„Ако Македонија сака квалитет, ќе мора знаењето да е критериум, а не партиската книшка“, алармира иселена професорка критикувајќи го новиот закон

Како Македонка која живее и работи во Финска, во рамки на University of the Arts Helsinki, Виолета Симјановска јавно реагира на предложениот Закон за високо образование, оценувајќи дека системот во Македонија има потреба од суштински промени, а не од засилена централизација.Симјановска, која во 2013 година докторирала на Културен менаџмент и културни политики, посочува дека нејзиниот обид професионалното искуство и меѓународните контакти да ги пренесе во Македонија завршил со разочарување. Наместо разговор за научни трудови, визија и компетенции, како што тврди, комуникацијата со тогашното раководство на Факултетот за драмски уметности се свела на прашања за партиска припадност и „врски“ во институциите.Нејзината реакција во целост:„Како Македонка која живее и работи во Финска, во високообразовна институција – University of the Arts Helsinki, чувствувам одговорност да придонесам во дебатата за новиот Закон за високо образование во Македонија.Прво, затоа што сакам да направам нешто добро за мојата земја. И второ, затоа што верувам дека одредени аномалии во системот мора храбро да се именуваат и коригираат. Мојата лична приказна е доказ дека нешто суштинско треба да се промени.Во 2013 година докторирав на Културен менаџмент и културни политики. Пред тоа имав долгогодишно професионално искуство во полето на изведувачките уметности. Природно, дојде момент кога почувствував дека моето знаење, искуство и меѓународни контакти треба да ги пренесам на помладите генерации во Македонија.Стапив во контакт со деканот на ФДУ, но од тој разговор излегов длабоко разочарана. Воопшто не се зборуваше за моите квалификации, научни трудови, визија, професионално искуство или меѓународни мрежи. Наместо тоа, разговорот се сведе на партиска книшка и на тоа дека треба да „фатам врски“ во Министерството за финансии. Тоа беше одлучувачкиот момент да си ја пробам среќата надвор од Македонија.На отворен меѓународен конкурс бев избрана и добив огромна професионална одговорност. Последните шест години сум лидер на целиот оддел за Arts Management на Sibelius Academy. Не поради партиска припадност. Не поради „врски“. Туку поради квалификации, визија и докажана експертиза.Овој личен пример не го споделувам од суета, туку како аргумент: ако системот во Македонија навистина сака квалитет, мора да создаде услови каде што знаењето и компетентноста се единствениот критериум.Во предложениот текст на законот, (170тина страни!!!) улогата на Владата и Министерството е доминантна , од одобрување на докторски студии, до рокови за уписи. Во европски контекст, вакви решенија се исклучок, не правило.Да го земеме повторно примерот на Финска.Tука, универзитетите се автономни правни субјекти. Државата поставува стратегиски цели и обезбедува финансирање преку договори за резултати, но не одлучува колку докторанти ќе се запишат, ниту кога ќе се отвори конкурс. Академската заедница самостојно управува со своите програми, вработувања и истражувачки приоритети. Тоа е модел заснован на доверба и одговорност, не на микроменаџмент со можност за влијание од политичките елити.Особено е значајно прашањето на интердисциплинарноста. Универзитети како Aalto University се создадени токму врз принципот на спојување на технологија, бизнис и уметност. Студент може да комбинира различни области, да премине од една во друга, да гради сопствен академски профил. Изборот на матура не е доживотна пресуда.Во Финска не постои „вонредно студирање“ во формата што ја знаеме кај нас. Постојат флексибилни патеки, но стандардите за квалитет се исти за сите.Ако зборуваме за квалитет и меѓународна конкурентност, мора да зборуваме и за импакт фактор. Доколку сакаме академската заедница во Македонија да објавува во списанија индексирани во бази како Web of Science, треба да сме реални: тоа е скап процес. Објавување на еден труд во списание со висок impact factor често чини околу 2.000 евра (понекогаш и повеќе). Без сериозно инвестирање во истражување, инфраструктура и меѓународна соработка, барањата за „импакт“ остануваат празна декларација.Дополнително, ако сакаме интернационална видливост, мора да си поставиме неколку прашања:Колку студиски програми во Македонија се на англиски јазик, во јавниот сектор?Дали е направена проценка на капацитетите на професорскиот кадар во однос на академски англиски?Како ќе привлечеме странски студенти ако наставата е претежно затворена во локален контекст?Сè ова, во комбинација со засилената централизација, остава впечаток на автократски пристап кон образованието, концентрирање на моќта во едно место, намалување на автономијата и зголемување на административната контрола.Ако сакаме модерно и европско високо образование, во Макдонија, потребен ни е закон што ќе ја зајакне автономијата, ќе го стави знаењето над политиката и ќе инвестира во истражувања и вистински квалитет.Во спротивно, ќе продолжиме да ги испраќаме најподготвените кадри надвор , и ќе се прашуваме зошто си заминуваат. А доминантионт дискурс ќе продолжи во насока на партиска послушност и припадност, далеку од европски те стандарди на високо образование.

