Трамп го урна стариот светски поредок: Западот се буди во ера без правила

Американскиот претседател Доналд Трамп за само неколку дена ја промени глобалната политичка рамнотежа и го доведе во прашање светскиот поредок воспоставен по Втората светска војна. Со закани за царини, отворен притисок врз сојузниците и директни пораки дека силата е поважна од правилата, Трамп испрати јасен сигнал дека ерата на предвидлива и координирана западна политика завршува.Од моментот кога повторно ја актуелизираше идејата за преземање на Гренланд, па сѐ до настапите на Светскиот економски форум во Давос, стана јасно дека старите табуа повеќе не важат. Наместо меѓусебна доверба и партнерство, во фокусот дојде политика на притисок, условување и демонстрација на моќ.Со изјавите дека „на овој или на оној начин“ САД ќе го добијат Гренланд, Трамп директно го доведе во прашање кредибилитетот на НАТО и безбедносните гаранции меѓу сојузниците. Истовремено, со селективни закани за царини и нивно повлекување во зависност од личните односи со лидерите, тој ја замени институционалната дипломатија со персонализирана политика.Во Европа, ваквиот пристап предизвика шок и сериозна загриженост. Францускиот претседател Емануел Макрон оцени дека неделата започнала со ескалации и закани какви што биле незамисливи пред неколку години, додека европските дипломати отворено признаваат дека САД повеќе не се перципираат како стабилен и сигурен партнер.Посебно остри беа реакциите од Лондон, каде британскиот премиер Кир Стармер ги нарече изјавите на Трамп за НАТО навредливи и опасни, потсетувајќи дека членот 5 за колективна одбрана бил активиран само еднаш – по нападите врз САД на 11 септември. Тој нагласи дека европските сојузници плаќале висока цена во заедничките мисии, вклучително и со човечки животи.Во ваква атмосфера, Европа се соочува со тежок избор: да прифати улога на помал партнер кој се прилагодува на волјата на Вашингтон или да почне сериозно да гради сопствена стратешка автономија, особено во одбраната. Сѐ погласни се пораките дека континентот мора да се осамостои од хировите на Белата куќа, иако реалноста покажува дека без американската воена и економска моќ, тоа нема да оди брзо.И покрај тоа што дел од европските лидери и натаму повикуваат на соработка и воздржаност, пораката од Вашингтон е јасна: правилата се менуваат, а отпорот е единствениот јазик што Трамп навистина го разбира. Како што заклучуваат аналитичарите, обидот да му се угоди на претседател чии барања постојано се поместуваат, може да значи само едно – уште поголема нестабилност и продлабочување на јазот меѓу САД и нивните традиционални сојузници.

Свет | пред 5 дена

Конгресот на СДСМ може да работи – обезбедено мнозинство: Над 65 проценти од делегатите се во сала

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија денеска во Скопје го одржува 31. Конгрес во хотелот „Александар Палас“, на кој се анализира изборниот резултат од последните локални избори и се отвора расправа за идната насока на партијата.Иако во изминатите денови, преку официјални и неофицијални канали, кружеа информации дека раководството на СДСМ се соочува со сериозен предизвик да обезбеди мнозинство од делегатите и дека е доведено во прашање одржувањето и легитимитетот на Конгресот, на почетокот на работниот дел беше соопштено дека се присутни повеќе од 65 проценти од делегатите. Со тоа беа исполнети условите Конгресот да работи и да носи одлуки.Конгресот се одржува под раководство на претседателот на СДСМ, Венко Филипче, кој во изминатиот период беше под силен притисок од дел од поранешните високи партиски функционери и од критичката струја во партијата.Во салата се присутни и актуелни пратеници од СДСМ, а во официјалниот дел на Конгресот учествуваше и поранешниот претседател на партијата и поранешен премиер, Владо Бучковски.Во пресрет на Конгресот, координаторот на пратеничката група на СДСМ, Оливер Спасовски, изјави дека пратеничката група е стабилна и единствена, отфрлајќи ги шпекулациите за можно нејзино распаѓање.„Пратеничката група на СДСМ е компактна, составена од луѓе кои растеле и се граделе низ партијата. Триесет години ја граделе СДСМ и на ниту еден пратеник од нашата пратеничка група не му е сеедно каде ќе се движи партијата. Сите други шпекулации немаат вредност“, изјави Спасовски.Конгресот се очекува да продолжи со расправа за причините за изборните резултати, внатрепартиските состојби и политичките приоритети на СДСМ во периодот што следи.

Македонија | пред 5 дена

(Видео) „Ги убивате сите деца, вклучително и вашите“, револт во Струмица поради загадениот воздух

Во Струмица вечерва се одржа протест за чист воздух, на кој граѓаните јавно го искажаа револтот од долгогодишното аерозагадување и, како што порачаа, институционалната незаинтересираност за заштита на јавното здравје.Со транспаренти на кои пишуваше „Колку пари чини еден живот“, „До кога ќе бидеме депонија Европа“, „Ги убивате сите деца, вклучително и вашите“, „Надлежни за плата, ненадлежни за воздух“, „Корупцијата труе повеќе од индустријата“ и „Од смогот не се гледа иднината“, демонстрантите побараа итни и конкретни мерки за намалување на загадувањето и заштита на здравјето на граѓаните.Од говорницата беше упатена остра критика кон институциите, при што говорниците истакнаа дека молкот и отсуството на реакција не се случајни, туку претставуваат свесна политика. Беше нагласено дека станува збор за политика на одолговлекување и „купување време“, во која се чека да помине уште една сезона, уште една зима или лето, додека последиците по здравјето на граѓаните се продлабочуваат.„Кога државата не реагира како во вонредна состојба, таа испраќа порака дека нашето здравје е колатерална штета“, порачаа говорниците, предупредувајќи дека загадениот воздух директно влијае врз квалитетот на животот, а најмногу ги погодува децата, старите лица и хронично болните.Протестот помина со извици „Сакаме да дишеме!“, а граѓаните порачаа дека нема да се откажат од притисокот кон надлежните сè додека не се преземат сериозни и долгорочни мерки за решавање на проблемот со загадениот воздух.

