ПОЛСКА

Нов спор меѓу Варшава и Киев: Полска бара одземање на орденот на Зеленски

Полскиот претседател Карол Навроцки најави дека ќе покрене постапка за одземање на највисокото полско државно одликување на украинскиот претседател Володимир Зеленски, по одлуката на Киев една украинска воена единица да го добие почесниот назив „Херои на УПА“.Според полскиот портал „Онет“, Навроцки изјавил дека предложил ова прашање да биде ставено на дневен ред на седницата на комисијата за Орденот на Белиот орел, закажана за 8 јуни.„Предложив една од точките да биде одземање на одликувањето на претседателот Володимир Зеленски“, изјавил Навроцки пред новинарите.Спорот избувна откако Зеленски одлучи елитната украинска единица „Север“ да го носи почесниот назив „Херои на УПА“, односно Украинска востаничка армија.Навроцки оцени дека ваквата одлука ѝ дава аргументи на руската пропаганда и дополнително ги продлабочува историските тензии меѓу Полска и Украина.„Претседателот Зеленски ѝ обезбеди најдобар материјал и многу кислород на руската пропаганда“, изјави полскиот претседател.Реагираше и полското Министерство за надворешни работи, од каде соопштија дека одлуката на Киев „го навредува сеќавањето на жртвите на таа организација и го поткопува дијалогот меѓу двата народа“.Зеленски, пак, претходно изјави дека одлуката има цел да ги обнови „историските традиции на националната армија“ и да ја признае улогата на единицата во одбраната на независноста и територијалниот интегритет на Украина.Орденот на Белиот орел му беше доделен на Зеленски во 2023 година од тогашниот полски претседател Анджеј Дуда, како признание за одбраната на Украина од руската инвазија и за блиското партнерство меѓу Варшава и Киев.Според полските закони, државно одликување може да биде одземено доколку се утврди дека добитникот извршил дела што го прават недостоен за таа чест, но за таква одлука е потребна формална постапка и одобрување од полскиот премиер.

Свет | пред 6 дена

Полска доби зелено светло од САД за производство на ракети за системот „Патриот“

Полска доби прелиминарно одобрување од американскиот Стејт департмент за започнување домашно производство на ракетите PAC-3 MSE, клучни за противвоздушниот систем „Патриот“.Веста денеска ја соопшти заменик-министерот за одбрана на Полска, Цезари Томчик, оценувајќи дека станува збор за можен пресврт во долгогодишните напори на Варшава да воспостави производство на напредно оружје на своја територија.Томчик изјави дека американските претставници го промениле ставот по разговорите во Вашингтон.„Американците првично беа скептични дека Полска може да произведува ракети PAC-3 за „Патриот“, но сега сè е отворено и добивме начелно одобрување“, рече тој.Доколку планот се реализира, Полска значително ќе ја зајакне својата улога во одбранбениот синџир на снабдување на НАТО, во време кога САД се обидуваат да ги надополнат сопствените резерви и да ја зацврстат воената присутност во Европа.Воедно, тоа би претставувало и значително отстапување од досегашната американска политика на ограничено пренесување производствени капацитети за чувствителни технологии од противвоздушната одбрана.Полска во последните години стана еден од најголемите европски купувачи на американска воена опрема, набавувајќи системи „Патриот“, тенкови „Абрамс“, хеликоптери „Апачи“ и ракетни системи HIMARS.Според Томчик, разговорите со САД не се однесуваат само на ракетите за „Патриот“, туку и на можноста Полска да произведува далекуметна муниција за HIMARS и ракети „Хелфајр“ за хеликоптерите „Апачи“.Одлуката на Вашингтон доаѓа во период кога побарувачката за ракетите PAC-3 MSE значително расте поради воената помош за Украина, зголемените набавки од европските сојузници и обновувањето на американските резерви.Според порталот Defence24, моменталното годишно производство изнесува околу 700 ракети, а САД планираат значително зголемување на капацитетите до крајот на деценијата.Полска во меѓувреме сè погласно инсистира странските воени набавки да придонесат за развој на домашната индустрија, наместо за создавање долгорочна зависност од странски производители.

Свет | пред 1 седмица

(Фото) Едно лице загина, патнички воз излета од шините по судир со камион во Полска

Едно лице загина, а повеќе лица се повредени во тешка железничка несреќа што денеска се случи во западна Полска, кога патнички воз удри во камион на железнички премин, по што излета од шините.Според полските служби за итни интервенции, загинал возачот на камионот.Несреќата се случи во близина на градот Рогозно, во регионот Велкополска, на железничката линија што го поврзува градот со Познањ.Полицискиот портпарол Кшиштоф Ползин изјави дека станува збор за сериозна несреќа и посочи дека судирот се случил на необезбеден железнички премин во селото Гарбатка.По ударот, камионот се запали, а возот кратко потоа излета од шините.Портпаролот на локалната противпожарна служба Марцин Халаш информираше дека неколку патници се здобиле со полесни повреди, а едно лице било пренесено во болница.На местото на несреќата интервенирале шест екипи на итната помош, 14 противпожарни единици и медицински хеликоптер.

