Прв Божиќ на папата Лав XIV - што е поразлично

Додека се подготвува за својот прв Божиќ како наследник на Свети Петар, папата Лав XIV сѐ појасно го исцртува сопствениот стил на водење на Римокатоличката црква, кој во многу сегменти се разликува од оној на неговиот претходник, Франциск. Новиот папа делува повоздржано и поформално, но тоа не значи дека е помалку подготвен јавно да говори за чувствителни теми како социјалната правда, сиромаштијата и миграциите.Според теолозите и ватиканските аналитичари, Лав XIV комуницира преку гестовите, облеката и начинот на присуство, за разлика од Франциск, чиј стил беше силно врзан за зборот и импровизацијата. Кај новиот папа, емоциите се пренесуваат преку изразот на лицето и продорниот поглед, а не преку спонтани говори и гестикулации.Како прв папа од Соединетите Американски Држави, Роберт Френсис Превост, избран на 8 мај, засега не направил радикални програмски отстапки од линијата на својот аргентински претходник. Сепак, неговите први потези укажуваат на поинституционален и методичен пристап. Тој сè уште не се вселил во Апостолската палата, но за разлика од Франциск, врати дел од традиционалните папски навики, вклучително и редовен ден за одмор, кој го минува во Кастел Гандолфо, папската летна резиденција во близина на Рим.На меѓународен план, Лав XIV досега реализираше само едно странско патување, во Турција и Либан, веќе договорено за време на понтификатот на Франциск. Токму таму стана видлива разликата во стилот: папата говореше емотивно, но воздржано, држејќи се до однапред подготвените говори и задржувајќи дистанца дури и во контактот со масата верници.За разлика од својот претходник, кој често даваше ексклузивни интервјуа, Лав XIV во првите седум месеци од понтификатот даде само едно. Сепак, воведе нова практика – кратки разговори со новинарите при враќање од одмор, при што не се двоуми да одговори директно и јасно. Во последните недели јавно го критикуваше и американскиот претседател Доналд Трамп, оценувајќи го односот кон мигрантите како „крајно непочитување“.Во Ватикан постои видливо задоволство од неговиот поголем респект кон институциите и одлуките засновани врз детално познавање на материјата. Дипломатски извори наведуваат дека оваа воздржаност се доживува како форма на почит кон луѓето и кон самата функција, особено во контраст со понекогаш импулсивниот карактер на Франциск.Лав XIV донесе и конкретни одлуки што означуваат преиспитување на дел од реформите во управувањето со Ватикан, а воедно врати и поголема формалност во папското облекување, повторно носејќи црвени плаштови и златно извезени штољи. Единствениот модерен детал што отстапува од традицијата е паметниот часовник на неговата рака, кој повремено се забележува под чипканиот ракав на белата папска одежда.Со тоа, папата Лав XIV испраќа порака за поинаков, посмирен, но самоуверен понтификат, во кој формата и институционалната стабилност одат рака под рака со јасни и недвосмислени ставови за клучните општествени прашања.

Свет | пред 4 месеци

Русија со закон им ги одзема домовите на избеганите и убиените Украинци

Со нова уредба донесена овој месец, рускиот претседател Владимир Путин практично ја легализира конфискацијата на имот на окупираните украински територии, овозможувајќи им на окупациските власти да одземаат станови и куќи што се прогласуваат за „без сопственик“. Во реалноста, станува збор за имот на луѓе кои избегале од војната или биле убиени за време на руската инвазија врз Украина.Според уредбата, сопственоста може да се докаже само лично и исклучиво со руски документи, односно со руски пасош, што за голем дел од Украинците е невозможно или опасно. На тој начин, илјадници луѓе остануваат без можност да го заштитат својот имот, додека нивните домови се прогласуваат за „без сопственост“ и се одземаат.Жителката на Мариупол, Ана Шевченко, за украинските медиуми изјавила дека е очајна бидејќи Русите ѝ го одземаат станот во кој ги чува сите спомени од детството. Таа вели дека не може да се врати, бидејќи би морала да земе руски пасош, а стравува и за сопствената безбедност поради нејзините проукраински ставови.Експертите наведуваат дека уредбата е само формално заокружување на процес што трае од самиот почеток на окупацијата. Според податоци од Мариупол, досега се одземени околу 5.000 станови, а бројката расте од 100 до 200 неделно. Во окупираните делови на Донецк, Луганск и Херсонската област, десетици илјади недвижности веќе се прогласени за „без сопственик“.Запленетиот имот, според прописите, може да им се додели на лица кои наводно ги загубиле своите домови, но и на руски државни службеници, припадници на безбедносните сили и администрацијата, како и на нови доселеници од Русија. Украински организации предупредуваат дека ваквата практика претставува дел од поширока политика на заменување на украинското население со руско, со цел трајна промена на демографската и политичката структура на окупираните подрачја.Многу Украинци се соочуваат со речиси невозможен избор: да останат под окупација за да го сочуваат домот или да заминат и ризикуваат да останат без сè. Новата уредба, според хуманитарните организации, дополнително ја продлабочува траумата на луѓето кои веќе ги изгубиле своите блиски и својата сигурност, претворајќи ја кражбата на имот во формално „законска“ практика.Како што предупредуваат активистите, Русија не само што секојдневно им ги одзема домовите на Украинците на окупираните територии, туку со ваквите уредби своите злосторства ги претвора во државна политика и ги прогласува за закон.

