ТРАМП

Трамп: Не сакам Курдите да влегуваат во војната против Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп ја отфрли можноста курдските борци да се вклучат во војната против Иран, истакнувајќи дека не сака тие да бидат изложени на опасност.„Го исклучив тоа, не сакам Курдите да влегуваат. Не сакам Курдите да бидат повредени или убиени. Имавме добри односи. Подготвени се да влезат, но навистина им реков дека не сакам да влегуваат“, изјавил Трамп пред новинарите во претседателскиот авион Ер Форс Уан.Тој додал дека Соединетите Американски Држави „не сакаат да ја направат војната посложена отколку што веќе е“.Многу ирански Курди живеат во соседен Ирак поради, како што се наведува, долгогодишен системски прогон во нивната татковина. Дел од нив сега гледаат можност за соборување на иранската власт и за добивање поголема заштита и слободи доколку дојде до промена на раководството.Трамп неодамна телефонски разговарал со неколку курдски лидери. Според пишувањето на The Wall Street Journal, повикувајќи се на претставници на американската влада, Трамп размислувал за поддршка на ирачките Курди во борбата против иранското раководство.Според некои медиумски извештаи, американската разузнавачка агенција Централна разузнавачка агенција почнала да вооружува курдски групи во регионот пред неколку месеци, но Белата куќа ги отфрлила тие информации како неточни.Курдите се етничка група од околу 30 милиони луѓе кои живеат претежно во Ирак, Иран, Сирија и Турција. Со децении се борат за сопствена држава и долго време биле прогонувани и маргинализирани во овие земји. Автономниот курдски регион во Ирак беше воспоставен по соборувањето на диктаторот Садам Хусеин во 2003 година.

Свет | пред 3 седмици

Трамп формира воена коалиција против наркокартелите

Американскиот претседател Доналд Трамп прими повеќе латиноамерикански лидери во Флорида за да го објави создавањето на воена коалиција против наркокартелите, во согласност со аргументите што ги изнесуваше во текот на својот втор мандат.Трамп ги посочи наркокартелите како главна причина за поголемо ангажирање на неговата администрација во Латинска Америка. На самитот „Штит Америка“, што го свика Трамп, учествуваа најмалку десетина лидери од Централна Америка, Јужна Америка и од Карибите, а на настанот беше потпишана и декларација за формирање на коалицијата.„Тоа е прекрасен дел од светот, но за да се оствари тој огромен потенцијал, мора да го скршиме притисокот на картелите, криминалните банди и ужасните организации кои во некои случаи ги водат вистински ѕверови, и навистина да ги ослободиме нашите луѓе“, изјави Трамп.Тој најави дека Кристи Ноем ќе биде специјална пратеничка на иницијативата „Штит Америка“. Ноем беше министерка за внатрешна безбедност сè додека Трамп оваа недела не ја разреши од функцијата поради зголемените критики од Конгресот.Администрацијата на Трамп истовремено бара начини да го ограничи растечкото влијание на Кина во регионот. Самитот се одржа во период кога американскиот претседател се подготвува за разговори со кинескиот претседател Си Џинпинг во Пекинг кон крајот на март.Вашингтон се надева дека ќе ја приближи Латинска Америка кон Соединетите Американски Држави по години на растечка кинеска трговија, кредитирање и инфраструктурни инвестиции во регионот.На состанокот присуствуваа лидерите на Аргентина, Боливија, Чиле, Костарика, Доминиканската Република, Еквадор, Ел Салвадор, Гвајана, Хондурас, Панама, Парагвај и Тринидад и Тобаго, кои му се приклучија на републиканскиот претседател во неговиот голф-клуб на Флорида, каде подоцна годинава треба да се одржи и самит на групата Г-20.Идејата за собир на истомисленици конзервативци од западната хемисфера произлегла од планираното десетто издание на Самитот на Америките, кое беше откажано за време на американското воено засилување долж брегот на Венецуела минатата година.Доминиканската Република, како домаќин, под притисок на Белата куќа им забрани на Куба, Никарагва и Венецуела да учествуваат на регионалниот собир. Откако левичарските лидери во Колумбија и Мексико се заканија со бојкот во знак на протест, претседателот на Доминиканската Република, Луис Абинадер, во последен момент реши да го одложи настанот, повикувајќи се на „длабоки разлики“ во регионот.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Иран е жестоко нападнат, од „насилник“ стана губитник во регионот

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека Иран е жестоко погоден од американските и израелските напади, оценувајќи дека Техеран бил принуден да попушти под притисокот од воените операции.Во објава на својата социјална мрежа „Трут соушл“, Трамп напиша дека Иран им се извинил на соседните држави на Блискиот Исток и ветил дека повеќе нема да ги напаѓа.„Ова ветување е дадено само поради непрекинатите американски и израелски напади“, напиша Трамп.Тој тврди дека Иран претходно се обидувал да ја преземе контролата врз регионот, но дека сега, како што наведува, за првпат во својата историја е поразен од соседните држави.Во својата објава Трамп користеше остра реторика, нарекувајќи го Иран поранешен „насилник на Блискиот Исток“, кој, според него, сега станал „губитник во регионот“.Американскиот претседател истовремено најави и можност за нови напади, наведувајќи дека се разгледува таргетирање на дополнителни цели кои досега не биле на списокот за напади.Изјавата доаѓа откако иранскиот претседател Масуд Пезешкијан претходно соопшти дека привременото иранско раководство одлучило да ги прекине нападите врз соседните држави, освен ако нападите врз Иран не потекнуваат од нивна територија.Во меѓувреме, Иранската револуционерна гарда предупреди дека американските и израелските воени бази и интереси во регионот ќе бидат сметани за главни цели доколку нападите врз Иран продолжат.

