ТРАМП

Галибаф го исмева Трамп: „Се враќаме на операцијата ‘Верувај ми, брате’“

Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, ги отфрли извештаите за можен договор меѓу Иран и САД, обвинувајќи дел од американските медиуми за ширење дезинформации и исмевајќи ги со иронични пораки на социјалните мрежи.Во објава пренесена од иранската државна телевизија „Прес ТВ“, тој се потсмеа на извештаите на американскиот медиум „Аксиос“, нарекувајќи ги „Операција Фауксиос“, игра на зборови со која алудира на, како што тврди, лажни информации.Галибаф додаде дека „операцијата ‘Верувај ми, брате’ пропаднала“, користејќи интернет-израз со кој се исмеваат тврдења без докази, сугерирајќи дека јавноста била повикувана слепо да им верува на медиумските извештаи.И покрај ваквата реторика од Техеран, во дел од меѓународните извештаи се наведува дека разговорите меѓу Вашингтон и Техеран наводно бележат одреден напредок кон прелиминарен договор, чија цел би била намалување на тензиите и отворање пат за пошироки нуклеарни преговори.Според тие информации, се разгледува рамка од повеќе точки што би овозможила привремен прекин на непријателствата и временски ограничен преговарачки процес, во кој Иран би прифатил пауза во збогатувањето ураниум, додека САД би започнале постепено укинување на санкциите.Во дел од предлозите се спомнува и можност за намалување на тензиите во Ормускиот теснец, како и ослободување на замрзнати ирански средства, но и продолжени и сложени преговори околу клучните технички детали.Американската страна, според истите извештаи, останува претпазлива, посочувајќи дека иранското раководство е внатрешно поделено, додека дел од официјалните лица нагласуваат дека процесот е далеку од финален договор.Во следниот период се очекува Иран да одговори на клучни точки од предлогот, при што дипломатските извори предупредуваат дека преговорите остануваат кревки и под ризик од нови тензии.

Свет | пред 3 седмици

Први резултати од истрагата за атентатот врз Трамп: „Можен мотив е војната со Иран“

Американско-израелскиот конфликт со Иран можеби бил еден од мотивите за обидот за атентат врз Доналд Трамп и високи претставници од неговата администрација, се наведува во разузнавачки извештај на Министерството за внатрешна безбедност на САД.Нападот бил спречен минатиот месец за време на гала-вечера на дописниците од Белата куќа, а извештајот бил доставен до државни и локални полициски агенции, како и до други федерални институции.Во документот се посочува дека осомничениот Кол Ален имал „низа општествени и политички незадоволства“, а конфликтот со Иран можел да придонесе за неговата одлука да го изведе нападот. Проценката се темели и на негови објави на социјалните мрежи во кои ја критикувал американската политика.Иако станува збор за прелиминарна анализа, таа претставува најконкретен показател досега дека меѓународните тензии можеби биле фактор во мотивите на напаѓачот.Американското Министерство за правда во меѓувреме ја прошири обвинителницата против Ален, додавајќи обвинение за напад врз федерален службеник, откако наводно пукал кон агент на Тајната служба на безбедносен контролен пункт.Претходно тој беше обвинет за обид за атентат, употреба на огнено оружје при извршување насилно кривично дело и нелегален транспорт на оружје преку државни граници. Засега не се изјаснил за вина.Истражните органи продолжуваат да ги анализираат неговите активности на интернет и објавите на социјалните мрежи, во обид да се утврди точниот мотив за нападот и да се спречи ширење на шпекулации и теории на заговор.

Свет | пред 3 седмици

Трамп ја стопираше операцијата во Ормускиот теснец по само два дена – што стои зад пресвртот

Американската воена операција за придружба на бродови низ Ормускиот теснец, наречена „Проект Слобода“, беше ставена на пауза само два дена по нејзиното лансирање, откако Вашингтон сигнализираше напредок во преговорите со Иран.Операцијата ја најави претседателот Доналд Трамп на 3 мај, со цел деблокада на еден од најважните светски поморски коридори, низ кој минуваат околу 20 проценти од глобалната трговија со нафта и гас. Во моментот на најавата, во регионот беа заглавени околу 1.000 бродови со приближно 20.000 морнари.Веќе следниот ден, американското Централно командување потврди дека мисијата е активирана, со ангажман на разурнувачи, над 100 авиони и околу 15.000 војници. Дел од бродовите успеаја да минат низ теснецот, но ситуацијата на терен остана нестабилна, со нови напади врз танкери и трговски пловила.И покрај првичните тврдења од Пентагон дека операцијата е успешна и ќе продолжи, само неколку часа подоцна дојде нагол пресврт. Трамп објави дека „Проект Слобода“ се става на пауза, наведувајќи „голем напредок“ кон потенцијален договор со Иран.Клучна причина за ваквиот потег е токму дипломатскиот момент – САД проценија дека воената ескалација може да ги загрози преговорите, па одлучија привремено да се повлечат за да се отвори простор за договор.Паралелно, операцијата се соочи и со сериозни оперативни ограничувања. Според поморските анализи, бродовладетелите и осигурителните компании не биле убедени дека американската придружба нуди доволна заштита. Нападите продолжиле и покрај присуството на американската војска, што дополнително ја намалило довербата.Дополнително, безбедносната состојба на теренот се влошувала – забележани се нови напади врз танкери, пожари во пристаништа и инциденти со повредени членови на екипажот, што покажало дека ризикот останува висок и покрај военото присуство.Како резултат на сето ова, сообраќајот низ Ормускиот теснец продолжил да опаѓа, а операцијата, иако амбициозно најавена, практично беше стопирана пред да даде посериозни резултати.Краткото траење на „Проект Слобода“ ја отсликува сложеноста на ситуацијата во Персискиот Залив – каде што секој воен потег носи ризик од поширока ескалација, а дипломатските канали остануваат клучни за стабилизација.