Свет | пред 4 месеци

Граѓаните ја плаќаат цената за енергетскиот колапс на Владата, ЕСМ во загуба од над 200 милиони евра, вели СДСМ

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија денеска оцени дека најавеното поскапување на електричната енергија претставува нов директен удар врз животниот стандард на граѓаните и е резултат на, како што наведуваат, криминални тендери и неспособно управување со енергетскиот сектор од страна на Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ.Според СДСМ, за само година и половина, актуелната власт и ресорната министерка Сања Божиновска ја довеле државната компанија ЕСМ до финансиски и производствен колапс. Опозицијата тврди дека производството на електрична енергија е на историски најниско ниво, при што од планираните околу 5.000 гигават-часови не се произведени ниту 3.000.Поради недоволното домашно производство, како што наведуваат од СДСМ, Владата била принудена да купува електрична енергија од увоз по значително повисоки цени. Наместо струја произведена во земјата по цена од 80 до 90 евра за мегават-час, се набавува увозна струја по цена од околу 140 евра за мегават-час, што директно се одразува врз сметките на граѓаните.Во соопштението, СДСМ дополнително обвинува дека зад ваквата состојба стојат сомнителни тендерски постапки и коруптивни практики, наведувајќи примери за голем број тендери доделени на поединечни фирми, како и високи исплати на компании со минимален број вработени. Според партијата, токму ваквите практики се една од причините за, како што велат, „дупка“ од околу една милијарда евра во државниот буџет.СДСМ наведува дека загубите на ЕСМ веќе изнесуваат 77 милиони евра, со проекција да надминат 100 милиони евра до крајот на 2025 година. Дополнително, компанијата се задолжила со околу 110 милиони евра кредити, што, според опозицијата, значи вкупен товар од околу 200 милиони евра кој на крајот го плаќаат граѓаните.Од СДСМ порачуваат дека токму овие финансиски загуби и, како што велат, „епската неспособност“ на власта се главната причина за поскапувањето на струјата, нагласувајќи дека одговорност мора да има и дека темата нема да биде затворена.

Македонија | пред 4 месеци

„Новото раководство“ на СДС е составено од стари и компромитирани кадри, вели владејачката партија

ВМРО-ДПМНЕ денеска остро реагираше „на обидите на СДС да го претстави своето ново партиско раководство како кадровска реформа и нов почеток“, оценувајќи дека таквата слика не одговара на реалноста. Според партијата, самото присуство на Венко Филипче како претседател на СДС и Андреј Жерновски како дел од раководството е доволен доказ дека во партијата нема суштинска промена.Од ВМРО-ДПМНЕ наведуваат дека Жерновски, исто како и Филипче, не претставува ново лице на македонската политичка сцена, туку симбол на неуспех, скандали и политики што, според нив, ѝ нанеле штета на државата. Во соопштението се потсетува дека Жерновски во времето на Зоран Заев ја напуштил својата матична партија ЛДП и преминал во СДС, што, според ВМРО-ДПМНЕ, го направил исклучиво заради добивање функција.Партијата го оценува како неуспешен и скандалозен дипломат неговиот ангажман во Букурешт, каде, како што тврдат, се претставувал како македонски амбасадор без да има добиено акредитации. Дополнително, ВМРО-ДПМНЕ потсетува и на јавните настапи на Жерновски во кои, според нив, ширел паника за наводна небезбедност на новата трибина на скопскиот стадион, што подоцна се покажало како неточно.Во соопштението се спомнува и неговиот мандат како градоначалник на општина Центар, за кој од ВМРО-ДПМНЕ тврдат дека бил обележан со партизација и превработување на општинската администрација и јавното претпријатие „Паркинзи Центар“, со роднини и блиски лица на активисти и функционери на СДС.Како особено спорен момент, партијата ги истакнува јавните настапи на Жерновски кои, според нив, биле на штета на македонскиот идентитет и позиции, а во полза на бугарскиот наратив за Македонија. Во таа насока, ВМРО-ДПМНЕ наведува дека неговото лично потекло не може да биде оправдување за, како што велат, рушење и предавање на македонските национални интереси.Од ВМРО-ДПМНЕ заклучуваат дека и Филипче и Жерновски се стари и истрошени кадри, длабоко поврзани со СДС уште од периодот на транзицијата, кои, според нив, носат директна одговорност за неуспесите на државата и изборните порази на партијата. Според партијата, таканаречените „нови сили“ во СДС се всушност поранешни функционери кои веќе имале можност да покажат резултати, но ја изневериле довербата на граѓаните.