Македонија | пред 5 дена

Стојаноски: СДСМ и ДУИ гласаа против „Безбеден град“ и безбедноста на граѓаните

Пратеникот на ВМРО-ДПМНЕ, Бојан Стојаноски, ги обвини СДСМ и ДУИ за, како што рече, деструктивно однесување при усвојувањето на измените на Законот за прекршоци, со кои официјално започнува функционирањето на системот „Безбеден град“.Стојаноски оцени дека јавноста и пратениците во Собранието биле сведоци на здружено дејствување на СДСМ и ДУИ против законски измени кои, според него, директно ја унапредуваат безбедноста во сообраќајот и ги штитат животите на граѓаните. Тој посочи дека пратениците на Венко Филипче и Али Ахмети и во опозиција продолжуваат да настапуваат заеднички, овојпат, како што рече, спротивно на јавниот интерес.Според Стојаноски, наместо да ги надминат партиските калкулации и да поддржат решение кое носи конкретни придобивки за граѓаните, СДСМ и ДУИ одлучиле да не го поддржат законот, наведувајќи различни забелешки и сомнежи за можни злоупотреби на податоците. Тој во таа насока го постави прашањето што овие партии презеле во изминатите седум години додека биле заедно на власт, доколку сметале дека ваквиот систем е проблематичен.Стојаноски директно го посочи и поранешниот министер за внатрешни работи, Оливер Спасовски, прашувајќи зошто во неговиот мандат не биле преземени конкретни чекори за унапредување на сообраќајната безбедност.Како аргумент за ефикасноста на „Безбеден град“, пратеникот се повика на статистичките податоци, според кои првиот ден од тестирањето биле регистрирани околу 110 илјади сообраќајни прекршоци, додека само 24 часа подоцна бројката се намалила на околу 50 илјади. Тој истакна дека тоа, според него, е јасен показател за превентивниот ефект на системот.Во однос на сообраќајната безбедност, Стојаноски посочи дека Македонија има околу 65 жртви во сообраќајот на еден милион жители, што е за околу една четвртина повеќе од европскиот просек од 45 жртви. Како позитивен тренд го наведе податокот дека во декември 2025 и јануари 2026 година бројот на смртни случаи е намален од 11 на 2.На крајот, Стојаноски порача дека СДСМ и ДУИ се спротивставиле на систем кој, според него, директно придонесува за поголема безбедност на граѓаните, додека ВМРО-ДПМНЕ, како што рече, ќе продолжи да носи мерки и закони во интерес на јавната безбедност и граѓаните.

Македонија | пред 5 дена

(Видео) Филипче ги избрка од СДСМ тие кои „седат на две столчиња“

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, порача дека партијата влегува во фаза на целосна внатрешна консолидација и дека повеќе нема да толерира членови кои, како што рече, „седат на две столчиња“ и истовремено работат за други политички опции.Филипче јасно стави до знаење дека СДСМ ќе биде отворена за сите кои искрено сакаат да се борат заедно со партијата, но дека нема место за оние кои ја поткопуваат одвнатре. Тој упати директна порака до, како што ги нарече, „тројанските коњи“, потенцирајќи дека таквото однесување повеќе нема да биде дозволено.„Кој сака да се бори рамо до рамо со нас, добредојден е – вистински, искрено, братски. Но кој планира да нѐ поткопува одвнатре, да биде тројански коњ на ВМРО или на други интересни групи, нека си замине веднаш. Немаме време за предавства. Немаме луксуз за суети. Или сме заедно во оваа битка за живот и смрт на демократијата или не сме ништо. Јас бирам да бидеме сѐ“, изјави Филипче.Тој нагласи дека партијата нема да функционира од „удобни фотељи“ и преку објави на социјалните мрежи, туку дека СДСМ се враќа на терен, меѓу граѓаните. Според него, активностите на партијата ќе бидат насочени кон директен контакт со луѓето, но не со цел да се моли за поддршка, туку да се разбуди јавната свест и политичката енергија во државата.„Нема пишување статуси од удобни фотељи. СДСМ е на терен, ќе чукаме на секоја врата, но не за да молиме за гласови, туку да ја разбудиме Македонија“, порача лидерот на СДСМ.Со овие пораки, Филипче испраќа сигнал дека во периодот што следува СДСМ ќе инсистира на лојалност, јасна политичка определба и активна вклученост на членството, во обид да се зацврсти партијата пред идните политички предизвици.Ова доаѓа откако челници на партијата помеѓу кои се Петре Шилегов и Јован Деспотовски, јавно го критикуваа Филипче.

Македонија | пред 5 дена

Хаос, безредие на паркинг, мраз на угорници, за`рѓани корпи на жичара - „слатко-горко чувство“ од Маврово

Актерот Гораст Цветковски преку емотивен и критички осврт од Маврово ја опиша реалноста на еден од најпотенцијалните, но и најзапоставени туристички простори во државата – со мешавина од воодушевување и горчина.Во објава од бачилото „Трифкова колиба“, Цветковски пишува дека ретко кога почувствувал толку силно „слатко-горко чувство“. Од една страна, ја опишува природната убавина како речиси совршена.„Во моментов сум во Маврово... во бачилото Трифкова Колиба и не се сеќавам кога последне пат ме облеало вакво слатко-горко чувство.Седиш и кислород ти ги полни градите. До недоглед белина. Чисти врвови, снег до крајот на светот. Простор за уште 10 стази. Куп насмеани луѓе. Скијачи, бордери, пешаци. По некое залутано бате што го излажале дека ќе му биде забавно дур другите скијаат. Убаво бачило (иако јас сум врзан за претходното). Разумни цени, ок услуга и персонал.Да му го сликам ова на некој странец и да тагнам Мадона ди Кампиљо ќе ми позавиди. Мерак на душата, ќеив на...Од друга страна, хаос и безредие на паркинг, излупени огради и рамли, ракохвати што се клатат, неисчистени скалила, мраз скоро на секоја угорница. Излупени столбови, за`рѓани корпи на жичара, излитени седалки. По 3ца луѓе (грешници) задолжени да те прифатат кога се качуваш и симнуваш за да не скршиш глаа. По еден или двајца (грешници) на секој ски лифт за да ти помогнат со котвата. Пристап до бачило замрзнат. Скали... има, ама под снегот.Внатре ладно. Камен! Еден камин работи, другиот...да е жив и здрав,... Мраз! Масите неизбришани од претходниот ден. Висат мрежни и антенски кабли, темни флеки од влага и мувла на неколку ќошеви и ѕидови. Фората со стакла дека има наша, домашна волна за изолација во ѕидовите е супер... освен што се извадени стаклата па волната е разлетана навака натака.Во тоалет нема хартија, едната чешма нон стоп тече. Мраз ладно! Рока музика... не можеш мисли да си чуеш...Не ми беше мука да го искуцам ова, ама ми е мука што немам 1.000.000.697 пари за да го купам и опраам ова.пс: Да не заборава, да пишам, у бачило е КАМЕН ладно... луѓе искачаат надвор да се згреат!“, напиша Цветковски.

