Ѓаволот од бегство, во куќен притвор: Донел документи дека не е добар со здравјето, обвинител предложил судот да го остави да се лекува дома

Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција предложи промена на мерката притвор за осомничениот во случајот „Синџир“, Љупчо Пецов – Ѓаволот, со куќен притвор под 24-часовен надзор, повикувајќи се на повеќе околности, меѓу кои нарушена здравствена состојба и ризици по неговата лична безбедност. Тој до денеска беше во бегство.Како што соопшти Обвинителството, одбраната доставила предлог до судијата на претходна постапка при Основниот кривичен суд Скопје за изменување на определената мерка притвор во поблага мерка, укажувајќи дека осомничениот веќе бил хоспитализиран поради здравствени проблеми и дека му било препорачано понатамошно лекување.Јавниот обвинител, ценејќи ги здравствените околности, но и сериозните индиции за можни влијанија врз постапката и врз самиот осомничен, фактот дека тој доброволно се пријавил и ги предал двете патни исправи што ги поседува, како и проценките дека со негово сместување во притворското одделение не може да се гарантира личната безбедност, на рочиштето го изменил првичниот предлог. Наместо притвор, предложена е мерка куќен притвор со постојан надзор, со цел да се обезбеди неговото присуство во натамошната постапка.Љупчо Пецов – Ѓаволот е еден од главноосомничените во предметот „Синџир“, голема истрага за финансиски криминал и даночно затајување, отворена кон крајот на октомври 2023 година. Во предметот се опфатени 26 лица, сопственици и управители на 28 компании, за кои постои сомнение дека преку мрежа на фиктивни фактури со ДДВ за наводни, но непостоечки услуги, го оштетиле државниот буџет за околу осум милиони евра.Според Обвинителството, Пецов и Стојан Чифлигароски, кој исто така е во бегство, се осомничени како организатори на криминалната група. Во фокусот е и фирмата „Алма-комерц Ангел Пецов“ ДООЕЛ, за која се тврди дека издавала фиктивни фактури со цел намалување на обврските за ДДВ.Случајот дополнително доби тежина по апсењето на поранешниот државен правобранител Фехми Стафа, кој е и адвокат на Пецов. Обвинителството соопшти дека Стафа во периодот од октомври до 13 декември примил вкупно 50.000 евра, дел од побарани 100.000 евра, за да посредува и да влијае кај судија во Апелациониот суд Скопје за укинување на мерката притвор за лице во бегство. На 6 октомври биле примени 30.000 евра од сестрата на Пецов, а на 13 декември уште 20.000 евра, по што Стафа бил лишен од слобода.Обвинителството за Фехми Стафа бара определување мерка притвор,која беше одобрена. Тој се наоѓа во затворот во Куманово.

Македонија | пред 4 месеци

(Видео) Тепачка во Собранието на Бугарија: летаа клоци и боксови

Редовната седница на бугарското Народно собрание беше прекината поради сериозен инцидент и физички судир меѓу пратеници, кој се случи пред очите на јавноста и телевизиските камери.Инцидентот изби додека министерот за енергетика во оставка, Жечо Станков, говореше од собраниската говорница и одговараше на прашања од коалицијата „Продолжуваме промената – Демократска Бугарија“ во врска со проектот за изградба на 7-ми и 8-ми блок на нуклеарната централа „Козлодуј“.Во исто време, во пленарната сала дојде до жестока расправија меѓу Гјунај Далоолу од „ДПС – Ново начало“ и Радостин Василев, лидер на партијата „Морал, единство, чест“ (МЕЧ). Расправијата брзо ескалираше во физички судир, при што, според снимките, имаше клоцање од страна на Василев, туркање од Далоолу и обид за удар со тупаница.Покрај физичкиот судир, двајцата пратеници разменувале и тешки навреди и закани, што дополнително ја вжешти атмосферата во салата.Поради настанатата состојба и со цел смирување на тензиите, претседателката на парламентот Раја Назарјан прогласи пауза на седницата до 11:00 часот.

Свет | пред 4 месеци

Kолку струја троши chatGPT? Истражувачите велат дека потрошувачката надминува цела држава!

Ново истражување открива дека функционирањето на ChatGPT бара повеќе електрична енергија отколку што за една година троши цела Словенија. Универзитетот во Род Ајленд пресметал дека годишната потрошувачка на оваа алатка достигнува околу 17,23 терават-часови (TWh) – бројка што ја илустрира енергетската побарувачка што ја создава брзиот раст на вештачката интелигенција.Во анализата се наведува дека ChatGPT троши околу 0,189 киловат-часови електрична енергија по едно барање, а проценките се засновани врз податокот дека 810 милиони активни корисници поставуваат во просек 22 прашања неделно. Тоа значи дека дневно се обработуваат над 2,5 милијарди барања, што бара околу 47,2 мегават-часови електрична енергија.Истражувачите сликовито го споредуваат овој обем: количината на енергија што ја троши ChatGPT би била доволна за да се наполнат околу 238 милиони електрични возила со батерии од 72,4 киловат-часови. За споредба, едно просечно домаќинство во САД или Западна Европа дневно користи околу 29 киловат-часови.Алан Голдберг од „Best brokers“ предупредува дека и покрај подобрената енергетска ефикасност на ваквите системи, растечкиот број корисници и сè посложените модели на вештачка интелигенција ги поништуваат направените заштеди.„Без технолошки иновации, трошоците за користење на вештачка интелигенција би можеле да се зголемат уште повеќе“, вели Голдберг, посочувајќи дека индустријата мора да инвестира во поефикасни решенија за да го одржи развојот одржлив.