Свет | пред 3 седмици

Трамп ја понижуваше Европа со месеци – сега од неа бара логистика и бази за војната со Иран

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп изминатата година често ги оттурнуваше европските партнери како политички неважни, но сега, додека САД и Израел водат воена операција со цел промена на режимот во Иран, од Европа се очекува поддршка. Европските лидери, кои во првите часови по нападот се дистанцираа од американската акција, постепено ја засилуваат својата реакција на кризата што се шири низ Блискиот Исток.Франција, Италија и други европски држави испраќаат дополнителни воени сили за заштита на сопствените бази и партнери во регионот, додека Велика Британија им дозволи на американските сили да ги користат британските бази за спречување на евентуален ирански одговор. Сепак, овие чекори се далеку од безрезервната поддршка што ја бара Вашингтон за нападот кој, според дел од аналитичарите, драматично ја менува безбедносната рамнотежа во регионот.Белата куќа, според дипломатски извори, не се обидела да создаде класична меѓународна коалиција. Вашингтон не се консултирал со европските сојузници пред нападот врз Техеран, ниту пак од нив барал директно да учествуваат во бомбардирањето. Она што американската администрација го очекува е пристап до европски воени бази и логистички центри кои би ги олесниле воздушните операции.Во исто време, Трамп ги критикува земјите што не нудат силна поддршка, како Велика Британија, но и оние кои отворено се спротивставуваат на војната, како шпанскиот премиер Педро Санчез. „Ни требаа три или четири дена да откриеме каде можеме да слетаме... затоа сме многу изненадени“, изјавил американскиот претседател.Европските лидери се наоѓаат во деликатна позиција. Од една страна не сакаат директно да го критикуваат Вашингтон, а од друга се свесни дека нов конфликт на Блискиот Исток може да има сериозни последици за континентот – од раст на цените на енергенсите до можен нов бегалски бран.Поделбите во Европа се очигледни. Германија дава поддршка на американската политика, додека Шпанија зазема поостар критички став. Според аналитичарката Натали Точи, европските лидери во моментов се „половина внатре, половина надвор“ од кризата, обидувајќи се да ја задржат неутралноста, но истовремено да не се конфронтираат со САД.Италијанскиот министер за одбрана Гвидо Крозето изјави дека војната започнала „без знаење на светот“ и дека одлуката за нападот не била координирана со сојузниците. „Тоа е далеку надвор од рамките на меѓународното право“, изјавил тој пред италијанските пратеници.И покрај политичките резерви, европските држави преземаат конкретни безбедносни мерки. Францускиот претседател Емануел Макрон испрати дополнителна противвоздушна одбрана и воени бродови на Блискиот Исток со цел заштита на Кипар и земјите од Персискиот Залив. Истовремено, Франција дозволи американските сили да користат база на нејзина територија, но под услов таа да не се користи директно за нападите врз Иран.Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во изјави за американските медиуми оцени дека сојузниците во голема мера ја поддржуваат американската операција, иако ваквата оценка веднаш беше оспорена од шпанската влада.Најголемата загриженост за Европа е можниот ефект од конфликтот. Некои членки на Европската Унија, како Кипар, се наоѓаат во дострел на ирански ракети, додека и Турција, членка на НАТО, е во непосредна близина на зоната на конфликт. Дополнително, европските лидери се свесни дека приклучувањето кон нова војна на Блискиот Исток би било крајно непопуларно кај јавноста, по искуствата од интервенциите во Ирак и Авганистан.Шпанскиот премиер Санчез предупреди дека Европа мора да ги има предвид последиците од претходните западни интервенции. „Не можете на една незаконитост да одговорите со друга, затоа што така започнуваат големите катастрофи на човештвото“, порача тој.

Свет | пред 3 седмици

Белата куќа со куп различни верзии за ударот врз Иран: Трамп и врвот на администрацијата не се усогласени за причините