Коментари | пред 5 дена

Колку чини секој прекршок: Казните што ги носи „Сејф сити“

Со стапувањето во сила на системот „Сејф сити“, камерите автоматски ќе санкционираат четири конкретни сообраќајни прекршоци, за кои се утврдени јасни и фиксни казни, согласно Законот за прекршоци и Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата.1. Пречекорување на дозволената брзинаЗа пречекорување на брзината, казните зависат од тоа за колку километри на час е надмината дозволената граница:– до 20 km/h над дозволеното: 20 евра во денарска противвредност– од 20 до 30 km/h: 45 евра– од 30 до 50 km/h: 300 евра, и забрана за управување со возило од 3 до 12 месеци– над 50 km/h: 400 евра, 4 казнени поени и забрана за управување најмалку 12 месециВо населено место, казните се построги и може да достигнат и 500 евра, со задолжителна забрана за управување.2. Минување на црвено светлоЗа минување на црвено светло, системот автоматски изрекува:– 250 евра парична казна– забрана за управување со моторно возило од 3 до 12 месециДоколку прекршокот предизвика опасност или сообраќајна незгода, следува и кривична одговорност.3. Истечена важност на сообраќајна дозвола/регистрацијаЗа управување со возило со истечена сообраќајна дозвола:– 100 евра казна за возачот– 250 евра казна за сопственикот на возилото, доколку е друго лицеОвој прекршок се регистрира автоматски преку поврзување на системот со регистрите на МВР.4. Непрописно запирање и паркирањеЗа непрописно паркирање или запирање на забрането место:– 30 евра казна за стандардни прекршоци– 45 евра казна доколку возилото го попречува сообраќајот– 50 евра ако е паркирано на место за лица со попреченостВо случаи каде што возилото претставува ризик, следува и подигнување со пајак-служба, со дополнителни трошоци.„Попуст“ за навремено плаќањеДоколку казната се плати во рок од осум дена, сторителот плаќа 50 проценти од износот. По истекот на рокот, казната се наплатува во целост, со можност за присилна наплата.Автоматска забрана и одземање дозволаВозач кој ќе добие три забрани за управување во рок од четири години, автоматски ја губи возачката дозвола. Повторно полагање е можно најрано по една година.Со почетокот на примената на системот „Сејф сити“ од 1 февруари 2026 година, во Македонија стапува на сила нов, значително построг начин на санкционирање на сообраќајните прекршоци. Наместо класични полициски контроли, казните ќе се изрекуваат автоматски, врз основа на видео и електронски докази собрани преку камерите и сензорите на системот „Безбеден град“.

Македонија | пред 5 дена

(Видео) Филипче на конгресот: Ние сме лекот, ние сме гласот што грми - државотворноста ни тече низ вените

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, на 31. Конгрес на партијата упати остар и симболичен говор, во кој СДСМ ја позиционираше како државотворна и заштитничка сила во македонското општество, спротивставена на, како што рече, обидите за поделба, пљачка и изолација на државата.„Ние сме директни наследници на тие кои во 1944 година имаа храброст да кажат дека тука ќе има држава. Таа државотворност тече низ вените на секој еден од нас. Црвената боја на знамињата не е декор, туку потсетник да ја чуваме републиката тогаш кога другите сакаат да ја поделат, пљачкаат и изолираат“, изјави Филипче.Во говор исполнет со силна реторика, тој ја опиша СДСМ како клучен коректив и заштитен механизам во општеството.„СДСМ е имунолошкиот одбранбен систем. Ние сме лекот, ние сме гласот што грми“, порача претседателот на партијата, нагласувајќи дека улогата на СДСМ не е само политичка, туку и историска и општествена.Филипче направи и историска паралела, истакнувајќи дека во најтешките моменти за државата, СДСМ била таа што го осветлувала патот.„Кога ѝ се спуштал мрак на државата, СДСМ била факелот кој го покажувал патот“, рече тој.Во завршниот дел од обраќањето, лидерот на СДСМ упати жестока критика кон актуелната власт, оценувајќи дека состојбите во државата претставуваат „брутално отрезнување“ за граѓаните.„Ова е собир за спас на македонското достоинство. Погледнете што се случува надвор. Што ни донесоа овие на власт – тоа е брутално отрезнување. Ни ветија гордост, а нѐ донесоа до питачки спас“, изјави Филипче, завршувајќи со порака дека СДСМ останува подготвена за, како што рече, борба за државата и за граѓаните.

Македонија | пред 5 дена

Протест за плата на 28 јануари: „И еден работник да излезе, ќе бидеме со него“

Сојузот на синдикатите на Македонија, Сојуз на синдикатите на Македонија, најави протест за зголемување на платите, кој ќе се одржи на 28 јануари со почеток во 17 часот, пред просториите на ССМ.Претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, порача дека синдикатот ќе застане зад секој работник кој ќе одлучи да го искаже своето незадоволство.„И еден работник да излезе на улица, ССМ ќе биде со него и ќе бара зголемување на неговата плата“, истакна Трендафилов, нагласувајќи дека борбата за достоинствени примања не смее да се одложува ниту да се префрла на друг.Од ССМ упатија јавен повик до сите вработени да се приклучат на протестот, порачувајќи дека платите се заеднички проблем и дека само со заеднички притисок може да се издејствуваат конкретни решенија.„Протестираме за плата. Придружи ни се, не чекај друг да се бори за твојата плата“, порачуваат од ССМ, најавувајќи дека протестот е порака до институциите дека трпението на работниците е при крај и дека е време за реални и видливи подобрувања на животниот стандард.

Македонија | пред 5 дена

„Животите ги ризикувавме за Плачковица“ – апел на заменик-директорот на „Национални шуми“

Заменик-директорот на ЈП „Национални шуми“, Национални шуми, Кире Михаилов, со јавно обраќање до граѓаните на Радовиш реагираше на, како што вели, недостигот од поддршка по преземените институционални мерки против бесправната сеча и пустошењето на планината Плачковица.Михаилов потсети дека во изминатиот период јавноста била силно вознемирена од уништувањето на шумите, од опасното движење на лица со неисправни возила без регистарски таблички, како и од кражбите по викендиците на Плачковица. Според него, токму тие појави биле причина за силен притисок врз институциите да реагираат, па дури и за најави за протести пред Општина Радовиш.„Ако сето тоа навистина ви пречеше, зошто сега не застанете во одбрана на она што го сработивме? Зошто молчите додека по социјалните мрежи се бранат ‘сиромашните дрвари’, а се премолчува огромната штета што ја прават на целата планина и на Радовиш“, прашува Михаилов.Тој упати апел до граѓаните јавно да им објаснат на оние кои, како што наведува, ниту ја познаваат Плачковица, ниту ја разбираат штетата од бесправната сеча, што всушност се случува на терен. Воедно, тој изрази разочараност што по акцијата спроведена од надлежните институции не следела очекуваната поддршка од истите тие граѓани кои претходно барале итни мерки.Михаилов нагласи дека во акцијата биле ризикувани човечки животи, справувајќи се, како што рече, со организирани групи кои со години правеле сериозни штети врз шумскиот фонд. Според него, тие активности не биле преземени за личен интерес, туку за заштита на граѓаните, нивните деца и природното богатство на регионот.„Ако ова не ви значи и ако не го браните она што го правиме, тогаш се поставува прашањето зошто било кој да се ангажира со проблемите во ‘вашиот’ двор“, порача Михаилов, повикувајќи ги радовишани, планинарите, еколошките активисти и медиумите јавно да се изјаснат.Во обраќањето, тој посочи и на улогата на медиумите, апелирајќи овојпат да се пренесе целосната слика и сите реакции од јавноста, а не селективни коментари кои, според него, создаваат искривена перцепција за преземените институционални чекори.