Свет | пред 3 седмици

Мерц: ,,Не се согласуваме со Трамп, но можам да живеам со тоа"

Германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека останува посветен на добрите трансатлантски односи, и покрај несогласувањата со американскиот претседател Доналд Трамп околу војната во Иран.Тој нагласи дека постојат разлики во ставовите, но дека тие не ја загрозуваат соработката меѓу двете земји. Мерц додаде дека ќе продолжи отворено да ги изнесува своите позиции и дека е подготвен за понатамошни разговори со Трамп, оценувајќи дека стабилното партнерство мора да биде способно да издржи и несогласувања.Изјавата доаѓа по критиките од Трамп упатени кон германскиот канцелар, во кои американскиот претседател оцени дека Мерц погрешно ги толкува случувањата поврзани со Иран и улогата на САД во преговорите за прекин на конфликтот.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Ако Иран не попшути, почнува поинтензивно бомбардирање

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно упати остро предупредување кон Иран преку својата мрежа Truth Social, наведувајќи дека иднината на конфликтот зависи од тоа дали Техеран ќе ги прифати договорените услови.Тој порача дека, доколку Иран се согласи со барањата, ќе заврши операцијата „Епски гнев“, а ограничувањата за пловидба низ Ормутскиот теснец ќе бидат укинати, со што би се овозможил слободен премин и за ирански бродови.Трамп истовремено предупреди дека, доколку не дојде до договор, САД ќе започнат значително поинтензивни воздушни напади од претходните, нагласувајќи дека „бомбардирањето ќе биде на многу повисоко ниво и со поголем интензитет“.Оваа изјава доаѓа само еден ден по тврдењата на американскиот државен секретар Марко Рубио дека целите на операцијата „Епски гнев“ се постигнати, што укажува на разлики во тонот и пристапот во американската администрација во однос на понатамошниот развој на ситуацијата.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: САД не зависат од Ормускиот теснец, аналитичари предупредуваат на инфлација

Американскиот претседател Доналд Трамп тврди дека САД немаат потреба од Ормутскиот теснец и дека обидите за негово повторно отворање се во интерес на сојузниците, а не директно на Вашингтон.„САД речиси и не увезуваат нафта преку Ормус и нема ни да увезуваат. Не ни треба“, изјави Трамп.Но, анализите на експертите покажуваат поинаква слика. Според британскиот Royal United Services Institute, долготрајна блокада на теснецот би имала сериозни последици и за американската економија.Истражувачите предупредуваат дека ограничената испорака на енергенси, особено течен природен гас, би довела до раст на цените на енергијата, што директно би се пренело врз потрошувачите.Тоа би значело зголемени трошоци, инфлациски притисок и дополнителни предизвици за монетарната политика на американската централна банка, со потенцијално влијание и врз политичките процеси во земјата.Во анализата се наведува дека ефектите не би биле само индиректни преку сојузниците, туку директни преку глобалните пазари на енергија, каде што цените се формираат на меѓународно ниво.Во исто време, експертите оценуваат дека затворањето на теснецот би извршило силен притисок и врз Иран, но предупредуваат дека Техеран и понатаму има капацитет да ја ескалира ситуацијата, вклучително и со напади врз поморски цели во Персискиот Залив.Заклучокот е јасен: иако САД не се директно зависни од нафтата што минува низ Ормускиот теснец, економските последици од негова блокада би биле неизбежни.

Свет | пред 3 седмици

Закана до Белата куќа: „Ќе те убијам, Доналд Трамп“ - уапсен вработен во американска агенција