Една недела по почетокот на американската воена операција „Епски бес“ против Иран, во Вашингтон сè појасно се гледа дека администрацијата на претседателот Доналд Трамп не успева да понуди единствено и доследно образложение за тоа зошто конфликтот е започнат и кои се неговите конечни цели.Според наративот што Трамп го претставил при објавата на војната на 28 февруари, операцијата истовремено била претставена како одбранбен одговор на „децении иранска агресија“, како удар за уништување на ракетните капацитети, но и како чекор што треба да го отвори патот Иранците да ја „вратат својата земја“. Во истото обраќање, Трамп ја опишал кампањата и како напор за отстранување на „непосредна нуклеарна закана“.Неколку часа подоцна, реториката дополнително се проширила. Во разговор за медиуми, Трамп навестил два крајно различни сценарија – од долгорочно водење на војната со можност за поширок исход, до брзо завршување со ограничени удари од „два-три дена“, оставајќи отворено дека судирот може да биде и кратка казнена операција.Потоа следувале нови несогласувања. На 1 март, наводно на брифинг за персонал на Конгресот, претставници на Пентагон признале дека Иран не планирал да нападне американски сили или бази, освен ако прво не биде нападнат од Израел – изјава што ја поткопува тезата за „непосредна“ закана што ја повторувале претставници на Белата куќа.На првата прес-конференција во Пентагон по почетокот на ударите, министерот за одбрана Пит Хегсет ја претставил мисијата како прецизно дефинирана: уништување на иранските офанзивни ракети, нивното производство, морнарицата и делови од безбедносната инфраструктура, со цел Иран никогаш да не дојде до нуклеарно оружје. Истовремено, тој инсистирал дека ова не е војна за промена на режимот, но со изјави за „променет режим“ и повици Иранците да ја искористат „можноста“ оставил впечаток на спротивна порака.Само неколку часа по тој настап, државниот секретар Марко Рубио изнел поинакво објаснување: дека Вашингтон знаел оти Израел планира едностран напад врз Иран и дека Техеран однапред дал овластувања за автоматски одговор врз американските сили – па САД, според таа логика, дејствувале „превентивно“ за да спречат поголеми загуби.Веќе следниот ден, Трамп јавно го отфрлил тој пристап, тврдејќи дека одлуката била исклучиво негова и дека мотивот бил убедувањето дека Иран ќе нападнел прв. Со тоа, во јавноста паралелно циркулирале најмалку три меѓусебно исклучиви објаснувања: дека постои непосредна нуклеарна опасност, дека Иран ќе удри поради израелска акција, или дека Иран сам се подготвувал за напад.Во вториот брифинг во Пентагон, во услови кога пристигнале вести за загинување на шест американски војници, Хегсет настапил со уште поостра формулација за исходот, тврдејќи дека иранскиот режим е „готов“ и најавувајќи систематско уништување на капацитетите. Дополнително, вовел и ново оправдување: тврдење дека Иран се обидел да го убие Трамп, како и дека е убиен командант на единица на Револуционерната гарда која наводно стоела зад план за атентат.Кулминацијата на конфузните пораки дошла во петокот, кога Трамп објавил максималистичко барање – „безусловна предавање“ на Иран – и говорел за иднина во која по „избор на голем и прифатлив лидер“ Иран би бил „вратен од работ на уништувањето“. Потоа, портпаролката на Белата куќа Каролин Ливит се обидела да го стесни значењето на пораката, тврдејќи дека „безусловната предавање“ во суштина значи Иран да престане да претставува закана за САД и дека целта на операцијата е „целосно остварена“.Низ сите овие пораки, од Пентагон до Белата куќа, останува впечатокот дека во врвот на американската власт се води паралелна борба за тоа која верзија ќе стане официјална: ограничена воена операција со конкретни цели, долгорочно стратешко разорување на иранските капацитети или политички проект што директно ја допира иднината на иранската власт.

Свет | пред 3 седмици

Една недела од војната со Иран, растат ризиците за САД и Блискиот Исток

Една недела по почетокот на американско-израелската војна против Иран, која го турна Блискиот Исток во сериозна нестабилност, претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, се соочува со сè поголем број ризици и предизвици. И покрај почетните воени успеси, меѓу кои и ликвидацијата на иранскиот врховен лидер Али Хамнеи и силните напади врз иранските сили, останува неизвесно дали тие ќе се претворат во јасна геополитичка победа.Според анализа на Ројтерс, кризата брзо се претворила во поширок регионален конфликт кој може да доведе до долготрајно американско воено ангажирање со непредвидливи последици – сценарио што Трамп во текот на своите мандати настојуваше да го избегне.Аналитичарите предупредуваат дека конфликтот со Иран може да има сериозни последици и за глобалната економија и за политичката позиција на Републиканската партија пред американските меѓуизбори. Трамп, кој на власт дојде со ветување дека ќе ја држи Америка подалеку од „непотребни војни“, сега се наоѓа на чело на конфликт што многу експерти го сметаат за војна без непосредна закана за САД.Дополнителна неизвесност создаваат и променливите пораки од Вашингтон за тоа дали целта е смена на власта во Техеран. На почетокот Трамп сугерираше дека падот на иранскиот режим е можен исход, но подоцна тоа не го спомнуваше како приоритет. Подоцна, пак, изјави дека САД ќе имаат улога во изборот на следниот ирански лидер и побара „безусловна предавање“ од Иран.Во меѓувреме, конфликтот се проширува во регионот. Иран возвраќа со напади врз Израел и други соседни земји, а либанската организација Хезболах повторно ги засили судирите со Израел, отворајќи уште еден фронт во конфликтот.Иако американските загуби засега се ограничени на шест загинати војници, Трамп не ја исклучи можноста за испраќање копнени сили. Во интервју за списанието Time тој изјави дека е можно да има жртви и предупреди дека не може целосно да се исклучат напади инспирирани од Иран на американска територија.Некои аналитичари сметаат дека администрацијата на Трамп погрешно проценила дека операцијата против Иран ќе се одвива брзо, како акцијата во Венецуела на почетокот на годината, кога американските сили го заробија претседателот Николас Мадуро. Но Иран се покажа како многу посилен и подобро организиран противник.Дополнителна загриженост предизвикува заканата на Иран да го блокира Ормускиот Теснец, клучен морски премин низ кој минува околу една петтина од светската нафта. Танкерскиот сообраќај веќе е запрен, што може да предизвика сериозни економски последици ако кризата продолжи.Колку ќе трае војната засега е непознато. Трамп изјави дека операцијата може да трае четири или пет недели, или „колку што ќе биде потребно“, без да даде јасно објаснување што би следувало по тоа. Аналитичарите предупредуваат дека токму времетраењето на конфликтот ќе биде клучно за неговите последици врз регионот и врз глобалната економија.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Иран не мора да биде демократска држава

