Родителите на дел од загинатите во „Пулс“: Спомен-обележјето не е за оплакување, туку за почит и сеќавање кон децата

Здружението на граѓани „16-ти Март 2025“ – Кочани, основано од родителите и семејствата на трагично загинатите деца во пожарот во дискотеката „Пулс“, јавно реагира на петицијата што деновиве се промовира преку социјалните мрежи и дел од медиумите, а која се однесува на предложената локација за спомен-обележје на улиците „Браќа Ставреви“ и „Кеј на Револуцијата“.Од здружението посочуваат дека имаат обврска јасно да укажат на неколку клучни факти кои, како што наведуваат, се во директна спротивност со пораките што се пласираат во петицијата поднесена од 17 граѓани.Прво, потенцираат дека станува збор за јавно зеленило – парк во државна сопственост, наменет за сите граѓани на Кочани, а не за приватен имот или „ничиј двор“, како што се обидува да се прикаже во дел од јавните реакции. Таквото претставување, според нив, создава погрешна и манипулативна перцепција.Второ, родителите нагласуваат дека со поставувањето на спомен-обележјето не се менува намената на просторот. Меморијалниот белег, како што велат, нема да биде масивна градба ниту објект со нова функција, туку дискретен и достоинствен знак на сеќавање, каков што постои во бројни градови во светот.Трето, тие отфрлаат тврдења дека спомен-обележјето ќе биде место за секојдневно оплакување.„Нашата болка е во нашите домови и на вечните почивалишта на нашите деца“, наведуваат од здружението, додавајќи дека меморијалот е предвиден како место за тивко оддавање почит и колективно сеќавање, а не како закана за ничиј мир или јавен ред.Во однос на самата петиција, од здружението потсетуваат дека таа нема правна тежина во процесот на одлучување. Јавната дебата е легитимна и добредојдена, но конечната одлука за локацијата, согласно законските процедури, ја носи Советот на Општина Кочани. Според нив, медиумскиот притисок и едностраните кампањи не можат да ја заменат институционалната одлука.Родителите укажуваат и дека правата на жителите не се ексклузивни.„Сите сме жители на Кочани – и тие што реагираат, и ние, и нашите деца кои трагично ги загубивме“, наведуваат, оценувајќи дека условувањата и обвинувањата за самоволие се непримерни.Додаваат дека, доколку мнозинството граѓани на Кочани смета дека предложената локација не е соодветна, тие ќе ја почитуваат таквата волја, но истовремено го поставуваат прашањето дали загинатите деца заслужуваат трајно спомен-обележје на видливо и достапно место или треба да бидат оттурнати на периферијата, и во просторот и во сеќавањето.Според здружението, иницијативата за спомен-обележје не е приватна желба, туку прашање од јавен интерес и чин на колективна меморија за трагедија што го обележа целиот град и државата. Загрижувачки го оценуваат фактот што петицијата се претставува како „глас на граѓаните“, иако зад неа стои ограничен број поединци, што, како што велат, дополнително ја продлабочува болката на семејствата.„Ова не е прашање на комодитет или навика, туку прашање на достоинство, меморија и совест“, порачуваат од здружението, апелирајќи до медиумите да информираат одговорно и до јавноста да не дозволи болката на семејствата да биде користена за сензационализам или притисоци.Граѓаните на Кочани можат да се произнесат по иницијативата за поставување спомен-обележје преку дигиталната алатка за комуникација „мЗаедница“, каде што е активна анкета на оваа тема.

Македонија | пред 3 седмици

Лепчето со паричка – на Бадник или на Василица: што вели традицијата

Лепчето или питата со паричка е еден од најпрепознатливите обичаи во македонската народна и православна традиција, но со текот на времето сè почесто се поставува прашањето дали таа се крши на Бадник или на Василица. Иако денес постојат различни практики, етнолошките и црковните толкувања укажуваат на јасна разлика меѓу овие два празника и нивното значење.Во најголемиот дел од Македонија, според старата народна традиција, лепчето со паричка се крши на Василица, на 14 јануари, односно на денот посветен на Свети Василиј Велики, кога воедно започнува и новата година според јулијанскиот календар. Токму затоа, паричката е симбол на среќа, бериќет и благослов за годината што следи, а оној што ќе ја пронајде во лепчето се смета дека ќе биде најсреќен и најуспешен во домот.Бадник, кој се одбележува на 6 јануари, има поинаков карактер. Тоа е последниот ден од божикниот пост и ден на тивка духовна подготовка, смирение и скромност пред Христовото раѓање. Во традиционалната практика, на Бадник се подготвува посно лепче, кое најчесто се дели без паричка. Во поново време, особено во урбаните средини, дел од семејствата ја вовеле паричката и на Бадник, но етнолозите посочуваат дека тоа е отстапување од изворниот народен обичај.Василица, меѓу народот позната и како Стара Нова година, е празник со исклучително богат обреден и симболичен слој. Таа се смета за граница меѓу старото и новото, момент кога се испраќа изминатата година и се повикуваат среќата и благосостојбата за идната. Голем број македонски семејства ја празнуваат Василица како домашна слава, а оние што го носат името на Свети Василиј Велики го одбележуваат и својот именден.На овој ден, покрај кршењето на лепчето со паричка, се практикуваат и други обичаи, како палење василичарски огнови, кои според народните верувања ја симболизираат божествената светлина што ги прогонува злите сили. Во многу градови низ Македонија се организираат и василичарски карневали и маскенбали, како дел од испраќањето на старата и дочекот на новата година, за која се верува дека треба да биде подобра и посреќна.Според теолошките толкувања, коренот на обичајот со лепчето и паричката се наоѓа токму во житието на Свети Василиј Велики. Во него се раскажува дека, кога бил архиепископ во Кесарија, тој собрал накит и златници од жителите на градот за да ги заштити од ограбување. Откако опасноста поминала, а тој не знаел што кому припаѓа, по божествено вдахновение наредил да се направат мали лепчиња во кои биле ставени златници и накит. На денот на Новата година, секој верник добил по едно лепче, а во него го пронашол токму она што претходно го дал. Во спомен на овој настан, се верува дека на денот на Свети Василиј Велики се меси лепче со паричка.Иако денес постојат различни практики околу тоа кога се крши лепчето со паричка, суштината на обичајот останува иста – преку него се повикуваат среќата, здравјето и благословот во домот. Василица, како почеток на православната година по јулијанскиот календар, покрај верниците на Македонската православна црква – Охридска архиепископија, ја празнуваат и Српската и Руската православна црква, Ерусалимската патријаршија и дел од Света Гора, што дополнително ја потврдува длабоката вкоренетост на овој обичај во православниот свет.

