ТРАМП

Самитот Трамп–Путин во Будимпешта – удар за Европа, триумф за Орбан

Најавата на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе се сретне со рускиот лидер Владимир Путин во Будимпешта за да разговараат за прекин на војната во Украина се толкува како тежок дипломатски удар за Европската Унија, додека унгарскиот премиер Виктор Орбан ја доживува како свој личен триумф.Како што пишува британски The Telegraph, Орбан — често исмејуван како најблискиот сојузник на Путин во ЕУ — сега се чувствува „како мачка што стигнала до павлака“. Унгарскиот премиер долго време е во судир со украинскиот претседател Володимир Зеленски, жестоко ги критикува западните санкции против Русија и редовно го напушта заедничкиот фронт на НАТО и ЕУ во врска со украинското прашање.Односите меѓу Будимпешта и Киев се на најниско ниво досега, а Орбан дури се закани дека ќе го блокира приклучувањето на Украина кон ЕУ, обвинувајќи го Киев за прогон на унгарското малцинство. Минатото лето, откако Украина го погоди рускиот нафтовод кој снабдува нафта до Унгарија, Орбан повторно побара „итни мировни преговори“, тврдејќи дека Украина „не може да победи во овој војна“.За разлика од односите со Киев, Орбан никогаш не се судрил со Трамп, на кого остана лојален уште од неговиот прв мандат. Додека беше надвор од Белата куќа, Орбан му даде политичка и медиумска поддршка, станувајќи миленик на американските конзервативци.Орбан е единствениот лидер на ЕУ кој отворено го поддржа Трамп пред неговото повторно избирање. Американскиот претседател пак, го опиша унгарскиот премиер како „фантастичен лидер“ и неколкупати ја пофали неговата политика.Планираниот самит во Будимпешта се гледа како огромна дипломатска победа за Орбан, кој сака да се прикаже како глас на мирот во Европа, во време кога Унијата е длабоко поделена околу иднината на конфликтот во Украина.Самиот избор на Унгарија како место за средбата има силна симболика – држава што е речиси изолирана во рамките на ЕУ, но добива централна улога во геополитички настан што го следи целиот свет.За Брисел, пак, ова претставува уште еден болен потсетник за неговата маргинализација во мировните иницијативи околу Украина. ЕУ е исклучена од повеќето клучни разговори, а сега гледа како еден нејзин член станува посредник во дијалог меѓу две нуклеарни сили.Во исто време, Унгарија веќе најави повлекување од Меѓународниот кривичен суд, што го елиминира секој ризик за апсење на Путин, против кого постои меѓународен налог. Тоа дополнително ја прави Будимпешта единствено можно место за ваков состанок во рамките на ЕУ.Како што наведува The Telegraph, Трамп му враќа услуга на Орбан, наградувајќи ја неговата лојалност и засилувајќи ја идејата за глобално ширење на движењето MAGA („Make America Great Again“) – како антипод на либералните вредности на ЕУ.Со ова, унгарскиот премиер, често нарекуван „лошиот дечко на Брисел“, добива историски момент на слава — и можност неговата земја повторно да стане центар на светската политичка сцена, дури и ако тоа значи дополнителна изолација од Европа.

Свет | пред 3 месеци

Како Трамп ја уништи главната надеж на Зеленски: „Многу лоши работи може да се случат“