Македонија | пред 4 месеци

ЕСМ бил партиски плен на СДС и ДУИ, два милиони евра испрани преку наместен тендер, вели ВМРО-ДПМНЕ

ВМРО-ДПМНЕ денеска изнесе сериозни обвинувања за, како што наведуваат, криминално и партиско управување со државната компанија ЕСМ и нејзините подружници во периодот кога со нив раководеле кадри на СДС и ДУИ.Според партијата, ЕСМ и претпријатијата поврзани со неа биле третирани како „партиски плен“, при што институциите служеле за згрижување роднини и блиски лица на функционери, а нивните буџети биле користени како извор за лично богатење.Како пример, од ВМРО-ДПМНЕ посочуваат дека во ЕСМ Снабдување со топлина, ќерката на поранешниот собраниски претседател Талат Џафери била член на Надзорниот одбор. Според партијата, тоа било резултат на политички договор меѓу СДС и ДУИ, кои, како што тврдат, го поддржале Џафери за функцијата претседател на Собранието, по што неговата ќерка била избрана во надзорното тело на компанијата.Во соопштението се наведува и дека ЕСМ Дистрибуција на топлина била користена за, како што велат, испумпување народни пари преку наместени тендери. Според ВМРО-ДПМНЕ, истражните органи спровеле истрага за периодот кога претпријатието било раководено од кадар на ДУИ, именуван од СДС, при што бил сторен криминал во вредност од околу осум милиони евра.Партијата тврди дека од таа сума, околу два милиони евра биле „испрани“ преку различни корупциски шеми и дека постои сомнеж дека тие средства завршиле во приватни џебови.Од ВМРО-ДПМНЕ оценуваат дека дополнително загрижува молкот на СДС, кој, според нив, ниту тогаш ниту сега не се оградил од наводните криминални и корупциски дејствија во ЕСМ Дистрибуција на топлина. Поради тоа, партијата јавно го поставува прашањето дали исчезнатите два милиони евра завршиле кај структури блиски до врвот на СДС или ДУИ и дали високи функционери од тие партии имаат вмешаност во случајот.Во соопштението се нагласува дека македонската јавност заслужува одговори и одговорност за начинот на кој, според нив, биле раководени државните институции. ВМРО-ДПМНЕ побара Јавното обвинителство да постапува одговорно, транспарентно и независно, со цел, како што велат, да има правда и санкционирање на одговорните.

Македонија | пред 4 месеци

Набавка на 100 амбулантни возила и деблокада за паркирањето во Клинички се „удар врз хаосот во здравството“, вели ВЛЕН

Коалицијата ВЛЕН соопшти дека на вчерашната владина седница биле донесени две одлуки кои, според нив, означуваат „нова фаза“ во јавното здравство и директен одговор на, како што наведуваат, долгогодишната небрежност и хаос во системот. Од ВЛЕН посочуваат дека мерките се реализираат под раководство на министерот за здравство Азир Алиу и дека се поставуваат нови стандарди со фокус на „животот на граѓаните“.Во соопштението се наведува дека со одлуката за набавка на 100 нови амбулантни возила, во вредност од над 461 милион денари, треба да се обезбеди побрз одговор на итни случаи, поефикасен транспорт на пациенти и подобра покриеност на територијата на државата, и во урбани и во рурални средини.Како второ, ВЛЕН информира дека се отвора пат за решавање на проблемот со паркирањето во Клиничкиот центар „Мајка Тереза“, при што, според нив, со отстранување на административните пречки ќе се овозможат ред, модернизација, зголемени капацитети и поорганизиран пристап за пациентите и медицинскиот персонал.Од коалицијата додаваат дека ја ценат „решителноста и сериозноста“ на министерот Алиу и оценуваат дека здравството не се реформира со декларации, туку со конкретни одлуки и работа, порачувајќи дека нивната цел е здравствена заштита што функционира и држава што се грижи за граѓаните.