Магазин | пред 4 месеци

Обвинет преживеаниот напаѓач од Бонди: 15 убиства и терористички чин

Навид Акрам, преживеаниот осомничен за масовното пукање што се случи во неделата на плажата Бонди во Сиднеј, е официјално обвинет за вкупно 59 кривични дела, соопшти локалниот суд на Нов Јужен Велс, пренесува Би-би-си.Според обвинението, Акрам се товари за 15 убиства, како и за едно кривично дело поврзано со извршување терористички чин. Обвиненијата опфаќаат и повеќе тешки кривични дела поврзани со употреба на огнено оружје, загрозување на јавната безбедност и обиди за убиство.Масовното пукање на една од најпознатите плажи во Австралија предизвика шок и тага во целата земја, а австралиските власти го опишаа нападот како еден од најсмртоносните инциденти од ваков вид во поновата историја на државата.Акрам преживеа по престрелката и беше приведен од безбедносните служби, по што беше задржан под строг надзор. Судот во Нов Јужен Велс потврди дека против него е поведена обемна истрага, а обвинителството најави дека ќе бара најстроги можни казни.Истрагата за мотивите и можните врски на напаѓачот со екстремистички групи продолжува, додека австралиските власти најавуваат дополнителни безбедносни мерки и поддршка за семејствата на жртвите.

Свет | пред 4 месеци

(Фото) Елката со прозорчиња во Скопје: ја имало во Вилнус, па Крајова, и сега на Плоштад Македонија

Новогодишната елка со прозорчиња, која годинава го украси Плоштадот Македонија во Скопје, предизвика бројни реакции во јавноста – од воодушевување до шеги и споредби на социјалните мрежи. Но, зад визуелниот концепт стои приказна која не започнува ниту во Скопје, ниту во Романија, туку во срцето на Балтикот.На социјалните мрежи веќе споредби со слична елка од романскиот град Крајова, која во 2023 година привлече големо внимание во европските медиуми. Крајова, сместена на околу шест часа возење од Скопје, последниве години се етаблира како една од најатрактивните божиќни дестинации во Европа и го освои второто место на листата „European Best Destinations“ за најубави божиќни пазари во 2025 година.Градот е познат по раскошните празнични декорации, огромните елки, тематските паркови, лизгалишта, панорамски тркала и бајковити куќички осветлени со илјадници светилки. Токму таму, во 2023 година, беше поставена елка со прозорчиња која денес најчесто се споредува со скопската.Сепак, и Крајова не е оригиналниот извор на оваа идеја. Концептот води потекло од Вилнус, главниот град на Литванија, каде уште во 2015 година на Катедралниот плоштад беше поставена импресивна и денес веќе легендарна новогодишна елка со сличен дизајн. Таа елка важи за една од најкреативните празнични инсталации во Европа и често се наведува како инспирација за подоцнежни проекти низ континентот.Пред два дена елка со ист концепт беше поставена и на скопскиот плоштад. Во текот на вчерашниот ден беше и надградувана.На социјалните мрежи има и шеги.

Скопје | пред 4 месеци

(Видео) Бран протести ја зафати Словачка по најавените реформи: Граѓаните бараат оставка од Фицо

Словаците повторно излегоа на улиците, откако контроверзните законски измени најавени од владата на Роберт Фицо предизвикаа силна реакција низ целата земја. Во десет градови, меѓу кои и Братислава, илјадници граѓани синоќа протестираа против мерките што, според нив, ја ослабуваат борбата против корупцијата и го загрозуваат владеењето на правото.Во главниот град, Плоштадот на слободата беше исполнет со демонстранти кои упатуваа барања за оставка на премиерот, додека слоганите и транспарентите жестоко ја критикуваа владината политика. Присутните порачаа дека предложените измени ја отстрануваат една од клучните алатки за заштита на јавниот интерес.Протестите беа поттикнати од одлуката на парламентарното мнозинство, блиско до Фицо, да го поддржи укинувањето на Канцеларијата за заштита на свиркачите – институција која игра значајна улога во откривање злоупотреби и корупција. Овој потег предизвика реакции не само дома, туку и во меѓународната јавност, која го оцени како чекор наназад во заштитата на транспарентноста.Дополнително негодување предизвика и поддршката за измените во Кривичниот законик, со кои се елиминира можноста судовите да ги користат доказите обезбедени од осомничени што соработувале со полицијата во замена за полесна казна. Според новите правила, таквите докази нема да бидат дозволени дури ни во случаи кога соработникот дал лажен исказ во друг предмет.Правните експерти и граѓанските организации предупредуваат дека овие промени може сериозно да го ослабнат системот за гонење организиран криминал и корупција. Демонстрантите порачаа дека ќе продолжат со протестите доколку владата не отстапи од предложените измени.

Свет | пред 4 месеци

Скопје се гуши во смог, Струмица уште позагадена

Скопје утрово повторно се соочува со сериозно загадување на воздухот. Според мерењата на домашните мерни станици, а рангирањето на швајцарската апликација „Ај Кју Ер“ (IQAir), индексот на загаденост во главниот град достигна 102, што го става во категоријата „нездрав воздух“.На светската листа на најзагадени градови, Скопје утрово се најде на 26. место. Во регионот, полоша состојба има само Сараево, кое се искачи на првото место на оваа неславна листа.Од градовите во земјава, поизразено загадување од Скопје е измерено само во Струмица, каде индексот на загадување достигна дури 226. Според утринските мерења, во воздухот во Скопје се регистрирани 35,9 микрограми ПМ2,5 честички на метар кубен, како и 2,9 микрограми јаглерод моноксид.Највисоки концентрации на загадувачки честички во главниот град се измерени во реонот кај Млечен ресторан и во населбата Острово, додека зголемени вредности се регистрирани и во Центар и Чаир.Здравствените власти апелираат до граѓаните, особено до ранливите категории – деца, повозрасни лица, хронично болни и бремени жени – поголем дел од денот да го поминуваат во затворени простории, по можност со прочистувачи на воздух, и да избегнуваат подолг престој на отворено.