Односот меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот украински колега Володимир Зеленски очигледно е подобрен, но главната цел на Киев – добивање далекудометни ракети Tomahawk – останува недостижна. И покрај девет месеци интензивна дипломатија, Трамп и понатаму преферира да му даде на рускиот претседател Владимир Путин уште една шанса за разговор наместо да ја ескалира војната, пишува CNN.Иако меѓу изјавите на американскиот лидер имаше комплименти и уверувања дека мирот е „многу близу“, во Вашингтон не е донесена никаква конечна одлука за вооружување на Украина со Tomahawk ракети. Сепак, Трампова порака на неговата мрежа Truth Social – „Треба да застанеме таму каде што сме“ – се толкува како сигнал за можен прекин на огнот долж сегашните фронтовски линии, што би било прифатливо за Киев.„Мора да застанеме таму каде што сме. Важно е да застанеме таму каде што сме, а потоа да разговараме“, изјави Зеленски по средбата со Трамп. Иако украинскиот лидер очекуваше повеќе, денот за него можеше да заврши и полошо.Главна тема на разговорот беа токму проектилите Tomahawk. Трамп ја пофали нивната разорна моќ, но истовремено предупреди дека нивната употреба може да предизвика „многу лоши работи“.„Овде сме поради тоа. Tomahawk е многу опасно оружје... тоа би можело да значи ескалација“, рече американскиот претседател, додавајќи дека се надева дека „војната ќе заврши без да се размислува за Tomahawk“.Иако Трамп отворено ја држи опцијата за испорака на ракети, тој веднаш ја ублажи заканата со порака до Путин дека мирот е „на дофат“. Зад кулисите, меѓутоа, воените аналитичари укажуваат дека САД и немаат доволно залихи за „илјадници Tomahawk-и“, како што изјави Трамп, бидејќи нивното производство е скапо, а дел од ефектот веќе се постигнува преку украинските дронови со сличен дострел. На прашањето дали е оптимист, Зеленски само одговори: „Јас сум реалист“.Во меѓувреме, состојбата на фронтот се промени. И покрај големите загуби и исцрпеноста од летната офанзива на Москва, украинските сили успеаја да ги задржат клучните градови Покровск, Купјанск и Костјантиновка. Тоа претставува изненадувачки успех, имајќи ја предвид кризата со луѓе, ресурси и морал што ја погоди Украина во мај. „Тие прават навистина добри дронови“, призна Трамп, коментирајќи ја украинската иновативност.Од другата страна, притисокот врз Кремљ расте. Неуспесите на бојното поле, недостигот на гориво поради украинските напади врз рафинерии, инфлацијата и падот на моралот го ставаат Путин во незавидна позиција. Аналитичарите предупредуваат дека Русија тешко ќе може да ја продолжи војната уште една зима без сериозни последици.Зеленски, кој летово се соочи со најтешкиот дипломатски период – кога неговиот најважен сојузник се обиде да преговара за мир со Путин без Украина – сега повторно патува низ НАТО-членките, нудејќи им украинска технологија и воено партнерство. Русија, од своја страна, се соочува со истото прашање што сè почесто го поставуваат дури и во Москва: „Кој е следниот потег на Путин?“

Свет | пред 3 месеци

Ова е рутата преку која Путин планира да стигне до Будимпешта

Унгарскиот премиер Виктор Орбан со големо задоволство ја поздрави најавата дека американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот претседател Владимир Путин ќе се сретнат во Будимпешта со цел да разговараат за можноста за завршување на војната во Украина.„Планираната средба на американскиот и рускиот претседател е одлична вест за сите мирољубиви луѓе во светот. Подготвени сме!“, напиша Орбан на социјалната мрежа X. Неколку часа подоцна, тој објави дека имал телефонски разговор со Трамп, во кој било потврдено дека подготовките за мировниот самит меѓу САД и Русија се во тек.Трамп, пак, претходно изјави дека имал долг и конструктивен телефонски разговор со Путин, по кој бил постигнат „значаен напредок“ и договор за состанок во главниот град на Унгарија.Сепак, патувањето на рускиот претседател до Будимпешта се соочува со сериозна логистичка пречка. Поради санкциите на Европската унија и забраните за прелет на руски владини авиони воведени по инвазијата на Украина, руските претседателски авиони не смеат да летаат над поголемиот дел од Европа. Тоа значи дека авионот на Путин, Иљушин Ил-96, ќе мора да ја заобиколи речиси целата Европска унија — иако самата Унгарија е членка на ЕУ.Таквата заобиколна рута би можела да биде долга околу 5000 километри, што би го продолжило времетраењето на летот за околу три часа во споредба со директната линија од Москва до Будимпешта. Иако авионот на рускиот лидер е опремен за долги летови, патувањето ќе бара внимателна координација со турските и српските воздухопловни власти, како и детални безбедносни протоколи поради можни временски или дипломатски компликации.Експертите предупредуваат дека летот над Црното Море носи дополнителни ризици, особено во услови на зголемена воена активност во регионот.Ова не би било првпат руските официјални лица да користат алтернативни патишта за да стигнат до меѓународни состаноци. Од почетокот на 2022 година, руските дипломатски авиони често летаат преку Централна Азија, Блискиот Исток или Балканот за да пристигнат до дестинации кои порано беа оддалечени само неколку часа. Така, во јуни 2023 година, министерот за надворешни работи Сергеј Лавров мораше да патува преку Иран и Северна Африка за да стигне на самитот на БРИКС во Јужна Африка.Планираниот долг пат на Путин кон Будимпешта уште еднаш ја илустрира геополитичката изолација на Русија и нејзиното влијание врз дипломатската логистика. Иако Унгарија нуди ретка можност за ваков состанок внатре во ЕУ, самото патување ќе биде сè, само не едноставно. Најверојатната траса, според аналитичарите, е коридорот преку Турција и Србија, кој би овозможил безбедно слетување во Будимпешта без прекршување на европските санкции.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски вчера дозна што всушност сака Трамп