Македонија | пред 4 месеци

Судиите и обвинителите сакаат повисоки плати, нов обид денеска преку Уставен суд

Судиите и јавните обвинители не се откажуваат од желбата за поголеми плати.Овој пат ќе се обидат тоа да го сторат преку Уставниот суд на денешната седница.Тврдат дека станува збор и за мешање во нивната независност.Во 2023 година, по зголемувањето за 78 проценти на платите на сите фунционери и по жестоките реакции во јавноста, на сите избрани и именувани лица, меѓу нив и на судиите и обвинителите им беа намалени коефициентите за пресметување на плата во просек за 0,5 поени.Единствено се побунија судиите и обвинителите кои стојат на ставот дека нивните примања не смеат да се намалуваат.Владата и премиерот Мицкоски се децидни дека ќе нема зголемување на нивните плати поради лошите оценки и малата доверба во правосудството, но и високите плати кои ги имаат.Бидејќи судиите и обвинителите знаат дека законски не можат да интервенираат, преку Уставниот суд по втор пат се обидуваат да го вратат барем повисокиот коефициент за личен доход. Со ова би добиле дополнителни 250 евра месечно.

Македонија | пред 4 месеци

Епстин-списите повторно го отворија прашањето за Трамп и принцот Ендрју, додека институциите вадат деманти и нови детали

Американското Министерство за правда објави нов, најобемен пакет материјали поврзани со случајот на Џефри Епстин, а со него во јавноста излегоа низа нови фотографии и електронска преписка што повторно ги отворија старите сомнежи, но и донесоа директни деманти од институциите за дел од најексплозивните тврдења.Во фокусот се најде спорна разгледница која, наводно, Епстин ја испратил до осудениот спортски лекар Лари Насар и во која се споменува „нашиот претседател“. Министерството прво соопшти дека ја проверува нејзината валидност поради низа нелогичности, а потоа објави дека документот е лажен, откако ФБИ утврдил дека ракописот не одговара на Епстиновиот. Министерството јавно предупреди дека фактот што документ е објавен во официјална архива не значи дека и неговата содржина е фактички точна, најавувајќи дека објавувањето на материјалите ќе продолжи, но со законски пропишана заштита на жртвите.Паралелно, во новите материјали повторно се појавува името на Доналд Трамп, овојпат преку непотврдена изјава на возач на лимузина кој тврдел дека во 1995 година слушнал разговор во кој се споменува „злоупотреба на девојка“ и името „Џефри“. Министерството за правда реагираше дека дел од документите содржат „неистинити и сензационалистички“ наводи против Трамп доставени до ФБИ непосредно пред изборите во 2020 година и дека тие се „неосновани и лажни“, оценувајќи дека доколку имале кредибилитет, одамна ќе биле употребени против него. Во истиот пакет се споменува и интерен е-маил од 2020 година во кој се наведува дека Трамп бил наведен како патник на најмалку осум летови со приватниот авион на Епстин во периодот 1993–1996, од кои на дел, според преписката, била присутна и Гислејн Максвел, а на одредени летови се појавуваат и женски имиња што би можеле да бидат потенцијални сведоци.Еден од поинтересните сегменти е е-маил што се поврзува со 2017 година и во кој се тврди дека при преглед на телефонот на Стив Бенон биле пронајдени фотографии, меѓу кои и фотографија од Трамп и Гислејн Максвел. Пораката, според објавеното, е со затемнети адреси, без потпис и без податоци кога е настаната фотографијата, што ја прави нејзината интерпретација неизвесна. Во ист контекст се потсетува дека Бенон бил истражуван и обвинуван во друга постапка поврзана со кампањата „We Build the Wall“.Во документите има и нови елементи околу принцот Ендрју. Објавена е преписка што укажува дека лондонската Метрополитен полиција оваа година водела тајна, кодирана проверка („Операција Dawnchorus“) поврзана со медиумски наводи за неговите активности и можни дополнителни материјали што ги поседуваат британски медиуми, вклучително и списоци на патници од летови на Епстин. Истовремено, се појавуваат стари е-маилови од 2002 година за патување во Перу во кои се отвора тема за „девојки“, при што лицето потпишано со „A“ сугерира дека организацијата ја препушта на домаќините и на Максвел, а дел од текстовите го поврзуваат „Неевидливиот човек“ од преписката со принцот Ендрју. Одделно, објавена е и преписка од 2020 година што покажува дека американските власти барале правна помош и контакт со принцот Ендрју како „материјален сведок“ преку механизам за меѓудржавна правна соработка.Покрај кореспонденцијата, јавноста доби и визуелни докази од затворските записи: фотографии од надворешноста на Епстиновата ќелија во њујоршкиот „Metropolitan Correctional Center“, направени два дена по неговата смрт во август 2019, со полициска лента на вратата и идентификациска картичка. Објавени се и фотографии од ќелијата по првиот можен обид за самоубиство во јули 2019, како и интерни е-маилови што отвораат прашања за затворските пропусти, меѓу кои и планови за потенцијален цимер, што дополнително ја храни јавната дебата за условите и надзорот во последните недели од неговиот живот.Севкупно, најновата објава ги засили контроверзиите околу тоа што е доказ, што е непроверено сведочење и што е фалсификат во масата материјали. Институционалните деманти, особено за разгледницата и за дел од наводите поврзани со Трамп, ја поставуваат границата меѓу документарното и манипулативното, но истовремено објавените преписки и логистички траги повторно го враќаат во фокус прашањето за мрежата на контакти околу Епстин и степенот на одговорност на системите што со години го пропуштале да ја пресечат.