Вработен во американската Федерална управа за воздухопловство (Federal Aviation Administration) е уапсен под сомнение дека упатувал закани за убиство кон претседателот на САД, Доналд Трамп, соопштија обвинителите.Станува збор за 35-годишниот Дин Делечијај од Њу Хемпшир, кој, според истрагата, користел службен компјутер за пребарувања поврзани со внесување оружје во федерална зграда, како и заканувачки формулации насочени кон претседателот. Освен тоа, тој наводно пребарувал и информации за семејствата на потпретседателот Џ. Д. Венс и министерот за одбрана Пит Хегсет.Случајот бил пријавен откако Делечијај побарал од ИТ-службата да ја избрише историјата на пребарување од службениот компјутер. Агент на Тајната служба го испрашал во неговиот дом, при што, според судските документи, тој признал дека ги извршил спорните пребарувања.Обвинителите наведуваат дека мотивот бил гнев кон актуелната администрација, поврзан со изборите, претседателските помилувања и други политички прашања. Во истрагата било утврдено и дека осомничениот поседува огнено оружје, а дополнително се товари дека испратил електронска порака до Белата куќа со заканувачка содржина.Доколку биде прогласен за виновен, му се заканува казна затвор до пет години, како и парична казна до 250.000 долари.Американското Министерство за правда соопшти дека во изминатата недела се отворени уште неколку случаи поврзани со закани кон Трамп, што укажува на зголемена загриженост кај безбедносните служби.

Свет | пред 3 седмици

Трамп без конкретен одговор за примирјето со Иран: „Ќе дознаете“

Американскиот претседател Доналд Трамп денеска одби да прецизира што точно Соединетите Американски Држави би сметале за прекршување на примирјето со Иран, порачувајќи им на новинарите во Белата куќа дека „ќе дознаат“.„Иран во последните 24 часа повеќепати отвори оган врз американски бродови. Што уште треба да направат за да го прекршат примирјето?“, праша новинарка.„Па, ќе дознаете бидејќи јас ќе ви кажам. Тие знаат што треба да прават, а многу добро знаат и што не смеат“, изјави Трамп.Тој додаде дека Иран моментално „се обидува да пронајде некои мали чамци за да се натпреварува со нашата голема морнарица“, но истовремено тврди дека Техеран всушност „сака да постигне договор“.Овие изјави доаѓаат во екот на нова ескалација во Ормускиот теснец, каде што американските и иранските сили вчера размениле оган. Судирите се интензивирале откако Трамп го покрена Проект „Слобода“, операција со која американската морнарица се обидува воено да обезбеди и да спроведе трговски бродови низ овој клучен нафтен премин.Планот на Трамп предвидува безбедно извлекување на бродовите и екипажите кои останале блокирани во теснецот, но Иран таа операција веднаш ја прогласи за провокација и „Проект Мртва точка“. И покрај размената на оган, Белата куќа инсистира дека целите на Проект „Слобода“ немаат врска со поширока блокада на иранските пристаништа.Претходно денеска, министерот за одбрана Пит Хегсет одржа брифинг во Пентагон, на кој се обиде да ја смири ситуацијата, истакнувајќи дека „примирјето не е завршено“. Хегсет нагласи дека, и покрај иранското вознемирување на американските бродови со брзи чамци, тие инциденти сè уште не го преминуваат прагот што би барал враќање во борбени операции од полн обем.„Претседателот не капитулирал во ништо. Тој ги држи сите карти во рацете и Соединетите Држави ја задржуваат надмоќта“, одговори Хегсет на прашањата дали администрацијата се откажала од барањето за безусловна предавање на Иран.Тој појасни дека пристапот на Трамп останува јасен: САД не планира никакви проекти за „градење нација“, туку се фокусира на слободата на пловидба и трговија.

Свет | пред 3 седмици

Трамп се колеба: Израел бара „ограничени удари“ врз Иран

Тел Авив бара од САД продолжување на нападите врз Иран преку „ограничени удари“, додека претседателот на САД Доналд Трамп се двоуми поради страв од реакција на јавноста и проширување на конфликтот, наведува CNN.Како што пишува CNN, Израел бара од Вашингтон да започне кампања на „ограничени удари“ врз Иран, со што би се реактивирал конфликтот кој привремено бил запрен со примирје од 7 април.Нападите би биле насочени кон енергетската инфраструктура на Иран, како и кон високи членови на неговото раководство.Израел ги започнал плановите за овие напади уште во првите недели од април, без оглед на примирјето договорено меѓу САД и Иран.„Намерата би била да се спроведе кратка кампања насочена кон вршење притисок врз Иран за да даде дополнителни отстапки во преговорите“, изјавил извор за CNN.Сепак, секоја одлука за повторно започнување на непријателствата зависи од американскиот претседател.САД се фрустрирани од застојот во преговорите и неможноста за отворање на Ормускиот теснец, но Трамп исто така сигнализира дека не сака целосна ескалација поради ставот на јавноста. Бенјамин Нетанјаху одржувал консултации во строго контролирани безбедносни форуми и им наложил на министрите да не се огласуваат јавно за Иран.