Украинскиот претседател Володимир Зеленски пристигна во Белата куќа барајќи ново оружје за одбрана од Русија, но наиде на американски лидер кој изгледа повеќе заинтересиран за посредување во мировен договор отколку за нови испораки на ракети „Томахавк“.Иако Доналд Трамп не ја исклучи можноста Украина да ги добие американските крстосувачки ракети со долг дострел, неговиот став беше воздржан, особено во пресрет на новиот состанок со Владимир Путин во Будимпешта.По повеќе од два часа разговор со Зеленски, Трамп излезе пред новинарите со порака што изненади многумина: „Запрете ја војната сега. Двете страни треба да се повлечат, да се вратат кај своите семејства. Ова треба да заврши – веднаш на бојното поле.“Трамп наведе дека истата порака му ја упатил и на Путин. Неговата изјава се толкува како прв конкретен сигнал дека е подготвен да прифати мировен договор со замрзнување на фронтот, дури и по цена на тоа Украина да се откаже од дел од својата територија.Во разговорот за вооружувањето, Зеленски отворено побара „Томахавци“, објаснувајќи дека Украина има илјадници дронови подготвени за офанзива, но дека ѝ недостасуваат ракети со долг дострел„Немаме Томахавци, затоа ни се потребни тие проектили,“ изјави Зеленски.Трамп одговори: „Би сакал повеќе да не ви требаат Томахавци. И нам ни се потребни. Не можеме да се откажеме од нешто што е неопходно за нашата безбедност.“По состанокот, Зеленски призна дека САД не сакаат ескалација, но го оцени разговорот како „реален и конструктивен“.„Сметам дека претседателот Трамп може да изврши притисок врз Путин да го сопре овој војна,“ изјави тој.Во меѓувреме, Трамп повторно ја потврди намерата да се сретне со Путин, велејќи дека и двајцата лидери „сакаат крај на војната“, но дека „треба малку повеќе да се договорат“.Аналитичарите предупредуваат дека помирливиот тон на Трамп и подготвеноста за компромис предизвикуваат загриженост кај европските сојузници, кои стравуваат од договор што би бил поволен за Москва.Во позадина на средбата, руските сили продолжуваат со напади врз украинската енергетска инфраструктура, додека Киев инсистира дека ракетите „Томахавк“ би можеле да го израмнат соодносот на силите.Како што заклучува аналитичарот Макс Бергман, потегот на Путин да побара нова средба со Трамп „веројатно има цел да ја намали веројатноста за американска испорака на тоа оружје“.Украинскиот експерт Микола Бјелиесков додава дека „Томахавците не би ја скршиле Русија, но би создавале постојан притисок – и воено, и индустриски“.За сега, Зеленски останува со пораката дека иако САД не дадоа конкретни ветувања, Украина и понатаму ќе смета на американскиот притисок врз Москва – за мир, но не по секоја цена.