Свет | пред 4 месеци

Бакарот поскапува: пазарите реагираат на новите закани со царини од Трамп

Цените на бакарот во САД денеска пораснаа на 5,5 долари за фунта, односно околу 2,12 евра за килограм, што претставува највисоко ниво во последните пет месеци. Ова е најголем износ од јули наваму и доаѓа во контекст на повторните најави за воведување царини од страна на американскиот претседател Доналд Трамп, објави Trading Economics.Според анализите, пазарите реагирале на сигналите дека Белата куќа повторно ја разгледува можноста за воведување царини на клучни индустриски метали. Ваквите најави веќе еднаш доведоа до нагло поскапување на бакарот, кога цената достигна рекордни 5,8 долари за фунта, по претходните закани за ограничување на увозот.Американскиот претседател повторно ги актуализираше своите ветувања за воведување царини и најави дека до следната година ќе бидат воведени тарифи за бакар како стратешка суровина. Аналитичарите оценуваат дека ваквите политики создаваат дополнителна неизвесност на глобалните пазари, со оглед на тоа што бакарот има клучна улога во индустријата, градежништвото и енергетската транзиција.Пазарните движења укажуваат дека инвеститорите веќе ги вградуваат овие очекувања во цените, што може да значи продолжен притисок врз пазарот на бакар и во наредниот период, особено доколку најавените царини навистина стапат на сила.

Свет | пред 4 месеци

Преку Grindr намамувале жртви и ги ограбувале во нивните домови: двајца мажи осудени на затвор во Лондон

Двајца мажи кои преку апликацијата за запознавање Grindr намамувале жртви во нивните домови со цел да ги ограбат, се осудени на затворски казни во Велика Британија. Рахмат Кан Мохамади (23) и Мохамед Билал Хотак (27) користеле разработена и однапред испланирана метода за кражба на мобилни телефони и банкарски податоци од своите жртви низ Лондон, објави Sky News.Според обвинението, двајцата, кои се бегалци од Авганистан, преку Grindr договарале средби со жртвите, а откако ќе влезеле во нивниот дом, барале да пуштат музика на YouTube. На тој начин обезбедувале телефонот да остане отклучен. Потоа, користеле различни начини за одвлекување на вниманието – барале жртвата да се истушира, да подготви пијалак или прашувале каде е тоалетот – со цел таа да ја напушти просторијата. Во тој момент го земале телефонот и заминувале.По кражбата, уредите биле користени за онлајн и бесконтактни плаќања, а во одредени случаи и за префрлање пари на нивни лични сметки. Мохамади на ваков начин ограбил 11 жртви во периодот од октомври 2024 до март 2025 година, додека Хотак учествувал во нападите меѓу октомври и декември 2024 година.На Крунскиот суд во Isleworth, Мохамади беше осуден на пет години затвор, а Хотак на три и пол години. Судјката Аденике Балогуњ при изрекувањето на пресудата истакна дека ги земала предвид психолошката траума и вознемиреноста што жртвите ги претрпеле откако ги пуштиле обвинетите во својот дом. „Ги поканиле во својот приватен простор, а за возврат биле злоупотребени“, нагласи таа.Обвинителството тврдеше дека станува збор за злосторства од омраза, бидејќи жртвите биле целени поради нивната сексуална ориентација. Сепак, судјката оцени дека жртвите биле избрани поради нивната перципирана ранливост, а не поради непријателство кон нивната сексуалност. Таа додаде дека Grindr претставувал лесен начин за пристап до домовите на жртвите и дека постои сомнеж оти обвинетите сметале дека дел од жртвите нема да го пријават кривичното дело.За време на судењето беа изнесени и потресни сведоштва. Една од жртвите раскажа дека претрпела тешка психолошка траума, особено поради губењето на фотографии од починати членови на семејството, кои биле зачувани на украдениот телефон. Друга жртва опиша како била одведена во мрачен парк доцна навечер и понижувана пред да ѝ биде одземен телефонот, по што изјавила дека и денес се плаши да запознава луѓе преку интернет.Поротата го прогласи Мохамади за виновен по 10 точки за провала, девет за измама со лажно претставување и една за кражба, додека Хотак беше осуден по пет точки за провала, пет за измама и една за кражба. Надзорникот Овен Реновден од Метрополитен полиција ги опиша нивните дела како бездушни, пресметани и однапред планирани, нагласувајќи дека последиците врз жртвите биле разорни и долготрајни.