Македонија | пред 3 седмици

Пресврт: Американското обвинителство се откажа од тезата дека Мадуро водел „нарко-картел“

Американското Министерство за правда се откажа од една од најконтроверзните и најчесто повторувани тврдења што со години ја следеа политиката на администрацијата на Доналд Трамп кон Венецуела – дека претседателот Николас Мадуро бил водач на наводен нарко-картел познат како „Картел де лос Солес“ (Картел на сонцата).Оваа теза беше централна во обвинението поднесено во 2020 година и служеше како основа групата да биде прогласена за терористичка организација – најпрво од американското Министерство за финансии во 2025 година, а потоа и од Стејт департментот, под раководство на Марко Рубио, објави The New York Times.Сепак, експертите за Латинска Америка одамна предупредуваа дека „Картел де лос Солес“ никогаш не бил вистинска, формално организирана структура, туку колоквијален израз што венецуелските медиуми го користат уште од 1990-тите години за да опишат корумпирани државни и воени функционери вмешани во трговијата со дрога.Се чини дека и самото американско обвинителство сега ја прифатило таа интерпретација. По апсењето на Мадуро, Министерството за правда објави изменето обвинение, во кое тивко се коригираат претходните формулации и се напушта тврдењето дека станува збор за реална криминална организација со јасна хиерархија.Иако обвинителите и натаму го товарат Мадуро за учество во заговор за трговија со дрога, во новата верзија веќе не се наведува дека „Картел де лос Солес“ е формална структура. Наместо тоа, тој се опишува како „систем на покровителство“ и „култура на корупција“ што функционира благодарение на приходите од нарко-трговијата.Промената е јасно видлива и во самиот текст: додека во старото обвинение терминот „Картел де лос Солес“ се споменуваше дури 32 пати, со директно означување на Мадуро како негов водач, во ревидираната верзија тој се појавува само двапати. Во него се наведува дека Мадуро, како и неговиот претходник Хуго Чавез, учествувал во одржувањето и заштитата на ваков коруптивен систем.„Приходите од трговијата со дрога и од заштитата на партнерите во таа трговија се слеваат кон корумпирани цивилни, воени и разузнавачки функционери од понизок и среден ранг, кои дејствуваат во рамки на систем на покровителство управуван од оние на врвот – наречен ‘Картел де лос Солес’, односно Картел на сонцата, поради сончевите ознаки на униформите на високите венецуелски воени старешини“, се наведува во изменетото обвинение.Со оваа ревизија, американското обвинителство фактички признава дека една од клучните наративни основи за долгогодишниот притисок врз венецуелскиот режим била поедноставена и правно проблематична, иако обвиненијата за корупција и вмешаност во нарко-трговијата остануваат на сила.

Свет | пред 3 седмици

САД ја укинаа препораката за задолжителна вакцинација на децата против грип и уште три болести

Соединетите Американски Држави ја укинаа долгогодишната препорака сите деца да се вакцинираат против грип и уште три заразни болести, што претставува значаен пресврт во американската здравствена политика и чекор кон реализација на долгогодишните заложби на министерот за здравство Роберт Ф. Кенеди.Со новата одлука се повлекуваат универзалните препораки за вакцинација на децата против ротавирус, грип, менингококна болест и хепатитис А. Наместо тоа, родителите се повикуваат да донесуваат одлуки по консултација со здравствени работници, во рамки на таканаречено „заедничко клиничко донесување одлуки“.Одлуката ја одобрил вршителот на должноста директор на Центар за контрола и превенција на болести (CDC), Џим О’Нил, без вообичаената надворешна експертска рецензија што традиционално ја применува агенцијата. Според критичарите, ваквиот пристап е директно продолжение на кампањата на Кенеди за намалување на детската вакцинација.Американскиот претседател Доналд Трамп уште во декември минатата година изјави дека САД треба да се „усогласат со другите развиени земји“, а по објавувањето на новиот календар на вакцинација оцени дека тој е „втемелен во златниот стандард на науката“. Во објава на платформата Truth Social, Трамп му честиташе на Кенеди и на здравствените функционери за, како што рече, „реформите на здравиот разум“, повикувајќи се на движењето „Да ја направиме Америка повторно здрава“.Кенеди, познат како еден од најгласните критичари на вакцините, претходно веќе предводеше иницијативи за укинување на универзалните препораки за вакцинација на децата против ковид-19 и хепатитис Б, тврдејќи дека вакцините се поврзани со аутизам – тврдење што научната заедница повеќепати го има отфрлено како неосновано.Предупредувања од стручната јавностЕкспертите за јавно здравје предупредуваат дека повлекувањето на препораките може да доведе до појава на болести, хоспитализации и смртни случаи што досега биле успешно спречувани со вакцинација.Мајкл Остерхолм, директор на Центарот за истражување на заразни болести при Универзитетот во Минесота, оцени дека ваква одлука требало да биде предмет на јавна расправа, со темелна анализа на ризиците и придобивките.Претседателот на Американската академија за педијатрија, Шон О’Лири, истакна дека споредбите со други развиени земји се проблематични, бидејќи тие имаат поинакви здравствени системи и ризици. За разлика од САД, повеќето од нив имаат универзална здравствена заштита финансирана од државата.„Секоја промена во американскиот календар за вакцинација на децата мора да се темели на докази, транспарентност и воспоставени научни процедури, а не на поедноставени споредби што ги игнорираат клучните разлики меѓу земјите“, порача О’Лири.Според Џеси Гудман, професор на Универзитетот Џорџтаун и поранешен главен научник на FDA, секоја од вакцините за кои сега е укината препораката спречува болести што во минатото предизвикувале сериозни компликации и смрт кај децата.Грипот, според податоците на CDC, во сезоната 2024–2025 година однел 288 детски животи во САД. Ротавирусот, кој предизвикува тешка дијареја и дехидрација, порано испраќал десетици илјади деца годишно во болница, но вакцинацијата речиси целосно го елиминирала тој ризик. Менингитисот, иако редок, има висока смртност, а хепатитисот А може да предизвика трајно оштетување на црниот дроб.И покрај измените, американските власти нагласуваат дека задолжителната имунизација останува за 11 болести, меѓу кои сипаници, заушки и овчи сипаници, додека останатите вакцини ќе се применуваат кај високоризични групи или по индивидуална одлука, соопшти Министерството за здравство и социјални услуги.

Свет | пред 3 седмици

Од преговори до апсење: Како Трамп за шест месеци ја смени стратегијата кон Мадуро

Само шест месеци пред да испрати американски сили за апсење на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, американскиот претседател Доналд Трамп всушност настојувал да постигне договор со Каракас, а не насилно да го собори режимот. Како што објавува The Wall Street Journal, на состанок во Овалната соба во јули, Трамп им порачал на своите советници дека сака да продолжат преговорите со власта на Мадуро, со цел да се склучи спогодба која би им дала приоритет на американските нафтени компании.По серија неуспешни обиди Мадуро да биде убеден да се повлече од функцијата во замена за амнестија, Трамп кон крајот на декември ја донел одлуката за воена акција. Ноќната операција што заврши со приведување на венецуелскиот лидер и негово префрлање во Њујорк стана симбол на поостриот пристап во надворешната политика што Трамп најавува дека би можел да го примени и во други делови од светот.Во вториот мандат на Трамп, Венецуела неочекувано се најде во центарот на неколку клучни приоритети на администрацијата – масовните депортации, борбата против трговијата со дрога, пристапот до огромните нафтени и минерални резерви, како и долготрајниот притисок од сенаторот Марко Рубио и други тврдокорни кругови кои со години се залагаа за уривање на режимот во Каракас.Според поранешниот функционер Елиот Абрамс, Венецуела претставувала „совршена бура“ што ги обединува сите грижи на администрацијата на Трамп. Истовремено, фокусот на претседателот кон природните ресурси на земјата предизвикал внатрешни судири меѓу советниците и силно лобирање од енергетските компании. Трамп, според истите извори, бил повеќе заинтересиран за договор што би ѝ служел на агендата „Америка на прво место“ – вклучувајќи депортации и поволни нафтени зделки – отколку за демократизација на Венецуела.Во тој контекст, Трамп отворено признал дека Рубио се противел на какво било зближување со Мадуро, предупредувајќи дека станува збор за лидер вмешан во трговија со дрога и тероризам. Сепак, претседателот инсистирал на својот пристап, сѐ додека аргументите на Рубио и другите советници не надвладеале.Од другата страна, Мадуро американскиот притисок го доживувал како блеф. Според лица блиски до режимот, тој јавно настапувал опуштено и уверено, дури и исмејувајќи ги предупредувањата од Вашингтон. Токму тоа, според извештаите, дополнително ја зголемило фрустрацијата кај Трамп.По враќањето во Белата куќа, Трамп му ја доверил венецуелската задача на својот близок соработник Ричард Гренел, со јасни цели: ослободување американски државјани, отворање простор за американските нафтени компании и прифаќање на депортациските летови со венецуелски мигранти. Дел од тие цели биле реализирани, а санкциите делумно олеснети, меѓу другото и со дозволата Chevron повторно да експлоатира нафта во Венецуела.Сепак, откако Мадуро ги одбил и последните понуди за егзил, во администрацијата сѐ појасно се профилирала воената опција. Наградата за негово апсење била зголемена, Пентагон започнал засилени операции против наводни нарко-канали, а американските разузнавачки служби интензивно го следеле венецуелскиот лидер.Кулминацијата дошла кон крајот на декември, кога, наместо заминување во егзил, Мадуро и неговата сопруга беа извлечени од Каракас и ставени под американски притвор. Како што изјави Рубио, „му беа понудени повеќе исклучително дарежливи опции, но тој одбра поинаков пат“, со што, според американската администрација, ја запечатил својата судбина.