Свет | пред 1 седмица

Полска ги доби првите борбени авиони Ф-35 од САД

Полска оваа недела ја доби првата испорака на борбени авиони Ф-35 од САД, со што значително ги засилува своите одбранбени капацитети на источното крило на НАТО.Првите три авиони слетаа во петокот во воздухопловната база Ласк.Полскиот министер за одбрана, Владислав Косинијак-Камиш, ги нарече авионите „нови чувари на полското небо“.„Ова се првите борбени авиони од петта генерација на источното крило на НАТО, кои можат да откријат закани пред самите да бидат забележани“, порача министерот.Полска од САД нарача вкупно 32 повеќенаменски борбени авиони Ф-35, произведени од Lockheed Martin. Договорот беше потпишан во 2020 година, а целосната испорака се очекува да заврши до 2030 година.Ф-35 важат за едни од најнапредните борбени авиони во арсеналот на земјите членки на НАТО. Во Европа, покрај Полска, ги користат и Германија, Обединетото Кралство, Норвешка, Италија и други сојузници.

Свет | пред 1 седмица

Чешкиот претседател бара НАТО да „покаже заби“ кон Русија

Петр Павел го повика НАТО да „покаже заби“ како одговор на, како што рече, постојаните руски тестирања на решителноста на Алијансата на нејзиното источно крило.Говорејќи во Прага, Павел предложи низа мерки, меѓу кои исклучување на руските банки од глобалниот финансиски систем, прекин на интернет и соборување летала што го нарушуваат воздушниот простор на земјите членки.„Русија, за жал, не разбира убави зборови. Главно го разбира јазикот на силата“, изјави Павел.Поранешниот генерал и поранешен претседател на Воениот комитет на НАТО предупреди дека Москва со години намерно дејствува „под прагот“ на член 5 од НАТО, кој предвидува колективна одбрана во случај на напад врз една членка.Павел рече дека руски воени претставници во минатото дури и се потсмевале на бавноста на НАТО во донесувањето одлуки.Неговите изјави доаѓаат по серија инциденти со беспилотни летала над Естонија, Латвија и Литванија.Чешкиот претседател исто така ја критикуваше Европа дека нема јасна стратегија кон Русија и оцени дека европските држави премногу чекаат потези од САД.Тој смета дека Русија сè уште е во тешка позиција и дека Западот треба да изврши „финален притисок“ со санкции за да ја принуди Москва на преговори за мир во Украина.

Свет | пред 1 седмица

Конфузија во НАТО: Трамп зборува за повлекување, па најави испраќање војници во Полска

Американскиот претседател Доналд Трамп предизвика нова конфузија кај сојузниците во НАТО, откако најави дека САД ќе испратат дополнителни 5.000 војници во Полска – само неколку дена по најавите за намалување на американското воено присуство во Европа.Одлуката ги затекна и европските партнери и дел од Пентагон, бидејќи администрацијата на Трамп претходно соопшти дека планира повлекување на околу 5.000 американски војници од европскиот континент.„Врз основа на успешниот избор на актуелниот претседател на Полска, Карол Навроцки, кого со гордост го поддржав, и нашиот однос со него, со задоволство објавувам дека САД ќе испратат дополнителни 5.000 војници во Полска“, напиша Трамп на „Трут соушл“.Навроцки, кој беше избран со поддршка на националистичката партија „Право и правда“, важи за близок сојузник на Трамп и често е во судир со проевропскиот полски премиер Доналд Туск.Во исто време, Трамп и Пентагон во изминатите недели најавуваа повлекување на најмалку 5.000 американски војници од Германија, по критиките што германскиот канцелар Фридрих Мерц ги упати кон американската политика во однос на Иран.Минатата недела беше стопирано и распоредувањето на околу 4.000 американски војници од Втората оклопна бригада во Полска. Американски медиуми објавија дека одлуката била дел од планот за намалување на военото присуство во Европа.Републиканскиот конгресмен Дон Бејкон изјави дека полските власти биле „целосно затечени“ од ваквите потези.„Срамота е за нашата држава тоа што ѝ го направивме на Полска“, рече Бејкон.Од Пентагон засега нема јасно објаснување дали новите 5.000 војници ќе бидат дополнителни сили, замена за претходно откажаното распоредување или дел од поширока ротација на трупи во Европа.Американски одбранбени претставници неофицијално признаваат дека и самите не знаат што точно значи новата објава на Трамп.„Последните две недели ги поминавме обидувајќи се да реагираме на првата одлука. Ни ние не знаеме што значи ова“, изјавил еден американски функционер за медиумите.Во меѓувреме, државниот секретар Марко Рубио отпатува во Шведска на состанок со министрите за надворешни работи на НАТО, каде европските партнери бараат објаснување за честите и непредвидливи промени во американската политика кон Европа и НАТО.

Свет | пред 2 седмици

Сајбер нападите пораснале за 140 отсто: Полска инвестира 1,2 милијарди евра во сајбер безбедност