Свет | пред 4 месеци

Руски напредок во Донецк: Украина се повлекува за да ги зачува силите

Украинските вооружени сили се повлекоа од источниот град Сиверск по повеќемесечни интензивни борби, соопштија денеска од украинската војска, наведувајќи дека одлуката е донесена со цел да се заштитат животите на војниците и да се зачува борбената способност на единиците. Според официјалните информации, руските сили имале значајна предност во човечка сила, што дополнително го отежнало задржувањето на позициите.Сиверск, град кој пред почетокот на руската инвазија броеше околу 11.000 жители, во текот на борбите беше речиси целосно разурнат. Неговото заземање ја приближува Русија до последните поголеми градови во таканаречениот „појас на утврдувања“ во индустриската област Донецк – Славјанск и Краматорск, кои сè уште се под украинска контрола и претставуваат клучни логистички и командни центри на одбраната во Донбас.„Појасот на утврдувања“ претставува синџир од градови и одбранбени позиции што Украина систематски ги градела и зајакнувала уште од 2014 година, со цел да го запре руското напредување кон западниот дел на Донецката област. Во овој систем, покрај Сиверск, влегуваат Соледар, Бахмут, Часив Јар, Торецк, Авдијивка, како и Дружкивка и Костјантинівка.Досега, руските сили ги зазедоа Соледар, Бахмут, Авдијивка и Сиверск, со што го пробија источниот дел од овој одбранбен појас и постепено се доближија до неговата западна, најзначајна зона. За Часив Јар и Торецк, Москва тврди дека се под нејзина контрола, но украинските власти сè уште не го потврдиле тоа. Западниот урбан кластер, составен од Славјанск, Краматорск, Дружкивка и Костјантинівка, останува последната голема, длабински утврдена линија на одбрана во Донецката област.Москва уште пред две недели соопшти дека воспоставила контрола врз Сиверск, што тогаш беше демантирано од Киев. Според актуелните процени, Русија контролира околу 75 проценти од Донецката област и речиси целата соседна Луганска област, кои заедно го сочинуваат регионот Донбас.Значењето на падот на Сиверск е повеќеслојно. Освен што станува збор за една од последните украински одбранбени точки на северот на Донецката област, неговото губење им овозможува на руските сили подиректен пристап кон стратешки важните Славјанск и Краматорск. Со тоа се намалува длабочината на украинската одбрана и се зголемува притисокот врз линиите што го држат источниот фронт, што може да ја принуди Украина на нови повлекувања или прераспределба на силите.Во поширокиот контекст на војната, ваквите, често бавни и скапи територијални поместувања ѝ овозможуваат на Москва да прикажува постепено напредување, додека истовремено ги исцрпува украинските сили, кои веќе се соочуваат со недостиг од човечки ресурси и постојан притисок долж целата линија на фронтот.

Свет | пред 4 месеци

Марк Маркез: Не очекував титула пет трки пред крајот на сезоната

Возачот на Дукати, Шпанецот Марк Маркез, изјави дека не очекувал да ја освои титулата во Мото ГП шампионатот дури пет трки пред крајот на сезоната, пренесоа шпанските медиуми.Маркез ја обезбеди титулата на 28 септември, на трката за Голема награда на Јапонија, со што предвреме го потврди приматот во таканаречената „кралска класа“ на мотоциклизмот. Иако сезоната за него заврши порано од очекуваното поради повреда, успехот беше веќе запечатен.По освојувањето на титулата, Маркез се повреди на 5 октомври по пад на трката за Голема награда на Индонезија. Поради оперативен зафат и периодот на рехабилитација, тој не настапи до крајот на сезоната, но тоа не ја засени доминацијата што ја прикажа претходно.Во текот на годината, Маркез забележа 11 победи на главните трки и уште 14 триумфи во спринт-трките, бројки што јасно ја отсликуваат неговата супериорност и стабилност во текот на целата сезона. Со ваков биланс, шпанскиот ас ја заокружи една од најубедливите кампањи во поновата историја на Мото ГП, оставајќи силен печат и покрај прераниот прекин поради повредата.

Спорт | пред 4 месеци

Генералниот секретар на НАТО предупредува: Ослабена Европа значи поголем безбедносен ризик

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денеска повика на продолжување и зајакнување на поддршката за Украина, предупредувајќи дека Европа би можела да се соочи со зголемени безбедносни ризици доколку покаже колебливост и ослабена решителност.Руте истакна дека Украина мора да остане силна и способна да се брани, со цел да се спречат, како што рече, можни обиди на рускиот претседател Владимир Путин да го загрози НАТО. Според него, стабилна и отпорна Украина претставува клучен елемент за безбедноста не само на Источна Европа, туку и на целата Алијанса, пренесе Ukrinform.Во своето обраќање, Руте ја нагласи и потребата земјите членки на НАТО да ги зголемат издвојувањата за одбрана, во согласност со обврските договорени на самитот на Алијансата одржан во Хаг во јуни. Тој оцени дека зголемените инвестиции во одбранбениот сектор се неопходни за одржување на кредибилитетот на НАТО и за соочување со актуелните и идните безбедносни предизвици.Руте порача дека само преку единство, континуирана поддршка за Украина и јасна политичка и воена решителност, Европа и НАТО можат да обезбедат долгорочна стабилност и безбедност на континентот.