Свет | пред 3 седмици

Божиќна порака од претседателката: Да ги отвориме срцата и да го градиме доброто општество

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, по повод големиот христијански празник Христовото раѓање – Божиќ, упати честитка до граѓаните кои го прославуваат овој светол ден, до архиепископот охридски и македонски и на Јустинијана Прима, г. г. Стефан, како и до претседателот на Црковното претставништво на Евангелско-методистичката црква, Емил Заев.Во честитката, претседателката истакнува дека Рождеството Христово е денот на раѓањето на Богомладенецот и Спасителот на светот, во кого се споиле божествената и човековата природа во совршено единство.„Од срце посакувам мирот Божји да го завладее секој православен дом, исполнувајќи го со божјите добродетели“, се вели во пораката.Сиљановска-Давкова нагласува дека и по повеќе од два милениума, Божиќ нè вдахновува со неизмерна љубов, бесконечна добрина, хармонија и мир, потсетувајќи на важноста од безусловна помош, поддршка и утеха за сите на кои им се потребни.„Божиќните празници ја зацврстуваат нашата вера и надеж и нè потсетуваат на човековата насушна потреба од чинењето добри дела“, порачува претседателката, повикувајќи на радост во животот, грижа за заедницата и отворање на срцата за ближните.Во завршницата од честитката, таа упатува повик за сплотеност и заедничко градење на благосостојбата на македонското општество, поздравувајќи со традиционалниот божиќен поздрав:Христос се роди!

Македонија | пред 3 седмици

Мирот почнува дома: Што се прави, а што се избегнува на Бадник

Во христијанската народна традиција постојат бројни верувања и обичаи поврзани со најсветлиот празник – Божиќ, празникот над празниците, кој го симболизира раѓањето на Исус Христос. Во пресрет на оваа најрадосна вест, ден пред Божиќ се слави Бадник – ден на бдеење, тишина и исчекување на Христовото раѓање.„Кај и да си за Бадник и Божиќ дома да си!“, гласи познатата народна изрека, која ги отсликува вредностите што ги носат овие празници: семејството, заедништвото, љубовта и светлината во човечката душа. Затоа, токму во овие денови, членовите на семејството се собираат во домот и заедно ја делат празничната трпеза.Бадник – ден на бдеење и симболикаБадник е последниот ден од божиќниот пост. Името го добил по дабовото гранче – бадник, кое традиционално се сече, се внесува во домот и се пали. Во народот се вели дека Бадник значи „будник“, па затоа таа ноќ се останува буден, во бдеење, за да се дочека раѓањето на Спасителот.Иако обичаите се разликуваат од регион до регион, во Североисточниот дел на Македонија се среќаваат заеднички елементи: бадниковите гранчиња, коледарските песни, богатата посна трпеза, лепчето со паричка и бадниковите огнови. Сите тие се поврзани со верувања за плодност, здравје, среќа и бериќет во домот.Некогаш, бадникот се сечел во рана зора во блиската шума и со него се украсувале влезовите на куќите, а навечер се палел во огништето, полеван со црвено вино. Денес, почесто бадниковите гранчиња се земаат осветени од црквите или се делат на градските плоштади, каде граѓаните заеднички го одбележуваат празникот.Рано наутро на Бадник, децата одат по куќите и пеат коледарски песни, а домаќините ги даруваат со ореви, јаболка, бонбони и ситни пари – симбол на радост и изобилство.Бадниковата вечера – срцето на празникотНајсвечениот момент е бадниковата вечера. Таа секогаш е посна, но богата и внимателно подготвена. На трпезата задолжително има лепче со паричка, посна сарма, грав, риба, зелник и овошје.Пред вечерата, домаќинот го внесува бадниковото гранче со поздравот „Добро вечер и среќна ви Бадна вечер!“, а домаќинката одговара „Добровечер Бадњаче!“. Гранчето се полева со црвено вино и се пали, а во некои домови се пали и темјан за здравје, среќа и долговечност.Посебно место има делењето на лепчето. Прво се дели за Господ, за куќата и добитокот, а потоа за сите членови на семејството. Се верува дека оној кому ќе му се падне паричката ќе има среќа и благосостојба во новата година.По обичај, бадниковата вечера не се раскрева и останува до утредента, со верување дека Господ ноќе ќе дојде и ќе се нахрани.Пораките на старите обичаиПостарите генерации се сеќаваат дека Бадник порано се славел поскромно, но со многу повеќе тишина, почит и посветеност. Трпезата често се поставувала на земја, во слама, со свеќа и крстена вода, а јадењето се служело во едноставни садови. Сè имало своја симболика – од формите на лепчињата до храната што се делела со добитокот.Бадник се смета за граница меѓу старото и новото, момент кога се затвора еден животен круг и се отвора друг. Затоа, нашите предци верувале дека секој збор, постапка или предмет внесен во домот тој ден има значење за годината што доаѓа.Што, според традицијата, се избегнува на БадникНародните верувања советуваат на овој ден да се избегнуваат неплатени сметки и размислувања за долгови, да се вратат позајмените предмети, да нема расправии и груби зборови, домот да биде чист и уреден, а во срцето да нема тага и безнадежност. Се верува дека мирот, тишината и благодарноста носат благослов.Доколку нешто не испадне како што треба, традицијата не е строга – малите симболични гестови, како палење свеќа или темјан со тивка молитва, се сметале за доволни за „ресетирање“ и нов почеток.Бадник како повик за внатрешен мирБез разлика на тоа колку некој се потпира на традицијата, Бадник останува можност да се застане, да се земе здив и свесно да се избере мир. Мирот во домот, велат старите, започнува со мирот во умот. Ако во домот има тишина, топлина и благодарност таа вечер, тогаш, според народното верување, домот е подготвен за сè што доаѓа.

Македонија | пред 3 седмици

Денеска посебен сообраќаен режим во Скопје поради „Бадниковите поворки“

По повод големиот христијански празник Бадник на подрачјето на град Скопје денеска ќе се одржи „Бадникова манифестација“ во склоп на „Бадникови Поворки“ со траса на движење од пред општинската зграда на општина Кисела Вода, по ул.„Борис Трајковски“, лево по бул.„Македонија“, во продолжение по ул.„Св. Кирил и Методиј“ до пред Музеј на град Скопје, потоа на ул.„Македонија“ во продолжение се до плоштад „Македонија“ каде што ќе се одржува централната манифестација.Од тие причини Единицата за безбедност на патниот сообраќај при СВР Скопје ќе преземе мерки за пренасочување на сообраќајот како и мерки за посебен режим на сообраќај на сообраќајниците каде што ќе се движат Бадниковите Поворки и околу верските објекти.-Апелираме до сите учесници во сообраќајот да се почитуваат наредбите кои ќе ги даваат униформираните полициски службеници, велат од МВР.