Коментари | пред 2 месеци

Иран подготвен за компромис со САД, но бара укинување на санкциите

Иран е подготвен да разгледа компромиси за постигнување нов нуклеарен договор со Соединетите Американски Држави, но само доколку Вашингтон покаже реална подготвеност за разговори за укинување на санкциите, изјави заменик-министерот за надворешни работи Маџид Тахт-Раванчи во интервју за Би-Би-Си.Американските претставници, пак, во повеќе наврати нагласија дека застојот во долгогодишните преговори не е поради Соединетите Држави, туку поради позициите на Техеран. Државниот секретар Марко Рубио неодамна изјави дека претседателот Доналд Трамп преферира договор, но дека постигнувањето компромис со Иран е исклучително тешко.Во интервјуто од Техеран, Тахт-Раванчи порача дека токму Соединетите Држави треба да докажат дека се искрено заинтересирани за договор.„Ако се искрени, уверен сум дека сме на пат кон договор“, рече тој, нагласувајќи дека разговорите мора да вклучуваат и прашање за санкциите.Во фокусот на преговорите останува нуклеарната програма на Иран, особено прашањето за збогатувањето ураниум. Техеран како гест на подготвеност за компромис ја посочува понудата да го разреди ураниумот збогатен до 60 проценти – ниво блиску до она потребно за изработка на нуклеарно оружје, што дополнително ги засили сомнежите на Западот. Иран постојано негира дека развива нуклеарно оружје.Според Тахт-Раванчи, Иран е подготвен да разговара за обемот на збогатување и за други аспекти од програмата, но само доколку се отвори прашањето за санкциите. Тој не прецизираше дали станува збор за целосно или делумно укинување. Во однос на можноста високо збогатениот ураниум повторно да биде испорачан во трета земја, како што беше предвидено со договорот од 2015 година, оцени дека е прерано за такви конкретни заклучоци.Техеран останува цврст во ставот дека преговорите треба да бидат ограничени исклучиво на нуклеарното прашање, одбивајќи да разговара за програмата за балистички ракети, што е едно од клучните барања на Израел. Иран го смета барањето за целосно запирање на збогатувањето како „црвена линија“ и повреда на неговите права според Договорот за неширење на нуклеарно оружје.Во меѓувреме, реториката од Вашингтон дополнително ја усложнува атмосферата. Претседателот Трамп повторно се осврна на можноста за промена на режимот во Иран, додека Техеран предупредува дека евентуален воен напад би предизвикал регионален хаос. Иранските власти повеќепати нагласија дека американските воени бази во регионот би ги сметале за легитимни цели во случај на конфликт.Вториот круг разговори, кој треба да се одржи во Женева, се дочекува со внимателен оптимизам. Иако скептицизмот останува висок, од Техеран порачуваат дека ќе вложат напори за договор, но дека и американската страна мора да ја покаже својата искреност и подготвеност за реален компромис.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Кој фали на обвинителна клупа за случајот „Пулс“, Давидовиќ: Главниот шериф не одговара

„Ако тврдите дека сите оние кои биле надлежни да ја контролираат дискотеката, а главниот шериф во градот кој е обвинител не одговара – нешто фали“. Со овие зборови адвокатот Sвонко Давидовиќ, кој застапува двајца обвинети во случајот за пожарот во дискотеката „Пулс“, ја отвори дилемата за тоа кој се најде на обвинителна клупа, а кој фали.На прашањето дали очекува дополнителни лица да се најдат на обвинителна клупа, Давидовиќ беше дециден: „Не. Затоа што досега ќе се најдеа“, мислејќи на обвинителите надлежни да гонат кривични дела во Кочани.Во разговорот се отвори и прашањето за пораката што институциите ја испраќаат до јавноста.„Испраќаме дека корупцијата е до тоа ниво дојдена што носи наши животи и дека само по страшен настан преземаме дејствија одреден период, па потоа забораваме. Контроли правиме само тогаш, наместо претходно да ги преземеме потребните мерки“, истакна Давидовиќ.На констатацијата дека со вакво обвинение можеби нема да има правда, адвокатот оцени дека „тажно е што правната квалификација не е во ред“, алудирајќи дека суштината на случајот можела да биде поинаку поставена.Во емисијата беше нагласено дека предметот опфаќа голем број докази и обвинети лица, но според Давидовиќ, начинот на кој е структурирано обвинението остава простор за сериозни правни дилеми во однос на одговорноста и конечниот исход на постапката.Во поткастот се зборува и ексклузивно за судијата Ѓоко Ристов и од каде му 350.000 евра во домот на родителите:

Студио | пред 2 месеци

СДСМ: ВМРО-ОКГ ги злоупотребува жртвите од модуларната болница за црна кампања

СДСМ со остра реакција ја обвини ВМРО-ДПМНЕ дека ги злоупотребува загинатите во пожарот во модуларната болница во Тетово за политичка пресметка и дефокус од, како што наведуваат, најголемиот нарко-скандал во државата.Од партијата тврдат дека власта нема одговор на прашањата како пет тони дрога ја преминале границата и кој ќе понесе одговорност, па наместо тоа, според нив, се пласираат „лажни вести, црни кампањи и јавен линч“.Во реакцијата се наведува дека ВМРО-ДПМНЕ прво го користела доктор Жан, претставник на здравствена установа, за, како што тврдат од СДСМ, „измислена афера“ со цел напад врз претседателот на партијата Венко Филипче.„Сега и 14-те загинати во несреќата во модуларната болница ги злоупотребуваат за своја црна кампања и дефокус од криминалот со дрогата од пет тони“, се наведува во реакцијата.Од СДСМ оценуваат дека е недозволиво трагедијата во која животот го загубија 14 лица да се користи за политички цели и апелираат на одговорност и почит кон семејствата на настраданите. „Шокантно е колку немаат срам и човечност, па си поигруваат со чувствата на семејствата“, стои во соопштението.

Македонија | пред 2 месеци

Уставниот суд отвора редовни средби со граѓаните по повод 62 години од основањето

По повод одбележувањето на 62 години од започнувањето со работа, Уставниот суд ги повикува граѓаните на редовни средби со претседателот на Судот, д-р Дарко Костадиновски. Институцијата првпат започна со работа на 15 февруари 1964 година, поставувајќи ги темелите на уставно-судската заштита во државата.Од Судот информираат дека средбите ќе се одржуваат секој прв четврток во месецот и ќе бидат отворени за сите заинтересирани граѓани. Целта е работата на Уставниот суд да се доближи до јавноста, да се подигне свеста за уставно загарантираните права и слободи, како и да се објасни постапката за правилно поднесување иницијативи и поднесоци до Судот.Според најавите, граѓаните ќе имаат можност одблизу да се запознаат со надлежностите на Уставниот суд, со постапките што ги спроведува, како и со значењето на неговите одлуки во системот на заштита на правата и слободите.Заинтересираните можат да се пријават по електронски пат на адресата gragani@ustavensud.mk, а дополнителни информации се достапни и на телефонскиот број +389 2 322 3626.Од Уставниот суд потенцираат дека иницијативата претставува можност за директен контакт со претседателот на институцијата и чекор кон поголема транспарентност и доверба во уставно-судската заштита.