Свет | пред 3 месеци

Руски РТ се потсмева на Зеленски: „Томахавк? Не е на менито – доби пилешко и салата“

Рускиот државен медиум RT објави сатирична порака во која се потсмева на украинскиот претседател Володимир Зеленски, откако тој се сретна со американскиот претседател Доналд Трамп во Белата куќа. Во објавата, медиумот саркастично наведува дека на менито за вечера имало пилешко, салата и сладолед – но не и ракетите „Томахавк“ што Украина ги бара од Вашингтон.„Ракети Томахавк? Не се на денешното мени. Зеленски доби печено пилешко и салата“, објави RT, алудирајќи на исходот од средбата која, според руските медиуми, не донела конкретни ветувања за дополнителна воена помош за Киев.Зеленски и Трамп вечерта одговараа на прашања од новинарите пред состанокот зад затворени врати. Американскиот претседател изјави дека „верува оти Путин е подготвен за мир“, додека Зеленски предложи размена – украински дронови за американски „Томахавци“.Само неколку дена претходно, Трамп изјави дека САД би можеле да ја одобрат испораката на ракетите доколку Русија продолжи да го избегнува мировниот процес. Но, по најавата за нов круг директни преговори меѓу Трамп и Путин, руските медиуми тоа го претставија како американско повлекување од претходните закани.Аналитичарите предупредуваат дека ваквите објави се дел од широка пропагандна стратегија на Кремљ, со цел Западот да се прикаже како неодлучен и изморен од војната, во момент кога Москва го засилува темпото на воздушните напади низ Украина.

Свет | пред 3 месеци

Трамп со вулгарна порака до Мадуро: „Не сака да се игра ... со нас“

Состанокот на американскиот претседател Доналд Трамп и украинскиот лидер Володимир Зеленски заврши со изненадувачка и вулгарна изјава која не беше поврзана со Украина, туку со венецуеланскиот претседател Николас Мадуро.Откако новинарите го прашаа за најновите пораки од Каракас, каде Мадуро повика на „мир и нов почеток“ во односите со Вашингтон, Трамп одговори дека венецуеланскиот лидер „понудил сè“ за да избегне конфронтација.„Понуди сè. Да, во право сте. Знаете зошто? Затоа што не сака да се заеава со нас**“, изјави Трамп, предизвикувајќи реакции и насмевки во салата.Изјавата доаѓа откако Трамп ја овласти ЦИА да спроведува тајни операции во Венецуела, што, според медиумите, предизвика нервоза во режимот на Мадуро. Американските разузнавачки активности се насочени кон ограничување на шверцот на нафта и оружје, како и кон поткопување на влијанието на руски и ирански структури во земјата.Иако Вашингтон досега избегнуваше директна воена конфронтација со Каракас, новата политика на Трамп ја заострува реториката и сигнализира дека САД ќе применат поцврст пристап кон венецуеланскиот режим, кој веќе со години е под западни санкции.

Свет | пред 3 месеци

Трамп: „Можно е Путин да се обидува да добие време – но знам како да направам договор“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека е можно рускиот претседател Владимир Путин да „се игра со него“ и да купува време, додека двете страни разгледуваат можност за нова средба лице в лице.На новинарско прашање дали Путин го користи предлогот за средба за да го одложи договорот околу дозволата Украина да користи крстосувачки ракети „Томахавк“, Трамп одговори со карактеристична самоувереност:„Можно е. Цел живот со мене се играат најдобрите од најдобрите. Но, јас сум прилично добар во овие работи ако некој навистина сака да постигне договор.“Трамп во последните денови изјави дека би можел да ја одобри испораката на „Томахавк“ на Украина, доколку Путин продолжи да го избегнува мировниот процес, што би претставувало голема промена во американската стратегија.Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Русија „брза да го обнови дијалогот бидејќи слуша за Томахавците“, алудирајќи дека најавата на Трамп предизвикала нервоза во Москва.Состанокот меѓу двајцата лидери, според дипломатски извори, може да ја одложи конечната одлука на САД за испорака на ракетите, но и да отвори простор за нови преговори околу можен прекин на огнот во Украина.