Свет | пред 3 седмици

Трамп упати остри закани кон Иран: „Ќе бидат избришани од лицето на Земјата“

Поранешниот американски претседател Доналд Трамп упати остри закани кон Иран, предупредувајќи дека иранските сили ќе бидат „избришани од лицето на Земјата“ доколку нападнат американски бродови во Ормускиот Теснец или Персискиот Залив.Во телефонски разговор за „Фокс њуз“, Трамп изјави дека иранските преговарачи во моментов се „значително пофлексибилни“ отколку претходно, што, според него, може да укажува на можен напредок во дипломатските односи меѓу двете земји.Тој додаде дека за Иран постојат две опции – постигнување договор или продолжување на воените операции, истакнувајќи дека ситуацијата останува крајно чувствителна поради зголемените тензии во регионот.Според објави на платформата Truth Social, американската војска наводно уништила седум ирански пловила во Ормускиот Теснец, откако Иран бил обвинет дека целел други бродови што минувале низ стратешкиот поморски коридор.Изјавите на Трамп доаѓаат во период на зголемени безбедносни ризици во регионот и кревко примирје меѓу САД и Иран, кое повторно се доведува во прашање по последните инциденти.

Свет | пред 3 седмици

Доналд Трамп исмеан на социјалните мрежи по објава со „Уно карти“: „Кој има најмногу карти, губи“

Американскиот претседател Доналд Трамп стана предмет на потсмев на социјалните мрежи по објава на неговата платформа Truth Social, во која сподели фотографија на која држи повеќе карти од играта „Уно“, со порака „Јас ги имам сите карти“, со намера да прикаже силна преговарачка позиција во однос на Иран.Сепак, корисниците брзо укажаа на иронијата во објавата, бидејќи во играта „Уно“ победува играчот кој прв ќе се ослободи од сите карти, додека оној со најмногу карти всушност губи. Тоа предизвика лавина од коментари и шеги на социјалните мрежи.Дел од корисниците саркастично реагираа дека „во Уно тоа значи дека губиш“, додека други коментираа дека очигледно не ги познава правилата на играта. Објавата е дел од низа содржини на Трамп кои често предизвикуваат реакции и дебати на интернет.Во последниот период, Трамп објавува и различни слики генерирани со вештачка интелигенција, меѓу кои и визуализации со неговото лице на познати споменици, што дополнително привлекува внимание и критики на социјалните мрежи.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Уништени се ирански брзи чамци

Американскиот претседател Доналд Трамп се огласи на платформата Truth Social по најновите случувања во Ормускиот теснец и операцијата „Project Freedom“, чија цел е обезбедување безбеден премин на бродовите низ ова стратешки важно подрачје, во услови на зголемени тензии и низа инциденти во регионот.Трамп тврди дека Иран извршил напади врз држави кои, како што наведе, немаат директна поврзаност со бродовите вклучени во операцијата, при што бил погоден и јужнокорејски товарен брод. Тој додаде дека „можеби е време Јужна Кореја да се приклучи на мисијата“.Во својата објава, Трамп наведе и дека американските сили уништиле седум мали ирански пловила, кои ги опиша како „брзи чамци“, додавајќи дека „тоа е сè што им преостанало“.Тој истакна дека, освен оштетувањето на јужнокорејскиот брод, во моментов нема други пријавени штети врз пловилата што минуваат низ теснецот.Американскиот претседател најави и дека министерот за одбрана Пит Хегсет и началникот на Генералштабот Ден Кејн ќе одржат прес-конференција во текот на утрешното утро, на која се очекуваат дополнителни информации за ситуацијата и безбедносните мерки во регионот.

Свет | пред 3 седмици

Трамп сакаше брза победа над Иран – доби скап и непопуларен конфликт

Два месеца по почетокот на војната со Иран, американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со реалност спротивна на првичните очекувања – конфликтот е скап, непопуларен и без јасен излез.Според првичните проценки на Пентагон, војната досега ги чинела Соединетите Американски Држави околу 25 милијарди долари, додека енергетските пазари се под силен притисок, а цените остануваат нестабилни.Иако Трамп тврди дека не жали за одлуката, инсистирајќи дека била „храбра и паметна“, неговите претходни прогнози за брз исход и минимални економски последици не се реализираа. И покрај уништените цели и елиминирани високи ирански функционери, државниот апарат во Техеран останува функционален и способен за одговор.Во меѓувреме, пораките од Белата куќа се контрадикторни. Од најави за близок договор и деескалација до изјави дека „можеби е подобро воопшто да нема договор“. Трамп истовремено тврди дека Иран сака преговори, но и дека нема јасно раководство со кое може да се разговара.Конфликтот постепено се претвора во војна на исцрпување. САД ја одржуваат блокадата на иранскиот поморски сообраќај, додека Техеран одбива да ги прифати условите за откажување од нуклеарните активности.Дополнителен притисок доаѓа и од сојузниците. Германија и други европски држави одбиваат директно вклучување, што доведе до нови тензии и најави за повлекување американски војници од Европа.Во внатрешната политика, расте незадоволството и кај дел од републиканците, особено поради трошоците и недостигот на јасна стратегија. Анкетите покажуваат дека војната нема широка поддршка меѓу американските граѓани.И покрај тоа, Трамп останува на ставот дека операцијата е оправдана.„Не можеме да дозволиме луѓе како нив да имаат нуклеарно оружје“, изјави тој, оставајќи отворена можност за продолжување на воените удари.Со затворен Ормутски теснец и зголемен притисок врз глобалната економија, аналитичарите предупредуваат дека конфликтот може да се продлабочи, без јасна временска рамка за негово завршување.