Македонија | пред 2 месеци

Си-Ен-Ен: Рубио и се закани на Европа од Минхенската безбедносна конференција

Американскиот државен секретар Марко Рубио упати остра порака до Европа на Минхенската безбедносна конференција, повикувајќи ги долгогодишните сојузници на суштинска промена на вредносниот систем, со предупредување дека во спротивно ризикуваат да бидат оттурнати на маргините на новата геополитичка реалност. Иако говорот беше обвиен во пријателски тон и потсетување на заедничката историја, суштината на пораката беше недвосмислена – Вашингтон очекува реформа не само во одбранбените буџети, туку и во идеолошката и политичката ориентација на европските држави.Рубио нагласи дека Соединетите Американски Држави се „дете на Европа“ и дека нивните судбини се нераскинливо поврзани, изјава која беше поздравена со аплауз од присутните. Но зад реториката за заедништво се наѕираше пораката дека Соединетите Држави се подготвени за „обнова“, но исклучиво во согласност со сопствените вредности.Меѓу нив ги навел заштитата на христијанското наследство, построга гранична политика и напуштање на одредени климатски стратегии. Според Си-Ен-Ен, пораката кон европските либерални лидери била јасна – нивниот светоглед е доведен во прашање, а политичкиот притисок може да се засили.Пораката беше интерпретирана како директен предизвик за либералните европски влади, особено во контекст на засилените внатрешнополитички турбуленции и подемот на популистичките движења.Говорот на Рубио дојде во момент кога неколку европски лидери претходно ја нагласија потребата од автономна европска безбедносна политика. Германскиот канцелар Фридрих Мерц порача дека културните конфликти од американската политичка сцена не се битки што Европа треба да ги води, додека францускиот претседател Емануел Макрон ја потенцираше важноста на територијалниот суверенитет и правото на државите самостојно да ги уредуваат прашањата поврзани со демократијата и дезинформациите.На конференцијата силен впечаток остави и обраќањето на украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој говореше за тешката состојба во својата земја и за цената што Украина ја плаќа во одбрана на својот суверенитет. Тој потсети дека енергетската инфраструктура е постојана цел на напади и дека, според украинските податоци, секој освоен километар од страна на Русија чини човечки животи. Зеленски укажа дека притисокот за отстапки премногу често се насочува кон жртвата, а не кон агресорот.Во исто време, Рубио само накратко се осврна на Украина, навестувајќи дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп сè уште не е уверена дали Русија навистина е подготвена за траен мир. Таа изјава делумно се разликува од претходните ставови на Трамп, кој тврдеше дека постои волја за договор.Општата атмосфера во Минхен откри дека Европа се соочува со ограничени финансиски ресурси и внатрешни политички предизвици, што дополнително ја усложнува нејзината позиција во односите со Вашингтон. Иако се најавуваат зголемувања на трошоците за одбрана, конкретните резултати сè уште изостануваат.Перспективата за наредната година останува неизвесна. Во неколку европски држави се очекуваат изборни процеси, а и во Соединетите Американски Држави политичката динамика ќе продолжи да влијае врз надворешната политика. Во таков контекст, иднината на трансатлантските односи ќе зависи од тоа дали ќе преовладаат компромисот и соработката или ќе се продлабочат разликите во визиите за улогата и вредностите на Западот.

Свет | пред 2 месеци

Муцунски од Минхен: За 20 месеци склучивме клучни стратешки договори, геополитичката ера е променета, мора јасно да се позиционираме

Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, од Минхенската безбедносна конференција изјави дека во изминатите дваесет месеци државата донела одлуки и склучила договори од исклучително значење за нејзиното стратешко позиционирање, оценувајќи дека надворешната политика веќе дава конкретни резултати за граѓаните и економијата.Муцунски посочи дека меѓу клучните исчекори е Партнерството за безбедност и одбрана со Европската Унија, нагласувајќи дека државата била прва во регионот што склучила ваков договор. Потоа следело новото стратешко партнерство со Обединетото Кралство, како и завршувањето на постмониторингот од Советот на Европа.Како четврти значаен документ, министерот ја издвои Заедничката изјава за реципрочна трговија со Соединетите Американски Држави, која, според него, обезбедува јасен пат кон договор за реципрочна трговија. Тој појасни дека изјавата предвидува задржување на тарифата од 15 проценти, што е пониска во споредба со голем број држави, но и отвора можност за намалување на тарифите до нула проценти за одредени гранки и производи значајни за извозот кон САД.Според Муцунски, целта е создавање подобри услови за домашната деловна заедница, како и продлабочување на стратешката соработка со Соединетите Американски Држави во областа на енергетиката и дигиталната трансформација.Министерот оцени дека надворешнополитичката траекторија на државата е јасна и дека во релативно краток период се направени конкретни исчекори во повеќе клучни области. Тој нагласи дека овие чекори носат директни придобивки за граѓаните, стопанството и за целокупната позиција на државата на меѓународната сцена.Осврнувајќи се на пораките од Минхенската безбедносна конференција, Муцунски истакна дека од европските и американските претставници доаѓа јасен сигнал дека Европа треба да се врати кон своите основни вредности, не само во безбедносен, туку и во поширок цивилизациски контекст. Според него, неопходно е зајакнување на безбедносната архитектура, но и преиспитување на одредени политики што придонеле за намалување на економската моќ на континентот.Тој додаде дека Соединетите Американски Држави испраќаат порака за партнерство и заедничка соработка во рамки на трансатлантските односи, што е значајно од аспект на колективната безбедност и иднината на НАТО како алијанса. Муцунски заклучи дека геополитичката ера на која светот беше навикнат во изминатите децении е променета и дека државата мора јасно да се позиционира во согласност со новите глобални трендови.

Македонија | пред 2 месеци

СДСМ го осуди однесувањето на Вучиќ кон Шекеринска: Тоа е пример за шовинистички политички речник

СДСМ го осуди однесувањето на претседателот на Србија, Александар Вучиќ, кон Радмила Шекеринска, заменик-генерален секретар на НАТО, на маргините на Минхенската безбедносна конференција 2026 година, оценувајќи дека станува збор за навредлив и понижувачки настап.Од партијата наведуваат дека Вучиќ, во својата изјава, ја споменал Шекеринска на начин што, според СДСМ, го потенцирал нејзиниот пол со понижувачка конотација, поврзувајќи ја со прашања за сецесија и со Косово. Во реакцијата се посочува дека ваквиот пристап претставува навреда наместо аргументирана политичка расправа.СДСМ оценува дека ваквиот речник е дел од политички стил што, како што наведуваат, се темели на дискредитација и лични напади. Според нив, ваквиот однос кон жени на високи функции придонесува за негативна политичка клима и ја поткопува родовата рамноправност.Партијата изразува целосна поддршка за Радмила Шекеринска, истакнувајќи дека таа нема поврзаност со обвинувањата за сецесионизам и дека нејзиниот ангажман во НАТО, според СДСМ, е доказ за нејзината професионалност и меѓународен кредибилитет.Во реакцијата се наведува дека СДСМ останува посветен на политиките за родова еднаквост и на унапредување на улогата на жените во јавниот и политичкиот живот. Партијата нагласува дека нападите врз жени во политиката не смеат да се нормализираат и дека јавната дебата мора да се води со аргументи, а не со лични квалификации.