Полска официјално го започна развојот на сопствена безбедна енкриптирана апликација за комуникација наменета за државните институции, откако Владата во Варшава изрази загриженост поради растечките сајбер закани и обидите за компромитирање на апликацијата Сигнал кај државните службеници.Оваа одлука претставува дел од новата поширока стратегија на официјална Варшава за зајакнување на дигиталната безбедност и намалување на зависноста од странски технолошки платформи.Неодамна полските служби за сајбер безбедност предупредија за софистицирани phishing („фишинг“) кампањи насочени против политичари, безбедносни агенции и државни службеници.Напаѓачите се претставувале како техничка поддршка за апликацијата Сигнал или користеле лажни веб-страници за да ги наведат корисниците да ги поврзат своите сметки со компромитирани уреди, при што хакерите можеле да пристапат до приватни разговори, контакти и други чувствителни податоци.Иако апликацијата Сигнал и понатаму важи за една од најбезбедните апликации за шифрирана комуникација, полските власти оценуваат дека проблемот не е во самата енкрипција на апликацијата, туку во човечкиот фактор и можноста за таканаречен „социјален инженеринг“.Поради тоа, Владата им препорача на државните институции да преминат на домашно решение развиено под контрола на националните безбедносни структури.Новата апликација е развиена со поддршка на полски технолошки и истражувачки институции, а првенствено ќе ја користат државната администрација, безбедносните служби и организациите вклучени во националниот систем за сајбер заштита.Полските власти тврдат дека домашната апликација ќе овозможи поголема контрола врз серверите, безбедносните стандарди и процесите за автентикација на корисниците.Полска во последните години стана една од најактивните европски држави кога станува збор за инвестиции во сајбер безбедност. Земјата има клучна логистичка улога во поддршката на Украина, поради што често е цел на сајбер напади и хибридни операции.Полските официјални претставници повеќепати предупредуваа за активности на групи поврзани со Русија и Белорусија, кои ги таргетираат државните мрежи, медиумите и критичната инфраструктура.За оваа година Варшава најави рекордни инвестиции во сајбер безбедност, проценети на околу 1,2 милијарди евра.Според податоците на полските институции, бројот на регистрирани сајбер инциденти во текот на минатата година пораснал за повеќе од 140 проценти.Одлуката на Полска за развој на национална комуникациска платформа се вклопува и во поширокиот европски тренд за зајакнување на дигиталниот суверенитет.Сè повеќе европски држави настојуваат клучните комуникациски и безбедносни системи да ги држат под домашна контрола, особено во време на зголемени геополитички тензии и растечки сајбер закани од хакерски напади.

Магазин | пред 2 седмици

Уапсен 19-годишник осомничен за серија кражби од над 11.000 евра во Полска

Полициските службеници од Осиек завршија криминалистичка истрага против 19-годишник од подрачјето на Барања, кој е осомничен дека годинава извршил серија кривични дела во Осиек.Како што соопшти Полициската управа осечко-барањска, младиот човек се товари за кражби, оштетување имот, неовластено користење возила и тешки кражби со провалување, а вкупната штета надминува 11.000 евра.Според полицијата, 19-годишникот украл три велосипеди и двапати провалил во разладна витрина на пекара.Исто така, се сомничи дека украл два автомобили со кои се возел, а возилата подоцна биле пронајдени на други локации.На товар му се става и оштетување на еден автомобил, како и оштетување на фасадите на повеќе станбени згради во улицата „Кашиќева“ во Осиек.По завршувањето на истрагата, што ја спровеле службеници од Првата полициска станица Осиек со испоставата Чепин и Втората полициска станица Осиек, против осомничениот ќе биде поднесен посебен извештај до Општинското државно обвинителство во Осиек.

Свет | пред 2 седмици

Голем шумски пожар во Полска: изгорени над 200 хектари шума, пилот загина при пад на авион за гаснење на пожарот

Во голем шумски пожар во заштитената шума Солска во источна Полска загина еден пилот, а повеќе од 200 хектари шума се изгорени, соопштија локалните власти. Инцидентот се случил за време на интервенција на противпожарни екипи, кога се урнал авион за гаснење пожар, пренесуваат полски медиуми.Несреќата се случила во вторник попладне во близина на селото Козаки во округот Билгорај, додека копнените и воздушните единици се обидувале да го стават под контрола огнот што брзо се ширел поради сувото време и густата вегетација. Полските власти соопштија дека во овој момент нема индиции дека пожарот бил подметнат, а истрагата за причините за несреќата и падот на авионот е во тек.Министерот за внатрешни работи на Полска, Марчин Кирвински, изјави дека земјата се соочува со екстремно сушен период, што значително го отежнува гаснењето на пожарите. Тој предупреди дека четинарските шуми се особено подложни на брзо ширење на огнот.Во акцијата за гаснење се вклучени повеќе од 400 пожарникари, како и хеликоптери, меѓу кои и воени летала, кои помагаат од воздух во контролата на огнената стихија. Според првичните процени, пожарот зафатил меѓу 200 и 250 хектари шума.И покрај размерите на пожарот, засега нема потреба од евакуација на населението, бидејќи најблиските населени места се наоѓаат на поголема оддалеченост од загрозената зона. Сепак, Регионалниот центар за безбедност упати итно предупредување до жителите во поширокото подрачје да ги затворат прозорците, да избегнуваат престој на отворено и да бидат подготвени за евентуална евакуација.Пожарникарските екипи продолжуваат со интервенција, а исходот од наредните часови ќе биде клучен за ставање на огнот под контрола.