Македонија | пред 5 дена

Украина обвинува: Русија изврши масовен ракетен напад додека траеја мировните разговори во Абу Даби

Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха остро го обвини рускиот претседател Владимир Путин дека „цинично“ наредил масовен ракетен и дронски напад врз Украина токму во моментот кога во Абу Даби се одржувале мировни разговори меѓу делегациите на Украина, Русија и САД, со посредство на Вашингтон.„Овој варварски напад уште еднаш покажува дека местото на Путин не е во мировен процес, туку на обвинителна клупа пред специјален суд“, напиша Сибиха на социјалната мрежа Икс.Русија во раните утрински часови во саботата изврши повеќекратни воздушни напади врз двата најголеми украински града – Киев и Харкив. Во нападите загина едно лице, а најмалку 23 лица се повредени.Украинските воздухопловни сили соопштија дека Русија лансирала вкупно 375 беспилотни летала и 21 ракета. Мета повторно била енергетската инфраструктура, при што во големи делови од главниот град беа прекинати снабдувањето со електрична енергија и греењето.Украинскиот претседател Володимир Зеленски во петокот изјави дека е прерано да се извлекуваат заклучоци по првиот ден од разговорите во Абу Даби и ја повика Русија конкретно да покаже дека е подготвена за завршување на војната. Се очекува разговорите да продолжат и во сабота, што е предвидено да биде нивниот последен ден.Во пресрет на средбите, портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, повтори дека Русија не отстапува од барањето Украина да го предаде целиот источен регион Донбас, кој ги опфаќа областите Доњецк и Луганск. Токму ова прашање се смета за главната пречка за каков било договор.Барањето на Путин Украина да се повлече и од деловите на Доњецк што сè уште се под контрола на Киев – околу 20 проценти од регионот, или приближно 5.000 квадратни километри – Зеленски категорично го отфрла. Украинскиот претседател нагласува дека нема да отстапи територии кои Русија не успеала да ги освои во речиси четиригодишната војна.Анкетите во Украина покажуваат минимална поддршка меѓу граѓаните за какви било територијални отстапки. Иако Москва тврди дека сака дипломатско решение, паралелно продолжува да ги остварува своите цели со воени средства.Според украинските власти, пред последниот напад Киев веќе бил погоден од два масовни ноќни напади од почетокот на годината, кои оставиле стотици станбени згради без струја и греење. Заменик-премиерот на Украина изјави дека по најновиот напад, во услови на температури од околу минус 10 степени Целзиусови, дури 800.000 жители на Киев останале без електрична енергија.

Свет | пред 5 дена

Скопје не е под магла, туку во гасна комора – секој здив е ризик, тивко труење, вели Богојеси

Претседателот на Македонски концепт, Петар Богојески, со остра и алармантна порака реагираше на состојбата со аерозагадувањето во Скопје, оценувајќи дека главниот град се претворил во „гасна комора“ во која секојдневно се загрозува здравјето и животот на граѓаните.„Ова не е магла, ниту временска појава. Ова е смртоносно аеро-загадување. Го дишеме она што во нормални држави би било причина за воведување вонредна состојба. Секој здив е ризик, секој ден – тивко труење“, порача Богојески.Тој предупреди дека најпогодени се децата, старите лица и хронично болните, но дека никој не е поштеден од последиците. Според него, релативизирањето на проблемот од страна на институциите и дел од стручната јавност директно придонесува за влошување на состојбата.„Доволно беше ПР соопштенија. Скопје се гуши, тука се умира. Додека ‘експертите’ релативизираат, луѓето ги губат животите. Ова не е политика, ова е право на живот“, истакна Богојески.Тој оцени дека загадувањето има директна врска со растот на тешките заболувања, посочувајќи дека, како што рече, „нема семејство без заболен од канцер, ниту човек кој не страда“. Во таа насока, Богојески критикуваше што државата троши огромни средства за лекување, наместо да спречи труење на населението.„Градот не е индустриска зона. Ние не сме лабораториски глувци. Не прифаќаме да живееме и да умираме во гасна комора“, порача претседателот на „Македонски концепт“.На крајот, тој побара итни и конкретни мерки, јасна одговорност и приоритетно ставање на здравјето на граѓаните пред профитот и партиските интереси, нагласувајќи дека „секое молчење е соучесништво“.

Коментари | пред 5 дена

„Ќе ми недостига мојата омилена шалтерка со полициско-царински хибрид со став!“

Коментарот на Ина Многуфина за дигитализацијата на јавните услуги предизвика внимание поради ироничниот и препознатлив опис на секојдневието на шалтерите, кое, според неа, полека исчезнува со воведувањето електронски документи и е-фактури.„Ова сега со вадење документи електронски и со е-фактура ќе ми се одрази на мојата дружба со шалтерките и ќе ми фали таа енергија на полуцариник, полуџандар тип на понашање“, напиша Многуфина, алудирајќи на, како што вели, специфичната шалтерска култура која со години е дел од секојдневието на граѓаните.Во објавата, таа со хумор опишува вработена во пошта која, според нејзините зборови, „со сите се понаша ко да сме дошле да го опљачкаме трезорот на Народна банка“, при што секој погрешно свртен плик или неправилно подредено картонче се доживува како сериозен прекршок. Посебно, како што наведува, на удар се граѓаните кои ќе згрешат уплатница или не ја знаат шифрата за општина, додека другите шалтери не работат, а разговорите меѓу колешките течат како да ништо не се случува.Со иронија, Многуфина забележува дека дигитализацијата ќе ѝ ја одземе таа „кратка забава“ – моментот кога намерно го подава писмото наопаку и чека реакција од шалтерот, сцена која, според неа, е дел од еден поширок менталитет и културен модел што полека заминува во историјата.Коментарот, иако сатиричен, отвора и поширока слика за односот меѓу граѓаните и администрацијата и за тоа како дигитализацијата, покрај практичните придобивки, ја менува и секојдневната динамика на јавните услуги.