Свет | пред 3 седмици

Напаѓачот на Трамп се жали на затворските услови: „Изолацијата е казна“

Адвокатите на Коул Ален, осомничен за обид за атентат врз Доналд Трамп, побарале од судот да ги ублажи строгите затворски мерки, оценувајќи ги како „казнени“. Според наводите, 31-годишниот Ален на 27 април се обидел да ја пробие безбедносната контрола на вечерата на дописниците во Белата куќа и притоа испукал истрел од ловечка пушка.Во поднесок до федералниот суд во Вашингтон се наведува дека по апсењето бил сместен во специјална „безбедносна ќелија“ со целосна изолација, каде што морал да носи заштитен елек сличен на лудачка кошула. Подоцна бил ставен под постојан надзор поради ризик од самоубиство, што значи дека нема право на телефонски разговори, посети освен од адвокатите, ниту слободно движење надвор од ќелијата.Одбраната посочува дека медицинско лице препорачало укинување на овие мерки, но тие останале на сила. Според адвокатите, ваквиот третман му оневозможува комуникација со семејството и пристап до судските документи.Ален се товари за обид за атентат, употреба на огнено оружје при извршување насилно дело и нелегален транспорт на оружје и муниција преку државни граници. Тој се изјаснил дека не е виновен и ќе остане во притвор до почетокот на судењето.Во меѓувреме, американската обвинителка Жанин Пиро изјавила дека постојат докази оти за време на инцидентот бил ранет федерален агент. Објавени се и снимки и фотографии за кои обвинителството тврди дека го прикажуваат осомничениот како ја набљудува локацијата и се обидува да ја пробие безбедносната зона со оружје во рака.Според обвинителите, кај него биле пронајдени нож, футрола за пиштол и торба полна со муниција.

Свет | пред 3 седмици

НАТО изненаден од повлекувањето на американски војници: „Трамп ја измислил бројката“

Високи претставници на НАТО не биле претходно информирани за одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп да повлече околу 5.000 американски војници од Германија во наредните шест до дванаесет месеци.Според извештаи на „Еуроњуз“, одлуката била објавена од Пентагон без претходни консултации со сојузниците, што предизвикало изненадување и бројни отворени прашања во рамките на алијансата. Засега не е познато од кои единици ќе се повлечат војниците, ниту како тоа ќе влијае врз безбедносната структура на НАТО во Европа.Трамп дополнително најавил дека намалувањето на американското воено присуство во Германија би можело да биде и поголемо од првично најавеното, но без конкретни детали за бројките или роковите.Од НАТО посочуваат дека се во комуникација со САД за да ги разјаснат деталите, нагласувајќи дека ваквите потези ја зголемуваат потребата Европа да преземе поголема одговорност за сопствената одбрана.Американски извори за „Еуроњуз“ оценуваат дека одлуката нема јасна стратегија и дека бројката од 5.000 војници е произволна, додека дел од воените аналитичари сметаат дека влијанието врз безбедноста во Европа би било ограничено поради променетиот карактер на современото војување.Американските сили се присутни во Германија уште од периодот на Студената војна и моментално бројат над 36.000 војници, што се смета за важен дел од американското воено присуство во Европа.

Свет | пред 3 седмици

Трамп најави: Драстично ќе го намали бројот на американски војници во Европа

Американскиот претседател Доналд Трамп најави дека ќе го намали бројот на американски војници во Европа, истовремено оставајќи отворена можност за нови воени акции против Иран и изразувајќи сомнеж во најновиот мировен предлог од Техеран.„Драстично ќе го намалиме бројот и ќе одиме многу подалеку од 5.000“, изјави Трамп, одговарајќи на прашање за повлекување на трупите од Германија.Изјавата доаѓа во момент кога САД разгледуваат нов ирански предлог од 14 точки, кој, според иранските медиуми, бил доставен преку Пакистан. Сепак, Трамп веднаш изрази скепса.„Не можам да замислам дека ќе биде прифатлив, со оглед на тоа што не платиле доволно висока цена за она што го направиле во последните 47 години“, напиша тој.Иако примирјето во конфликтот меѓу САД, Израел и Иран е во сила од 8 април, тензиите не стивнуваат. Вашингтон јасно стави до знаење дека нема да прифати договор без гаранции дека Иран нема да развива нуклеарно оружје, додека Техеран тврди дека неговата програма е исклучиво мирољубива.Според деталите од предлогот, Иран бара повлекување на американските сили од регионот, укинување на санкциите, деблокада на Ормутскиот теснец, како и ослободување на замрзнатите средства и исплата на отштета.Истовремено, САД предупредија дека компаниите што ќе плаќаат на Иран за безбеден премин низ Ормутскиот теснец може да се соочат со санкции. Овој клучен поморски коридор, низ кој пред конфликтот минуваа околу 20 проценти од светските енергенси, останува под силен притисок, што веќе предизвика раст на цените на нафтата за околу 50 проценти.Трамп не ја исклучи ниту можноста за нова воена интервенција.„Ако се однесуваат лошо... тоа е опција што може да се случи“, рече тој.Со ваквите пораки, Вашингтон испраќа двојна стратегија – отвореност за преговори, но и подготвеност за ескалација, додека глобалната економија внимателно ги следи случувањата околу еден од најважните енергетски коридори во светот.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Белата куќа објави едночасовно видео на Трамп како повторува „победа“