Свет | пред 3 месеци

Ројтерс: Украина подготви детална презентација за можната употреба на американските ракети

Според извори на агенцијата Ројтерс, украинскиот претседател Володимир Зеленски ќе му презентира на американскиот претседател Доналд Трамп план за тоа како би се користеле ракетите со долг дострел „Томахавк“, доколку САД одобрат нивна испорака. Украинската делегација подготвила детална презентација со објаснување на стратегиската употреба на проектилите и начинот на кој тие, според Киев, би можеле „значително да го променат текот на војната“.Ракетите „Томахавк“ имаат домет од над 1.600 километри, што би ѝ овозможило на Украина да погодува цели длабоко во руската територија, вклучувајќи енергетски и воени објекти. Станува збор за оружје кое САД го имаат користено илјадници пати во Ирак, Авганистан, Јемен и други конфликтни зони.Зеленски во минатото изјави дека ударите врз цели во Русија може да се споредат со „долгорочни санкции“, особено ако се насочат кон енергетската и нафтената инфраструктура.Со ваквите ракети, Украина би можела да погодува руски воздушни бази и други објекти далеку од фронтот, наведува Ројтерс, што би претставувало ново ниво на стратешки капацитет.Сепак, не е јасно дали Трамп ќе биде убеден од украинската презентација. Иако претходно најави дека ја разгледува можноста за испорака, вчера изјави дека САД имаат ограничени залихи на „Томахавци“ и дека е „загрижен за нивното преголемо трошење“.Во меѓувреме, дипломатски извори потврдуваат дека разговорите меѓу Трамп и Путин во Будимпешта ќе бидат вториот обид да се отвори сериозен мировен дијалог, но без присуство на Украина, што предизвика критики од Берлин и Киев.Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул изјави дека „Украина мора да биде вклучена во секоја одлука што ја засега нејзината иднина“, додавајќи дека Европа очекува од Трамп и Путин „конечно да покажат сериозност“ во однос на мировниот процес.

Свет | пред 3 месеци

Трамп потврди дека разговара со Путин: „Долг разговор, јавноста ќе биде известена по завршувањето“

Американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот претседател Владимир Путин денеска разговараат, само еден ден пред пристигнувањето на украинскиот претседател Володимир Зеленски во Белата куќа. Средбата на Зеленски со Трамп, закажана за утре, има за цел да обезбеди дополнителна воена помош за Украина, во време кога Киев и Москва ги засилуваат нападите врз енергетските инфраструктури, а НАТО внимателно ги следи сè почестите руски воздушни упади во близина на границите на Алијансата.Украина побара од Вашингтон ракети со долг дострел „Томахавк“, кои би ѝ овозможиле да погодува цели длабоко на територијата на Русија, вклучително и Москва. Според најавите на американскиот претседател, САД би можеле да ја одобрат испораката на овие ракети доколку Путин одбие повторно да седне на преговарачка маса.„Многу сум разочаран од Путин. Не ми е јасно зошто продолжува со оваа војна. Тој може да ја заврши – и тоа многу брзо“, изјави Трамп во вторникот, коментирајќи ја руската инвазија врз Украина.Денеска, преку неговата социјална мрежа Truth Social, Трамп потврди дека разговорот со рускиот претседател е во тек.„Во овој момент разговарам со претседателот Путин. Разговорот е долг, а за содржината ќе известам кога ќе заврши – исто како и претседателот Путин. Ви благодарам за вниманието по ова прашање“, објави Трамп.Белата куќа засега не даде дополнителни детали за темите на разговорот, но дипломатски извори проценуваат дека разговорот е поврзан со напорите за постигнување прекин на огнот, како и со засилената воена соработка меѓу Москва и Пјонгјанг, која предизвика нова загриженост во НАТО.Состанокот на Зеленски и Трамп утре во Вашингтон се очекува да биде клучен за идниот тек на американската поддршка кон Украина и можната промена на односите меѓу САД и Русија.

