцира McFadden, нагласувајќи дека црниот дроб има способност за опоравување доколку се престане или значително се намали пиењето.2. Пушење и вејпингИако многумина го сметаат вејпингот за „побезбедна“ алтернатива, медицинската сестра е категорична дека и пушењето и вејпингот се подеднакво штетни.„Вејпингот не ги оштетува само белите дробови, туку целиот кардиоваскуларен систем“, предупредува таа.Дури и ако не дојде до емфизем, хронична опструктивна белодробна болест или рак на белите дробови, последиците се јавуваат на срцето и крвните садови – со истенчување на нивните ѕидови и сериозни проблеми со циркулацијата.„Гледањето луѓе како умираат од овие болести не е убаво. Иако хоспис-негата може да обезбеди мирна смрт, чувството на недостиг од воздух никогаш не е пријатно“, додава таа.3. Возење мотоцикли и слични возилаТретата работа што McFadden целосно ја избегнува е возењето мотоцикли, квадови и слични возила. Оваа одлука, како што вели, произлегува од искуството во одделите за интензивна и трауматолошка нега.„Со кацига или без кацига – не е добро“, нагласува таа, посочувајќи дека видела „огромен број тешки несреќи и смртни случаи“ поврзани со вакви возила. Според неа, изложеноста и ризикот се толку големи што тоа едноставно не е нешто што би го прифатила, без оглед на мерките за заштита.Пораката што McFadden ја испраќа е јасна: многу од најтешките и најболни смртни исходи што ги видела низ годините биле последица на избори кои можеле да се избегнат или променат навреме.

Магазин | пред 4 месеци

Од 1. јануари поскапи и здравствените услуги - специјалистичкки преглед од 380 на 720 денари, за Клековски поскапувањето е „симболично“

По повеќе од десет години непроменети цени, Фондот за здравствено осигурување ќе ги зголеми партиципациите за дел од здравствените услуги во јавните болници. Генералниот директор на ФЗО, Сашо Клековски, на средба со новинарите објасни дека станува збор за поскапување на основниот специјалистички и интернистички пакет за осигурениците на Фондот.Најзначајната промена се однесува на специјалистичките прегледи — наместо досегашните 380 денари, граѓаните ќе плаќаат 720 денари. Клековски го нарече зголемувањето „симболично“, иако станува збор за речиси двојно повисока партиципација.Поскапуваат и интернистичките услуги. Директорот на ФЗО го претстави зголемувањето преку износи од 40 и 60 денари, но суштината е дека станува збор за зголемување од околу 50 проценти. Со новите цени, Фондот очекува за здравствениот систем да се обезбедат приближно една милијарда денари годишно, односно околу 16 милиони евра дополнителни приходи.Според пресметките на ФЗО, околу 80 проценти од овој прилив ќе завршат во јавните здравствени установи, а остатокот кај приватниот специјалистички сектор. Само од интернистичкиот пакет, ефектот се проценува на околу 340 милиони денари годишно.Клековски најави и дека во текот на следната година позитивната листа на лекови ќе биде проширена трипати, при што приоритет ќе имаат терапиите за кардиоваскуларни заболувања.

Македонија | пред 5 месеци

Набавка на 100 амбулантни возила и деблокада за паркирањето во Клинички се „удар врз хаосот во здравството“, вели ВЛЕН

Коалицијата ВЛЕН соопшти дека на вчерашната владина седница биле донесени две одлуки кои, според нив, означуваат „нова фаза“ во јавното здравство и директен одговор на, како што наведуваат, долгогодишната небрежност и хаос во системот. Од ВЛЕН посочуваат дека мерките се реализираат под раководство на министерот за здравство Азир Алиу и дека се поставуваат нови стандарди со фокус на „животот на граѓаните“.Во соопштението се наведува дека со одлуката за набавка на 100 нови амбулантни возила, во вредност од над 461 милион денари, треба да се обезбеди побрз одговор на итни случаи, поефикасен транспорт на пациенти и подобра покриеност на територијата на државата, и во урбани и во рурални средини.Како второ, ВЛЕН информира дека се отвора пат за решавање на проблемот со паркирањето во Клиничкиот центар „Мајка Тереза“, при што, според нив, со отстранување на административните пречки ќе се овозможат ред, модернизација, зголемени капацитети и поорганизиран пристап за пациентите и медицинскиот персонал.Од коалицијата додаваат дека ја ценат „решителноста и сериозноста“ на министерот Алиу и оценуваат дека здравството не се реформира со декларации, туку со конкретни одлуки и работа, порачувајќи дека нивната цел е здравствена заштита што функционира и држава што се грижи за граѓаните.

Македонија | пред 5 месеци

Смрт на новороденче на Гинекологија: Министерството чека обдукциски наод

Министерството за здравство изрази сочувство до семејството по смртта на новороденче на Клиниката за гинекологија и акушерство и информираше дека се преземаат сите неопходни чекори за целосно расветлување на случајот. Министерот за здравство, Азир Алиу, иницирал вонреден инспекциски надзор преку Државниот санитарен и здравствен инспекторат, по што ќе следи и стручен надзор.Од Министерството потенцираат дека постапувањето ќе биде професионално, стручно и транспарентно, со цел јавноста да биде точно и објективно информирана за околностите под кои настанал трагичниот исход, како и за преземените активности од стручен аспект.Во соопштението се апелира до јавноста да се почекаат резултатите од инспекциските и стручните надзори, како и обдукцискиот наод, кој, како што наведуваат, е единствениот и конечен релевантен документ за утврдување на причините за смртта. До добивање на конечните резултати, Министерството повикува да не се создава дополнителен немир кај семејството и во јавноста.Воедно, потсетуваат дека Клиниката за гинекологија и акушерство претставува врвна терциерна здравствена установа, во која се применуваат законски пропишани протоколи за постапување во вакви случаи. Министерството за здравство најавува дека ќе остане отворено и транспарентно во комуникацијата и дека јавноста ќе биде навремено информирана веднаш по добивањето на сите релевантни наоди.

Македонија | пред 5 месеци