Македонија | пред 4 месеци

Покрената истрага и побаран притвор: Октирено како мажот и партнерката од гостиварско го сториле грозоморното убиство

Основното јавно обвинителство Гостивар донесе наредба за спроведување истражна постапка против две лица, осомничени за сторување на кривично дело убиство од член 123 став 2 точка 1 од Кривичниот законик.Според обвинителството, осомничениот и осомничената, дејствувајќи како соизвршители, на особено свиреп начин ја лишиле од живот Хавва Азизи од селото Здуње. На 7 декември, тие ја земале жртвата пред нејзиниот дом и ја однеле во нивната куќа во гостиварско Неготино, каде започнала расправија поради претходни недоразбирања.По расправијата, жртвата била затворена во помошна просторија во сопственост на лице кое престојува во странство. Осомничената донела пиштол, по што осомничениот ја усмртил Хавва Азизи со еден истрел од огнено оружје.По убиството, двајцата осомничени заедно го ставиле телото на жртвата во количка, го внеле во автомобил и го однеле во атарот на селото Неготино. Таму телото било спуштено во претходно ископана дупка, запалено и покриено со земја, гранки и други предмети, со цел да се прикрие злосторството.Јавниот обвинител доставил предлог до судијата на претходна постапка при Основниот суд во Гостивар за определување мерка притвор за двајцата осомничени.

Македонија | пред 4 месеци

Македонскиот филм „Силјан“ застана чекор пред оскаровската трка

Документарниот филм „Приказната за Силјан“ на режисерката Тамара Котевска не се најде меѓу 15-те филмови кои продолжуваат во финалната трка за Оскар, иако важеше за сериозен кандидат според филмските кругови и претходните предвидувања. Американската академија за филмска уметност и наука ја објави листата на потесен избор, со што официјално беше затворена оваа фаза од изборниот процес за 98. доделување на Оскарите.Финалните номинации ќе бидат објавени на 22 јануари 2026 година, а годинава конкуренцијата во категоријата документарен филм беше исклучително силна, со вкупно 201 квалификувано остварување. Во потесниот избор влегоа само 15 документарци, меѓу кои не се најде македонскиот филм.„Среќна сум поради тоа што една македонска приказна одекна во светот и поради поддршката што ја добиваме јас и филмот од целата нација. ‘Силјан’ станува значаен и гласен, а тоа е најдлабоката поента на едно филмско дело“, изјави Тамара Котевска по објавувањето на резултатите.„Приказната за Силјан“ беше квалификувана во две категории – најдобар странски филм и најдобар документарен филм, при што во конкуренцијата за најдобар странски филм учествуваа 86 земји. Филмот претходно го откупи „Нешнал географик“ и зад себе има богата фестивалска кариера, со бројни награди и номинации на реномирани меѓународни фестивали.Македонската кампања за Оскарите во категоријата најдобар странски филм беше поддржана од Агенцијата за филм на Република Северна Македонија, а филмот и натаму продолжува да се прикажува во кино салите, живеејќи го својот интернационален пат и по завршувањето на оскаровската селекција.Иако не стигна до финалниот круг, „Приказната за Силјан“ останува едно од најзначајните македонски филмски остварувања во последните години, кое успеа да ја постави Македонија високо на мапата на светската документаристика.

Магазин | пред 4 месеци

Со секира присилил вработена да му даде пари : Битолчанец под истрага за разбојништво во казино

Основното јавно обвинителство во Битола отвори истрага против 53-годишен жител на градот осомничен за разбојништво, по инцидент во казино на „Широк Сокак“ во кој, според наведеното, се заканувал со секира и насилно зел пари од вработена.Настанот, што се случил на 15 декември, започнал по изгубени 8.600 денари на слот-машини. Револтираниот маж влегол во вербален конфликт, по што од под јакната извадил секира и почнал да замавнува кон вработената, доведувајќи ја во непосредна животна опасност.Преплашена, оштетената ја отворила касата и му ги предала парите што ги барал, по што осомничениот го напуштил објектот.Обвинителството смета дека сериозноста на делото, начинот на извршување и претходната осудуваност на осомничениот упатуваат на ризик од повторување или бегство, па до судијата на претходна постапка е поднесен предлог за притвор.

Македонија | пред 4 месеци

Контроверзии околу новиот менаџер на Зоолошка: Бил осуден за измама со животни, казната избриша,а тој вели дека не е осудуван

Активистката за заштита на животните Мери Јордановска јавно го проблематизира изборот на Стефан Кирков за менаџер на Скопската зоолошка градина, потсетувајќи на негова судска историја поврзана со измама со животни. Според нејзината објава, Кирков во 2018 година со пресуда К бр. 1205/18 бил осуден на условна казна за измама, при што продавал кучиња по цена од 600 евра, ветувајќи педигре кое никогаш не им било доставено на купувачите.Во самата пресуда, како што наведува Јордановска, преку сведоштва од Кинолошкиот сојуз било посочено дека лицето било познато и по други слични измами. Иако поминал подолг временски период и пресудата е избришана од казнената евиденција, таа нагласува дека тоа не значи дека делото не било сторено. Дополнително, според нејзините наводи, Кирков во 2021 година одлежал три месеци затвор во Идризово поради непокриени трошоци во друга судска постапка.„Прашањето е како лице осудено за измама со животни ќе раководи со институција која работи исклучиво со животни, особено по сите скандали што ја следат ЗОО Скопје“, пишува Јордановска, отворајќи и дилема дали против Кирков во моментов се води нова постапка за друго кривично дело.По објавите и реакциите во јавноста, со став се огласи и самиот Стефан Кирков. Тој тврди дека нападите кон него се оркестрирани и започнале откако се појавила информацијата дека ќе ја преземе менаџерската позиција во Скопската зоолошка градина. Кирков истакнува дека поседува официјална потврда од надлежните институции дека не е осудуван и дека ги исполнува сите законски услови за функцијата.Тој нагласува дека неговото доаѓање на чело на Зоолошката градина не им одговара на одредени кругови, но уверува дека неговата цел е развој на современа и успешна зоолошка установа. Кирков посочува дека целиот свој живот го посветил на животните и хуманиот однос кон нив, додавајќи дека никогаш не би направил нешто што би им наштетило.„Вистина е дека имам потврда од надлежни институции дека не сум осудуван со што целосно ги исполнувам сите законски услови за позицијата која се споменува. Имам јасна визија и планови Скопската зоолошка градина да прерасне во регионален центар и да се доближи до стандардите на зоолошките градини членки на Европската асоцијација на зоолошки и аквариуми – ЕАЗА“, наведува Кирков во својата изјава.Дебатата околу неговиот избор продолжува, а јавноста очекува институционален одговор и јасни критериуми за избор на кадар кој ќе управува со една од најчувствителните јавни установи во градот која изминативе години остана без членство во ЕАЗА, но и без животни бидејќи голем дел изгинаа.