Американскиот претседател Доналд Трамп во интервју за телевизијата Си-ен-ен изјави дека иранското раководство е „неутрализирано“ и дека во земјата треба да се избере нов лидер кој ќе има коректен однос кон Соединетите Американски Држави и Израел, дури и ако Иран не биде демократска држава.Во краткото телефонско интервју Трамп оцени дека Иран значително ослабнал во последните денови. „Иран повеќе не е истата земја како пред една недела. Пред една недела беа моќни, а сега навистина се неутрализирани“, изјави тој.Трамп изрази уверување дека изборот на нов лидер во Иран ќе биде едноставен и нагласи дека сака да биде вклучен во тој процес. Ситуацијата ја спореди со случувањата во Венецуела, каде што, според него, Соединетите Американски Држави на почетокот на годината го заробиле поранешниот претседател Николас Мадуро и на власт ја поставиле неговата заменичка.„Тоа ќе функционира многу лесно. Ќе биде како во Венецуела. Таму имаме одлична лидерка. Работи фантастична работа. И овде ќе биде како во Венецуела“, рече Трамп, мислејќи на привремената претседателка Делси Родригес.Тој додаде дека не е против можноста Иран да добие и верски лидер. „Можеби и тоа е опција, зависи кој е таа личност. Немам ништо против верски лидери. Работам со многу верски лидери и тие се фантастични“, изјави американскиот претседател.На прашањето дали инсистира Иран да биде демократска држава, Трамп одговори дека најважно е земјата да има лидер кој ќе биде „чесен и праведен“ и кој добро ќе ги третира Соединетите Американски Држави, Израел и другите земји од Блискиот Исток.Трамп зборуваше и за односите со земјите од Блискиот Исток, тврдејќи дека тие денес се блиски партнери на Вашингтон. Според него, претходните американски администрации ги оттурнале државите како Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати и Катар, но дека тој успеал повторно да ги приближи кон САД.Американскиот претседател ја пофали и воената операција против Иран, оценувајќи ја со „12, можеби и 15 на скала до 10“. Тој изјави дека не е загрижен за растот на цените на горивото, додавајќи дека поскапувањето ќе биде краткотрајно и дека цените наскоро значително ќе паднат.Трамп исто така рече дека прашањето со Ормускиот теснец е „веќе решено“ и тврди дека иранската морнарица претрпела сериозни загуби. Според неговите зборови, во операциите биле потопени околу 25 ирански воени бродови.

Свет | пред 3 седмици

Конгресот не го усвои Законот за спас на Америка, Трамп се закани со блокада на владата

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно изрази незадоволство што Конгресот не го усвоил таканаречениот Закон за спас на Америка (SAVE America Act), со кој како услов за регистрација на гласачи би се вовел доказ за државјанство. Предлог-законот заглави во Сенатот, а Трамп порача дека „не е среќен што тоа стои“ и дека „на сите им го ставил до знаење“, пишува NBC News.Тој отиде и чекор понатаму, заканувајќи се со блокада на работата на федералната влада доколку законот не стигне на неговата маса за потпис. „Поради тоа би ја блокирал владата“, изјави Трамп. „За мене тоа е прашање на основно убедување.“Во врска со републиканските предизбори за Сенатот во Тексас, Трамп не откри кого ќе поддржи во трката меѓу сенаторот Џон Корнин и државниот обвинител Кен Пакстон. Сепак, нагласи дека Пакстон го поддржува споменатиот Закон за спас на Америка, но истовремено упати пофалби и кон Корнин.„Корнин е многу потценет. Му предвидуваа пораз од 10 процентни поени, а тој победи. Тој е добар човек“, рече Трамп.Бидејќи ниту еден од трите главни кандидати во првиот круг не освои мнозинство гласови, Корнин и Пакстон ќе се соочат во вториот круг на изборите во мај.

Свет | пред 3 седмици

Трамп тврди дека тивко се преселуваат илјадници луѓе „од Исток“, го пофали Стејт департментот и Марко Рубио

Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека е во тек „преселување на илјадници луѓе“ од различни земји „од Исток“, наведувајќи дека операцијата се спроведува дискретно и без проблеми.Пораката ја објави на својата платформа Truth Social, а во неа изрази пофалби за Стејт департментот и за државниот секретар Марко Рубио, оценувајќи дека институцијата „врши одлична работа“ во организацијата на процесот.„Преместуваме илјадници луѓе од различни земји низ Исток. Тоа се прави тивко, но беспрекорно. Стејт департментот, под водство на секретарот Марко Рубио, врши одлична работа!“Објавата доаѓа во период на зголемени тензии на Блискиот Исток, поради што вниманието на јавноста е насочено кон можни операции поврзани со безбедност, дипломатија и хуманитарни мерки. Американските институции досега не објавија дополнителни официјални детали што би ја разјасниле изјавата.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Трамп ја нацрта новата стратегиска карта на САД од Гренланд до Панамскиот канал, вели Хегсет

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека претседателот Доналд Трамп ја редефинира безбедносната стратегија на САД во Западната хемисфера, велејќи дека Вашингтон обликува нова геополитичка мапа што ја опфаќа областа од Гренланд до Панамскиот канал.Тој зборуваше синоќа во седиштето на Јужната команда на САД во Дорал, Флорида, на Конференцијата за борба против картелите во Америка. Хегсет изложи поширока визија за безбедносната политика на САД во Западната хемисфера. Говорот се одржа во време на војна меѓу САД и Иран, но не го спомена Иран.Зборувајќи за новата американска стратегија, Хегсет рече дека Трамп го редефинира безбедносниот простор на САД. „Претседателот Трамп нацрта нова стратешка мапа од Гренланд до Американскиот Залив до Панамскиот канал и земјите што го опкружуваат“, рече Хегсет.Тој додаде дека Пентагон ја нарекува оваа област „Голема Северна Америка“ и ја смета за клучен безбедносен периметар на САД.Според него, сите земји и територии северно од екваторот – од Гренланд до Еквадор и од Алјаска до Гвајана – се дел од непосредниот безбедносен простор што Вашингтон мора да го брани.Хегсет рече дека новата стратегија се потпира на реинтерпретација на Монроовата доктрина од 1823 година, според која странските сили не треба да го прошират влијанието на Западната хемисфера. Според него, администрацијата на Трамп сака да ја врати таа логика и да ги спречи американските противници да стекнат воено или инфраструктурно влијание во регионот.Во овој контекст, тој предупреди дека контролата врз клучните трговски точки, како што е Панамскиот канал, или военото присуство на противниците во близина на американска територија претставуваат директна закана за безбедноста на САД.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Христијански пастори се собраа во Белата куќа за да се молат за Трамп и војната со Иран