Свет | пред 3 месеци

Трамп: Длабоко сум разочаран од Путин – ако не прекине со војната, ќе им испратам ракети со долг дострел на Украина

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека е „многу разочаран“ од рускиот претседател Владимир Путин, неколку дена пред посетата на украинскиот лидер Володимир Зеленски на Вашингтон.„Многу сум разочаран, бидејќи Владимир и јас имавме многу добри односи. Веројатно и сè уште ги имаме. Но, не знам зошто продолжува со оваа војна“, изјави Трамп пред новинарите во Белата куќа, говорејќи на заедничка прес-конференција со аргентинскиот претседател Хавиер Милеј.Трамп додаде дека Путин „требало да ја добие војната за една недела“, а сега таа влегува во четвртата година. Според него, Русија изгубила околу милион и пол војници – бројка која не се совпаѓа со проценките на западните разузнавачки служби. Тие оценуваат дека вкупниот број на убиени и ранети руски војници е блиску до еден милион, додека според истрагата на порталот Медиазона и рускиот сервис на Би-би-си, до октомври 2025 година се потврдени повеќе од 135.000 загинати.Според Фајненшл тајмс, односите меѓу Трамп и Зеленски се подобриле во текот на летото, откако американскиот лидер се разочарал од Путин и неговото одбивање да ја прекине војната. Неименувани извори тврдат дека Трамп размислува за условна поддршка:„Ако Путин не прифати мир, ќе им испратам Томахавци“, наводно изјавил американскиот претседател.Путин, од своја страна, предупреди дека испораката на такво оружје би била „сериозна ескалација“ во односите меѓу Москва и Вашингтон.

Македонија | пред 3 месеци

Трамп постигна дипломатска победа со примирјето во Газа – но патот до траен мир е полн со предизвици

Американскиот претседател Доналд Трамп недвосмислено постигна дипломатска победа со посредувањето во постигнувањето примирје меѓу Израел и Хамас, но, според дипломатите и аналитичарите, патот до траен мир на Блискиот Исток е исполнет со бројни неизвесности и ризици.По повеќе од две години крвав конфликт, договорот кој го постигнаа двете страни со посредство на САД се смета за историски исчекор, но и за тест за издржливост на новата американска администрација. Израелската војска соопшти дека вчера утрото го прекинала огнот во Појасот Газа, во исчекување на ослободувањето на израелските заложници во следните 72 часа, како што предвидува договорот.Трамп, кој следната недела треба да отпатува на турнеја низ регионот – во Египет и Израел – овој потег го нарече „почеток на нова ера на мир“.„Секој договор меѓу Израелците и Палестинците, особено оној кој се постигнува индиректно, е исклучително достигнување“, изјави за AFP поранешниот американски дипломат Арон Дејвид Милер, долгогодишен посредник во блискоисточните мировни преговори.Милер нагласи дека Трамп направил нешто што ниту еден претседател пред него не го сторил – вршел директен притисок врз израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во прашање кое овој го сметал за клучно за својата политика.И покрај тоа, Милер предупреди дека пред администрацијата стои „цела вселена од сложености и детали“ што треба да се доразработат во втората фаза на договорот, вклучително и прашањето дали и како Хамас ќе се согласи на разоружување по двегодишниот разорен судир.Во дипломатските кругови во Вашингтон преовладува оценката дека Трамп вешто користел комбинација од притисок и дипломатија, јавна и задкулисна, особено кон Нетанјаху. Според извори од Белата куќа, тој повторно го вратил Џаред Кушнер, архитектот на Абрахамските договори, во администрацијата – заедно со специјалниот изасланик Стив Виткоф – со цел да се продолжи со мировниот процес.Со ова, Трамп настојува да ја оживее иницијативата од првиот мандат, кога Обединетите Арапски Емирати, Бахреин и Мароко воспоставија дипломатски односи со Израел.Во меѓувреме, неговата администрација најави дека 200 американски војници ќе бидат распоредени во Газа за набљудување на примирјето.И покрај првичниот оптимизам, европските партнери предупредуваат дека примирјето не е траен мир.„Овој прекин на огнот е само прв чекор – не и решение,“ изјави францускиот министер за надворешни работи Жан-Ноел Баро, по состанокот со европски и арапски министри во Париз.Американскиот аналитичар Стивен Кук од Советот за надворешни односи напиша дека клучен предизвик ќе биде целосната имплементација на Трамповиот 20-точковен план, кој предвидува разоружување на Хамас, создавање меѓународни сили за стабилизација и воспоставување нова управа во Газа, без учество на милитантната група.Планот, исто така, вклучува формирање на „Комитет за мир“ – преоден орган што лично ќе го претседава Трамп, што Хамас веќе го одби.„Без оглед на тоа што влезе во Белата куќа со намера да ги ограничи американските обврски на Блискиот Исток, Трамп сега ја презеде огромната одговорност за мировен план што ќе го носи неговото име,“ напиша Роберт Сатлоф, извршен директор на Вашингтонскиот институт за блискоисточна политика.