Скопје | пред 4 месеци

Стабилно и суво време со ладни утра, вистинската зима пристигнува по 25 декември

Во Македонија продолжува периодот на стабилно и суво време, со ладни утра и дневни температури кои ќе бидат над просекот за месец декември. Земјата и понатаму е под влијание на висок воздушен притисок – антициклон кој се протега од југ, поради што времето ќе биде претежно тивко, без ветер и без врнежи.Во утринските и ноќните часови, особено по котлините, ќе има појава на магла и значителна ниска облачност, а во текот на денот ќе се задржува умерена до значителна облачност, но без дожд или снег. Слична временска состојба ќе преовладува и во Скопје и околината, каде маглата и ниската облачност ќе бидат честа појава во одредени делови од котлината.Минималните утрински температури на повеќе места ќе се спуштаат под нулата, со појава на мраз и слана, додека максималните дневни температури ќе се движат од 6 до 13 степени Целзиусови, што е над вообичаените вредности за овој период од годината.Според најавите на Метеоаларм, од католички Божиќ на 25 декември се очекува промена на временската состојба и крај на натпросечно топлото време. Тогаш се најавува продор на значително постуден воздух, со услови за вистинска зима, снег и многу ниски температури во Европа, на Балканот и во Македонија. Актуелните прогнози укажуваат дека зимското и студено време ќе продолжи и за време на новогодишните празници.

Македонија | пред 4 месеци

ВМРО-ДПМНЕ: Дали Коцевски тактизираше со оставката за да се заташкаат над 40 предмети за висока корупција за функционери од СДС и ДУИ?

ВМРО-ДПМНЕ денеска реагираше на оставката на јавниот обвинител Љупчо Коцевски, оценувајќи дека тој „тактизирал“ со поднесувањето за да избегне расправа за неговото работење и, како што наведуваат од партијата, да го одложи отворањето на прашањата за состојбите во обвинителството. Според партијата, со самата оставка Коцевски индиректно ги признал проблемите во институцијата, која, како што наведуваат, под негово водство го загубила легитимитетот.Во соопштението се наведува дека обвинителството во изминатите речиси две години, додека Коцевски беше на негово чело, не спровело ниту една реформа, туку, според партијата, функционирало како заштитен механизам за криминалите на функционери од СДС и ДУИ. Од ВМРО-ДПМНЕ сметаат дека неговото „доцнење“ со оставката е уште една потврда за длабоките структурни проблеми и за обид да се задржи статус квото во обвинителството.Од партијата потсетуваат дека Коцевски е првиот јавен обвинител на кого Собранието му изгласало недоверба и дека, како што стои во соопштението, тоа не го спречило да „тактизира“ за, како што тврдат, „да извлече ден плус“ во корист на функционери од СДС и ДУИ.Во реакцијата се поставуваат и прашања дали со оставката се „купувало време“ за, како што велат, неговите „наредбодавци“, како и дали е точно дека група обвинители, предводени од Коцевски, заташкувале над 40 предмети за висока корупција поврзани со функционери од двете партии.ВМРО-ДПМНЕ оцени дека со заминувањето на Коцевски завршува „темниот период“ во кој, според нив, обвинителството било користено како партиски инструмент. Од партијата додаваат дека оставката претставува системски, а не персонален чин и испраќа порака дека „никој не е недопирлив“.Партијата порачува дека ова не е крај, туку почеток на „неселективна и навремена правда“. Од ВМРО-ДПМНЕ најавуваат дека ќе продолжат да инсистираат на независно, професионално и департизирано обвинителство, како и на реформи во правосудниот систем со цел, како што наведуваат, враќање на довербата на граѓаните и воспоставување владеење на правото.

Македонија | пред 4 месеци

Американско-европски мировен план: Гаранции за Украина, но Русија останува клучна пречка

Американско-европскиот мировен план има за цел да ги одврати идните руски напади врз Украина преку јакнење на украинската армија, распоредување европски сили во земјата и засилено користење американски разузнавачки податоци, објави „Њујорк тајмс“, повикувајќи се на извори запознаени со преговорите. Планот треба да биде основа за поширок договор за прекин на огнот, но и да ја убеди Украина на територијални отстапки и откажување од формално членство во НАТО.Во изминатите денови, американски и европски дипломати во Берлин одржаа состаноци со украинското раководство и во најголем дел усогласија два документа што ги дефинираат безбедносните гаранции. Во разговорите учествуваа високи претставници од повеќе европски земји, а Европската комисија оцени дека е постигнат реален и конкретен напредок благодарение на усогласеноста меѓу Украина, Европа и САД.Сепак, сеопфатен прекин на огнот засега изгледа тешко остварлив, бидејќи Русија не е вклучена во преговорите и не покажува подготвеност за компромис. Москва инсистира Украина да се откаже од делови од Донбас и категорично се спротивставува на присуство странски сили поврзани со НАТО на украинска територија.Според планот, украинската армија би се стабилизирала на околу 800.000 војници, со модернизирана обука и опрема. Европските сили би биле распоредени во западниот дел од Украина, далеку од линиите на потенцијален прекин на огнот, додека САД не планираат испраќање свои трупи, туку би обезбедувале разузнавачка и техничка поддршка за надзор на договорот и следење на евентуални руски активности.Документите се очекува да бидат финализирани во наредните денови, по што ќе бидат доставени до Русија, а потоа се најавуваат нови рунди разговори со украинската страна.