Христијанските пастори се собраа во Овалната соба со претседателот Доналд Трамп вчера вечер за да се молат за успехот на Америка во војната со Иран, пренесува Глобал њуз.За време на состанокот, пасторите го опкружија Трамп во неговата канцеларија и се молеа заедно за водство, мудрост и заштита додека тој ја води земјата.Собирот беше организиран со учество на Канцеларијата за религија во Белата куќа, која ја води Паула Вајт, телевизиска евангелистка која беше критикувана поради нејзините контроверзни практики за собирање средства.Еден од пасторите кои учествуваа на церемонијата во Белата куќа зборуваше за неговата чест да ја води молитвата за претседателот на САД, додека другите учесници зборуваа за „неверојатен ден“ и важно време за молитва за водството на САД.Учесниците се молеа на Бога да му даде мудрост на претседателот Трамп, да го заштити од сето зло и да му помогне да промовира политики засновани на она што го опишаа како вредности засновани на вера и правда.Како што коментираат меѓународните медиуми, групната молитва го одразува континуираниот дофат на Трамп до евангелистичките христијански групи, група која е клучна политичка база за републиканците.

Свет | пред 3 седмици

САД ја засилуваат офанзивата: Уништени бродови, напади врз десетици цели во Иран

Соединетите Американски Држави во последните 72 часа погодиле речиси 200 цели во Иран, а потопиле и повеќе од 30 ирански бродови, соопштија американски претставници во најновите изјави за текот на воената операција.Адмиралот Бред Купер од Централната команда на САД информираше дека американските бомбардери извршиле серија напади врз бројни воени цели, додека американските сили продолжуваат со интензивни операции против иранските капацитети.Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека САД располагаат со доволно муниција и дека можат да ја продолжат воената кампања против Иран онолку долго колку што ќе биде потребно. Според него, во наредниот период значително ќе се зголеми и огнената моќ над иранскиот воздушен простор.Хегсет додаде дека во операцијата се вклучиле и неколку сојузници на САД, нагласувајќи дека конфликтот не се проширува, туку дека земјите се обединуваат против Иран.Американскиот претседател Доналд Трамп, пак, изјави дека Иран наводно контактирал со Вашингтон со барање за договор, но дека САД во овој момент не се подготвени за таков чекор.„Тие се јавуваат и бараат договор, но ние сега сакаме да се бориме повеќе отколку што тие сакаат“, изјави Трамп.Тој додаде дека американските сили „секој час“ ги напаѓаат иранските системи за беспилотни летала и ракети, тврдејќи дека воената кампања против Иран се одвива побрзо од планираното.

Свет | пред 3 седмици

Хегсет: Трамп ќе има збор за тоа кој ќе го води Иран

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека претседателот на САД, Доналд Трамп, ќе има значајна улога во прашањето кој ќе го води Иран, во контекст на актуелната воена операција.Одговарајќи на новинарско прашање за улогата на Трамп во обликувањето на идното раководство на Иран по смртта на врховниот лидер ајатолах Али Хамнеи, Хегсет рече дека американскиот претседател е фактор кој ќе има влијание врз таквата одлука.„Мислам дека претседателот секако ќе има збор за тоа кој ќе го води Иран, со оглед на операцијата што моментално ја спроведуваме“, изјави Хегсет.Тој додаде дека целите на САД во војната не се проширени и дека американската администрација има јасна стратегија.„Нема проширување на нашите цели. Точно знаеме што се обидуваме да постигнеме“, нагласи американскиот министер за одбрана.Прашањето за улогата на Трамп доаѓа откако тој во разговор за „Аксиос“ и други медиуми изјави дека сака да има директна улога во изборот на следниот лидер на Иран.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Војната во Иран е далеку поважна од тоа дали малку ќе поскапи бензинот

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека не е загрижен поради растот на цените на горивата во САД, предизвикан од ескалацијата на конфликтот со Иран.Во интервју за „Ројтерс“, Трамп порача дека воената операција е многу поважна од евентуалното поскапување на бензинот.„Воопшто не ме загрижува тоа. Многу брзо ќе паднат цените кога ќе заврши ова. А и ако пораснат, нека пораснат. Ова е далеку поважно од тоа бензинот малку да поскапи“, изјави Трамп.Политичките аналитичари предупредуваат дека долгорочниот раст на цените на горивата би можел да им наштети на републиканците на парламентарните избори во ноември, кога ќе се одлучува за контролата врз американскиот Конгрес.Според податоците на Американскиот автомобилски клуб, просечната цена на бензинот во САД пораснала за 27 центи во изминатата недела и достигнала 3,25 долари по галон. Глобалните цени на нафтата, пак, пораснале за околу 16 проценти од почетокот на војната.Трамп изјави дека засега не планира да ги користи стратешките резерви на нафта и дека очекува клучниот Ормутски теснец да остане отворен за транспорт на нафта.Во Белата куќа се надеваат дека воената кампања против Иран ќе трае релативно кратко, иако дел од политичките и воените аналитичари предупредуваат дека конфликтот може да се прошири и да трае подолго од очекуваното.