Македонија | пред 2 месеци

Кој дозволил одгледување марихуана на површина од 40 фудбалски стадиони?, прашува СДСМ

СДСМ обвини дека власта молчи за, како што го нарекува, „најголемиот нарко-скандал во регионот“, прашувајќи како пет тони дрога ја поминале македонската граница и кој ќе понесе одговорност. Од партијата посочуваат дека изминале 15 дена без конкретни одговори од институциите.Во реакцијата се наведува дека премиерот Христијан Мицкоски, министерот за внатрешни работи Панче Тошковски, како и други функционери, не дале објаснување за случајот, туку, според СДСМ, се впуштиле во медиумска кампања со тврдења за наводно запленети 100 тони нелегално произведена марихуана.СДСМ оценува дека доколку навистина станува збор за таква количина, тоа би значело дека институциите целосно потфрлиле. Според нив, за производство на 100 тони марихуана е потребна површина од над 30 хектари, што го споредуваат со повеќе од 40 фудбалски стадиони. Оттука прашуваат кој дозволил толкава површина да се користи за одгледување и зошто не биле извршени теренски контроли.Од опозициската партија посочуваат дека Министерството за внатрешни работи, Министерството за здравство, Министерството за земјоделство и надлежните инспекциски служби, според нив, две години не презеле соодветни мерки. Дополнително, се поставуваат прашања за улогата на безбедносните служби и за тоа како толкава количина дрога била транспортирана, складирана и пакувана без да биде забележана.СДСМ прашува и како пет тони дрога ја поминале границата покрај, како што наведуваат, илјадници камери од системот „Сејф сити“, скенери и контроли од полицијата и царината.Од партијата порачуваат дека нема да дозволат случајот да биде заташкан и најавуваат дека ќе продолжат да бараат одговорност, оценувајќи дека одговорноста, како што велат, се наоѓа во врвот на власта.

Македонија | пред 2 месеци

ВМРО-ДПМНЕ: Наместо спинови, СДС да одговори за релацијата со фирмата од која се запленети 30 тони марихуана

ВМРО-ДПМНЕ обвини дека наместо, како што наведува, „спин и манипулација“, Венко Филипче и СДС треба да одговорат за поврзаноста со сопственикот на фирмата „ЦБД Медплант“, од која, според партијата, потекнувале околу 30 тони од вкупно 40 тони запленета марихуана.Во соопштението се посочува фотографија на која, според ВМРО-ДПМНЕ, Филипче е во друштво на Тони Котев, сопственик на фирмата поврзана со случајот. Од партијата тврдат дека јавноста заслужува објаснување за оваа релација, како и за, како што наведуваат, наводните партиски врски на основачите на компанијата.ВМРО-ДПМНЕ ги обвинува Филипче и поранешниот премиер Зоран Заев дека во 2020 година иницирале легализација на марихуаната, а по неуспехот, според нив, се пристапило кон масовно издавање лиценци за медицински канабис. Во тој контекст, како што тврдат, струмичкиот регион станал „жариште“ на производство.Партијата се повикува и на измените на Правилникот за одгледување канабис од 2023 година, со кои била овозможена можноста за одгледување на отворено, оценувајќи дека таквата одредба е во колизија со законските решенија и со стандардите за добра производствена пракса. Според нив, доколку производот не ги исполнува тие стандарди, тој не може да се користи како легален медицински производ.ВМРО-ДПМНЕ прашува каде завршувала марихуаната која, како што наведуваат, не можела да се пласира како легален медицински производ и дали во случајот станува збор за лични или партиски интереси. Партијата го повика Јавното обвинителство, како што наведува, итно и темелно да ја испита целосната релација меѓу Заев, Филипче и фирмата „ЦБД Медплант“, како и сите околности поврзани со запленетите 30 тони марихуана, истакнувајќи дека јавноста има право на целосна транспарентност и еднаквост пред законот.

Македонија | пред 2 месеци

ВМРО-ДПМНЕ: Филипче ја изработил спецификацијата за модуларните без електро-елаборат

ВМРО-ДПМНЕ обвини дека поранешниот министер за здравство Венко Филипче ја изработил техничката спецификација за модуларните болници без соодветен елаборат за електрична енергија и без целосно почитување на безбедносните стандарди, оценувајќи дека со тоа била загрозена безбедноста на пациентите и медицинскиот персонал.Партијата се повикува на, како што наведува, сведоштва на поранешната обвинителка Лејла Кадриу, за кои тврди дека „ја отвораат вистината“ за модуларната болница во Тетово, каде во пожар загинаа 14 лица. Според ВМРО-ДПМНЕ, наводите укажуваат на низа пропусти во процесот на изградба, а причинско-последичната врска со трагедијата, како што тврдат, води кон „лошо инсталирана електрична енергија“.Во соопштението се отвора и прашањето за финансирањето. ВМРО-ДПМНЕ наведува дека проектот бил финансиран со средства обезбедени преку Светска банка и посочува на тврдење дека модуларните болници чинеле околу 300.000 евра, додека за таа намена биле обезбедени 30 милиони евра. „Каде завршиле останатите пари?“, прашуваат од партијата, додавајќи дека јавноста заслужува одговори за расходувањето на средствата.ВМРО-ДПМНЕ поставува и низа прашања поврзани со документацијата и контролата, меѓу кои и зошто е составена техничката спецификација без електро-елаборат, зошто не биле почитувани безбедносните стандарди и што би покажало градежно вештачење доколку тогаш било извршено, по барање на обвинителката Кадриу.Од партијата бараат темелна истрага и целосно расчистување на сомнежите поврзани со случајот, нагласувајќи дека мора да има одговорност за пропустите што доведоа до трагедијата со 14 жртви. „Законите мора подеднакво да важат за сите. Време е правдата да излезе од фиока“, порачаа од ВМРО-ДПМНЕ.