Свет | пред 4 седмици

Европа ја зајакнува одбраната: Заеднички нуклеарни вежби на Франција и Полска

Емануел Макрон и полскиот премиер Доналд Туск разговарале за можноста за заеднички воени вежби како дел од француските напори да ги вклучи сојузниците во својата нуклеарна стратегија за одвраќање.Средбата се одржала во Гдањск и доаѓа во период кога во Европа се засилуваат дебатите за зајакнување на заедничката одбрана и намалување на зависноста од надворешни безбедносни гаранции.Франција е единствената нуклеарна сила во Европската унија, а Макрон најавил „нова фаза“ во која европските партнери би можеле да имаат поширока улога во концептот на одвраќање, вклучително и преку заеднички вежби.Полска покажува интерес за ваквата соработка, особено во контекст на безбедносните закани од Русија, иако официјално останува надвор од американскиот нуклеарен систем за споделување.Во разговорите се споменала и можноста француски борбени авиони, вооружени со нуклеарни капацитети, да бидат распоредени на територии на сојузнички држави, иако Франција инсистира конечната контрола врз нуклеарното оружје да остане исклучиво во Париз.И покрај симболичната чувствителност на темата, двете страни нагласиле дека целта е зајакнување на европската безбедносна архитектура и поголема координација во одбранбеното планирање.

Свет | пред 1 месец

Советник на полскиот претседател: Трамп ја премина границата, ги навреди сите католици

Висок советник на полскиот претседател, Карол Навроцки, го обвини американскиот претседател Доналд Трамп дека ги навредил католиците, по неговите изјави упатени кон папата и објавата на социјалните мрежи во која се прикажува во религиозен контекст.Советникот Славомир Сенкјевич оцени дека објавите на Трамп претставуваат „пречекорување на сите граници“ и навреда за поглаварот на Католичката црква, а со тоа и за верниците.Тој нагласи дека ваквите пораки предизвикуваат политички и верски чувствителни реакции во Полска, една од најкатоличките земји во Европа.Контроверзата следува по претходни критики на Трамп кон папата Лав XIV, поврзани со неговиот став за американските воени акции и меѓународната политика.Иако полскиот претседател Навроцки досега не се изјаснил директно за последниот случај, неговиот политички табор е познат по блиските односи со Трамп и неговата администрација.

Свет | пред 1 месец

Туск жестоко по Трамп: „Ова звучи како план од соништата на Путин“

Полскиот премиер Доналд Туск остро реагираше на најновите изјави на американскиот претседател Доналд Трамп поврзани со НАТО, Русија и војната во Украина, оценувајќи дека таквата насока на политика директно му оди во прилог на Кремљ.„Закана со распад на НАТО, попуштање на санкциите кон Русија, голема енергетска криза во Европа, запирање на помошта за Украина и блокада на заемот за Киев од страна на Орбан – сето тоа изгледа како план од соништата на Владимир Путин“, изјави Туск.Реакцијата доаѓа во момент на засилени тензии меѓу западните сојузници, при што реториката и потезите на Вашингтон предизвикуваат загриженост во дел од европските престолнини за долгорочната стабилност на трансатлантската безбедносна архитектура.Во текстот се наведува дека Трамп повторно го довел во прашање значењето на НАТО, опишувајќи го како „хартиен тигар“ и посочувајќи дека сериозно размислува за можноста САД да излезат од алијансата. Ваквите пораки, според оценките што се пренесуваат, се примени со вознемиреност во Европа, каде НАТО се гледа како клучна гаранција за безбедноста, особено во контекст на руската агресија врз Украина.Дополнително, се посочува дека американската администрација неодамна укинала дел од нафтените санкции кон Русија, образложувајќи го потегот со енергетската криза поврзана со американско-израелската војна против Иран. Во истиот контекст се споменува и притисок врз Киев да прифати компромисни решенија, што, според полските и балтичките грижи, може да ја засили позицијата на Москва.Туск во својата порака го вклучува и унгарскиот премиер Виктор Орбан, наведувајќи ја блокадата на важни финансиски пакети за Украина во рамки на Европската унија како уште еден фактор што ја продлабочува поделбата и ја слабее кохезијата на западниот одговор.Како дополнителен притисок се истакнува и енергетската нестабилност во Европа, која се влошува поради нарушувања на пазарите на нафта и гас и тензии поврзани со Блискиот Исток и Ормутскиот теснец. Според пораката што се пренесува, секое олеснување на санкциите кон Русија или разнишување на сојузништвата би можело дополнително да ја усложни европската позиција.Севкупно, настапот на Туск се толкува како предупредување дека спојот од американски сигнал за повлекување, европски внатрешни блокади и енергетска несигурност создава сценарио во кое Русија би добила стратешка предност.

Свет | пред 2 месеци

Полска го засилува надзорот на небото со нови радари поради растечките тензии во регионот

Полската агенција за воздушна навигација PANSA пушти во употреба два нови радарски системи со цел да го подобри надзорот на воздушниот простор и оперативната безбедност, во рамки на пошироките напори за зајакнување на одбранбените капацитети на земјата во услови на зголемени регионални тензии, објави Reuters.Како членка на NATO, Полска редовно подига свои и сојузнички борбени авиони како одговор на руските воздушни напади врз цели во Украина. Во изминатите години се регистрирани повеќе нарушувања на полскиот воздушен простор. Минатиот септември бил забележан упад на дваесетина дронови за кои Варшава тврди дека биле руски, како и серија балони од Белорусија, за кои се смета дека служеле за тестирање на системите на Алијансата за откривање закани.Новите радари се поставени во близина на Катовице и Пултуск и претставуваат дел од инвестициски план вреден 1,4 милијарди злоти, кој ќе се реализира во периодот од 2024 до 2029 година. Според агенцијата, новата технологија ќе овозможи попрецизна комуникација меѓу воздухопловите и контролата на летање.Сите радарски податоци ќе се споделуваат со полската армија, што е клучен сегмент од стратегијата за зајакнување на безбедноста. Од агенцијата нагласуваат дека, покрај контролата на цивилниот воздушен сообраќај, се развива и цивилно-воена соработка, со што се создаваат алатки за флексибилно управување со воздушниот простор во случај на потреба од воени операции.