Свет | пред 3 седмици

Трамп повторно бара помилување за Нетанјаху, сега поради војната со Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп во четвртокот повторно побара од израелскиот претседател да го помилува премиерот Бенјамин Нетанјаху, кој е обвинет за корупција, пренесува Ројтерс. Трамп порача дека Нетанјаху треба целосно да биде фокусиран на војната со Иран.„Претседателот Херцог мора да го помилува Биби уште денес. Не сакам Биби да се занимава со ништо друго освен со војната со Иран... Херцог е срам... пет пати ми вети дека ќе го помилува Биби“, изјави Трамп во интервју за израелската телевизија Н12, користејќи го прекарот на Нетанјаху.Од кабинетот на израелскиот претседател Исак Херцог одговорија дека додека Израел е во војна, нема да се занимаваат со прашањето за барањето за помилување на Нетанјаху. Херцог додаде дека длабоко го почитува придонесот на Трамп за безбедноста на Израел и неговиот став за Иран, но нагласи дека Израел е суверена држава која ја почитува владеењето на правото.„Претседателот ќе го разгледа барањето во согласност со законот, интересите на државата и сопствената совест, без каков било внатрешен или надворешен притисок“, се наведува во соопштението од кабинетот на Херцог.Нетанјаху е првиот израелски премиер кој за време на мандатот е обвинет за кривично дело. Тој ги негира обвиненијата за примање мито, измама и злоупотреба на довербата, кои беа подигнати во 2019 година. Трамп и претходно неколкупати го повика израелскиот претседател да го помилува Нетанјаху, кој официјално поднесе барање за помилување во ноември.Херцог претходно ги оспори тврдењата на Трамп дека му ветил помилување. Повикот на Трамп доаѓа во време на зголемени тензии, откако САД и Израел во саботата започнаа заедничка кампања на бомбардирање на Иран.Според израелскиот закон, претседателот има овластување да помилува осудени лица. Сепак, нема преседан за давање помилување додека судскиот процес сè уште трае, а правната процедура може да биде долготрајна.

Свет | пред 3 седмици

„Њујорк тајмс“: Војната со Иран ја руши стратегијата на Трамп за брз и евтин конфликт

Војната со Иран сериозно ја доведува во прашање стратегијата на американскиот претседател Доналд Трамп за брзи воени операции со минимални жртви и трошоци, анализира „Њујорк тајмс“.Според анализата, во првите денови од конфликтот веќе загинале шест американски војници, додека цените на горивата растат, берзите се нестабилни, а американската војска троши стотици милиони долари дневно.Иако засега не се испратени копнени сили во Иран, американската администрација не ја исклучува таа можност. Министерот за одбрана Пит Хегсет најави дека во регионот пристигнуваат дополнителни бомбардери и борбени авиони.Критичарите предупредуваат дека САД повторно ризикуваат да влезат во долг конфликт на Блискиот Исток, сличен на војните во Ирак и Авганистан.Дел од аналитичарите, пак, сметаат дека слабеењето на иранскиот режим би можело да донесе стратешка корист за САД и нивните сојузници, но предупредуваат дека дестабилизацијата на Иран може да предизвика нови бегалски бранови и раст на екстремистички групи во регионот.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Ајатолахот Абдолах Џавади Амоли повика на пролевање крв на Трамп и Израелци

Иранската државна телевизија емитуваше порака од големиот ајатолах на Иран во која повикува на пролевање крв на Израелци и на американскиот претседател Доналд Трамп.Пораката дојде од ајатолахот и исламскиот ученик Абдолах Џавади Амоли и претставува една од ретките клерикални изјави од Иран во време кога земјата се соочува со воздушни напади од Израел и САД.Сега сме на работ на голем тест и мораме внимателно да го сочуваме ова единство, да го зачуваме овој сојуз“, рече тој во своето обраќање.Тој повика на пролевање на „ционистичка крв“, како и на крвта на Трамп и на „личности слични нему“.Потоа се повика на имамот Мехди и цитираше:„Борете се против ционистите и пролевајте ја нивната крв. Јас ќе одговарам за нивната крв. Борете се против угнетувачката Америка и пролевајте ја нејзината крв. Јас ќе одговарам за нивната крв.“Кој е Абдолах Џавади АмолиАбдолах Џавади Амоли е ирански шиитски религиски авторитет, философ и теолог, роден 1933 година во градот Амол, Иран. Се смета за еден од највисоките клирици во шиитскиот ислам (голем ајатолах) и долгогодишен професор по исламска филозофија, теологија и егзегеза на Куранот во верското центар во Кум.Автор е на бројни книги за исламската филозофија, толкување на Куранот и односот меѓу религијата и науката. Во политички контекст поврзан со иранскиот револуционерен систем: бил член на Иранската Скупштина на експерти, тело кое го избира врховниот водач, и години наназад делувал како влијателен идеолог на Исламската Република.Големиот ајатолах е највисок ранг во шиитската хиерархија, означувајќи врвен верски авторитет и правен ученик (marja-e taqlid – извор на следење) на чиј авторитет верниците можат да се повикуваат при религиозни одлуки.