Белата куќа објави видео на социјалната мрежа X на кое американскиот претседател Доналд Трамп постојано го повторува зборот „победа“. Според објавата, видеото трае еден час и е споделено со кратка порака која го нагласува истиот израз.Објавата доаѓа во период на засилени тензии околу војната со Иран и прекинатите мировни преговори. Истовремено, Трамп го одби најновиот ирански предлог за завршување на конфликтот, кој предвидува отворање на Ормускиот теснец за меѓународна пловидба и укинување на американските ограничувања врз иранските пристаништа, додека нуклеарните преговори би се воделе во подоцнежна фаза.Ирански претставници наведуваат дека нивниот предлог претставува обид за компромис, со гаранции дека нема да има нови напади врз земјата и постепено укинување на санкциите во замена за ограничувања на нуклеарната програма.Вашингтон, пак, останува на ставот дека нема да се постигне договор без целосно спречување на Иран да развие нуклеарно оружје. Трамп изјави дека не е задоволен од понудата и дека во неа се бараат услови кои не можат да бидат прифатени.Ситуацијата дополнително ја влошува продолжената нестабилност околу Ормускиот теснец, една од најважните светски енергетски рути, што веќе предизвикува нарушувања во глобалниот пазар на енергенси.

Свет | пред 4 седмици

Иран реагира по одбивањето на мировниот предлог од Трамп

Ирански висок воен функционер предупреди дека е можен обновен конфликт со САД по одбивањето на најновиот мировен предлог од страна на американскиот претседател Доналд Трамп. Изјавите, кои доаѓаат во период на зголемени тензии меѓу двете земји, ги пренесоа иранските државни и полудржавни медиуми.Портпаролот на иранскиот воен штаб, генерал Мохамад Џафар Асади, изјави дека САД не ги почитуваат своите договори и предупреди на можни понатамошни последици. Тој додаде дека Иран подготвил „мерки на изненадување“, за кои, како што рече, противникот не може ни да претпостави.Во меѓувреме, иранските медиуми повторно ја истакнуваат цврстата позиција на Техеран во однос на Хормускиот теснец, клучна морска рута за глобалниот транспорт на нафта. Полуслужбената агенција „Тасним“ објави дека морнарицата на Револуционерната гарда ќе обезбеди овој стратешки премин да остане под иранска контрола, оценувајќи го како извор на безбедност и економска стабилност за регионот.Овие пораки доаѓаат како реакција на изјавите на Трамп, кој по неодамнешното примирје повторно побара слободна пловидба низ Хормускиот теснец. Тој изрази незадоволство од иранскиот предлог за решавање на кризата, без да наведе детали, оценувајќи дека Техеран бара услови кои не се прифатливи за Вашингтон.Напнатата реторика дополнително ги влошува односите меѓу двете земји, оставајќи ја отворена можноста за нова ескалација на Блискиот Исток.

Свет | пред 4 седмици

Трамп објави AI-фотографија пред Линколновиот меморијал

Доналд Трамп објави фотографија создадена со вештачка интелигенција на која се прикажани тој, потпретседателот Џеј Ди Венс и државниот секретар Марко Рубио како се наоѓаат во рефлектирачки базен пред Линколновиот меморијал во Вашингтон.На сликата, која е целосно генерирана од вештачка интелигенција, Трамп е прикажан во костим за капење, со значително изменет изглед и помладено тело, додека во сцената се појавува и женска фигура, која не постои во реалноста, исто така создадена со вештачка интелигенција.Во исто време, американскиот претседател започна реконструкција на рефлектирачкиот базен пред Линколновиот меморијал, при што наредил дното да биде премачкано со индустриски слој во боја што ја нарекува „американско сина“. Работите се планира да завршат пред прославата на 250-годишнината од основањето на САД на 4 јули.Проектот предизвика критики од дел од стручната јавност и конзерваторите, кои предупредуваат дека промените би можеле да го нарушат историскиот изглед на еден од најпознатите споменици во САД.