Скопје | пред 3 седмици

Апсењето на Мадуро ја потресе светската политика: страв од опасен преседан за Кина да го преземе Тајван

Апсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро и на неговата сопруга Силија Флорес од страна на Соединетите Американски Држави, под обвиненија за тероризам и трговија со дрога, предизвика остри реакции и длабоки поделби во меѓународната јавност.Додека сојузниците на американскиот претседател Доналд Трамп го поздравуваат соборувањето на венецуелскиот лидер како чекор без преседан во современата историја, критичарите предупредуваат дека ваквиот потег сериозно го нарушува меѓународното право. Воедно, се отвора и клучно геополитичко прашање – дали Вашингтон воспоставува опасен преседан што би можел да биде искористен од кинескиот претседател Си Џинпинг во евентуален обид за преземање на Тајван, пишува CNBC.Аналитичарите се поделени околу можните последици. Дел од нив стравуваат дека американската интервенција може да охрабри други големи сили да преземат слични чекори. „Ако Доналд Трамп може да влезе во друга земја и да ја преземе власта, зошто тогаш Владимир Путин би бил во криво за Украина и зошто Кина не би имала право да го преземе Тајван?“, изјави за CNBC Дејвид Рош од „Квантум Стратеџи“.Од друга страна, дел од експертите повикуваат на воздржаност во проценките. Поранешниот американски министер за трговија Карлос Гутиерез смета дека односите меѓу Кина и Венецуела се повеќе „тактичка погодност“ отколку основа за поширока воена ескалација. Според него, иако Пекинг веројатно ќе реагира со остри и агресивни изјави, не се очекуваат конкретни и значајни потези на терен.Загриженост изрази и генералниот секретар на Обединетите нации Антонио Гутереш, кој оцени дека е „длабоко вознемирен поради непочитувањето на правилата на меѓународното право“. Тој развојот на настаните во Венецуела го опиша како „опасен преседан“, предупредувајќи дека ваквите постапки можат да имаат далекусежни последици врз глобалната стабилност.Случајот со апсењето на Мадуро, според аналитичарите, ја отвори дебатата за границите на државниот суверенитет, примената на меѓународното право и ризикот од нови глобални тензии во свет веќе оптоварен со конфликти.

Свет | пред 3 седмици

Американскиот претседател по рочиштето на Мадуро: „Ова е историски момент“

Американскиот претседател Доналд Трамп се огласи по денешното појавување на Николас Мадуро пред суд во Њујорк, оценувајќи го настанот како „извонреден момент во историјата“, јавува NBC News.На новинарско прашање дали Соединетите Американски Држави се во војна со Венецуела, Трамп одговори дека такво нешто не постои. „Не, не сме. Во војна сме со луѓето кои продаваат дрога“, изјави американскиот претседател.Со оваа изјава, Трамп уште еднаш нагласи дека, според позицијата на неговата администрација, акциите на САД не се насочени против венецуелската држава, туку против, како што ги нарекува, криминалните структури поврзани со трговијата со дрога.

Свет | пред 3 седмици

Судска драма во Њујорк: Мадуро тврди дека бил киднапиран од Каракас, негира вина

На првото судско појавување во Њујорк, соборениот венецуелски лидер Николас Мадуро стана од клупата за обвинети кога од него беше побарано да го потврди својот идентитет, додека судот му го читаше резимето од обвинението. Во своето прво јавно обраќање по екстрадицијата во Соединетите Американски Држави, Мадуро изјави дека е претседател на Венецуела и дека бил киднапиран од својот дом во Каракас.„Не сум виновен, јас сум чесен човек и сè уште сум претседател на мојата држава“, изјави Мадуро пред судот, по што повторно седна. Тој се изјасни за невин по сите точки од обвинението.Потоа вниманието во судницата се насочи кон неговата сопруга, Силија Флорес, од која исто така беше побарано да го потврди својот идентитет. „Да, јас сум Силија Флорес Мадуро, прва дама на Венецуела“, изјави таа, додавајќи дека е целосно невина по процесните точки. И таа, како и Мадуро, инсистираше на својот официјален статус.Судијата ги информираше двајцата за нивното право на консултација со конзуларни претставници и праша дали ја разбираат таа можност.„Да, разбираме и би сакале да ни се овозможи посета од конзул“, одговори Мадуро, по што судијата потврди дека таква посета ќе биде организирана.По изјаснувањето за невин, Мадуро беше забележан како се врти на столчето и се наведнува кон документите пред својот адвокат, додека со сопругата разговараше на шпански јазик, а нивните зборови беа преведувани во судницата.Како што јавува CNN, Мадуро на рочиштето зборувал со помош на преведувач, што, според правните аналитичари, му отежнува на судијата целосно да го контролира текот на неговите изјави. Главниот правен аналитичар на CNN, Ели Хониг, оцени дека Мадуро одговарал пошироко од она што судот го барал, нагласувајќи дека во случаи со превод судијата мора да чека целосен превод пред да интервенира.Судот наложи Мадуро повторно да се појави на следното рочиште, закажано за 17 март. Во меѓувреме, неговиот адвокат отвори прашања поврзани со, како што рече, „законитоста на воената киднапирање“, како и со здравствената состојба на обвинетиот, барајќи соодветна медицинска грижа за време на притворот.Адвокатот на Силија Флорес, Марк Донели, изјави дека и таа има здравствени проблеми, наведувајќи дека има сериозни модринки на ребрата и дека ќе ѝ биде потребна соодветна медицинска нега.Судењето против Мадуро и Флорес продолжува во контекст на зголемено меѓународно внимание, додека судот ќе треба да се справи и со правните, но и со политичките импликации на овој високопрофилен случај.

Свет | пред 3 седмици

„Се поништува сè што човештвото го изгради“ – Најчевска повикува на одбрана на меѓународното право

Професорката по право Мирјана Најчевска со остра јавна порака реагираше на актуелните вооружени конфликти и геополитички кризи, истакнувајќи дека нема никакво оправдување за она што се случува во Венецуела, Украина, Палестина и со Тајван. Според неа, станува збор за директно рушење на цивилизациските достигнувања на човештвото.„Ова е цивилизациското достигнување на човештвото кое Доналд Трамп, Владимир Путин, Бенјамин Нетанјаху и Си Џинпинг во моментов го рушат“, наведува Најчевска, оценувајќи дека ваквите политики го враќаат светот наназад и ги поништуваат основните принципи врз кои е изграден современиот меѓународен поредок.Таа нагласува дека секој цивилизиран човек има обврска да застане во одбрана на веќе достигнатото ниво на развој на човештвото, потсетувајќи дека меѓународните договори не се формалност, туку резултат на болни историски искуства. Тие, според неа, се создадени со јасна цел – да не се повторат трагедиите од минатото и да се спречат нови масовни страдања.Во таа насока, Најчевска се повикува и на Меѓународниот пакт за граѓански и политички права, кој го гарантира правото на самоопределување на сите народи, нивната слобода сами да го уредуваат својот политички статус и да го обезбедуваат сопствениот економски, социјален и културен развој. Таа потсетува дека народите имаат право слободно да располагаат со своите природни богатства и извори и дека ниту еден народ не смее да биде лишен од средствата за живот.Според професорката, државите кои се потписнички на овие меѓународни договори, вклучително и оние што управуваат со несамостојни територии, имаат јасна обврска активно да го помагаат и да го почитуваат правото на самоопределување, во согласност со Повелбата на Обединетите нации. Секое отстапување од овие принципи, предупредува таа, претставува опасен чекор кон нормализирање на насилството и уривање на правниот и моралниот поредок во светот.