Свет | пред 3 месеци

Нови трговски тензии меѓу САД и Кина: Царини и ограничувања на извозот

Американскиот претседател Доналд Трамп објави воведување дополнителни царини од 100 проценти на увозот од Кина и воведување ограничувања за извозот на критични технолошки производи, во обид да ја заштити националната економија од, како што оцени, „агресивниот став“ на Пекинг.Трамп на социјалната мрежа „Truth Social“ напиша дека Кина зазела исклучително агресивен став во трговијата и испратила „крајно непријателско писмо до светот“ со најави за контроли на извозот од 1 ноември 2025 година. Тој истакна дека новите царини ќе стапат во сила на истата дата или порано, во зависност од реакцијата на Кина, а дополнително ќе се воведат контроли и на целиот критичен софтвер.Претседателот изрази сомнеж дали ќе се одржи планираната средба со кинескиот претседател Си Џинпинг за време на неговата посета на Јужна Кореја, но додаде дека средбата „сè уште не е откажана“. Тој оцени дека последните потези на Пекинг можат да ја парализираат светската трговија и да им наштетат на бројни држави.Трговските тензии меѓу САД и Кина се зголемуваат откако Пекинг објави проширување на ограничувањата за извоз на ретки земни метали и материјали критични за американската индустрија и производство на батерии. Од 1 декември, ќе биде потребна посебна дозвола за извоз на производи што содржат ретки метали со кинеско потекло или користат кинески технологии, а ограничувањата се прошируваат и на уште пет нови метали, графитни и батериски материјали. Кина, како најголем светски производител на ретки земни метали, има значителна економска и политичка предност во глобалната трговија.

Свет | пред 3 месеци

Путин го нападна Нобеловиот комитет и го пофали Трамп: Работи посветено за мирот на Блискиот Исток

Рускиот претседател Владимир Путин во петокот ги пофали напорите на американскиот претседател Доналд Трамп за посредување во примирјето на Блискиот Исток, истовремено остро критикувајќи го Нобеловиот комитет за тоа што, според него, ја доделува наградата за мир на личности кои „не направиле ништо за да ја заслужат“. Коментарите се толкуваат како обид на Путин да му се додвори на Трамп, во време кога односите меѓу Москва и Вашингтон се влошуваат поради застојот во решавањето на конфликтот во Украина.На прес-конференција во Таџикистан, Путин изјави дека:Трамп навистина вложува напори и работи на прашања поврзани со постигнување мир и решавање на комплексни меѓународни ситуации. Најочигледен пример е ситуацијата на Блискиот Исток, пренесува независниот руски медиум The Moscow Times.Дали актуелниот американски претседател ја заслужува Нобеловата награда или не — не знам. Но, тој навистина прави многу за решавање на тешки кризи кои траат со години, дури и со децении,“ додаде Путин.Тој го обвини Нобеловиот комитет дека ја доделува наградата за мир на луѓе „кои не направиле ништо за мир“.Таквите одлуки, според мене, ѝ нанесоа огромна штета на угледот на наградата, нагласи рускиот лидер.Изјавите на Путин доаѓаат само неколку часа откако Нобеловиот комитет ја прогласи венецуелската опозициска лидерка Марија Корина Мачадо за добитничка на овогодинешната Нобелова награда за мир.