Свет | пред 4 седмици

Трамп го стега економскиот обрач околу Куба: Потпиша нови санкции

Американскиот претседател Доналд Трамп потпиша извршна уредба со која значително се прошируваат санкциите против Куба, во обид да се засили притисокот врз владата во Хавана. Мерките се насочени кон лица, компании и организации поврзани со безбедносниот апарат на кубанската власт, како и кон оние вмешани во корупција и сериозни прекршувања на човековите права. Според информациите, санкциите можат да погодат и странски субјекти кои работат во клучни сектори на кубанската економија, како што се енергетиката, одбраната, рударството, финансиските услуги и безбедноста. Уредбата предвидува и секундарни санкции, што значи дека ќе бидат казнувани и оние што посредуваат или соработуваат со санкционираните лица. Куба остро реагираше на новите мерки. Министерот за надворешни работи Бруно Родригез ги оцени санкциите како „еднострани и принудни мерки“, кои претставуваат колективна казна за кубанскиот народ и кршење на Повелбата на Обединетите нации. Тој порача дека ваквиот притисок „нема да ја заплаши“ земјата. Овој потег е дел од пошироката стратегија на администрацијата на Трамп за засилување на притисокот врз Куба, особено по случувањата во Венецуела и апсењето на претседателот Николас Мадуро. Американските власти ја обвинуваат Хавана за соработка со непријателски актери, вклучително и Иран и групи како Хезболах. Вашингтон со години бара од Куба да го отвори своето државно стопанство, да исплати обештетување за национализиран имот и да спроведе демократски избори. Од друга страна, кубанските власти остануваат на ставот дека нивниот социјалистички систем не е предмет на преговори.Новите санкции дополнително ги заоструваат односите меѓу двете земји и отвораат ризик од пошироки економски последици, не само за Куба туку и за меѓународните компании што работат со неа.

Свет | пред 4 седмици

Европската Унија со реакција на новата одлука на Трамп

Претседателот на Комитетот за трговија на Европскиот парламент, Бернд Ланге, изјави дека најавата на американскиот претседател Доналд Трамп за зголемување на царините за автомобили од Европската Унија покажува дека САД не се доверлив трговски партнер.„Последниот потег покажува колку е непредвидлива американската страна“, изјави Ланге, додавајќи дека таквиот пристап не е начин на кој се третираат блиските партнери. Тој нагласи дека Европската Унија ќе одговори „со јасност и решителност“, потпирајќи се на сопствената економска сила.Ланге оцени дека однесувањето на Трамп е неприфатливо и потсети дека ЕУ се придржувала до трговскиот договор постигнат со САД минатата година во Шкотска, со кој биле утврдени царини од 15 отсто на најголемиот дел од европските производи, со цел да се избегне поголем трговски конфликт.Според него, САД повеќепати го прекршиле договорот, вклучително и преку воведување повисоки царини за повеќе од 400 производи што содржат челик и алуминиум.Реакцијата доаѓа откако Трамп најави дека неговата администрација ќе ги зголеми царините за автомобили и камиони од ЕУ на 25 отсто, обвинувајќи го Брисел за непочитување на трговските договори. Овој потег, според оценките, може дополнително да ги заостри трговските односи меѓу САД и Европската Унија, особено во автомобилската индустрија.

Свет | пред 4 седмици

Белата куќа одби да коментира за новиот ирански предлог

Белата куќа во петокот соопшти дека нема да открива детали од приватните дипломатски разговори, откако беше поставено прашање за нов ирански предлог за продолжување на преговорите со САД, кој бил доставен преку посредници од Пакистан.Портпаролката Ана Кели изјави за „Ројтерс“ дека администрацијата не споделува детали од приватни дипломатски контакти, додавајќи дека американскиот претседател Доналд Трамп останува јасен во ставот дека Иран не смее да поседува нуклеарно оружје и дека разговорите продолжуваат со цел да се обезбеди краткорочна и долгорочна национална безбедност на САД.Според иранската државна агенција ИРНА, Техеран доставил нов предлог за продолжување на преговорите со САД со цел трајно завршување на конфликтот. По речиси 40 дена размена на воздушни напади меѓу Израел, САД и Иран, прекинот на огнот стапи на сила на 8 април, но мировните преговори останаа во застој.Досега е одржана само една рунда разговори, на 11 април во Пакистан, која не донесе резултат. Во меѓувреме, според извештаите, ситуацијата околу Ормускиот теснец останува напната, додека Вашингтон одржува ограничувања кон иранските пристаништа.Претходно оваа недела, Трамп одби претходен ирански предлог, кој, според „Аксиос“, предвидувал одложување на разговорите за нуклеарното прашање, што останува клучна точка на спор меѓу САД, Израел и Иран.

Свет | пред 4 седмици

Трамп најави царини од 25% за автомобили и камиони од ЕУ

Американскиот претседател Доналд Трамп најави дека неговата администрација веќе следната недела ќе ги зголеми царините за автомобили и камиони од Европската Унија на 25 отсто, обвинувајќи го Брисел дека не го почитува претходно договорениот трговски договор.Станува збор за нов потег, кој би можел дополнително да ги заостри трговските односи меѓу САД и ЕУ, особено во автомобилскиот сектор.Во својата објава, Трамп наведе дека договорот јасно предвидува оти нема да има царини за возила произведени во фабрики во САД. Тој додаде дека во моментов се градат голем број фабрики за автомобили и камиони, со инвестиции поголеми од 100 милијарди долари, што, како што рече, претставува историски рекорд.Трамп порача дека тие фабрики, во кои ќе работат американски работници, наскоро ќе бидат отворени, нагласувајќи дека „никогаш досега не се случило нешто слично“ во американската индустрија.