Свет | пред 2 месеци

Пoлска планира забрана социјални мрежи за деца под 15 години

Полска планира да воведе закон со кој на децата помлади од 15 години ќе им се забрани користење на социјалните мрежи, а платформите ќе бидат одговорни за проверка на возраста на корисниците, најави министерката за образование Барбара Новацка, пишува Reuters.Владејачката Граѓанска коалиција денеска ќе го претстави нацрт-законот кој предвидува казни за платформите кои ќе останат достапни за помлади корисници. Новацка додала дека законот би можел да стапи на сила на почетокот на 2027 година.„Го гледаме влијанието врз менталното здравје на децата и младите, како и падот на нивните интелектуални способности“, изјавила Новацка, напоменувајќи дека се уште се расправа за висината на казните за компаниите.Неколку европски влади, вклучувајќи Данска, Грција, Франција, Шпанија и Велика Британија, разгледуваат слични ограничувања поради тврдења дека социјалните мрежи се штетни или создаваат зависност кај малолетниците. Британската влада во јануари објави дека разгледува ограничувања за заштита на децата на интернет, откако Австралија во декември воведе слични закони.

Свет | пред 3 месеци

Европа ги заострува препораките за патување во Иран: Доналд Туск предупреди на можен судир по засиленото американско воено присуство

Полска денеска ги повика своите државјани итно да го напуштат Иран поради наглото засилување на американското воено присуство на Блискиот Исток, што ги зголеми стравувањата од директен судир со Техеран, објави „Политико“.Полскиот премиер Доналд Туск изјави дека граѓаните под никакви околности не треба да патуваат во Иран и апелираше веднаш да ја напуштат земјата. Тој предупреди дека можноста за евакуација може брзо да се затвори и дека во рок од неколку часови таква опција можеби веќе нема да биде возможна.Предупредувањето доаѓа во момент кога администрацијата на Доналд Трамп сигнализира подготвеност за можна ескалација. Во изминатите недели, Соединетите Американски Држави распоредија две ударни групи носачи на авиони – USS Abraham Lincoln и USS Gerald R. Ford – заедно со десетици напредни борбени авиони и придружна опрема во регионот.Во исто време, во Женева продолжуваат нуклеарните разговори меѓу САД и Иран, додека тензиите растат и поради бран антивладини протести. Околу 250.000 луѓе се собраа во Минхен на 14 февруари по повик на прогонетиот опозициски лидер Reza Pahlavi, а паралелни протести се одржаа и во Торонто и Лос Анџелес.Полската препорака следува по слични предупредувања од Италија, Германија и Шпанија, како и од Кипар, кој ја подигна својата препорака на највисоко ниво, со порака граѓаните веднаш да ја напуштат земјата. Европските влади постепено ги менуваат препораките од „избегнувајте патување“ во „заминете“, додека американските сили се концентрираат во Персискиот Залив.

Свет | пред 3 месеци

Дрон се урна во полски воен комплекс, започната истрага

Полската воена полиција истражува пад на дрон од непознато потекло кој се урнал во рамките на воен комплекс на североистокот на земјата, само неколку метри од складиште за оружје. Инцидентот, кој властите го потврдија во понеделник, се случил на 28 јануари во Вториот радиоелектронски центар во Пшазњиш, град на околу деведесет километри северно од Варшава, јавува Anadolu.Според Radio Zet, дежурниот офицер во единицата забележал дрон како летa над базата, по што леталото изгубило контрола и се урнало во близина на складиштето за оружје. Војниците го обезбедиле дронот и го префрлиле во воената зграда за преглед. Портпаролот на врховниот командант на воената полиција изјавил дека воената полиција била известена и официјално започнала истрага, која вклучува обезбедување на леталото и земање изјави од сведоци.Овој инцидент се случува во време на растечка загриженост низ Полска и другите членки на НАТО поради неовластени активности на дронови во близина на клучна инфраструктура и воени објекти. Загриженоста особено се зголеми по руската инвазија на Украина и брзото ширење на евтина технологија за беспилотни летала.Во Германија и балтичките земји, безбедносните служби истражуваат повторливи набљудувања на неодредени дронови во близина на воени полигони, пристаништа и енергетски постројки, што буди страв од шпионажа и проверка на подготвеноста.Иако засега нема индикации дека инцидентот во Пшазњиш бил непријателски чин, официјалните лица не исклучуваат ниту еден сценарио, вклучувајќи грешка на операторот, технички дефект или намерно разузнавање. Полското Министерство за одбрана сè уште не дало јавен коментар за потеклото или типот на дронот, ниту за тоа дали бил опремен со уреди за снимање или друг товар.