Коментари | пред 3 седмици

МПЦ со божикно послание: Светлината Христова да ги преобрази нашите животи

Архиепископија упати силна духовна порака за смислата на празникот Божик како откровение на Божјата љубов и присуство меѓу луѓето. Во пораката се истакнува дека Христовото раѓање не е само историски настан, туку вечна вистина и повик човекот да живее во заедница со Бога.„Кога човештвото и светот беа обвиени во гревовна темнина, Бог не остана далечен, туку слезе меѓу нас и ја порази темнината – не со сила, туку со љубов“, се наведува во посланието, во кое Божик се опишува како исполнување на Божјата волја и како дар на вечен живот за секој што верува.Во текстот се потсетува дека радосната вест за Христовото раѓање најнапред ја објавиле ангелите, а потоа преку витлеемските пастири и мудреците од Исток целиот човечки род се поклонил на Богомладенецот. Според МПЦ, копнежот по Божјото присуство е длабоко вкоренет во секоја човечка душа, а токму на Божик тој копнеж се исполнува, зашто Бог станал човек за да го спаси и преобрази човекот.Во посланието се нагласува дека Христовото воплотување ја осветило човечката природа и го отворило патот кон вечниот живот. „Небесното слезе на земјата, а вечноста влезе во времето“, порачуваат архиереите, додавајќи дека благодатното Божјо присуство ја придружува Црквата во сите времиња, а особено во деновите на овој светол празник.Архиерејскиот синод упатува повик верниците да го примат Христа во своите срца, да се откажат од лошите навики и да живеат преобразен живот, достоен за името Христово. Воедно, Божик се поставува како природен момент за духовно преиспитување – да се погледне наназад кон изминатото и напред кон иднината, со решителност за поправка на слабостите и за правење добро.Во пораката се укажува дека светот е исполнет со неправди и беззаконие, но верниците не треба да се сообразуваат со тие појави, туку својот живот да го усогласат со Христовите заповеди. Се истакнува дека и малите добри дела имаат голема вредност, бидејќи Господ го довршува секое искрено добронамерно дело.Со молитвени благопожелби, Стефан, архиепископ охридски и македонски, заедно со членовите на Светиот архијерејски синод, им ги честита божикните и новогодишните празници на сите верници во татковината и во дијаспората, упатувајќи го традиционалниот поздрав:Христос се роди!Честито и од Бога благословено новото лето Господово.

Македонија | пред 3 седмици

Цаневска: Загадениот воздух не познава партиска припадност, нечиј профит не смее да е поважен од здравјето

Советот на Град Скопје денеска ја одржа првата вонредна седница, на која се дебатираше за загадениот воздух. Вонредната седница беше свикана на иницијатива на советничката група на СДСМ и Коалицијата, а подржана и од други советници. Денешните предлози и дебати ќе бидат земени предвид и во рок од еден месец советниците треба да добијат конечен предлог заклучоци кои ќе бидат инкорпорирани во акцискиот план. Тие го задолжија градоначалникот Орце Ѓорѓиевски да испита колку краткорочните мерки за намалување на загадување се имплементираат од страна на скопските градоначалници и да им укаже дека нема да се толерира нереализирање на мерките за намалување на аерозагадувањето.Советничката Катерина Цаневска, рече дека Скопје со години е меѓу најзагадените градови во Европа, а реакцијата на институциите, и на државно и на локално ниво, се сведува на аларми, препораки и апели.„Според Институтот за јавно здравје, околу 4.000 смртни случаи годишно во државата се поврзуваат со загадениот воздух. УНИЦЕФ предупредува дека секој деветти смртен случај кај новороденчиња е поврзан со аерозагадувањето. Загадениот воздух и смртните случаи и заболените не познаваат партиска припадност”, рече Цаневска и посочи дека институциите затаиле на неколку полиња: затоплувањето како сериозен извор на загадување, урбанистичкиот криминал со кој Скопје е претворено во бетонска долина без воздух, потоа стариот возен парк и нефункционалниот јавен превоз, отсуството на ефективен инспексциски надзор, сеуште профитот од големите индустриски капацитети е поважен од здравјето а новиот Закон за контрола на индустриски емисии, остава простор клучни информации за загадувањето да бидат прогласени за „деловна тајна“.Како мерки, Цаневска предложи:1. Итно усвојување и финансирање на програма за замена на нееколошки системи на греење, со јасни рокови, обврзувачки таргети и реален буџет2. Воведување задолжителни рестриктивни сообраќајни мерки во денови со екстремно загадување, вклучително и ограничување на сообраќајот, бесплатен јавен превоз и приоритет за еколошки возила3. Мораториум и ревизија на деталните урбанистички планови во критичните зони на градот4. Донесување обврзувачки Акциски план за чист воздух за Град Скопје за период 2026-2029, со конкретни мерки, рокови, одговорни институции и месечна јавна отчетност5. Засилен, континуиран и јавно видлив инспекциски надзор над индустриските капацитети, со мерење на емисии во реално време, санкции за загадувачите6. Целосна транспарентност и право на информирање на граѓаните, без сокривање на податоци зад „деловна тајна“ кога е загрозено јавното здравје7. Итна имплементација на  локални политики за животна средина, со особен акцент на мерки за намалување на загадувањето на воздухот согласно обврските од Поглавје 27 и европските директиви.

Македонија | пред 3 седмици

Деветти Бадников собир на Зајчев Рид, годинава посветен на Душко Чифлиганец

Бадник кај нас не е само датум, туку жива традиција што ги обединува љубителите на моторите, звукот на машините и духот на заедништвото. И годинава, по деветти пат, се организира Бадниковиот собир, на кој се поканети сите – млади и стари, рекреативци и натпреварувачи, како и сите што ја делат истата страст кон моторите.Собирот ќе се одржи на 6 јануари, со почеток од 11:00 часот, на Зајчев Рид. Присутните ќе имаат можност да учествуваат во традиционалното кршење клубско лепче со паричка, да уживаат во дружењето и во енергијата што ја носи овој настан, како и во симболичниот старт на новата мото-сезона.Како дел од програмата, ќе се вози почесен круг, кој годинава е посветен на споменот на нашиот другар Душко Чифлиганец. Овој чин ќе биде израз на почит, заедништво и сеќавање, како и потсетник дека моторите не се само средство, туку и начин на живот.Организаторите порачуваат дека сезоната ќе започне онака како што најдобро се знае – заедно, со почит, со адреналин и со искрена љубов кон моторите, во духот на Бадник и празничната традиција.

Скопје | пред 3 седмици

Зошто на Бадник во домот се внесува дабово гранче

Православните христијани на Бадник, вечерта наспроти Божиќ, во домовите внесуваат бадниково гранче или ги украсуваат со бадникови гранки, кои всушност се дабови гранчиња. Овој обичај претставува еден од најпрепознатливите симболи на Бадник и е длабоко вкоренет во христијанската и народната традиција.Традицијата на украсување на домот со бадниково гранче се забележува уште од 4 век. Бадниковото гранче се смета за неизбежен знак на празникот, симбол на здравјето, животот и вечната среќа. Со неговото внесување во домот се најавува радосната вест за раѓањето на новиот живот и се повикува благослов врз семејството.Дабот е избран неслучајно. Уште од дамнина, дабовото дрво се смета за едно од најиздржливите и најдолговечните дрва. Според народните верувања, токму со дабово дрво праведниот Јосиф запалил оган за да го стопли штотуку родениот Исус и неговата мајка Марија, што дополнително ја зацврстува неговата симболична улога во божиќниот циклус на празници.Бадниковото гранче често се нарекува и „дрво на животот“, по аналогија со дрвото на животот во рајот, кое симболично ја претставува вечноста. Како што дабовото дрво долго го чува жарот, така и човекот што го внесува бадниковото гранче во својот дом верува дека ќе биде даруван со долговечност и духовна вечност.Во народната традиција се верува дека дабот, како симбол на здравје, сила и издржливост, ги пренесува своите особини на сите членови на домот. Затоа, бадниковото гранче не е само украс, туку длабок симбол на надеж, благослов и продолжување на животот, кој ја поврзува верата, традицијата и семејното заедништво.