Свет | пред 3 седмици

Сенатот го поддржа Трамп, не му ги ограничи воените овластувања во конфликтот со Иран

Сенатот не ја изгласа Резолуцијата за ограничување на воените овластувања на американскиот претседател Доналд Трамп во конфликтот со Иран.Резолуцијата со која се бараше прекин на сите непријателства кон Иран, што не беше одобрена од Конгресот, ја предложи демократскиот сенатор Тим Кејн. „Против“ неговата иницијатива се изјаснија 53 сенатори, а 47 беа „за“.Единствен демократ кој гласаше против е сенаторот од Пенсилванија, Џон Фетермен, а за гласаше сенаторот од Кентаки Ранд Пол.Доналд Трамп ја втурна Америка во конфликт без јасни цели, без план и без овластување од Конгресот, изјави пред гласањето лидерот на демократите во Сенатот, Чак Шумер.Конгресот има ингеренции за објавување на војна, но Резолуција за воени овластувања првпат беше употребена како одговор на Виетнамската војна во 1973 година, со која му се овозможува на претседателот на поведе ограничена воена интервенција за да одговори на непосредна закана по САД.Демократите тврдат дека во случајот со Иран немало непосредна закана по САД.За резолуцијата денеска ќе се гласа во Претставничкиот дом, а поради републиканското мнозинство се очекува сличен резултат.

Свет | пред 3 седмици

Белата куќа: Нетанјаху не ја диктирал одлуката на Трамп за напад врз Иран

Белата куќа ги отфрли тврдењата дека одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за напад врз Иран била донесена по телефонски разговор со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху.Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, потврди дека разговорот меѓу Трамп и Нетанјаху пред нападот бил „важен во однос на временската рамка“ на воената операција.Претходно беше објавено дека Нетанјаху минатиот понеделник му се јавил на Трамп и го информирал дека иранскиот врховен лидер во сабота ќе се сретне со највисоките претставници на режимот, што би можело да биде можност за ликвидација на целото раководство.Сепак, Левит изјави дека тој разговор не бил пресуден за одлуката на САД да извршат напад.„Мислам дека претседателот и пред тој повик имаше силно уверување дека иранскиот режим ќе ги нападне САД во регионот“, рече таа.Според неа, Трамп тогаш се соочил со избор – да изврши превентивен напад или да „седи и гледа“ како Иран напаѓа американски цели.

Свет | пред 3 седмици

Иранскиот шеф за безбедност со закана и прашање до Трамп: Дали Америка е на прво место или Израел?

Шефот на иранскиот Совет за национална безбедност, Али Лариджани, остро го нападна американскиот претседател Доналд Трамп, предупредувајќи дека САД ќе „платат висока цена“ поради смртта на врховниот лидер ајатолах Али Хамнеи.Во објава на социјалната мрежа Икс, Лариджани го обвини Трамп дека го вовлекол американскиот народ во „кукавичка војна со Иран“, тврдејќи дека одлуката била донесена под влијание на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху.„Сега да пресметаме: со повеќе од 500 загинати американски војници за само неколку дена, дали Америка сè уште е на прво место – или Израел?“, напиша Лариджани.Али Лариджани во август беше назначен за секретар на Врховниот совет за национална безбедност на Иран. Во текот на својата кариера извршувал повеќе високи функции и важи за еден од најблиските стратези на Хамнеи.Неговиот статус беше потврден и со дипломатски активности во последните месеци, меѓу кои и патувања во Оман за подготовка на индиректни нуклеарни преговори со САД, како и повеќе посети на Москва, каде разговарал за безбедносната соработка меѓу Иран и Русија.

Свет | пред 3 седмици

Се стабилизираат цените на нафтата по ветувањето на Трамп за заштита на танкерите

Цените на нафтата се стабилизираа откако американската администрација најави мерки за заштита на танкерите што минуваат низ Персискиот Залив, по наглиот раст предизвикан од конфликтот меѓу САД, Израел и Иран.Американската сурова нафта WTI порасна за 12 центи, односно 0,16 проценти, и достигна цена од 74,68 долари по барел. Во меѓувреме, глобалниот референтен бренд Брент се зголеми за 37 центи, или 0,45 проценти, на 81,77 долари по барел.Претходно неделава цената на WTI се приближи до 78 долари по барел, по масовните воздушни напади што САД и Израел ги изведоа врз Иран, членка на ОПЕК.Иран возврати со ракетни и дронски напади врз цели на Блискиот Исток, вклучително и енергетска инфраструктура, што предизвика раст на цената на американската нафта од 6 проценти во понеделник и дополнителни 5 проценти во вторник.Пазарот се смири откако американскиот претседател Доналд Трамп најави дека САД ќе обезбедат поддршка за танкерите преку Меѓународната корпорација за развојно финансирање, а по потреба и поморска придружба за транспортот на нафта низ Персискиот Залив.Американскиот министер за финансии Скот Бесент потврди дека Белата куќа подготвува дополнителни мерки за поддршка на трговијата со нафта во регионот.Тензиите го погодија и сообраќајот низ Ормутскиот теснец, клучен поморски коридор низ кој се транспортира околу 20 проценти од светската потрошувачка на нафта. Поради страв од ирански напади, дел од бродовласниците привремено го прекинаа сообраќајот низ овој теснец.

Свет | пред 3 седмици

Правници: Дали американскиот напад врз Иран е легален?