Свет | пред 4 месеци

(Видео) Студен бран во Полска: Најмалку 38 лица загинаа од хипотермија

Заменик-министерот за внатрешни работи на Полска, Веслав Шчепански, изјави дека најмалку 38 лица починале од хипотермија во таа земја оваа зима, што е двојно повеќе во споредба со истиот период лани.Шчепански додаде дека се чекаат обдукциите на уште две тела и дека бројот на починати од хипотермија би можел да се зголеми на 40, пренесува агенцијата ПАП.Тој истакна и дека во истиот период 54 лица починале од труење со јаглерод моноксид.Шчепански наведе дека припадниците на итните служби, меѓу кои и околу 8.600 полицајци, пребаруваат напуштени објекти и засолништа во потрага по луѓе кои бараат засолниште од студот.Тој посочи дека низ целата земја се поставени специјални шатори со греење кои ќе работат 24 часа дневно, со цел да им се обезбеди засолниште на бездомниците.Шчепански синоќа најави дека Полска ја очекува најстудената ноќ во годината и дека температурите во поголемиот дел од земјата ќе се движат меѓу 20 и 30 степени под нулата.„Во Сувалки температурата може да падне и до минус 29 степени, но поради ветерот ќе се чувствува како минус 36 или 38“, изјави тој.

Свет | пред 4 месеци

Полска привремено ги затвори аеродромите во Жешов и Лублин поради воени летови

Аеродромите во Жешов и Лублин, на истокот од Полска, привремено ги прекинаа цивилните операции со цел да се овозможи непречено движење на воената авијација.Како што соопшти Полската агенција за услуги во воздушната навигација, одлуката е донесена поради потребата да се обезбеди слобода на дејствување на воените авиони, поради што летовите од и кон двата аеродрома се суспендирани до понатамошно известување.Мерката доаѓа во период на зголемени безбедносни тензии во регионот, откако Украина информираше дека Русија извршила ноќен напад врз Киев со балистички ракети и беспилотни летала, при што биле предизвикани пожари на инфраструктурни објекти.Градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, соопшти дека како последица на нападите, на левиот брег на градот дошло до прекин во снабдувањето со електрична енергија и вода.

Свет | пред 4 месеци

Полска се подготвува за најлошото: страв од нов судир и државна обука за преживување

Полска сè поотворено се подготвува за можни безбедносни закани од исток, а чувството дека опасноста од војна е реална и присутна е сè пораспространето меѓу населението. Инвазијата врз Украина во 2022 година, честите упади на дронови во полскиот воздушен простор и серијата саботажи поврзани со руските тајни служби создадоа атмосфера на постојано предупредување, пишува „Гардијан“.Цезари Прушко, 60-годишен Полјак, и натаму ги памети часовите по цивилна заштита од времето на комунистичка Полска. Тие, вели тој, биле дел од секојдневието, исто како и чувството дека војната може да се случи во секој миг. Оваа сабота, многу години подоцна, повторно ги обновува истите вештини – читање карти, користење заштитна опрема, палење оган – заедно со десетици граѓани во воена база крај Варшава. Обуката е дел од нов државен проект што до 2027 година треба да опфати 400.000 лица, од ученици до пензионери.„Живееме во најопасниот период по Втората светска војна“, изјави полскиот министер за одбрана Владислав Косиниак-Камиш, нагласувајќи дека секој граѓанин треба да знае како да се снајде во криза. Владата веќе го зголеми буџетот за одбрана на 4,8 проценти од бруто домашниот производ – далеку над просекот на останатите земји членки на НАТО. Се обновуваат стари засолништа, а новите објекти мора задолжително да имаат безбедносни простории. Полска започна и изградба на таканаречениот „источен штит“ долж границата со Белорусија и руската ексклава Калињинград.На неколку километри од белоруската граница, бригадниот генерал Роман Брудло од 9. оклопна бригада вели дека руската агресија врз Украина целосно ја променила безбедносната слика. „Мирното време заврши. Живееме во тежок и непредвидлив период“, истакна тој. Според Брудло, руските напади во иднина најверојатно ќе бидат хибридни – саботажи, дезинформации, притисоци – а не класичен напад со тенкови и војска.Капетан Карол Франковски раскажува за летните НАТО-вежби во Германија, каде неговиот тим учествувал во симулација на хибриден напад. „Моравме да реагираме како да е прогласена вонредна состојба, да комуницираме со граѓани, медиуми, локални власти“, објасни тој. Една од хибридните тактики, велат полските офицери, е насочување илегални миграции преку Белорусија, поради што бригадата секојдневно патролира со граничната служба.Мигрантската криза останува силна точка на поделба во Полска. Иако новата прогресивна влада на Доналд Туск ги критикуваше строгите мерки на претходната администрација, фокусот на заканата од Русија направи многу либерали да ги поддржат истите политики.Додека државата ги зацврстува границите, жителите во близина на Калињинград се обидуваат да живеат мирно. Пјотр Бартосјук, директор на средно училиште, смета дека неговиот град е помалку изложен од Варшава.„НАТО ни дава сигурност“, вели тој, уверувајќи дека Русија нема да ги нападне. Но младите, како 15-годишната Корнелија Бржежинска, се подготвени на сè. Таа учи во воено одделение и сака да се приклучи војската.„Ако дојде до напад, ќе ја бранам Полска. Тоа за мене не е прашање“, вели таа, стоејќи пред училиште на чиј ѕидови уште стојат траги од шрапнели од Втората светска војна.Додека денот на обука во базата завршува, Цезари Прушко објаснува дека истите вештини им ги предава и на своите вработени. „Многу млади пораснаа во мир, во Европска унија. Сакам да знаат што да прават ако некогаш дојде момент кога тоа ќе биде неопходно“, вели тој.Полска, заклучуваат аналитичарите, се наоѓа во историски миг во кој се обидува да ја надмине сопствената ранливост – овојпат преку подготвеност, застрашување и граѓанска мобилизација.