Магазин | пред 3 седмици

Блерим Беџети се чуди зошто Антикорупциска реагира на фирмата за градење на неговите деца кои имаат по 19 и 21 година

Пратеникот од ДУИ и поранешен градоначалник на Сарај, Блерим Беџети, остро реагира на, како што оценува, обидите во јавноста да се прикаже како „голем скандал“ фактот што неговите полнолетни деца основале фирма регистрирана на законски и транспарентен начин. Според Беџети, станува збор за апсурдна конструкција, во која отворањето компанија од страна на млади луѓе автоматски се претставува како криминал или како најавена злоупотреба.„Навистина стигнавме до апсурд кога ‘голем скандал’ во државата станало тоа што моите полнолетни деца отвориле фирма законски, транспарентно и преку Централен регистар. Очигледно, најголемиот грев денес е ако млад човек се обиде да стане претприемач, наместо партиски вработен во јавна институција“, наведува Беџети.Тој посочува дека околу фирма која нема добиено ниту еден тендер, нема склучено договори и нема започнато никаква деловна активност, се создава, како што вели, „драматична приказна“, зад која стојат сензационализам и политички мотиви. Беџети додава дека неговиот наводен „криминал“ се сведува на тоа што со задоцнување од три месеци не го пријавил основањето на фирмата во Државна комисија за спречување на корупцијата.Според неговото толкување на законот, со оглед дека неговите деца се полнолетни и живеат одвоено, обврската за пријавување не постоела, но доколку Антикорупциската комисија оцени дека сепак требало да биде пријавено, тоа ќе го направи, иако со задоцнување. „Институциите нека работат, а законот нека важи за сите“, нагласува Беџети.Во својата реакција тој прави и споредба со, како што вели, вистински скандали во државата, наведувајќи случаи на милионски тендери доделени на компании со мал број вработени и договори што завршувале кај лица блиски до нови политички елити, кои, според него, остануваат надвор од фокусот на јавноста.Претходно, Радио Слободна Европа објави дека компанијата „ВЕ-ИНВЕСТ ХОЛДИНГ ДООЕЛ Скопје“, регистрирана за изградба на станбени и деловни објекти и основана во септември 2025 година од децата на Беџети, станала предмет на интерес на ДКСК. Според податоците од Централниот регистар, како сопственик е заведена 21-годишната Ељма Беџети, додека управител е нејзиниот 19-годишен брат Валон Беџети, а седиштето на фирмата се наоѓа во стан во сопственост на нивниот дедо.Од Антикорупциската комисија потврдија дека по сопствена иницијатива отвориле предмет за проверка, потсетувајќи дека избраните и именуваните лица имаат обврска да пријават зголемување на имотот на членовите на семејството над одреден законски праг. Беџети, пак, повтори дека станува збор за фирма која нема никаква деловна активност и дека, и покрај регистрираната градежна дејност, не планира изградба на објекти.Случајот се развива во период кога против Беџети веќе се води и посебна постапка поврзана со изградба на објект во Сарај, што тој во повеќе наврати го оценил како политички мотивиран процес.

Македонија | пред 3 седмици

Возеле со 168 и 188 километри на час, а и пијани: МВР приведе шест возачи во Штип, Струмица и Охрид

Од Министерство за внатрешни работи информираат дека во текот на 4 и 5 јануари 2026 година полициските службеници лишиле од слобода повеќе лица поради управување возила под дејство на алкохол и поради екстремно пречекорување на дозволената брзина.На 5 јануари 2026 година, во 01:51 часот во Штип, полициски службеници од СВР Штип го лишиле од слобода С.З. (59) од Штип. При контрола во патниот сообраќај било сопрено патничко возило „мерцедес“ со штипски регистарски таблички, кое го управувал осомничениот. По преземените мерки било утврдено дека тој возел под дејство на алкохол, со 1,66 промили алкохол во крвта, по што бил веднаш исклучен од сообраќај и задржан во полициска станица.Ден претходно, на 4 јануари 2026 година во 04:20 часот во Струмица, полициски службеници од СВР Струмица го лишиле од слобода П.Т. (27) од селото Добрејци, струмичко. Тој управувал патничко возило „киа“, а при контролата било констатирано дека има 1,70 промили алкохол во крвта. И во овој случај возачот бил веднаш исклучен од сообраќај и задржан во полициска станица.Истиот ден, во 01:45 часот во Струмица, бил лишен од слобода и К.Р. (56) од селото Нова Маала, општина Василево. Тој управувал патничко возило „фиат“ со струмички регистарски ознаки и кај него биле измерени 1,61 промили алкохол во крвта.Полицијата привела и лица поради екстремно пречекорување на дозволената брзина. На 4 јануари 2026 година во 14:28 часот во Струмица бил лишен од слобода С.Б. (27) од Италија, кој управувал патничко возило „ренџ ровер“ со италијански регистарски ознаки со брзина од 124 километри на час во населено место каде дозволената брзина е 50 километри на час.Неколку часа претходно, во 13:13 часот на магистралниот пат А-4, на паркингот кај Дукатино, полициски службеници од ОВР Радовиш го лишиле од слобода В.М. (43) од селото Дабиле, струмичко. Тој управувал патничко возило „фолксваген артеон“ со италијански регистарски таблички со брзина од 168 километри на час на делница каде сообраќајниот знак ограничува брзина од 80 километри на час.На магистралниот пат Кичево–Охрид, кај селото Ново Село, на 4 јануари 2026 година во 16:20 часот, полициски службеници од СВР Охрид го лишиле од слобода Б.Л. (29) од селото Мешеишта, општина Дебарца, со престој во Германија. Тој управувал патничко возило „ауди“ со германски национални ознаки со брзина од 188 километри на час на делница каде максимално дозволената брзина е 100 километри на час.Од МВР соопштуваат дека по целосно документирање на настаните, против сите приведени лица ќе бидат поднесени пријави по член 297-а од Кривичниот законик за кривично дело „безобѕирно управување со моторно возило“.