Македонија | пред 2 месеци

Опозицијата обвинува: Намалени субвенции, зголемени сомнежи за тендери

СДСМ обвини дека Владата предводена од Христијан Мицкоски им одзела 40 милиони евра на земјоделците, намалувајќи ги субвенциите од 140 на 100 милиони евра. Според партијата, станува збор за директен удар врз илјадници земјоделски семејства кои егзистираат од производството на храна и го одржуваат домашното стопанство.Од СДСМ оценуваат дека во услови на зголемени производствени трошоци, високи цени на нафтата, ѓубривата и механизацијата, кратењето на субвенциите претставува сериозен товар за земјоделците. Тие наведуваат дека наместо поддршка за секторот, Владата, како што велат, ги намалува средствата токму таму каде што последиците ќе бидат најсилно почувствувани.„40 милиони евра помалку за земјоделците значат 40 милиони евра повеќе за милионски тендери за фирми блиски до власта“, наведуваат од СДСМ, додавајќи дека јавните набавки се спроведуваат нетранспарентно и со однапред договорени услови.Опозициската партија ја спомена и суспензијата на ИПАРД програмата, тврдејќи дека европските средства биле загрозени поради неправилности, за што ја обвинува актуелната власт.Според СДСМ, приоритет на Владата не се земјоделците и работниците, туку тендерите и распределбата на јавните средства. Оттаму порачуваат дека ќе продолжат со критиките и ќе бараат одговорност за, како што велат, штетните политики во земјоделството.

Македонија | пред 2 месеци

Вучиќ: „Од Шекеринска можат да се слушнат многу работи што немаат многу смисол“

„Од Шекеринска можат да се слушнат многу работи што немаат многу смисол“, изјави српскиот претседател Александар Вучиќ од Минхенската безбедносна конференција, критикувајќи ја заменик-генералната секретарка на НАТО, Радмила Шекеринска.Вучиќ, одговарајќи на новинарско прашање во врска со нејзината изјава дека Хрватска и Албанија се сигурни партнери на НАТО и дека нивната воена соработка има цел да придонесе за стабилноста во регионот, оцени дека таа, како и многу други, „не сака да ја вметне во својата гледна точка она што е вистина и очигледно“. Според него, тоа се видело и кога таа зборувала за сецесионизмот и Република Српска, пренесе РТС.Тој нагласи дека доколку Шекеринска се задржела само на повикот за политички дијалог меѓу земјите од Западен Балкан, немал што да додаде. „За жал, Радмила Шекеринска зборуваше и за други работи што навистина немаат многу смисол“, изјави Вучиќ, додавајќи дека, според него, таа сакала да ја критикува Република Српска кога изразила загриженост за сецесионистички изјави и одлуки во регионот.„Ова ни го кажуваат луѓе кои доведоа до сецесија, барем според нив, на дел од територијата на Србија – помеѓу 13 и 14 проценти“, рече Вучиќ, алудирајќи на прашањето за Косово. Тој порача дека оние кои зборуваат за регионот треба да покажат повеќе почит кон Србите и да внимаваат на изјавите.Вучиќ во своето обраќање се осврна и на изјави поврзани со настаните во Бањска и на страдањето на вработени во РТС, наведувајќи дека постои селективен пристап во толкувањето на настаните.Воедно, тој ја коментираше и изјавата на министерот за одбрана на Босна и Херцеговина, Зукан Хелез, во врска со наводен воен сојуз меѓу Србија и Унгарија. „Немаме воен сојуз со никого. Ние сме воено неутрална земја. Имаме воено-техничка соработка со повеќе од сто земји во светот, понекогаш поинтензивна, понекогаш помалку интензивна“, изјави српскиот претседател.Тој додаде дека Србија добила и документ од Соединетите Американски Држави поврзан со Одборот за мир, кој, како што рече, ќе биде разгледан во наредниот период.

Свет | пред 2 месеци

Нови детали за трагедијата на автопатот А3 во Хрватска: две лица загинаа, две се повредени

Добиени се нови детали за тешката сообраќајна несреќа на автопатот А3 Брегана-Загреб-Липовац кај Новска, кога група странски државјани се обидела да ја премине коловозот. Две лица загинаа, а две се повредени, при што полицијата спроведува истрага за сите околности и идентитетот на загинатите.Еден од преживеаните мажи беше отпуштен од болница со полесни повреди и е под надзор на полицијата, додека жената, поради тешки повреди, беше пренесена во Загреб во Клиника за трауматологија. „По обработката и стабилизацијата на состојбата, пациентката е пренесена на понатамошно лекување во Клиниката за трауматологија во придружба на анестезиолог. Другото лице, помлад маж, има полесни повреди и беше предаден на полицијата на понатамошно постапување“, изјави Славица Коњевиќ Пернар од Општата болница Нова Градишка, пренесува Nova TV.Од Клиниката за трауматологија потврдија дека жената е при свест, но нејзиниот идентитет сè уште не е познат. „Пациентката пристигна ноќеска со повреди на карлицата и фрактура на левата потколеница, што ќе бара операција. Доби и удар во главата, но е при свест и комуникативна. Сè уште не знаеме кој е нејзиниот идентитет, знаеме само дека е странска државјанка“, појасни Ненад Сомун од Клиниката за трауматологија.Несреќата се случи пред 22 часот на делницата Брегана-Загреб-Липовац, недалеку од Новска. „Според утврденото до сега, три мажи и една жена ја преминувале коловозот кога на нив налетале два патнички возила. Двајца мажи загинале на местото на несреќата, додека жената и третиот маж биле пренесени во болницата во Нова Градишка“, потврди Маја Филиповиќ од Полицијата на Сисачко-мославинска жупанија.Истражителите собираат траги и снимки од надзорни камери и спроведуваат разговори за да ги расветлат сите детали што довеле до трагедијата.Во едно од возилата што налетало на пешаците била државјанка на Косово, која поради стресот побарала медицинска помош. „Нема телесни повреди, но доживеа акутна реакција на стрес. По укажаната помош, беше отпуштена во придружба на сопругот“, изјави Коњевиќ Пернар.Покрај полицијата, на реконструкција на целосниот настан работи и надлежното Државно обвинителство. Се утврдува идентитетот на загинатите, нивниот статус во Хрватска и крајната дестинација. Граѓаните се шокирани од настанот. „На автопат, па тоа е катастрофа, сите знаеме дека таму се вози брзо. Без разлика за кого станува збор, катастрофа е, повторно некој изгуби родител, брат или сестра“, рече еден жител. „И оние што возеле, и тие се под голем стрес, тоа е голем стрес за нив“, додаде една жителка.