Свет | пред 4 месеци

(Видео) Снимка од фронтот: Украинските сили запреле руска офанзива во магла“

Украинската воена единица „Азов“ денеска објави видео-снимка за која тврди дека прикажува неуспешен руски напад во секторот Добропиља, на истокот на Украина. Според соопштението на Азов, руските сили се обиделе да изведат моторизиран пешадиски напад, користејќи густа магла и слаба видливост, но офанзивата била запрена уште пред напаѓачите да се приближат до украинските позиции.Од Азов наведуваат дека нападот бил изведен во зоната на одговорност на Првиот корпус на Азов при Националната гарда на Украина. Руските сили, според нивните тврдења, се обиделе да продрат со моторизирана пешадиска група, користејќи квад-возила и пешадиски единици, со цел да навлезат што подлабоко кон украинските линии.Во нападот, како што се наведува, учествувале вкупно 16 квад-возила, но ниту едно од нив не успеало да ја достигне планираната цел. Групата била уништена додека сè уште се приближувала кон позициите на украинските сили.Според Азов, клучна улога во одбивањето на нападот имало координираното дејствување на беспилотни летала, артилерија и однапред поставени минско-експлозивни препреки. Токму оваа комбинација на одбранбени средства, велат од единицата, целосно го оневозможила продолжувањето на рускиот напад.„Оваа ‘прошетка’ стана последното впечатливо сеќавање за нејзините учесници“, наведуваат од Азов во објавата.

Свет | пред 4 месеци

Научниците „го замрзнаа“ мозокот во моментот на мисла: Револуционерна техника може да ја отклучи тајната на Паркинсоновата болест

Научници развија револуционерна метода која овозможува мозочните клетки да се „замрзнат“ во самиот момент кога испраќаат сигнал, отворајќи целосно нов прозорец за проучување на процеси кои досега биле пребрзи за набљудување. Техниката, наречена „zap-and-freeze“, може да донесе клучни сознанија за невролошки заболувања како Паркинсоновата болест, каде што клеточната комуникација е нарушена, објавува Science Alert.Методата вклучува примена на краток електричен импулс врз мозочното ткиво, по што клетките се замрзнуваат под висок притисок во рок од само неколку милисекунди. Тим од Медицинскиот факултет на Универзитетот „Џонс Хопкинс“ во САД ја тестирал техниката на мозочно ткиво од глувци и од луѓе, при што биле откриени досега невидени детали за функционирањето на синапсите – клучните врски преку кои комуницираат невроните.Истражувањето дало нови сознанија за везикулите, микроскопски „меурчиња“ кои пренесуваат хемиски пораки меѓу невроните и се основа за процеси како учење и меморија. Научниците особено се фокусирале на ендоцитозата – процесот со кој искористените везикули се рециклираат за да се создадат нови. Откриени се докази за таканаречена ултрабрза ендоцитоза, која се одвива за помалку од 100 милисекунди, и тоа и кај глувци и кај луѓе. Во овој процес како клучен фактор е идентификуван протеинот dynamin1xA.Фактот што овие механизми се потврдени и во човечко мозочно ткиво претставува значаен чекор напред. Резултатите покажуваат речиси целосна совпадливост меѓу животинските и човечките примероци, што дополнително ја потврдува вредноста на глувците како модел за проучување на човечкиот мозок.„Нашите наоди укажуваат дека молекуларниот механизам на ултрабрзата ендоцитоза е зачуван и кај глувците и кај луѓето“, вели клеточниот биолог Шигеки Ватанабе од Универзитетот „Џонс Хопкинс“.Кога станува збор за Паркинсоновата болест, подеталното разбирање на тоа како синапсите и везикулите функционираат може да помогне да се утврди што точно тргнува наопаку. Познато е дека со напредувањето на болеста доаѓа до умирање на неврони, а научниците сѐ повеќе веруваат дека ова е директно поврзано со нарушената работа на синапсите.Следниот чекор за истражувачите е анализа на мозочно ткиво од пациенти со Паркинсонова болест кои веќе биле подложени на инвазивни неврохируршки зафати. Таквите примероци би можеле да покажат како активноста на везикулите се разликува во мозоци погодени од болеста.Со оглед на тоа што Паркинсоновата болест погодува милиони луѓе ширум светот, а бројот на заболени се очекува да расте, техники како „zap-and-freeze“ би можеле да станат клучна алатка за мапирање на мозочната активност на најситно ниво. Истражувањето е објавено во научното списание Neuron.

Магазин | пред 4 месеци

(Видео) Викање и пцуење по шоферот: хаос се случи откако автобус на ЈСП доцнел, па се расипал на втора станица

Со дерење и пцуење по шоферот се манифестираше револтот на корисници на јавниот превоз, кои како што сведочат, речиси еден час чекале автобус кој вози на линија 9, за по една станица тој да се расипе.Од снимката доставена до „Скопје1“ се слуша како патниците му посочуваат дека саат време чекале.„На работали одиме? Што сме ние, говедо едно. Што прават горе, спијат?“, се слуша од снимката.Тие дополнитено посочуваат дека ѕвонеле во ЈСП, но никој не одговорил на повиците.