Македонија | пред 3 седмици

Од бадниковата вечер до божиќната радост: обичаи што го чуваат духот на заедништвото и раѓањето на животот

„Кај и да си за Бадник и Божиќ, дома да си“ е една од најпознатите народни изреки поврзани со овие празници, кои во себе ја носат симболиката на раѓањето на животот, семејната заедница, љубовта, приврзаноста и светлината во душата на луѓето. Токму затоа, за време на овие големи христијански денови, членовите на семејството се собираат во домот и заедно ја споделуваат свечената празнична трпеза, како израз на духовна и човечка блискост.Бадник е последниот и најстрог ден од божиќниот пост. Името го добил по дабовото гранче – бадник, кое традиционално се сече тој ден, се внесува во домот и се пали. Во народот се верува дека Бадник значи „будник“, односно ноќ во која се бдее и се чека радосната вест за раѓањето на Спасителот. Иако обичаите се разликуваат од регион до регион, низ Македонија постојат заеднички елементи што го обележуваат празникот: бадниковите гранчиња, коледарските песни, богатата посна трпеза, лепчето со паричка, бадниковите огнови и бројните обичаи поврзани со здравјето, плодноста, бериќетот и среќата во домот.Во некои места сè уште се оди по бадник во блиската шума уште во рана зора, со кој потоа се украсуваат влезовите на куќите, а навечер се пали во огништето, често натопен со црвено вино. Денес, сè почесто бадниковите гранчиња се земаат од црквите, каде се осветуваат, или се делат на градските плоштади, каде граѓаните заеднички го одбележуваат празникот.Рано наутро на Бадник, децата во групи одат од куќа до куќа и пеат коледарски песни, а домаќините ги даруваат со ореви, јаболка, бонбони и ситни пари. Најсвечениот чин од празнувањето е бадниковата вечера, која секогаш е посна, но богата и внимателно подготвена. На трпезата се наоѓа лепче со паричка, познато како кравајче, посна сарма, грав, риба, зелник, овошје и други јадења.Пред вечерата, домаќинот го внесува бадниковото гранче во домот со зборовите „Добра вечер и среќна Бадна вечер“, а домаќинката одговара „Добровечер, Бадњаче“. Гранчето се полева со црвено вино и се пали, а во некои домови се пали и темјан со кој се закадуваат сите простории за здравје и благосостојба. Највозбудливиот момент е делењето на лепчето и барањето на паричката, за која се верува дека носи среќа и напредок во годината што започнува. Бадниковата трпеза, според обичајот, не се раскрева до следниот ден, со верување дека во текот на ноќта Господ ќе дојде и ќе се благослови домот.Постарите генерации сведочат дека Бадник некогаш се славел поскромно, но со исклучителна посветеност и љубов. На трпезата имало повеќе видови лепчиња со симболична намена за членовите на семејството и за добитокот, а вечерата често се служела на земја, врз слама, со запалена свеќа и молитва пред јадењето. Сето тоа имало за цел да се обезбеди здравје и бериќет во домот.Во поново време, во многу градови се практикува и палење на бадникови огнови по маалата или на плоштадите, со заедничко дружење, иако црквата укажува дека станува збор за пагански елементи кои постепено се напуштаат.Божиќ, пак, е највеселиот христијански празник и се празнува три дена. Тој го означува раѓањето на Исус Христос и победата на светлината над темнината. Уште од рана зора се слушаат црковните ѕвона, верниците се облекуваат свечено и одат на литургија, а меѓусебно се поздравуваат со зборовите „Христос се роди – Навистина се роди“. Со Божиќ завршуваат и долгите пости, па трпезата станува мрсна и богата.Особено значење има и „полазникот“, првиот човек што ќе влезе во домот на Божиќ, за кого се верува дека ја носи среќата, здравјето и напредокот во текот на целата година. Трпезата е богата, со печено месо, погачи, слатки и вино, а погачата со паричка повторно има централно место. Се верува дека сè што ќе се направи на Божиќ ќе се повторува во текот на годината, па затоа овој ден треба да помине во мир, простување и радост.Бадник и Божиќ се празници кои, и покрај промените на времето, и понатаму ја чуваат суштината на семејството, верата и заедништвото, потсетувајќи дека вистинската светлина започнува од домот и од срцето на човекот.

Македонија | пред 3 седмици

(Видео) Македонски автобус излетал од автопат во близина на Белград

Автобус со македонски регистарски таблички синоќа целосно излетал од автопатот кај местото Добановци, во правец од градот, јавуваат српските медиуми. Според објавите, засега нема официјални информации за состојбата на патниците и возачот на автобусот.„Автобус со македонски ознаки целосно излетал од автопатот кај Добановци, од правец на градот. Состојбата на патниците не е позната. Возач на друг автобус застанал за да помогне“, се наведува во информацијата што ја пренесуваат медиумите.Несреќата се случува во услови на отежнат сообраќај низ Србија, каде што од вчера речиси целата земја е зафатена од снежни врнежи. Јавното претпријатие „Патишта на Србија“, врз основа на извештајот на Штабот за зимска служба, соопшти дека на голем број делници од најфреквентните патни правци, од прв, втор и трет приоритет за одржување, има снег со дебелина до пет сантиметри, а коловозите се влажни и лизгави.Надлежните служби апелираат на зголемена внимателност при возење, особено на автопатиштата и делниците каде што снежната покривка и ниските температури создаваат ризични услови за сообраќај.

Свет | пред 3 седмици

Денеска се празнува Преподобен Наум Охридски Чудотворец: сеќавање на светецот што го обележа словенското христијанство

Денеска православните верници го празнуваат споменот на Преподобен Наум Охридски, еден од најзначајните светители на словенското христијанство и духовен столб на Охридската книжевна и монашка традиција. Името Наум, чија оригинална форма е Нахум и има еврејско потекло, значи „утешител“. Според народното толкување, човекот што го носи ова име остава впечаток на смиреност и тивкост, иако во неговата внатрешност често се судираат силни страсти. Денес именден празнуваат Наум, Наумче, Науме, Наумка и сите нивни изведени форми.Свети Наум бил ученик на светите браќа Кирил и Методиј и еден од Петточислениците кои најревносно соработувале со словенските апостоли во делото на просветлување на словенските народи. Заедно со нив патувал и во Рим, каде што се истакнал со својата ученост, познавајќи повеќе јазици, но и со чудотворна моќ, поради што уште тогаш стекнал голема почит.Со поддршка на царот Борис Михаил, по враќањето од Рим, светите ученици се населиле на бреговите на Охридското Езеро. Додека свети Климент дејствувал како епископ во Охрид, свети Наум го основал манастирот на јужниот брег на езерото, кој и денес претставува едно од најпрепознатливите духовни и културни обележја на Македонија. Манастирот на Свети Наум низ вековите бил извор на духовна сила, засолниште за болните и утеха за неволните.Околу свети Наум се собрало бројно монаштво од различни делови на Балканот. Тој бил мудар учител, строг но праведен духовен раководител, подвижник со силна вера и молитвеник кому му се припишуваат бројни чуда. Неуморно работел на преведувањето на Светото Писмо и на други црковни книги од грчки на словенски јазик, со што дал огромен придонес за развојот на словенската писменост и богослужение.Се верува дека свети Наум вршел чуда и за време на животот, но и по своето упокојување во првата половина на 10 век. Неговите мошти, кои се наоѓаат во манастирот што го основал, и денес се почитуваат како чудотворни, а во народната традиција посебно се истакнуваат исцеленијата од тешки болести и душевни страдања.Во житијата, богослужбените текстови и молитвите посветени на свети Наум се среќаваат бројни сведоштва за неговите чуда, кои се надополнуваат и со богато народно предание. Во едно од најстарите словенски житија, за кое се смета дека е напишано од негов современик, се истакнува дека светителите сториле многу повеќе чуда отколку што се запишани, но дел од нив биле премолчени од скромност, што дополнително ја засилува сликата за духовната големина на Преподобен Наум Охридски Чудотворец.