Американската војска, заедно со Израел, изврши напади врз повеќе од 1.000 цели во Иран, при што беа убиени бројни високи ирански функционери, меѓу кои и врховниот лидер ајатолах Али Хамнеи. Оваа операција отвори сериозни правни прашања околу нејзината законитост, бидејќи дел од експертите сметаат дека американскиот претседател Доналд Трамп можеби ги пречекорил своите овластувања и го прекршил меѓународното право.Трамп ги оправда нападите со тврдењето дека Иран се подготвувал за напад врз САД, нивните воени бази и сојузници. Тој изјави и дека Иран би можел да развие нуклеарно оружје во рок од еден месец, но за овие тврдења не беа презентирани конкретни докази.Според американскиот Устав, претседателот е врховен командант на вооружените сили, но само Конгресот има право формално да објави војна. Иако претседателите и претходно наредувале воени операции без одобрение од Конгресот, правните експерти сметаат дека обемот на нападите врз Иран ја поместува границата на тие овластувања.Еден од механизмите за контрола е Резолуцијата за воени овластувања од 1973 година, која дозволува ангажирање на војската без одобрение од Конгресот само во ограничени случаи и налага операцијата да биде прекината по 60 дена ако не добие формално одобрение.Дополнителна дилема е и меѓународното право. Повелбата на Обединетите нации забранува употреба на сила против други држави, освен ако е одобрена од Советот за безбедност или станува збор за самоодбрана по вооружен напад. Правниците посочуваат дека во овој случај ниту еден од тие услови не е јасно исполнет.Нејасна е и законитоста на убиството на иранскиот лидер Хамнеи. Според американските правила, владините службеници не смеат да учествуваат во атентати, но правните експерти нагласуваат дека во услови на вооружен конфликт елиминацијата на воен лидер може да се смета за легитимна воена акција, што дополнително ја усложнува правната оценка на операцијата.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Иран се обиде да го убие Трамп, ликвидиран е функционерот кој ја предводел акцијата, вели министерот за одбрана на САД

Американската војска соопшти дека ликвидирала ирански функционер за кого тврди дека ја предводел единицата поврзана со наводниот план за атентат врз американскиот претседател Доналд Трамп.Информацијата на прес-конференција ја потврди американскиот министер за одбрана Пит Хегсет.„Лидерот на единицата која се обиде да изврши атентат врз претседателот Трамп е пронајден и убиен. Иран се обиде да го убие претседателот Трамп, но претседателот Трамп се смееше последен“, изјави Хегсет.Тој не го откри идентитетот на убиениот, но посочи дека операцијата била изведена во вторник.Американското Министерство за правда уште во 2024 година поднесе обвинение против ирански државјанин поради наводен заговор за убиство на Трамп, при што се верува дека планот бил нарачан од Иранската револуционерна гарда.

Свет | пред 3 седмици

ЕУ застана зад Шпанија по заканите на Трамп за трговски војна

Европската комисија соопшти во средата дека ќе ги заштити интересите на Европската унија по заканите на Белата куќа за прекин на трговските односи со Шпанија. Комисијата ја изрази својата поддршка за Мадрид откако американскиот претседател Доналд Трамп остро ја критикуваше Шпанија поради одбивањето да ѝ овозможи на американската армија користење на базите за операции во Иран и околината.Во говор во Белата куќа, Трамп ја нарече шпанската влада „страшна“.Ќе ја прекинеме целата трговија. Не сакаме да имаме ништо со Шпанија“, изјави тој, додека беше присутен германскиот канцелар Фридрих Мерц, кој тогаш молчеше, но подоцна изјави дека сака да се избегне ескалација на тензиите.Заменик-портпаролот на Европската комисија, Олоф Гил, одговори дека „целосно сме солидарни со сите земји членки и нивните граѓани и преку нашата заедничка трговска политика сме подготвени да дејствуваме за заштита на интересите на ЕУ“.Потпретседателот на Комисијата, Стефан Сежурне, додаде дека „секоја закана кон држава членка, во однос на трговската политика, е закана за целата Европска унија“.И Франција се приклучи кон ставот на Брисел, при што претседателот Емануел Макрон разговараше со шпанскиот премиер Педро Санчез за да ја изрази „европската солидарност на Франција во однос на последните закани за економски притисок“.Односите меѓу Трамп и Мадрид веќе беа затегнати поради отпорот на Шпанија кон барањата на американскиот претседател за зголемување на трошоците за одбрана во НАТО. Одговорот на Комисијата ја нагласува исклучивата надлежност на ЕУ во трговијата, област каде тензиите со Вашингтон се зголемија по враќањето на Трамп на власт во 2025 година.

Свет | пред 3 седмици

Нетанјаху ја открил локацијата на Хамнеи, па го известил Трамп - Како почна војната

Американскиот претседател Доналд Трамп издал конечна наредба за воздушен напад врз Техеран откако израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го известил дека убиениот ирански врховен водач, ајатолахот Али Хамнеи, ќе се наоѓа на одредена локација, пишува Аксиос.Според тие наводи, Нетанјаху на 23 февруари, за време на телефонски разговор, го информирал Трамп дека израелските разузнавачки служби располагаат со податок дека Хамнеи и неговиот најтесен круг ќе одржат состанок во Техеран во сабота наутро, што било оценето како единствена можност за напад.Американската Централна разузнавачка агенција (ЦИА), по налог на Трамп, ги проверила информациите што ги прибрала израелската воена разузнавачка служба и ја потврдила нивната веродостојност.Иако Трамп, според изворите, и претходно бил наклонет кон напад врз Иран, дилемата се однесувала на времето на неговото извршување. По дополнителните разузнавачки потврди и проценката дека дипломатските напори не даваат резултати, претседателот на Соединетите Американски Држави во петок попладне, по источноамериканско време, дал конечно одобрување за операцијата.Аксиос наведува дека САД и Израел со месеци интензивно ги координирале активностите, вклучително и повеќе средби и телефонски разговори меѓу двајцата лидери, како и заедничко воено планирање, додека паралелно се воделе дипломатски контакти со Техеран.Израелскиот амбасадор во Вашингтон, Јехиел Лајтер, ги отфрлил тврдењата дека Нетанјаху вршел притисок за забрзување на нападот, нагласувајќи дека САД и Израел тесно соработувале во однос на Иран и дека американскиот претседател носи самостојни одлуки.Трамп ги негирал наводите дека Израел го „вовлекол“ во војна, наведувајќи дека проценил оти Иран би можел прв да нападне и дека одлуката била донесена во интерес на безбедноста на САД.

Свет | пред 3 седмици