Коментари | пред 5 дена

Државата со забраната за пушење во јавност ќе им помага на пушачите да се откажат од цигарите, вели министерот за здравство

Примарната цел на новиот предлог-закон за заштита од пушењето е превенција на штетните последици по здравјето, а не казнување на граѓаните, порачува министерот за здравство Азир Алиу.Според Алиу, законското решение е насочено кон подигнување на јавната свест и создавање системска поддршка за лицата кои сакаат да се откажат од пушењето, без нивно стигматизирање.„Новиот предлог-закон за заштита од пушењето предвидува мерки за подигнување на јавната свест и поддршка за прекин на зависноста. Пораката која ја испраќаме е дека системот им помага на пушачите да се откажат од пушењето, без притоа да бидат стигматизирани“, истакнува Алиу.Во рамки на законот се предвидуваат обврски за спроведување превентивни програми за откажување од пушењето, советувалишта, едукативни активности и континуирана поддршка за граѓаните во процесот на справување со никотинската зависност.Министерот нагласува дека зависноста од никотин не е прашање на навика, туку сериозен медицински и јавноздравствен проблем, кој бара системски и одговорен пристап.„Докажано е дека превенцијата е поефикасна и поевтина од лекувањето. Затоа, примарната цел на овој закон не е да казнува, туку да ги превенира штетните последици од пушењето“, додава Алиу.Истовремено, со законските одредби јасно се дефинираат надлежностите на инспекциските служби, санкциите за непочитување на прописите, како и улогата на локалните самоуправи во спроведувањето и надзорот над примената на законот.Од Министерството за здравство порачуваат дека ваквиот пристап има за цел долгорочно подобрување на јавното здравје, намалување на болестите поврзани со пушењето и создавање средина која ги охрабрува граѓаните да донесуваат поздрави животни одлуки.

Македонија | пред 5 дена

Криминалците владеат со Македонија затоа што најголемите криминалци се во правосудниот систем и во заштитните тела, вели Најчевска

Коментирајќи го текстот „Невладините ја губат битката за хотелот на Мијалкови: Што одлучиле надлежните по пријавите за беззаконие и корупција?“, професорката Мирјана Најчевска упати остра и директна критика кон институциите и правосудниот систем во државата.„Криминалците владеат со Македонија затоа што најголемите криминалци се во правосудниот систем и во заштитните тела. Се додека не се обезбеди во овие структури да влезат луѓе со два грама мозок и барем еден грам морал, немаме шанси да се избориме со мафијата“, напиша Најчевска.Нејзината реакција доаѓа во контекст на одлуките на надлежните институции поврзани со пријавите за наводно беззаконие и корупција околу хотелскиот објект поврзан со семејството Мијалкови, случај кој подолго време е предмет на интерес на граѓански организации и на јавноста.Со ваквата порака, Најчевска повторно укажува на, како што оценува, системскиот проблем на заробени институции и отсуство на морална и професионална одговорност во телата кои треба да ја спроведуваат правдата, оценувајќи дека без темелна промена во тие структури, борбата против организираниот криминал останува невозможна.

Коментари | пред 5 дена

Уапсени се шест возачи: Бугарин возел над 200 км/ч, прилепчанец со 1,73 промили алкохол

Шест возачи се лишени од слобода и исклучени од сообраќај во одделни полициски акции спроведени во изминатите два дена на повеќе локации низ државата, информира Министерството за внатрешни работи. Петмина од нив биле затекнати под дејство на алкохол, додека еден возач управувал возило со брзина далеку над дозволената.На 23 јануари 2026 година во 10:46 часот, на автопатот А1 во близина на селото Милетково, гевгелиско, полициски службеници од ОВР Гевгелија го лишиле од слобода А.К. (52) од Република Бугарија. Со радарска контрола било утврдено дека управувал патничко возило „ауди“ со брзина од 205 километри на час, на делница каде што дозволената максимална брзина изнесува 120 километри на час. За случајот бил известен јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Гевгелија, а против возачот е поднесена кривична пријава по член 297-а од Кривичниот законик – „безобѕирно управување со моторно возило“.Во текот на ноќта на 24 јануари, полицијата регистрирала уште пет случаи на возење под дејство на алкохол. Во Куманово, во 00:48 часот, бил лишен од слобода Д.М. (33), кој управувал мопед и кај кого било утврдено присуство на 1,65 промили алкохол во крвта. Во Велес, во 01:30 часот, полицијата го привела Ѕ.Р. (44) од Свети Николе, кој управувал патничко возило со 1,72 промили алкохол.Во Македонска Каменица, на магистралниот пат А-3, во 01:46 часот, бил приведен Н.В. (23) од селото Дулица, кај кого алкотестот покажал 1,65 промили алкохол. Во Гевгелија, во 03:14 часот, полициските службеници го лишиле од слобода И.М. (51) од селото Миравци, кој управувал возило со 1,52 промили алкохол во крвта.Последниот случај е евидентиран во Прилеп, во 01:50 часот, на крстосница меѓу улиците „Леце Котески“ и „Трајко Николоски“, каде што бил приведен Х.Р. (38) од Прилеп, кај кого било утврдено присуство на 1,73 промили алкохол.По целосно документирање на сите настани, против шесте лица ќе бидат поднесени кривични пријави по член 297-а од Кривичниот законик за безобѕирно управување со моторно возило.

Македонија | пред 5 дена

Зошто американските технолошки компании сѐ почесто се потпираат на кинеска вештачка интелигенција?

Стотици милиони корисници секој месец го посетуваат Пинтерест во потрага по нови стилови, идеи и трендови, од креативни решенија за домот до инспирации за мода и гастрономија. Малкумина, сепак, знаат дека технологијата што стои зад препораките на оваа платформа сѐ помалку е исклучиво американска.Компанијата Пинтерест експериментира со кинески модели на вештачка интелигенција со цел да го унапреди својот систем за препораки и да го трансформира во асистент за купување управуван од АИ. Извршниот директор на компанијата, Бил Реди, изјави дека на тој начин Пинтерест станал поефикасен и попрецизен, нагласувајќи дека вистинскиот пресврт настанал со појавата на кинескиот модел DeepSeek R-1, кој беше објавен како отворен код во јануари 2025 година.Откако моделот стана слободно достапен, следеше бран на други решенија со отворен код од кинески лаборатории, меѓу кои моделите Qwen на „Алибаба“, Kimi на „Муншот“, како и технологии што ги развива сопственикот на „ТикТок“, „БајтДенс“. Иако Пинтерест можел да се потпре на бројни американски лаборатории за вештачка интелигенција, компанијата проценила дека кинеските модели нудат подобар сооднос меѓу квалитетот, брзината и цената.Главниот технолошки директор на Пинтерест, Мет Мадригал, објасни дека предноста на моделите со отворен код е во можноста компаниите слободно да ги преземаат, модифицираат и прилагодуваат на сопствените потреби, за разлика од комерцијалните модели на американските компании како „ОпенАИ“. Според него, техниките што ги користи Пинтерест за обука на сопствени интерни модели се за околу 30 проценти попрецизни од водечките готови решенија, а во исто време и значително поевтини, во некои случаи дури и до 90 проценти.Пинтерест не е единствената американска компанија што се потпира на кинеска вештачка интелигенција. Сѐ повеќе компании од листата „Форчн 500“ ги користат овие технологии. Извршниот директор на „Ербиенби“, Брајан Чески, минатата година изјави дека неговата компанија во голема мера се потпирала на моделот Qwen на „Алибаба“ за развој на својот АИ агент за корисничка поддршка, наведувајќи дека моделот е квалитетен, брз и економичен.Дополнителни показатели за растечката популарност на кинеските АИ модели се видливи и на платформата „Хагинг Фејс“, каде што се објавуваат и преземаат модели за вештачка интелигенција. Според Џеф Будје, кој работи на развој на производи на платформата, токму цената е клучниот фактор поради кој стартапите сѐ почесто се одлучуваат за кинески решенија. Тој наведува дека во одредени периоди дури четири од петте најпопуларни модели за обука доаѓаат од кинески лаборатории, а во септември моделот Qwen го надминал и „Ллама“ на „Мета“ како најпреземан јазичен модел.Со влегувањето во 2025 година, станува сѐ појасно дека кинеските компании сериозно му се приближуваат, па дури и му се закануваат на американското водство во областа на вештачката интелигенција, и покрај милијардите долари што американските технолошки гиганти ги вложуваат во развој. Извештај на Универзитетот „Стенфорд“ објавен минатиот месец укажува дека кинеските АИ модели по способности и број на корисници веќе ги стигнале, а во одредени сегменти и ги надминале глобалните конкуренти.Во интервју за Би-Би-Си, поранешниот заменик-премиер на Обединетото Кралство, Ник Клег, оцени дека американските компании се премногу фокусирани на развој на хипотетичка „суперинтелигенција“ која би можела да го надмине човекот, додека Кина ја користи таа празнина за доминација во практични и достапни модели со отворен код. Според него, иронијата е што во ривалството меѓу најголемата демократија и најголемата автократија, токму Кина прави повеќе за демократизација на технологијата.Извештајот на „Стенфорд“ дополнително посочува дека кинескиот успех делумно се должи и на силната државна поддршка, додека американските компании, како „ОпенАИ“, се под притисок брзо да остварат приходи и профитабилност. Извршниот директор на „ОпенАИ“, Сем Алтман, неодамна изјави дека компанијата агресивно инвестира во компјутерска инфраструктура и обука на нови модели, нагласувајќи дека приходите ќе растат брзо, но и трошоците за развој ќе останат огромни.