Македонија | пред 3 седмици

(Видео) Војници на Украина спасуваа пациенти од болница, погодена од Русите - има загинат

Руската војска во текот на ноќен воздушен напад погоди болница во Киев, соопшти украинскиот претседател Володимир Зеленски, наведувајќи дека има загинати и повредени, а пациентите морале итно да бидат евакуирани.„Синоќа руската војска ‘погоди’ уште една болница – во Киев, со функционално болничко одделение. Пациентите мораа да бидат евакуирани. Има настрадани. За жал, едно лице го загуби животот. Изразувам сочувство до семејството и најблиските. Сите на кои им е потребна помош ја добиваат“, објави Зеленски на социјалната мрежа Икс.Украинската Државна служба за вонредни ситуации соопшти дека при нападот избувнал пожар во медицински центар во округот Оболонски, во северниот дел на Киев. По гаснењето на пожарот, во објектот било пронајдено телото на едно лице. Според истите информации, една жена е повредена, а 25 лица биле евакуирани од зградата. Украинските власти наведуваат дека ова се, најверојатно, првите пријавени жртви од руски напади врз Киев од почетокот на годинава.Во текот на ноќта Русија извршила напади и врз градови и населени места низ поширокиот киевски регион. Оштетени се станбени објекти и дел од клучната инфраструктура, а во округот Фастив, југозападно од Киев, загинал еден цивил, изјави гувернерот на регионот Микола Калашник. Тој додаде дека поради нападите, делови од регионот останале без електрична енергија.

Свет | пред 3 седмици

Од дожд до снег: од 8 јануари значителен пад на температурите и зимски услови

Под влијание на циклонска активност и серија влажни воздушни бранови од запад и југозапад, во текот на оваа недела во Македонија ќе преовладува променливо време со чести, а повремено и пообилни врнежи од дожд, пишува Метеоаларм. Врнежите на моменти ќе бидат проследени со засилен ветер од јужен правец, а локално се очекува да наврне позначително количество дожд, над 30 литри на квадратен метар, додека во западните делови на земјата количината може локално да надмине и 50 литри.Слични временски услови ќе има и во Скопје и околината, каде што се очекуваат повремени врнежи од дожд, на моменти пообилни, со засилен јужен ветер. Температурите ќе останат релативно високи и над просекот за овој период од годината, поради јужното воздушно струење и дотокот на потопла воздушна маса. На повеќе места дневните температури ќе се искачуваат околу, а на дел од територијата и над 10 степени, додека и ноќните и утринските температури ќе бидат над нулата.Од четврток, 8 јануари, поради продор на значително постуден воздух од север, ќе дојде до нагло заладување. Температурите ќе опаднат, повторно ќе бидат типично зимски и ќе бидат проследени со засилен ветер од северен правец. Како последица на тоа, врнежите од дожд на планините и на повисоките населени места ќе преминат во снег, при што ќе се формира снежна покривка. Според моменталните прогнози, снежната граница би можела да се спушти и под 1.000 метри надморска височина, а не е исклучена можноста за повремен снег и во пониските предели, односно во градовите.Во наредниот период се најавува дополнителна и ажурирана метеоролошка анализа, во зависност од развојот на новиот продор на ладен и влажен воздух од север, кој се очекува од четврток.Инаку, изминативе денови Македонија влезе во невообичаено топол период за јануари, со температури карактеристични за пролет. Утринските температури се релативно високи и насекаде се над нулата, а на одделни места и над 10 степени. Најтопло утрово беше измерено во Скопје – Петровец, каде температурата достигна 14 степени. Повремено дува засилен јужен ветер, додека во западните предели веќе се регистрирани и локални врнежи од дожд.

Македонија | пред 3 седмици

Политичка пресметка околу Венецуела: ВМРО-ДПМНЕ го прозива СДС за молк и двојни стандарди

Од ВМРО-ДПМНЕ соопштија дека СДСМ јасно застанал на страната на, како што наведуваат, соборениот венецуелски диктатор Николас Мадуро, посочувајќи дека ниту 48 часа по акцијата на Соединетите Американски Држави нема јасен став за неговото апсење.Според ВМРО-ДПМНЕ, ваквиот молк ја вбројува СДСМ меѓу ретките политички субјекти кои, како што тврдат, индиректно поддржуваат режими поврзани со шверц и трговија со дрога, како и авторитарни облици на владеење. Од партијата наведуваат дека јавноста не слушнала став ниту од претседателот на СДСМ, Венко Филипче, за кого тврдат дека во моментот престојува на зимски одмор во скијачкиот центар Гармиш-Партенкирхен, заедно со поранешниот премиер Зоран Заев.Во реакцијата, ВМРО-ДПМНЕ наведува дека Филипче треба јавно да објасни како неговата партија, според нив, се довела во позиција да молчи за апсење на диктатор и да се најде во друштво на поддржувачи на режими обвинувани за криминал и трговија со дрога. Дополнително, од партијата тврдат дека СДСМ, под влијание на странски политички и комуникациски советници, се позиционирал меѓу политичките субјекти кои имаат благонаклонет однос кон Мадуро.ВМРО-ДПМНЕ оценува дека постојат две можни објаснувања за ваквиот став, односно за неговото отсуство: или СДСМ, како што наведуваат, се откажал од курсот на стратешко партнерство со Соединети Американски Држави, или, пак, причината е далеку поедноставна и се сведува на тоа дека раководството на партијата е фокусирано на приватни активности и одмор, наместо на, како што велат, јасна и принципиелна надворешнополитичка позиција.

Македонија | пред 3 седмици

СДСМ: Орбан и Вучиќ беа европските сојузници на Мадуро, тоа се најблиските пријатели на Мицкоски

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија соопшти дека најблиските политички сојузници и пријатели на премиерот Христијан Мицкоски во Европа биле токму оние што отворено го поддржувале венецуелскиот лидер Николас Мадуро, против кого Соединетите Американски Држави презедоа конкретни дејствија поврзани со, како што наведуваат, криминални активности.Од СДСМ реагираат дека Мицкоски испраќа контрадикторни пораки во врска со американската интервенција во Венецуела, посочувајќи дека од една страна изјавува оти Владата ја поддржува акцијата на САД, а од друга страна тврди дека таа била спротивна на меѓународното право. Според опозициската партија, ваквите изјави покажуваат дека премиерот истовремено ја поддржува и ја негира акцијата, што, како што велат, е јасен пример за недоследност во надворешната политика.СДСМ наведува дека пред интервенцијата на САД, единствените европски политички лидери и држави кои отворено граделе односи и соработка со Мадуро биле унгарскиот премиер Виктор Орбан и српскиот претседател Александар Вучиќ, кои воедно се опишани како најблиски сојузници на Мицкоски. Во соопштението се потсетува дека Вучиќ пред неколку месеци јавно најавувал продлабочување на соработката со Мадуро, додека Орбан, според СДСМ, со години бил еден од неговите најгласни поддржувачи во Европа.Партијата повторно ја истакнува поврзаноста на ВМРО-ДПМНЕ со српската владејачка партија СНС, наведувајќи дека освен сличните политики и, како што тврдат, „копи-пејст“ сценарија, биле откриени и конкретни бизнис-релации преку случајот со Алта банка. Дополнително, СДСМ потсетува дека Мицкоски во неодамнешно интервју јавно зборувал за својот „близок пријател“ Орбан, политичар кого Европска Унија го критикува и го поврзува со сериозни обвинувања за корупција.„Заедничко за сите овие десничарски политичари е тоа што околу нив постојано се отвораат тешки теми за криминал, корупција и подривање на демократските институции“, наведуваат од СДСМ, посочувајќи дека во Соединети Американски Држави е усвоен и Законот за Западен Балкан, потпишан од Доналд Трамп, со јасен фокус на борбата против криминалот и корупцијата во регионот.Во завршницата од соопштението, СДСМ наведува дека по сите овие факти и по судбината на најблиските политички пријатели на Мицкоски, логично се наметнува прашањето дали премиерот „спие мирно“, алудирајќи на можните последици од ваквите политички поврзаности.

Македонија | пред 3 седмици