Свет | пред 2 месеци

Кремљ го отфрли тврдењето дека Навални бил убиен со отров од жаба

Кремљ го отфрли тврдењето на пет европски земји дека рускиот опозициски лидер Алексeј Навални бил убиен во 2024 година во руски затвор со токсин од отровна жаба.Портпаролката на руско Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, изјави за државната новинска агенција TASS дека обвинувањата се „дезинформациска кампања на Западот“. „Ќе бидат објавени резултатите од анализите, ќе бидат познати формулите на супстанците – тогаш ќе следат коментари. Без тоа, сите разговори и изјави се дел од кампања насочена кон одвлекување на вниманието од горливите проблеми на Западот“, рече таа.Слична порака испрати и руската амбасада во Обединетото Кралство. „Ова не е потрага по правда, туку исмејување на покојникот. Дури ни по смртта на рускиот државјанин Лондон и европските престолнини не можат да му дадат мир, што многу зборува за иницијаторите на оваа кампања“, соопшти амбасадата.Претходно, владите на Германија, Обединето Кралство, Франција, Шведска и Холандија објавија дека Навални бил убиен од руската држава со употреба на силен токсин. Анализите на посмртните остатоци покажале траги од високо токсичниот епибатидин, по што Москва беше обвинета за убиството на најголемиот противник на рускиот претседател Владимир Путин.Смртта на Навални во февруари 2024 година предизвика меѓународна осуда и обвинувања од западните влади, додека Москва повеќепати ја негираше својата вмешаност.

Свет | пред 2 месеци

Шекеринска: НАТО не учествува во иницијативата за можен воен сојуз меѓу Тирана, Приштина и Загреб

Заменик-генералната секретарка на НАТО, Радмила Шекеринска, изјави дека Хрватска и Албанија се сигурни и посветени сојузници на Алијансата, кои активно придонесуваат за зачувување на регионалната стабилност, додавајќи дека НАТО не е вклучен во разговорите за евентуален воен сојуз меѓу Тирана, Приштина и Загреб.Во интервју за агенцијата „Бета“, Шекеринска нагласи дека членството во НАТО не претставува пречка земјите сојузнички да склучуваат дополнителни одбранбени договори со трети страни.„Она што генерално го гледаме е дека глобалната геополитичка состојба има влијание и врз регионот. Забележливо е зголемување на бројот на воени вежби и инвестиции во одбраната и безбедноста. Но, секогаш ги охрабруваме сојузниците и партнерите да се вклучат во политички дијалог и во решавање на отворените прашања во регионот. Нашето присуство на Западен Балкан има цел да го поддржи токму тој процес“, изјави таа.Според Шекеринска, Албанија и Хрватска не се само сигурни членки на Алијансата, туку и значајни чинители во одржувањето на мирот. Таа посочи дека двете држави учествуваат во мисијата КФОР, но и дека генерално се насочени кон поддршка на стабилизациската агенда во регионот.Изјавите доаѓаат во контекст на реакциите од Србија, откако претседателот Александар Вучиќ во неколку наврати оцени дека евентуалното здружување на силите меѓу Албанија, Хрватска и Приштина претставува директна закана за неговата земја. Тој јавно праша зошто двете држави, како членки на НАТО, имаат потреба од дополнителен воен договор, нагласувајќи дека вклучувањето на Приштина се толкува како порака кон Србија. Вучиќ изјави и дека Србија е подготвена да се спротивстави на секој потенцијален агресор.

Свет | пред 2 месеци

Гувернерот на Калифорнија: Ќе треба време, но трансатлантското партнерство не е мртво

Гувернерот на Калифорнија, Гавин Њусом, изјави дека нападите на поранешниот американски претседател Доналд Трамп врз Европа ги поттикнале европските земји да се зближат.На панелот на Мунхенска безбедносна конференција, Њусом оцени дека Трамповото однесување кон сојузниците — од заканите за присвојување на Гренланд, преку доведувањето во прашање на НАТО, до воведувањето остри царини — ги поттикнува европските држави на посилна соработка околу важни прашања. „Верувам дека Европа денес се чувствува поединствена отколку во последните години. И можеби тоа е единствениот придонес на Доналд Трамп“, рече Њусом, за што доби гласен аплауз, пренесува Politico.Критиката на Њусом следеше додека учесниците на конференцијата анализираа говорот на американскиот државен секретар Марк Руби, кој имаше попомирлив тон кон напнатите трансатлантски односи и повика на обнова на врските меѓу сојузниците.Њусом оцени дека Америка денес е „изолирана и послаба“ отколку кога Трамп дојде на власт, спротивно на тврдењата на американски официјални лица, вклучувајќи го и амбасадорот при НАТО, Метју Витакер, дека Трамповиот пристап ја направил САД посилни и побезбедни.Тој наведе како пример трговскиот договор на Канада и Кина за електрични возила, потсетувајќи дека порано САД биле водечка сила во слични меѓународни договори. „Тоа некогаш бевме ние, и ми се крши срцето заради тоа“, изјави Њусом.Гувернерот ја смета изјавата на Руби дека „САД и Европа припаѓаат заедно“ како знак дека Трамповата администрација реагира на европската „упорност и карактер“.Со оглед на ограничувањата на мандатот, Њусом не може повторно да се кандидира за гувернер, па многумина негови настапи ги толкуваат како проба за претседателските амбиции во 2028 година. Во јануари учествуваше на Светскиот економски форум во Давос, а вчера во Мунхен оцени дека трансатлантските тензии се „привремени“ и не се поврзани само со заминувањето на Трамп од Белата куќа во 2029 година.Њусом предвиде дека Демократската партија ќе ја преземе контролата на меѓуизборите во ноември и дека Врховниот суд наскоро ќе ги ограничи претседателските овластувања за воведување царини. За трансатлантското партнерство заклучи: „Не е мртво, туку спие. Можеби треба да спиете со едно око отворено. Ќе треба време, но сигурно не е мртво.“