Магазин | пред 5 дена

Драмата во МОБ продолжува: Синдикатот на културата пробува да допре до Љутков за итно да реагира

Синдикатот на културата на Република Македонија (СКРМ) излезе со официјален став по вчерашните јавни изјави и случувања во Националната опера и балет, поврзани со дисциплинската постапка против обоистката Татијана Петрушевска и реакциите на директорот на институцијата, Оливер Арсовски.Од СКРМ информираат дека внимателно ги следеле сите настани, вклучително и прес-конференциите на двете страни и јавните реакции на уметниците од оркестарот, при што нагласуваат дека биле директно споменати во јавноста и поради тоа чувствуваат институционална и морална обврска да ја појаснат својата улога и постапување.Синдикатот појаснува дека правната помош не била понудена самостојно или без повод, туку била побарана директно од Петрушевска, по што правниот тим на СКРМ утврдил сериозни и груби прекршувања на постапката, со елементи на непочитување на Законот за работни односи, Законот за култура и релевантните колективни договори. Документите што СКРМ ги објави, како што се наведува, се дел од активна постапка започната со моментот на суспензијата и забраната за пристап до институцијата.Во соопштението се укажува и на постапувањето на синдикалната организација при Оркестарот на МОБ, која, според СКРМ, требало најпрво да се обрати до централниот синдикат, а потоа јавно да реагира. Наместо тоа, реакцијата била објавена преку официјалната страница на институцијата, со содржина која, според СКРМ, создава впечаток дека ставот на синдикатот бил избрзан и донесен без консултација.СКРМ потенцира дека ниту една нивна јавна позиција не е индивидуален став, туку се носи со согласност на Советот на СКРМ, во кој членуваат претседателите на сите синдикални организации, вклучително и претставници на Оркестарот при МОБ. Очекувањата дека синдикатот треба да врши поединечни консултации со секој член пред јавна објава ги оценуваат како неосновани.Синдикатот нагласува дека не навлегува во причините за покренување на дисциплинската постапка, туку инсистира дека секоја постапка мора да се води строго согласно законите и колективните договори. Според СКРМ, јавните изјави на директорот се контрадикторни, бидејќи не е јасно како едно лице може да биде суспендирано, со забрана за влез и со намалување на платата за 50 проценти, а истовремено да се тврди дека не станува збор за казна.Во соопштението се потенцира дека суспензијата е исклучителна и привремена мерка која мора да биде правно и фактички оправдана и пропорционална, а секое отстапување од овие принципи го доведува во прашање легитимитетот на мерката. Дополнително загрижува, како што се наведува, јавното коментирање и навестување оставка на синдикален претседател од страна на директор на јавна установа, што според СКРМ претставува директно мешање во синдикалната автономија и кршење на синдикалните права.СКРМ очекува Министерството за култура, како надлежен орган, активно да се вклучи и да обезбеди почитување на законите, колективните договори и уставно загарантираните синдикални права, предупредувајќи дека рамнодушноста во вакви случаи значи фактичко заземање страна.Синдикатот порачува дека нема да молчи пред самоволие, институционална незаинтересираност и кршење на законите, нагласувајќи дека законот мора да важи еднакво за сите, или престанува да биде закон. СКРМ најавува дека ќе продолжи решително да ги брани работничките и синдикалните права, со цел да се обезбеди законски и правичен исход во интерес на уметниците, институцијата и јавноста.

Македонија | пред 5 дена

Над 2 милиони денари данок платени на државата од „Супорт Кочани“, за донираните 22 милиони денари

Иницијативата Support Kocani ја реализираше третата распределба на средства собрани преку заедничката наменска сметка за донации, отворена по трагичниот настан што го погоди Кочани, при што значаен дел од средствата повторно завршија како персонален данок на доход во државниот буџет.Во рамки на третата распределба, финансиска помош добија вкупно 142 лица кои претходно поднеле и потпишале изјава за потреба од поддршка. Средствата беа распределени според утврдени критериуми и донаторска одлука, но од вкупниот бруто-износ беше задржан и платен персонален данок.За оваа распределба, по основ на персонален данок на доход (ПДД), биле уплатени 315.292 денари. Со тоа, заклучно со третата распределба, вкупниот износ на платен персонален данок за сите три распределби достигна 2.274.285 денари, од вкупни бруто-донации во износ од 22.742.997 денари.Сите средства за третата распределба потекнуваат од донација обезбедена од Македонската православна епархија за Европа, при што трансакцијата била ослободена од банкарска провизија од страна на НЛБ Тутунска банка. Вкупно донираните средства за оваа фаза изнесуваат 3.153.204 денари бруто.Според распределбата, 123 лица добиле по 15.968 денари, додека 19 лица добиле по 45.992 денари, при што исплатите се извршени по одбивањето на персоналниот данок.Од Support Kocani потсетуваат дека и во првата и во втората распределба бил применет ист принцип – средствата биле директно префрлани на сметките на најпогодените лица, а целиот процес бил јавно документиран и достапен за увид. Истовремено, нагласуваат дека иако донациите имаат хуманитарен карактер, тие подлежат на оданочување, што резултира со значителен прилив на средства во државниот буџет.Иницијативата останува посветена на транспарентност и отчетност, но податоците покажуваат дека значаен дел од хуманитарната помош за Кочани завршува како даночна обврска, што повторно го отвора прашањето за даночниот третман на донациите за настрадани граѓани.