Свет | пред 5 месеци

Полски борбени авиони пресретнаа руски извидувач над Балтикот

Полските вооружени сили денеска соопштија дека борбени авиони MiG-29 пресретнале руски извидувачки авион Il-20, кој летал над меѓународниот воздушен простор на Балтичкото Море без поднесен план за лет и со исклучен транспондер.Военото соопштение наведува дека акцијата била изведена „брзо, ефикасно и безбедно“ благодарение на високата подготвеност на пилотите и функционалноста на системот за противвоздушна одбрана.„Заштитата на полското небо не е само обврска, туку и секојдневна мисија на нашите војници, кои со целосна посветеност ја чуваат безбедноста на земјата. Полските вооружени сили остануваат во постојана готовност да реагираат на секоја закана и да го заштитат суверенитетот на националниот воздушен простор“, се наведува во соопштението.Инцидентот се случил во меѓународниот воздушен простор, а засега Кремљ не се огласил, ниту пак за настанот известиле руските државни медиуми.

Свет | пред 7 месеци

Нова даночна реформа во Полска: семејствата со деца ослободени од данок на доход

Полскиот претседател го потпиша новиот закон за воведување нулта стапка на данок на доход за родители со најмалку две деца, мерка што треба да ја олесни економската состојба на семејствата и да ја поттикне потрошувачката и работната активност во земјата, јавува Euronews.Законот, предложен во август од Карол Навроцки, предвидува ослободување од данок за сите родители, старатели и згрижувачи чии годишни приходи по родител не надминуваат 140.000 злоти (околу 33.000 евра).Според пресметките на претседателската администрација, просечното полско семејство ќе има околу 1000 злоти (235 евра) повеќе месечно, но реалниот ефект ќе биде видлив дури со даночната пријава за 2026 година, што ќе се поднесува во 2027.Мерката е дел од поширокиот пакет „Даночен оклоп“, кој вклучува и намалување на ДДВ-то и укинување на данокот на капитална добивка — клучни ветувања од кампањата на Навроцки.Иако претседателската канцеларија тврди дека програмата ќе се финансира преку построги контроли во даночниот систем, економските експерти предупредуваат дека реформата најмногу ќе им користи на повисоките приходи.Според даночниот советник Пјотр Јушчик од inFakt, семејствата со ниски приходи, кои и онака плаќаат мал или никаков данок, ќе имаат минимална корист.Примерите покажуваат:семејство со месечен приход од 7000 злоти (1648 евра) ќе заштеди околу 93 евра месечно,оние со 12.000 злоти (2826 евра) ќе заштедат 215 евра месечно,најсиромашните ќе почувствуваат само 17 евра разлика,а семејствата под прагот на оданочување нема да имаат никаква промена.Јавните консултации во септември, во кои учествувале 476 лица, покажале висока поддршка од 76% за новиот закон, додека само 16% биле против. Повеќе од две третини од учесниците (66%) позитивно го оцениле и финансискиот ефект од реформата.Новата даночна мерка се гледа како еден од најамбициозните обиди на Полска да го поттикне наталитетот и потрошувачката, во време кога земјата се соочува со стареење на населението и забавен економски раст.

Свет | пред 7 месеци

(Видео) Најголемиот аеродром во Европа никнува во Полска: Капацитет од 34 милиони патници годишно

Во близина на Варшава се планира изградба на џиновски аеродром, кој би можел да го прими својот прв лет во 2032 година и ќе има капацитет да опслужува до 34 милиони патници годишно.По период на неизвесност поради политичките промени во Полска, познатото британско архитектонско студио Foster + Partners ги достави финалните планови за Централниот транспортен јазол (CPK – Centralny Port Komunikacyjny), со мали измени во однос на претходниот проект.Според најавите, градежните работи би требало да започнат во 2026 година, а првата фаза на аеродромот – со капацитет за 34 милиони патници годишно – треба да биде завршена до 2032 година, пренесува порталот Avio Press.Планираниот терминал ќе се простира на 450.000 квадратни метри и ќе може да прими до 11.000 патници на час. Во првата фаза ќе има 140 шалтери за пријавување и предавање багаж, а во подоцнежната изградба бројот ќе биде зголемен на 170.