Свет | пред 2 месеци

Се доближува првиот состанок на Одборот за мир на Трамп, ќе присуствува и Израел

Израелскиот министер за надворешни работи Гидеон Саар ќе учествува на првиот официјален состанок на Одборот за мир на американскиот претседател Доналд Трамп, соопштија два израелски официјални извори.Американски функционер за Reuters изјави дека на состанокот во Вашингтон Трамп ќе ги објави плановите за обнова на Газа, вредни неколку милијарди долари, како и детални стратегии за распоредување на стабилизациски сили во палестинската енклава. На состанокот се очекува да присуствуваат претставници од најмалку 20 земји, вклучувајќи и државници, а формирањето на комитетот е поддржано со резолуција на Советот за безбедност на Обединетите нации како дел од планот на Трамп за завршување на конфликтот во Газа. Додека регионалните земји како Египет, Турција, Саудиска Арабија и Катар, како и големи развивачки земји како Индонезија, се приклучиле на комитетот, западните глобални сили и традиционалните сојузници на САД се повнимателни.Американските официјални лица истакнаа дека состанокот ќе се фокусира на Газа, разурната од двегодишната војна. Примирјето помеѓу Израел и палестинската милитантна група Хамас стапи на сила во октомври минатата година. Од тогаш загинаа над 590 Палестинци, главно цивили, како и четворица израелски војници.Двете страни една на друга се обвинуваат за прекршување на примирјето, и покрај инсистирањето на администрацијата на Трамп дека договорот треба да продолжи според планираното.Американските извори наведуваат дека Трамп ќе објави дека неколку земји планираат да испратат неколку илјади војници како дел од стабилизациските сили кои треба да пристигнат во Газа во следните месеци.Групата Хамас досега одбива да се вооружи, а Израел најави дека ќе ја принуди на разоружување ако тоа не го стори доброволно.

Свет | пред 2 месеци

Кина со роботи сака да го спречи падот на населението

Нивото на наталитет во Кина падна на историски ниско ниво, што ги продлабочува стравувањата за идни економски потреси поради намалувањето на работната сила и зголемувањето на бројот на пензионери. Досегашните мерки на Пекинг – од финансиски поттикнувања до олеснувања за склучување брак – не успеале да го запрат падот, па земјата се свртува кон роботи и автоматизација како можен излез.Под водство на Си Џинпинг, Кина интензивно ја модернизира производната индустрија преку автоматизација и вештачка интелигенција, што би можело да ги ублажи економските последици од демографскиот пад. Кина веќе е најголемо светско пазарно место за индустриски роботи, а роботските раце работат во фабрики и „темни производни погони“ без луѓе, овозможувајќи масовно производство на електрични возила и соларни панели.Хуманоидните роботи се развиваат и за грижа за постарите лица, кои сега сочинуваат 23% од населението, а до 2100 година би можеле да бидат повеќе од половина. Технологијата е клучна и за одржливоста на државниот пензиски систем, но експертите предупредуваат на краткорочни предизвици: автоматизацијата може да ги укине работните места и да создаде социјални притисоци.Управувањето со оваа транзиција бара вложувања во преквалификација на работниците, образование и реформи во пензискиот систем. Долгорочно, комбинацијата на технологија и соодветни политики може да ги ублажи последиците од нискиот наталитет, оставајќи време на Кина да се прилагоди и да ја одржи продуктивноста.

Свет | пред 2 месеци

Германскиот министер: Го делам разочарувањето што го изрази Рубио

Германскиот министер за одбрана Борис Писториус ги предупреди САД дека спроведувањето еднострани политики во денешниот свет на конкурентни сили нема да донесе резултати, нагласувајќи ја потребата од сојузници и транс-атлантска соработка.На Минхенската безбедносна конференција, Писториус истакна дека ниту САД не можат да дејствуваат самостојно и дека им е потребна „предвидливост“ и „доверливост“ од Европа. Во врска со неодамнешната криза во НАТО, предизвикана од обидот на тогашниот претседател Доналд Трамп да го преземе Гренланд, министерот рече:„Ставувањето под прашање на територијалниот интегритет и суверенитет на членка на НАТО; исклучувањето на европските сојузници од преговори кои се клучни за безбедноста на континентот; сето тоа му штети на нашиот сојуз и ги засилува нашите противници.“Писториус додаде дека ја дели фрустрацијата што претходно ја изрази американскиот сенатор Марко Рубио поради неефикасноста на меѓународните организации во решавањето на конфликти и кризи, но нагласи дека решението е „реформа и оживување“ на тие институции, а не нивно напуштање.Коментаризирајќи ја најновата американска одбранбена стратегија, која ја става Европа во втор план за да се даде предност на одбраната на татковината, безбедноста на западната хемисфера и спротивставувањето на Кина, Писториус изјави дека пристапот е „реалистичен и прагматичен“.За иднината на транс-атлантското партнерство, министерот нагласи потреба од јасна и праведна распределба на товарот:„Европа мора да превземе лидерство во обезбедувањето силни конвенционални сили и да преземе поголема одговорност за своето соседство, додека САД во догледна иднина ќе продолжат да обезбедуваат стратешка и нуклеарна поддршка.“Овој апел доаѓа во момент кога Европа балансира помеѓу зајакнувањето на своите одбранбени капацитети и одржувањето на сојузништвото со САД, додека глобалните сили сè поагресивно го тестираат меѓународниот поредок.

Свет | пред 2 месеци

Двајца возачи уапсени во Скопје поради прикривање регистарски ознаки

Двајца возачи се лишени од слобода во акциска контрола што ноќеска ја спроведе СВР Скопје на подрачјето на Центар и Бит Пазар, поради основано сомнение за сторени кривични дела поврзани со прикривање регистарски ознаки.Контролата се реализирала во периодот од 19:00 до 03:00 часот, врз основа на претходно изготвен план за зајакнати активности со цел одржување на поволна безбедносна состојба во централното градско подрачје. При тоа биле извршени проверки на идентитет на 24 лица, преглед на 17 лица и контрола на четири возила.За време на акцијата биле констатирани седум сообраќајни прекршоци, а одземени се две возила согласно член 378 и член 380 од Кривичниот законик. Лишени од слобода се С.С. и М.А., кои управувале патнички возила „мерцедес“ со скопски регистарски ознаки. Против нив се постапува поради сомнение за сторени кривични дела по наведените членови од Кривичниот законик. Дополнително, констатиран е и еден прекршок по член 80 од Законот за оружје.Во рамки на засилените активности, полициските службеници спровеле и превентивни обиколки во парк на територијата на Капиштец, во близина на угостителски објект на булеварот „Партизански одреди“, како и кај игралиштето познато како „Дрвен Град“, поради секојдневно собирање малолетни лица.Од МВР информираат дека засилените акциски контроли ќе продолжат и во наредниот период, со цел подобрување на јавната безбедност и санкционирање на прекршувањата.