Македонија | пред 5 дена

СДСМ одржува конгрес: Филипче очекува дебата без тензии, Шилегов не е поканет, а Заев - да

Денеска од 11 часот, во хотелот „Александар Палас“ во Скопје, се одржува 31. Конгрес на Социјалдемократски сојуз на Македонија, на кој делегатите ќе расправаат за изборниот резултат од последните локални избори, за внатрепартиските состојби и за идните политички насоки на партијата. Конгресот ќе има отворен и работен, затворен дел, а централно обраќање во јавниот дел ќе има претседателот на СДСМ, Венко Филипче, кое медиумите ќе можат да го проследат во целост.Во затворениот дел, според партиски извори, генералниот секретар и шеф на изборниот штаб, Александар Саша Димитријевиќ, ќе го презентира извештајот за изборниот процес, по што е предвидено гласање за доверба на Централниот и на Надзорниот одбор. Делегатите ќе разгледуваат и статутарни измени, меѓу кои и предлози за воведување нови дигитални платформи за комуникација со членството и со гласачите.Конгресот се одржува во период на засилени внатрепартиски превирања и јавни критики кон актуелното раководство, кои се интензивираа по слабите изборни резултати. Филипче, кој изминативе денови е под притисок од поранешни високи функционери, меѓу кои Петре Шилегов и Јован Деспотовски, изјави дека не очекува тензиите да кулминираат на самиот конгрес.„Очекувам дебата и јавување на делегатите за дискусија. Конгресот е вистинскиот форум за критики. Не очекувам тензии, туку реални и аргументирани забелешки“, изјави Филипче, најавувајќи дека по завршувањето на конгресот ќе следуваат интензивни активности на терен, особено во општинските организации, со цел поголема партиска мобилизација.Во пресрет на конгресот, Филипче јавно порача дека нема намера да се повлече од лидерската функција и дека негов приоритет остануваат борбата против корупцијата, економскиот и социјалниот развој и враќањето на државата на европскиот пат. Тој критиките од дел од поранешните функционери ги оцени како обиди за ослабување на партијата, тврдејќи дека вистинското членство ги препознава тие процеси.Потпретседателката на СДСМ, Јована Тренчевска, во јавни настапи изрази уверување дека конгресот ќе биде успешен и дека мнозинството делегати ќе присуствуваат, што, според неа, е доказ за внатрешното единство и желбата за континуитет во работењето на партијата.Главните критичари на раководството, Шилегов и Деспотовски, не се меѓу 740-те поканети делегати на конгресот. Шилегов претходно обвини дека не биле испочитувани процедурите за негово свикување и дека до делегатите не биле доставени конгресни материјали, извештаи и предлог-заклучоци, што, според него, ја оневозможува суштинската расправа за причините за изборниот пораз и за мерките што треба да се преземат.На конгресот се поканети и поранешните лидери на СДСМ, Зоран Заев и Владо Бучковски, додека покана не добил Бранко Црвенковски, кој претходно го замрзна своето членство во партијата.Денешниот конгрес се оценува како клучен момент за идната насока на СДСМ, бидејќи треба да покаже дали партијата ќе успее да ги надмине внатрешните поделби и да изгради јасна политичка стратегија по изборните неуспеси и критиките што со месеци се слушаат во јавноста.

Македонија | пред 5 дена

Директорот на МОБ одговори за обвинувањата: Нема да дозволам нарушување на дисциплината

Директорот на НУ Национална опера и балет, Оливер Арсовски, со јавно соопштение реагираше на обвинувањата изнесени од вработената Татијана Петрушевска, оценувајќи ги како невистинити, паушални и штетни за угледот на институцијата.Арсовски посочи дека Националната опера и балет, како најголема културна институција во државата со над 500 вработени, мора да функционира врз основа на јасна хиерархија, прецизна поделба на одговорностите и доследно почитување на работната етика и дисциплина. Според него, во оркестарот постојат јасно утврдени улоги, што е суштински принцип за нормално функционирање на единствената оперска куќа во државата.Тој нагласи дека секое отстапување од воспоставениот систем директно влијае врз работата на целата институција и дека улогата на управата не е да зазема страни, туку да обезбеди ред, дисциплина и зачувување на уметничките стандарди. Во таа насока, Арсовски истакна дека нема да дозволи нарушување на работните процеси, ниту непочитување на редот, дисциплината и хиерархијата во оркестарот, каде диригентот има улога на водечки авторитет.„Нема да дозволам лични нетрпеливости на поединци да се манифестираат преку непочитување кон колегите и кон странските соработници, со кои со години заеднички работиме на квалитетни продукции за нашата публика“, наведува Арсовски.Тој додаде дека институцијата и понатаму ќе постапува согласно своите интерни правилници и во законската рамка, со цел заштита на колективот, публиката и интегритетот на оперската и балетската уметност. Воедно, упати апел до Синдикатот на културата да не подлегнува на влијанија од поединци кои, како што наведува, ја злоупотребуваат неговата улога, туку да продолжи да се залага за правата на колективот и достоинството на институциите.Во однос на конкретниот случај, Арсовски истакна дека поради тоа што е во тек дисциплинска постапка, нема да изнесува факти во јавноста. Сепак, нагласи дека постојат изјави од вработени, како и изјава од диригентот на претставата, врз основа на кои е донесен предлог за покренување дисциплинска постапка и решение за суспензија, согласно Законот за култура.Тој ги отфрли тврдењата дека против Петрушевска претходно не биле водени постапки, наведувајќи дека во повеќе наврати вработени од оркестарот побарале заштита од нејзиното однесување.

Македонија | пред 6 дена

Крмов: За „Сејф сити“ ќе бараме скалесто казнување, казните мора да зависат од примањата

На денешната седница на Собранието, координаторот на пратеничката група на Левица, Борислав Крмов, најави дека партијата ќе поднесе измени на Законот за прекршоци, преку кој треба да профункционира системот „Сејф сити“, со посебен фокус на висината и начинот на изрекување на глобите.Крмов истакна дека Левица ќе бара воведување скалесто казнување, односно казните да се утврдуваат според финансиската моќ на прекршителите.„Не може да се казнуваат исто луѓе со месечни примања од 500 евра и луѓе со примања од 50.000 евра“, рече Крмов од собраниската говорница, нагласувајќи дека еднаквите казни во пракса создаваат нееднаквост и социјална неправда.Говорејќи за предложените измени на Законот за прекршоци, Крмов оцени дека законското решение не е совршено, но најави дека пратеничката група на Левица ќе го поддржи, бидејќи сметаат дека системот „Сејф сити“ може директно да придонесе за зголемување на безбедноста во сообраќајот и спасување човечки животи.Тој додаде дека се очекуваат дополнителни корекции „во од“, како што најави и власта, при што Левица ќе излезе со сопствени конкретни предлози и побара поддршка од владејачкото мнозинство за нивно усвојување.