Скопје | пред 4 месеци

Западен Балкан заедно во ЕУ – никој не смее да остане на маргините, порача Муцунски од Брисел

Муцунски од Брисел порача дека Западен Балкан треба истовремено да чекори кон Европската Унија, без разлики и без држави што би останале изолирани. Неговото обраќање на настанот „Здравица за добрите соседи: Еве колку се добри Западните Балканци…“, под покровителство на еврокомесарката Марта Кос, беше насочено кон заедништвото како единствено одржливо решение за регионот.Муцунски истакна дека пристапниот процес не смее да создава нови поделби, ниту да дозволи одредени земји да напредуваат, а други да заостануваат.– Тоа не мора да се случи во исто време. Знам дека системот не функционира така, но треба да бидеме таму заедно. Ниедна држава во регионот не треба да биде изолирана од полноправно членство во ЕУ и од нас зависи да работиме врз основа на стандарди, врз основа на критериуми и да гледаме кон иднината. Помалку да гледаме кон минатото, а повеќе кон иднината, бидејќи иднината е она што може да нè обедини, истакна Муцунски.Настанот во Брисел беше посветен на културното богатство и европската перспектива на регионот, со особен акцент на традицијата на виното. Во тој контекст, Муцунски посочи дека винската приказна убаво го отсликува духот на соработката на Балканот.– Ние сме исклучително горди што многу од земјите во регионот го нарекуваат виното свое, а барем дел од процентот на грозје во нивното вино е македонско. Нема да ги именувам земјите во моментов за никој да не се навреди, бидејќи тоа секогаш е малку ризично во нашиот регион, но она што тоа го покажува е дека кога работиме заедно можеме да го направиме најдобриот производ. Производот што сите го сакаат и производот што е вистински европски, нагласи Муцунски.Еврокомесарката Кос, пак, потсети дека Европската Унија не смее да ја гледа интеграцијата на Западниот Балкан само низ бројки, поглавја и технички мерки.– Моите кандидати за членство се повеќе од само трчање по преговорите, по исполнување обврски, постојано велење да… Вистинската цел на оваа вечер е да покажеме дека ние сме луѓе и треба подобро да се познаваме, рече Кос, нагласувајќи дека регионот е познат по гостопримството, што силно се чувствува и на вакви настани.Таа додаде дека државите од Западниот Балкан вложуваат огромна страст и енергија во пристапниот процес.– Мислам дека понекогаш треба да им кажеме: Не мора да го правите тоа. Вие сте Европејци. Вие сте дел од нас. Она што го правиме сега е формалност и тоа ми дава енергија да работам со вас, рече Кос, најавувајќи дека ќе се залага регионот да стане попознат меѓу земјите членки. Таа откри дека по завршување на техничките преговори за членство со секоја држава, ќе го искачи нејзиниот највисок врв – во македонскиот случај, тоа е Кораб.Албанскиот премиер Еди Рама, домаќин на настанот во новите простории на Мисијата на Албанија при ЕУ, додаде доза хумор во целата вечер.– Еднаш некој ме праша како се справувам со сите тие работи. Реков: Им велам да, за сè што ќе ми кажат… Тоа е лудо. На ЕУ и велите те сакам, а ЕУ ви вели: Во ред, но што е со вашата усогласеност. Вие велите: Но, те сакам, а Европа вели: Добро, но има некои критериуми, рече Рама, сугерирајќи ја апсурдноста на долгите процедури.Во здравицата на крајот, Рама додаде дека Балканот и Европа веќе се испреплетени.– Ние станавме толку многу Европејци, што овде веќе не знаете кој е Балканец, кој е од ЕУ. Тоа е добро за оние од ЕУ. Добро е за нив да личат на нас.Вечерта заврши со порака дека интеграцијата не е само формален процес, туку заедничка визија заснована на вредности, култура и меѓусоседска блискост – токму она што, според говорниците, може да го приближи регионот побрзо и поуспешно кон ЕУ.

Македонија | пред 4 месеци

Јон Фркочковски и Жерновски добија функции во СДСМ, во игра е вратена и Ана Чупевска - кои се старо-новите лица на партијата

Александар Димитријевиќ, Љупчо Фармаковски, Андреј Жерновски, Симона Цветановски, Рената Младеновска, Дејан Николовски, Јон Фрчкоски, Наташа Попоска и Петар Огњеновиќ се дел од новото партиско раководство на СДСМ, избрано на вечерашната седница на Централниот одбор.Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, соопшти дека Димитријевиќ останува генерален секретар на партијата, додека функцијата организациски секретар повторно ќе ја извршува Љупчо Фармаковски. Во новиот Извршен одбор, како што информираше, влегуваат Андреј Жерновски, Симона Цветановски, Рената Младеновска, Дејан Николовски, Јон Фрчкоски, Наташа Попоска и Петар Огњеновиќ.Централниот одбор донел одлука и за формирање Советодавен совет на партијата, кој ќе го предводи поранешната потпретседателка на СДСМ, Ана Чупевска.Филипче потврди дека Фани Каранфиловска Пановска и натаму останува заменик-претседател на партијата, при што нејзината оставка, како што беше посочено, дополнително треба да ја констатира Конгресот.Според претседателот на СДСМ, новиот Извршен одбор претставува спој на млади и искусни кадри, а улогата на поискусните членови ќе биде да го пренесат своето знаење и искуство на помладите.На прес-конференцијата, Филипче порача дека партијата влегува во директна политичка конфронтација со актуелната власт.„Станува збор за тим кој влегува во храбра и одлучна борба против актуелната власт на ВМРО-ДПМНЕ, ЗНАМ и ВЛЕН“, изјави Филипче.Тој најави дека СДСМ ќе ја прошири својата платформа и ќе отвори простор за соработка со граѓански организации, независни поединци и интелектуалци.„Го формиравме и Советот на партијата кој ќе има улога во привлекување слободоумни луѓе што ги делат нашите вредности. Нашиот фронт, кој го објавуваме вечерва, постепено и сигурно ќе расте, затоа што се подготвуваме власта да ја вратиме во рацете на граѓаните“, рече Филипче.Тој додаде дека СДСМ ќе се спротивстави на, како што наведе, политиките на изолација од Европа, корупцијата и криминалот, како и на проектите кои, според него, се штетни за државните интереси.