Скопје | пред 2 месеци

Данската премиерка: Трамп не се откажа од Гренланд

Данската премиерка Мете Фредериксен изјави дека амбицијата на американскиот претседател Доналд Трамп да го стави Гренланд под американска контрола сè уште постои и дека прашањето останува сериозно безбедносно и политичко прашање. Трамп подолго време изразува интерес за контрола врз Гренланд, автономна територија во состав на Данска, тврдејќи дека тоа е неопходно за заштита на американската национална безбедност. Неодамна се закани со царини кон европските земји што се противат на таа идеја, но подоцна ги повлече заканите и ја исклучи можноста за воено преземање на најголемиот остров во светот.Сепак, Фредериксен смета дека кризата не е завршена. Говорејќи на безбедносната конференција во Минхен, таа нагласи дека ставот на Трамп останува непроменет. „Мислам дека желбата на американскиот претседател е иста. Тој е многу сериозен во врска со ова прашање“, изјави данската премиерка.На прашањето дали постои цена за која Данска би го продала Гренланд, таа категорично одговори дека таква можност не постои. „Се разбира дека не постои. Можете ли да одредите цена за дел од Шпанија? Или за дел од САД?“, запраша Фредериксен, нагласувајќи дека мора да се заштитат суверените држави и правото на народите на самоопределување.Таа истакна дека жителите на Гренланд јасно порачале дека не сакаат да станат Американци. Во меѓувреме, зад затворени врати продолжуваат разговорите меѓу САД, Данска и Гренланд за иднината на островот. Во рамки на конференцијата во Минхен, Фредериксен и премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, се сретнаа со американскиот државен секретар Марко Рубио.

Свет | пред 2 месеци

Поранешен израелски премиер: Претпоставував дека Епстин го платил својот долг кон општеството

Поранешниот израелски премиер Ехуд Барак јавно се извини поради долгогодишното пријателство со осудениот сексуален престапник Џефри Епстин, признавајќи дека одржувал редовна комуникација со него, го посетувал неговиот стан на Менхетен и еднаш престојувал на неговиот приватен остров.Барак не е поврзан со сексуалното злоставување малолетнички за кое беше обвинет Епстин и против него не се покренати обвиненија. Во ексклузивно интервју за Channel 12 тој изјави дека жали што воопшто го познавал Епстин и им се извинил на сите кои поради тоа се чувствуваат „длабоко вознемирено“. Нагласи дека е одговорен за своите постапки и дека можеби требало да покаже повеќе проценка и подлабоко да испита што се случувало во позадина.Документите објавени од американското Министерство за правда откриваат дека Барак и неговата сопруга Нили одржувале контакт со Епстин и по неговата пресуда во 2008 година, кога тој призна вина за подведување малолетничка на Флорида и беше осуден на 18 месеци затвор. Епстин во 2019 година беше пронајден мртов во притвор, додека чекаше судење по федерални обвиненија за сексуално злоставување и трговија со девојчиња.Барак потврди дека повеќепати летал со приватниот авион на Епстин и престојувал во неговиот дом во Њујорк, но истакна дека никогаш не сведочел ниту учествувал во какво било недолично однесување. Според него, дури во 2019 година станало јасно колкави биле размерите на злосторствата на Епстин, по што ги прекинал односите со него.Врските меѓу двајцата првпат излегоа во јавноста пред седум години, кога Барак најави политичко враќање во обид да го собори тогашниот премиер Бенјамин Нетанјаху. Американските даночни записи покажале дека Барак примил околу два милиони долари донации за истражувања од Фондацијата „Векснер“, во време кога Епстин бил еден од поверениците.Новите документи откриваат и комуникации во кои се споменува организирање средби и вечери, меѓу кои и со режисерот Вуди Ален, како и поврзување на Барак со поранешниот советник на Доналд Трамп, Стив Бенон. Бенон не е поврзан со кривични дела во случајот со Епстин.„Ветувам дека ништо нема да се открие, бидејќи нема ништо“, изјави Барак, додавајќи дека е можно во наредните недели да се појават уште информации од објавените документи.

Свет | пред 2 месеци

Шефот на НАТО: Русија трпи огромни загуби во Украина

Русија во војната во Украина претрпела „луди загуби“, со околу 65.000 војници во последните два месеци, изјави генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на Минхенската безбедносна конференција.Тој посочи дека приходите на Русија од нафта се намалиле за една третина и дека земјата забрзано го троши државниот фонд. Според него, Алијансата е доволно силна и Москва во моментов не би се осмелила да ја нападне.„Ќе победиме во секоја борба со Русија ако нè нападнат сега и мораме да се погрижиме и за две, четири или шест години да биде така“, изјави Руте на тркалезна маса со новинарите.

Свет | пред 2 месеци

Францускиот министер: Путин е подготвен да употреби хемиско оружје против својот народ

Францускиот министер за надворешни работи Жан-Ноел Баро изјави дека рускиот претседател Владимир Путин бил подготвен да употреби хемиско оружје против сопствениот народ, повикувајќи се на најновите заклучоци на западните земји во врска со смртта на критичарот на Кремљ, Алексеј Навални.Според заедничката изјава на владите на Обединето Кралство, Франција, Германија, Шведска и Холандија, Навални пред две години бил отруен во казнена колонија со смртоносен нервен агенс. Властите во Москва ги отфрлија обвинувањата и негираа каква било одговорност за неговата смрт.„Пред две години Алексеј Навални почина од труење со еден од најсмртоносните нервни агенси. Сега знаеме дека Владимир Путин е подготвен да употреби хемиско оружје против сопствениот народ за да остане на власт“, напиша Баро во објава на социјалната мрежа Икс, пренесува Reuters.

Свет | пред 2 месеци