Македонија | пред 6 дена

Од 1 февруари стартува „Безбеден град“: ова се четирите прекршоци кои ќе се казнуваат

Од 1 февруари официјално започнува примената на системот „Безбеден град“, со што автоматското снимање и санкционирање на сообраќајни прекршоци влегува во полна функција. Во првата фаза, санкции ќе се изрекуваат за четири видови прекршоци, утврдени преку технички средства и уреди за снимање.Станува збор за прекршоците: пречекорување на дозволената брзина, минување на црвено светло, истечена важност на регистрацијата, како и непрописно запирање и паркирање. Овие прекршоци ќе се детектираат автоматски, без директен контакт со полициски службеник на лице место.По целосното пуштање во употреба на системот, сопствениците на возилата кај кои ќе биде утврден прекршок ќе добиваат СМС-порака и електронска пошта со линк за преземање на записник со платен налог. Плаќањето ќе може да се изврши електронски, а при навремена уплата нема да се пресметуваат дополнителни трошоци.Надлежните институции очекуваат со воведувањето на „Безбеден град“ да се зголеми безбедноста во сообраќајот, да се намали бројот на сообраќајни несреќи и да се зајакне генералната превенција, преку побрзо, поефикасно и транспарентно санкционирање на прекршителите. Во следната фаза е најавено проширување на листата на прекршоци кои ќе бидат опфатени со системот.

Македонија | пред 6 дена

Трамп ја тужи најголемата американска банка

Американскиот претседател Доналд Трамп поднесе тужба вредна пет милијарди долари против инвестициската банка JPMorgan Chase и нејзиниот главен извршен директор Џејми Дајмон, обвинувајќи ги дека од политички причини му ускратиле банкарски услуги со затворање на повеќе негови сметки.Тужбата е поднесена до државниот суд во округот Мајами-Дејд, во американската сојузна држава Флорида. Во неа, Трамп тврди дека најголемата американска банка ги прекршила сопствените интерни правила и свесно го издвојувала поради неговите политички ставови.Од JPMorgan ги отфрлија обвинувањата, нагласувајќи дека банката не затвора сметки врз основа на политички или верски причини. „Жалиме што претседателот Трамп одлучи да поднесе тужба, но сметаме дека таа е неоснована. Го почитуваме неговото право да тужи, како и нашето право да се браниме“, соопштија од банката.Трамп подоцна изјави пред новинарите во претседателскиот авион „Ер Форс Ван“ дека не разговарал со Дајмон за тужбата. „Не смее да се прави тоа што го направија тие. Тоа е целосно погрешно. Не знам какво оправдување би можеле да имаат. Можеби ќе кажат дека регулаторите го барале тоа“, рече Трамп.Претседателот и претходно изнесуваше слични обвинувања кон други финансиски институции, меѓу кои и Bank of America. Дополнително, во последниот период го вознемири банкарскиот сектор со најавата дека сака да ги ограничи каматните стапки на кредитните картички на најмногу 10 проценти.Дајмон, кој веќе две децении ја води JPMorgan и важи за еден од највлијателните луѓе во глобалниот финансиски сектор, во средата на Светски економски форум изјави дека ваквото ограничување би ја намалило достапноста на кредити за голем број потрошувачи и би претставувало „економска катастрофа“.Американските банки во последните години се соочуваат со зголемени политички притисоци, особено од конзервативни кругови, кои тврдат дека финансиските институции од политички причини дискриминираат одредени индустрии, како производството на оружје и фосилните горива. Овие притисоци дополнително се засилија за време на вториот мандат на Трамп, при што тој повеќепати ги обвини банките дека му ускратуваат услуги нему и на други конзервативци, што банките го негираат.Главниот американски банкарски регулатор, Office of the Comptroller of the Currency, во декември соопшти дека девет од најголемите американски банки меѓу 2020 и 2023 година ограничиле финансиски услуги за одредени индустрии, меѓу кои нафтената и гасната индустрија, криптосекторот, тутунската индустрија и производителите на огнено оружје. Регулаторот наведе дека дел од овие практики биле поврзани со еколошки, општествени или политички цели, но дека некои од нив во меѓувреме биле ублажени, додавајќи дека и натаму разгледува илјадници претставки за ускратени банкарски услуги.

Свет | пред 6 дена

Муцунски од Истанбул: Регионалната стабилност се гради со мерливи резултати, не со декларации

Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, денеска учествуваше на Вториот министерски состанок на Балканската платформа за мир, што се одржа во Истанбул, на иницијатива на министерот за надворешни работи на Република Турција, Хакан Фидан. На состанокот учествуваа министрите за надворешни работи од земјите на Западен Балкан.Во своето обраќање, Муцунски ја нагласи потребата од реалистичен и резултатски ориентиран пристап кон регионалната соработка, посочувајќи дека стабилноста не е даденост, туку процес што се гради преку јасно дефинирани интереси, практична соработка и конкретни резултати кои граѓаните директно ги чувствуваат во секојдневието. Тој оцени дека во услови на зголемена глобална фрагментација, конкурентност и безбедносни предизвици, земјите од Западен Балкан треба да ја претворат својата географска положба во предност, а политичките определби во мерливи исходи.Министерот ја истакна значајната улога на Република Турција како сосед, сојузник во НАТО, важен економски партнер и стратешки мост за регионот, оценувајќи дека Балканската платформа за мир претставува корисен механизам за претворање на политичкиот дијалог во конкретни активности. Во таа насока, Муцунски предложи јасна и остварлива агенда за продлабочување на соработката меѓу Турција и земјите од Западен Балкан, со фокус на економската и инвестициската поврзаност, енергетската безбедност, унапредувањето на транспортната и трговската инфраструктура, како и задржувањето на младите и квалификуваната работна сила во регионот.Посебен акцент беше ставен и на зајакнувањето на регионалната безбедносна соработка, вклучително и справувањето со современите закани како организираниот криминал, сајбер-нападите, дезинформациите и насилниот екстремизам. Муцунски нагласи дека за овие предизвици е неопходна засилена координација меѓу државите, заеднички обуки и поинтензивна размена на информации.Тој истакна дека Република Македонија е подготвена активно да придонесе кон оваа агенда преку инвестирање во енергетска диверзификација, унапредување на регионалната поврзаност, јакнење на безбедносните партнерства и континуирана посветеност на дијалогот и добрососедските односи. Во завршницата на обраќањето, Муцунски порача дека кредибилитетот на Балканската платформа за мир треба да се мери преку конкретни резултати, јасно дефинирани активности, носители и рокови, нагласувајќи дека во актуелната деценија довербата нема да се гради врз основа на намери, туку врз основа на испорачани резултати.

Свет | пред 6 дена