Македонија | пред 4 месеци

Трамп ја прошири забраната за влез: Сирија, Мали, Нигер и уште четири држави на удар од 2026 година

Државјаните на Буркина Фасо, Мали, Нигер, Јужен Судан, Сирија, Лаос и Сиера Леоне од 1 јануари 2026 година ќе се соочат со целосна забрана за влез во САД, согласно новата одлука на американскиот претседател Доналд Трамп.Со најновото проширување, администрацијата додава уште седум земји на листата што Вашингтон ја смета проблематична во однос на безбедносните проверки и размената на информации, што – како што наведува Белата куќа – претставува директна закана за националната и јавната безбедност.Покрај овие држави, САД воведуваат и целосни ограничувања за лица со патни документи издадени од Палестинската власт, кои претходно беа делумно ограничени.Одлуката за Сирија претставува особено значаен пресврт. Иако Трамп во ноември јавно го поздрави доаѓањето на новиот сириски лидер Ахмед ал-Шарау по соборувањето на Башар ал Асад, последниот вооружен напад во кој загинаа двајца американски војници и еден цивилен преведувач бил наведен како клучен повод за дополнително заострување на мерките.Според Белата куќа, листата останува динамична и ќе се менува во зависност од тоа како државите ќе соработуваат во делот на безбедносните стандарди и размената на информации.

Свет | пред 4 месеци

Филипче: СДСМ има нов тим, нова сила - нова енергија!

Претседателот на Социјалдемократкиот сојуз на Македонија, д-р Венко Филипче, по завршувањето на  вечерашната седницата на Централниот одбор на СДСМ го соопшти новото раководство на партијата. На прес-конференцијата, Филипче посочи дека новиот тим  влегува во храбра и многу одлучна борба со  ненародната, корумпирана и криминогена власт на ВМРО-ДПМНЕ,ЗНАМ и ВЛЕН.Во продолжение е интегралната изјава на Филипче:„На седницата на Централниот одбор на Социјалдемократскиот сојуз на Македонија се избра новото раководство. Нови партиски потпретседатели се доктор Александар Трајановски и пратеничката Јована Тренчевска. Членови на Извршниот одбор се луѓе коишто се еден дел искусни, еден дел млади, одлична спојка. Искусните ќе го пренесат своето знаење и искуство на помладите. Секретарските позиции ги задржаа актуелниот генерален секретар и еден од досегашните организациските секретари.Ова е тим кој влегува во храбра и многу одлучна борба со оваа ненародна и криминогена и корумпирана власт на ВМРО-ДПМНЕ, ЗНАМ и ВЛЕН. И не сме сами, на денешниот состанок се продискутираа многу аспекти, ја шириме нашата платформа, повикуваме многу граѓански организации, независни поединци, интелектуалци. Го формиравме и Советот на партијата кој ќе има улога да привлекува слободоумни луѓе коишто ги делат нашите вредносни политики, поради тоа што нашиот фронт којшто го објавуваме вечерва постепено и сигурно ќе расте, затоа што ние се подготвуваме власта да ја вратиме во рацете на граѓаните.Во рамките на тимот еден од најновите делови на целокупниот тим е Антикорупцискиот тим, составен од млади луѓе, истражувачи, но искусни луѓе коишто ги консултираме за активностите, кои се занимаваат со разоткривање на корумпираните шеми на актуелната власт. И вечерва цврсто и одлучно кажуваме, дека ние сме тие коишто ќе стават крај на политиката на изолација на државата од Европа. Ние сме тие коишто ќе ставиме крај на корупцијата и криминалот на оваа власт. Ние сме тие коишто ќе ставиме крај на предавството на безбедноста и националните интереси на нашата земја преку проектот мигранти за пари. Ние ја враќаме власта во рацете на граѓаните“.

Македонија | пред 4 месеци

МВР отвора посебен шалтер за „Безбеден град“: Граѓаните ќе можат да ги ажурираат контакт-податоците

Министерството за внатрешни работи ги известува граѓаните дека од утре, 17 декември 2025 година, ќе биде отворен посебен шалтер за системот „Безбеден град“ во Одделот за граѓански работи, во зградата на МТВ во Скопје (приземје).Шалтерот ќе работи секој работен ден од 08:00 до 17:00 часот, а граѓаните ќе можат да поднесат барање за промена на контакт-податоците доставени при регистрација на возилата, доколку има настаната промена или доколку имаат добиено известување со неточни податоци.Ажурирањето на податоците ќе може да се врши и во станиците за технички преглед на возила низ државата, каде што е распореден деташиран референт на МВР.Дополнително, граѓаните ќе имаат можност по електронска пошта на адресата bezbedengrad@moi.gov.mk да достават писмени забелешки, прашања или проблеми поврзани со функционирањето и примената на системот „Безбеден град“. Од МВР информираат дека сите доставени забелешки ќе бидат евидентирани и разгледани согласно утврдените процедури, со цел унапредување на работењето и поефикасна комуникација со граѓаните.

Македонија | пред 4 месеци

Што имот пријавил градоначалникот на Карпош: Станови, акции и оружје во анкетниот лист на Лукровски