Свет | пред 4 месеци

САД забрануваат нови странски дронови: кинеските DJI и Autel исфрлени од пазарот

Федералната комисија за комуникации на САД, Federal Communications Commission, во понеделникот објави забрана за пласирање нови дронови произведени во странство, одлука со која од американскиот пазар практично се исфрлаат кинеските производители, меѓу кои и водечките компании DJI и Autel. Како причина се наведуваат „неприфатливи ризици за националната безбедност“, објави Euronews.Одлуката е во согласност со законот за одбрана што американскиот Конгрес го усвои минатата година, со кој беа засилени сомнежите и загриженоста околу дроновите од кинеско производство. Тие во изминатите години станаа доминантни на американскиот пазар и широко се користат во земјоделството, картографијата, филмската индустрија, како и во полициските служби.Компанијата DJI, со седиште во Шенжен, е најголемиот светски производител на дронови и, според податоците на Drone Industry Insights, контролира речиси 80 проценти од американскиот пазар на комерцијални дронови. Нејзиниот најблизок конкурент Autel има значително помал пазарен удел.Во образложението на одлуката, американските власти наведуваат дека ревизијата на Владата утврдила оти сите дронови и клучни компоненти произведени во странство, не само во Кина, претставуваат „неприфатлив ризик за националната безбедност на САД, како и за безбедноста и заштитата на американските граѓани“. Сепак, FCC остави можност за исклучоци, доколку Пентагон или Министерство за внатрешна безбедност на САД проценат дека одредени дронови или компоненти не претставуваат таква закана.Како дополнителен аргумент за итноста на мерките, ФЦЦ ги наведе претстојните големи настани, меѓу кои Светско првенство во фудбал 2026, прославата на 250-годишнината од независноста на САД (America250) и Летни олимписки игри 2028, предупредувајќи на можноста за злоупотреба на дронови од страна на криминалци, непријателски странски актери или терористи.Од компанијата DJI реагираа дека се разочарани од одлуката, наведувајќи дека не се презентирани конкретни докази врз основа на кои е донесена. Според нив, тврдењата за безбедносни ризици не се поткрепени со факти, туку претставуваат протекционизам спротивен на принципите на отворен пазар.Одлуката предизвика поделени реакции и кај корисниците во САД. Професионалци кои во својата работа користат странски дронови предупредуваат дека новата политика може сериозно да им наштети на бизнисите. Џин Робинсон од Тексас, кој обучува полициски служби и користи флота од девет DJI дронови, изјави дека ограничувањата ќе создадат проблеми, иако признава дека САД сами ја дозволиле зависноста од Кина.Од друга страна, Артур Ериксон, коосновач и директор на американската компанија Hylio, смета дека заминувањето на DJI ќе создаде простор за раст на домашните производители. Сепак, тој проширувањето на забраната на сите странски дронови и компоненти го оцени како изненадувачко и претерано, изразувајќи надеж дека правилата ќе бидат дополнително појаснети.

Свет | пред 4 месеци

УЈП утврдила неправилности на „Зимзоленд“: неиздавање фискални сметки и најавено запечатување

Во одговор на прашање на Скопје1, Управа за јавни приходи информира дека Даночниот инспекторат во изминатиот период во повеќе наврати спровел теренски контроли на божиќниот базар Зимзоленд, постапувајќи согласно Законот за регистрирање на готовински плаќања.При контролите, според УЈП, биле утврдени неправилности кај повеќе правни субјекти, кои се однесувале на неиздавање фискални сметки и неуредно водење на книгата за дневно-финансиски извештаи. Кај едно правно лице била изречена втора глоба за неиздавање фискални сметки, по што, согласно законските одредби, следи мерка запечатување.Во рамки на контролите биле затекнати и физички лица кои продавале храна и ракотворби на тезги. Овие лица доставиле документација дека поднеле барање до УЈП за паушално оданочување, но, како што информираат од Управата, согласно член 29 став 4 од Законот за данок на личен доход, сите барања биле одбиени бидејќи не биле исполнети условите за паушално оданочување, со исклучок на барањето за продажба на ракотворби.За утврдената состојба кај физичките лица, од УЈП посочуваат дека се известени надлежните институции за понатамошно постапување, меѓу кои Агенција за храна и ветеринарство и Државен пазарен инспекторат, со цел преземање соодветни мерки во рамки на нивните надлежности.Од Државниот пазарен инспекторат за „Скопје1“, велат дека и нивните инспектори постапувале минатата недела, и кај пет објекти утврдиле неправилности.