Свет | пред 7 месеци

Тензија во регионот: Полска во највисока готовност по руските напади

Полска синоќа затвори два аеродрома и подигна борбени авиони како одговор на интензивен руски напад со ракети и дронови врз Украина, соопшти Оперативната команда на полската армија.Затворени се аеродромите во Љублин (на истокот) и во Жешов (југоисток), кој е едно од најважните логистички јазли за НАТО и главна точка за испорака на западна воена и хуманитарна помош кон Украина.Подигнати се борбените дежурни авиони, системите за противвоздушна одбрана и радарите се ставени во највисока борбена готовност. Овие мерки се превентивни, а силите се подготвени за итна реакција, се вели во соопштението.По низа инциденти во кои руски дронови и авиони го нарушија воздушниот простор на НАТО-членки, јавноста во Полска станува сѐ поодлучна.Анкета покажува дека 67% од населението во полска сметаат дека руските воени авиони треба да се соборат доколку ја повредат територијата на Полска, додека само 8,7% се против таква мерка.Во друга анкета објавена истиот викенд, 74% од испитаниците оценија дека американскиот претседател Доналд Трамп требало поодлучно да реагира на инцидентот од 10 септември, кога дваесетина руски дронови навлегоа во полскиот воздушен простор.Дополнителен шок предизвика изјавата на украинскиот претседател Володимир Зеленски дека на 10 септември Русија испратила дури 92 дрона кон Полска. Според него, мнозинството биле пресретнати и соборени од украинските сили уште над украинска територија.Претседателот на Белорусија, Александар Лукашенко, потврди дека дел од дроновите навистина полетале од белоруска територија.Полскиот премиер Доналд Туск и министерот за надворешни работи Радослав Шикорски изјавија дека Полска ќе соборува руски авиони и дронови доколку навлезат во нејзиниот воздушен простор.Сепак, Туск нагласи дека одлуките ќе се носат во координација со НАТО-сојузниците и само ако леталото се смета за реална закана, а не за грешка или провокација.

Свет | пред 8 месеци

Можно шпионирање и саботажа: Дронови над Шлезвиг-Холштајн

Министерството за внатрешни работи на германската покраина Шлезвиг-Холштајн соопшти дека во текот на ноќта се забележани дронови и се истражува нивната можно шпионирање и саботажа.Поради неодамнешните инциденти во Данска и други европски земји, Шлезвиг-Холштајн е во блиска и континуирана соработка со федералната влада и германските вооружени сили, изјави министерката за внатрешни работи на покраината, Сабине Цетерлин-Вак.Во последните недели, руски дронови биле забележани над Полска, каде повеќе од 20 борбени дронови ја преминале границата на 9 и 10 септември 2025 година, што довело до подигање на НАТО авиони, а неколку дронови биле соборени.Во Естонија, на 19 септември, три руски борбени авиони МиГ-31 незаконски влегле во воздушниот простор на земјата на 12 минути, предизвикувајќи итна интервенција на НАТО силите. Естонскиот министер за надворешни работи го оцени инцидентот како „непристојно дрски“, а Русија ги негираше сите намери.Во Данска, неодредени дронови биле забележани над аеродромите во Копенхаген и Олборг на 22 и 25 септември, предизвикувајќи привремено затворање и одложување на летови. Данската премиерка Мете Фредериксен ги оцени инцидентите како „најсериозен напад врз критична инфраструктура“ и ги поврза со руските активности во регионот. Иако данските власти не пронашле конкретни докази за вмешаност на Русија, дроновите ги нарекоа дел од „професионална акција“ и предупредија на висок ризик од саботажа.Инцидентите во Данска, Полска и Естонија се дел од поширока низа прекршувања на воздушниот простор во Европа, вклучувајќи ја и Романија, што доведе до повеќекратни повици од НАТО за консултации според Член 4 за безбедност. Русија ги отфрли сите тврдења за намерни инциденти како „неосновани“, но европските лидери ги гледаат како провокации кои ја тестираат издржливоста на Алијансата.НАТО го засили присуството на воздушните патроли на источниот дел на алијансата, со помош од Велика Британија, Франција и Германија, со цел спречување на понатамошна ескалација.

Свет | пред 8 месеци

Полската амбасада предупредува: Напуштете ја Белорусија веднаш

Полската амбасада во Минск издаде драматично предупредување до своите граѓани итно да ја напуштат територијата на Белорусија и да не чекаат понатамошно влошување на ситуацијата. Им се препорачува да користат сите достапни средства – комерцијални летови, автобуси или приватен превоз, бидејќи во случај на ненадејно затворање на границата евакуацијата може да стане многу тешка, па дури и невозможна.Оваа порака доаѓа само еден ден по повторното отворање на границата меѓу Полска и Белорусија, која беше блокирана речиси две недели. Полскиот премиер Доналд Туск предупреди дека преминот може повторно да се затвори доколку безбедносната состојба дополнително се влоши.Кризата започна во септември кога белорускиот КГБ го уапси полскиот католички монах, 27-годишниот Гжеѓож Гавела од Краков, обвинувајќи го за шпионажа поврзана со заедничките руско-белоруски воени вежби „Запад-2025“. Белоруската пропаганда тврди дека кај него бил пронајден „таен воен документ“, додека полската влада ги отфрла обвинувањата како апсурдна провокација. Премиерот Туск најави контрамерки против режимот на Александар Лукашенко.Воените вежби „Запад-2025“, одржани средината на септември, дополнително ги зголемија тензиите. Според официјалните податоци учествувале околу 13.000 војници, но западни извори проценуваат дека бројката достигнала и до 30.000. Поради тоа Полска ја затвори границата на 12 септември, а ја отвори дури на 25 септември, предупредувајќи дека ќе реагира на секоја нова провокација.Само еден ден по отворањето на границата, белорускиот претседател Александар Лукашенко итно отпатува во Москва на средба со рускиот претседател Владимир Путин, нагласувајќи дека „има низа регионални прашања“ за кои мора да се донесат одлуки до крајот на годината.Полската амбасада ги предупредува своите државјани дека во случај на повторно затворање на границата мора да користат премини преку Литванија и Летонија или директни летови од Минск. Граѓаните се советуваат да имаат подготвени документи и доволно финансиски средства за патување, бидејќи околностите можат многу брзо да се изменат.

Свет | пред 8 месеци