Градоначалникот на општина Карпош, Сотир Лукровски од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, го пријавил својот анкетен лист до Државната комисија за спречување на корупцијата (ДКСК), од кој може да се види неговата пријавена имотна состојба по стапувањето на функцијата.Лукровски беше избран за градоначалник на последните локални избори, а пред влезот во локалната власт беше дел од македонскиот фармацевтски гигант „Алкалоид“, каде што бил член на „Алкалоид Конс“.Според анкетниот лист, градоначалникот пријавил дека поседува стан во општина Карпош со површина од 84 квадратни метри, кој, како што навел, го добил како подарок во 2012 година.Покрај тоа, Лукровски пријавил и два стана во населбата Глуво – Бразда, во општина Чучер Сандево. Едниот стан е со површина од 98 квадратни метри, а другиот од 125 квадратни метри.Во делот за подвижен имот, Лукровски пријавил дека поседува два автомобили – „Шевролет Калос“ и „Шкода Фабија“. Во анкетниот лист е наведено и дека поседува оружје во вредност од 52.000 денари, како и второ оружје од 5.500 денари.Градоначалникот на Карпош пријавил и сопственост на 65 акции во компанијата „Алкалоид“. Според актуелната пазарна вредност на акцијата, овие акции се проценуваат на над 1,5 милиони денари, односно повеќе од 25.000 евра.Има и долгови, односно за лизин кои настанале во ноември годинава од 1.531.041 денар. Потоа, стои дека има има кредитни картички, а неговата сопруга има и кредити за станови.Анкетниот лист е јавно достапен на веб-страницата на ДКСК, согласно законските обврски за транспарентност на избраните и именуваните функционери.Целиот имотен лист:

Скопје | пред 4 месеци

Цела програма за празниците во Охрид: Меморија, Пупиноски и десетици настани за Нова 2026

Општина Охрид подготви богата и разновидна забавна програма по повод претстојните новогодишни и божиќни празници, со бројни музички, културни и детски настани кои ќе се одржуваат од 27 декември до крајот на јануари. Како што информира градоначалникот Кирил Пецаков, целта е Охрид и оваа година да понуди неповторлива празнична атмосфера за граѓаните и туристите од земјата и странство.Централниот настан е дочекот на Новата 2026 година на 31 декември на Градскиот плоштад „Свети Климент Охридски“, каде од 20 часот ќе настапат македонската поп-ѕвезда Влатко Лозановски, охридската фолк икона Ефто Пупиноски, Ѓоко Танески, како и диџеите Yuxell и Bagzi. Забавата продолжува и на 1 јануари, кога на плоштадот ќе настапат легендарната група „Меморија“ и музичкиот состав „Фузија“, исто така со почеток во 20 часот.Новогодишната програма и оваа година го вклучува проектот „Охридска новогодишна приказна“, кој започнува на 27 декември и нуди богата содржина за најмладите, но и за сите генерации. Во рамки на програмата се предвидени детски театарски претстави, музички фестивали, улични перформанси, концерти и хуманитарни настани, кои ќе се одржуваат и напладне и во вечерните часови.На 27 декември програмата започнува со хуманитарниот новогодишен базар „Вино и винил“ на Сараиште, детски театарски претстави на плоштадот и културно-забавниот настан „Зимска бајка“ во НУЦК „Григор Прличев“. На 28 декември следуваат детскиот музички фестивал „Поточиња“ и меѓународниот зимски фестивал на улична уметност „Баскер фест“. На 29 и 30 декември публиката ќе може да ужива во нови детски претстави, комичното шоу „Солзи и смеа“, како и настапи на Христијан Настески – Пајак, младинска рок група и „The Back Door Band“.На самиот 31 декември, покрај вечерниот дочек, во текот на денот ќе се одржат детска новогодишна претстава, концерт „Златни 80-ти“ во изведба на учениците од ОСУ „Св. Климент Охридски“ и диџеј настап.Богата музичка програма е подготвена и за празникот Богојавление – Водици. На 19 јануари на плоштадот ќе настапат фолк дивата Елена Велевска и младата пејачка Елена Андоновска, а на 20 јануари, по повод Денот на рибарите, во месноста Сараиште ќе настапат изведувачи од охридскиот еснаф.Од Општина Охрид упатуваат покана до сите граѓани и посетители да бидат дел од празничната магија и да ја почувствуваат новогодишната атмосфера во Охрид.

Охрид | пред 4 месеци

“Заминува обвинител кој броеше обвиненија, а не резултати”, жестока критика за Коцевски

Адвокатот Владимир Туфегџиќ со остра критика реагираше на оставката и јавното обраќање на државниот јавен обвинител Љупчо Коцевски, оценувајќи дека тој си заминува од функцијата „тивко, празно, анемично и без поента“, исто како што, според него, и бил избран.Туфегџиќ наведува дека Коцевски во своето заминување се повикал на политички „линч“, иако, како што потенцира, бил избран зад затворени врати, без вистинска конкуренција, транспарентна и отворена постапка. Според него, доволно говори и фактот што новинарите на прес-конференцијата останале без инспирација за прашања.Адвокатот дополнително критикува дека во обид да се прикаже како доследен заштитник на законитоста, обвинителот самиот ги набројувал своите „успеси“, јавно споменувајќи лица против кои се водат постапки, со што, според Туфегџиќ, директно ја прекршил презумцијата на невиност.„Уште еден државен обвинител кој не спомнува политика кога го бираат, тогаш е најстручен и најпрофесионален, а кога го разрешуваат – тоа е политички линч. Историскиот успех се мери со број на обвиненија, како на лента, небаре обвинителството е фабрика за производство на обвиненија, а за нивниот епилог – ниту збор“, оценува Туфегџиќ.Тој додава дека за неуспесите редовно се обвинува судот, додека обвинителството, и покрај, како што вели, климави и празни обвиненија, останува без одговорност.Како пример за, според него, спорни потези, Туфегџиќ го наведува и формирањето тим од 15 обвинители за предметот „Пулс“ во Кочани, со образложение дека тоа било за да нема одлагање на судењата, споредба која ја оцени како апсурдна, наведувајќи дека дури и Нирнбершкиот процес имал четворица обвинители.Туфегџиќ смета дека новиот државен јавен обвинител треба сериозно да ја преиспита законитоста на дел од обвиненијата кои денеска се претставуваат како успех.„Време е да добиеме државен јавен обвинител со авторитет, избран во транспарентна постапка, кој ќе остави обвинителство со ред, јасни и унифицирани правни стандарди и еднаков пристап кон сите предмети и сите странки“, порачува Туфегџиќ.

Македонија | пред 4 месеци