Свет | пред 3 месеци

Трамп во понеделник пристигнува во Израел на прославата за ослободувањето на заложниците

Американскиот претседател Доналд Трамп во понеделник ќе допатува во Израел, каде што ќе присуствува на официјалната прослава по повод враќањето на заложниците кои беа држени во Газа, јавуваат израелските медиуми.Неговиот авион треба да слета на аеродромот Бен Гурион кај Ерусалим околу 9 часот наутро, што се совпаѓа со истекот на рокот што го постави Хамас за враќање на последната група заложници.Израелската полиција потврди дека се подготвува за неговата посета, а Трамп, според најавите, ќе одржи говор во Кнесетот, израелскиот парламент, по официјална покана од неговиот претседател.Сè уште не е познато дали американскиот лидер ќе може да го посети и Плоштадот на заложниците во Тел Авив, каде што секојдневно се собираат семејствата на ослободените и исчезнатите. Тие побарале лична средба со Трамп, а дел од нив предложиле токму таму тој да одржи јавен говор.Посетата на Трамп доаѓа во чувствителен момент за регионот, по постигнувањето на договорот за прекин на огнот меѓу Израел и Хамас, кој се смета за првиот чекор во американскиот мировен план за Газа.

Свет | пред 3 месеци

Нобеловиот комитет пред тешка одлука, ќе ја добие ли Трамп наградата за мир

Во Норвешка владее напнатост во очекување на објавата на добитникот на Нобеловата награда за мир, која ќе биде соопштена во петок. Дел од политичарите во земјата стравуваат дека евентуално не избирање на американскиот претседател Доналд Трамп би можело да влијае врз односите меѓу Осло и Вашингтон.Иако членовите на Норвешкиот нобелов комитет ги назначува парламентот, комитетот делува целосно независно. Сепак, некои норвешки функционери стравуваат дека Трамп тоа не го разбира.Според локални аналитичари, одлуката за добитникот е донесена уште во понеделник – три дена пред Израел и Хамас да го прифатат планот за прекин на огнот што го предложи Трамп. Поради временската рамка и составот на петчлениот комитет, експертите сметаат дека малку е веројатно Трамп да ја добие наградата.Левичарската политичарка Кирсти Бергсте предупреди дека Норвешка мора да биде „подготвена на сè“.Кога претседателот на САД се однесува непредвидливо и авторитарно, нормално е да бидеме внимателни“, изјави таа .Шефот на Зелената партија Арилд Хермстад додаде дека независноста на Комитетот е она што ѝ дава кредибилитет на наградата.Мирот не се заслужува со изливи на бес на социјалните мрежи, туку со постојана посветеност, рече тој, додавајќи дека иако Трамп го поддржал мировниот план за Газа, тоа не може да ги избрише неговите претходни поделби и поттикнување на насилство.Директорот на Нобеловиот институт, Кристијан Берг Харпвикен, нагласи дека одлуките се „целосно аполитични“, но призна дека фактот што членовите ги назначува парламентот „понекогаш создава поинаков впечаток“.Според директорката на Институтот за мировни истражувања во Осло (PRIO), Нина Грегер, најверојатни кандидати за наградата се Суданската служба за итни случаи, Комитетот за заштита на новинари (CPJ) и Меѓународната женска лига за мир и слобода (WILPF).Иако Трамп направи чекори кон прекин на огнот во Газа, неговите претходни постапки, како повлекувањето од меѓународни институции и желбата да го купи Гренланд, не се во духот на Нобеловата волја, изјави Грегер.

Свет | пред 3 месеци