Свет | пред 4 седмици

Трамп се закани со повлекување на американските војници од Италија и Шпанија

Американскиот претседател Доналд Трамп се закани со повлекување на американските војници од Италија и Шпанија, само еден ден откако изјави дека размислува за намалување на бројот на војници стационирани во Германија, пренесува „Гардијан“.Заканата кон Германија следуваше откако германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека САД биле „понижени“ од Иран, како и по повеќенеделните критики на Трамп кон сојузниците од НАТО поради, како што наведе, недоволната поддршка за повторно отворање на Ормускиот теснец.Шпанскиот премиер Педро Санчез од самиот почеток се спротивставува на американско-израелските воени активности против Иран, додека Рим се обидуваше да балансира до крајот на март, кога одби да дозволи користење на воздушна база на Сицилија за американски авиони што пренесувале оружје.На прашање дали размислува за повлекување на војниците од Италија и Шпанија, Трамп одговори дека тоа е можно, додавајќи дека овие земји, според него, не дале доволна поддршка.Италијанскиот министер за одбрана, Гвидо Крозето, изјави дека не ги разбира мотивите на Трамп и ги отфрли обвинувањата дека Италија не помогнала, особено во делот на поморската безбедност. Тој нагласи дека европските бродови не го користеле Ормускиот теснец на начинот што го тврди Трамп и дека Италија понудила учество во мисии за заштита на пловидбата.Во Италија се распоредени околу 13.000 американски војници во неколку бази, додека Шпанија засега нема официјална реакција. Сепак, Мадрид претходно одби да дозволи користење на заеднички воени бази за напади врз Иран и беше меѓу најгласните критичари на американската политика во рамки на Европската унија.Според податоците, на крајот од минатата година во Европа биле стационирани околу 68.000 американски војници, од кои повеќе од половината – околу 36.400 – во Германија.

Свет | пред 4 седмици

Нова надеж за договор меѓу Иран и САД, но главниот спор може да го сруши процесот

Иран испрати нов предлог за продолжување на преговорите со САД, во обид да се придвижи процесот што со недели е во застој, но без јасни сигнали дека договор е блиску.Според иранската државна агенција ИРНА и повеќе извори, Техеран го доставил предлогот преку посредници од Пакистан. Деталите не се објавени, но станува збор за уште еден обид да се најде решение за ставање крај на конфликтот.Веста влијаеше и на енергетските пазари, при што цените на нафтата бележат пад по претходниот раст предизвикан од блокадата на Ормускиот теснец – клучна рута низ која поминува околу 20 проценти од светските резерви на нафта и гас.Иако новиот предлог покажува дека дијалогот не е целосно прекинат, останува нејасно дали ги адресира главните точки на спор. Претседателот на САД, Доналд Трамп, претходно одбил ирански предлог со кој се барало одложување на разговорите за нуклеарната програма и фокусирање на укинување на поморската блокада во Ормускиот теснец.Вашингтон инсистира нуклеарното прашање да се решава веднаш. Предлозите доставени од американскиот пратеник Стив Виткоф вклучуваат барања Иран да не преместува збогатен ураниум од погодените постројки и да не ги обновува активностите на тие локации за време на преговорите – прашање што останува главна пречка.Во меѓувреме, неизвесна останува и судбината на Ормускиот теснец. Иран го држи затворен, додека американската морнарица го блокира извозот на иранска нафта. Иранскиот врховен лидер Мојтаба Хамнеи порача дека Техеран ќе ја задржи контролата врз овој стратешки премин, што предизвикува остри реакции кај сојузниците на САД во регионот.Советникот на претседателот на Обединетите Арапски Емирати, Анвар Гаргаш, предупреди дека не може да се има доверба во еднострани решенија од Иран по, како што рече, „агресијата врз соседните земји“.И покрај тоа што примирјето е во сила од 8 април, по речиси 40 дена израелски и американски воздушни напади врз Иран и возвратни удари од Техеран, тензиите не стивнуваат. Преговорите заглавија уште по првата рунда одржана на 11 април во Пакистан.Иран веќе ја активирал противвоздушната одбрана, проценувајќи можност за ограничен американски напад, по што би следел поширок одговор. Од Иранската револуционерна гарда предупредија дека секој нов напад би довел до „долготрајни и болни удари“ врз американски цели во регионот.Во меѓувреме, администрацијата на Трамп се соочува со рокови според Законот за воени овластувања, додека во Белата куќа се разгледуваат различни сценарија – од засилена блокада и дипломатски решенија, до можни воени операции за отворање на Ормускиот теснец за трговски сообраќај.И покрај размената на предлози, и двете страни предупредуваат дека брз напредок не се очекува. САД повторуваат дека нема да дозволат развој на нуклеарно оружје, додека Иран тврди дека неговата програма е исклучиво цивилна.Новиот предлог остава простор за продолжување на разговорите, но без решавање на клучните спорови, особено околу нуклеарната програма и контролата врз Ормускиот теснец, постои ризик застојот да продолжи и дополнително да се продлабочи.

Свет | пред 4 седмици