Македонија | пред 4 месеци

Прва седница на новиот Генерален совет на ДУИ по Конгресот: Фокус на кадровско екипирање

Во седиштето на Демократската унија за интеграција (ДУИ) во Мала Речица попладнево се одржа првата седница на новиот Генерален совет на партијата, по неодамна одржаниот Конгрес.Состанокот започнал околу 17:00 часот, а на него учествуваат 30 членови, што претставува значително проширување на ова партиско тело во споредба со досегашниот состав од 10 членови. Проширувањето е резултат на одлуките донесени на последниот Конгрес на ДУИ.Иако од партијата засега официјално не го објавија дневниот ред, неофицијални извори информираат дека главен акцент на седницата е целосното кадровско екипирање на партиската структура. Според најавите, се очекува да бидат соопштени и имињата на новите претседатели на партиските ограноци низ државата.На седницата се присутни и повеќе истакнати партиски функционери, меѓу кои поранешниот министер за образование Јетон Шаќири, потпретседателот на Генералниот совет Бујар Османи, како и генералниот секретар Арбер Адеми.Оваа средба следува по значајните конгресни промени, со кои, според партиските соопштенија, биле заменети околу 80 отсто од раководните кадри, додека лидерот Али Ахмети го доби својот петти мандат на чело на ДУИ.Повеќе информации за донесените одлуки и новите кадровски решенија се очекуваат по завршувањето на седницата, кога партијата треба официјално да се огласи со соопштение.

Македонија | пред 4 месеци

Основачот на Телеграм: Ќе платам вештачко оплодување за жени кои сакаат дете од мене

Основачот на Телеграм, милијардерот Павел Дуров, понудил да ги покрие сите трошоци за медицински потпомогнато оплодување (МПО) за жени помлади од 38 години кои сакаат да ја користат неговата сперма за зачнување. Четириесет и едногодишниот Рус тврди дека веќе е татко на повеќе од 100 деца добиени преку донација на сперма, покрај шесте деца што ги има со три партнерки, објави „Волстрит журнал“.Дуров, чие богатство се проценува на речиси 17 милијарди долари, донацијата на сперма ја смета за „граѓанска должност“. Според него, на овој начин помага да се надмине недостигот од „висококвалитетен донаторски материјал“ и да се дестигматизира поимот донација на сперма. Тој изјави дека сите негови деца, без разлика на начинот на кој се зачнати, еден ден ќе наследат дел од неговото богатство.„Сè додека можат да го утврдат заедничкиот ДНК со мене, можеби за 30 години, ќе имаат право на дел од мојот имот по мојата смрт“, изјави Дуров за подкастот на Лекс Фридман. За францускиот магазин „Ле Поан“ додаде дека не прави никаква разлика меѓу своите деца.Според „Волстрит журнал“, минатата година десетици жени се јавиле на оглас во една московска клиника кој нудел користење на спермата на Дуров. Во огласот било наведено дека трошоците ќе бидат целосно покриени за жени помлади од 38 години заинтересирани за неговата, како што била опишана, „високобарана“ сперма. Иако Дуров повеќе не донира активно, примероци од неговите претходни донации сè уште се чуваат во клиниката „Алтравита“, а во објава на Телеграм во јули 2024 година тој потврдил дека спермата „сè уште е достапна“.Дуров започнал со донирање сперма уште во 2010 година, со цел да му помогне на пријател кој се соочувал со неплодност. Подоцна продолжил откако, како што вели, експерти му укажале на сериозен недостиг на донаторска сперма. „Моите претходни донации им помогнаа на повеќе од сто парови во 12 земји да добијат деца“, напиша тој лани на Телеграм, најавувајќи планови да го направи својот ДНК „отворен извор“ за неговите биолошки деца полесно да можат да го пронајдат.Еден поранешен лекар од клиниката изјавил дека жените кои се јавувале на огласот биле добро образовани и здрави, и сакале дете од „успешен, интелигентен и привлечен донатор“. Тој нагласил дека Дуров немал улога во изборот на жените.Освен децата зачнати преку донации, Дуров има две деца со поранешна девојка и уште три со адвокатката за човекови права Ирина Болгар, која живее во Швајцарија. Меѓу нив во тек е правен спор, откако Болгар тврдеше дека Дуров во 2023 година ја прекинал финансиската поддршка за неа и децата. Таа поднела и кривична пријава, тврдејќи дека тој физички го нападнал нивното најмало дете, што портпаролот на Дуров го демантира.Основачот на Телеграм, платформа која денес има повеќе од една милијарда корисници, моментално е во врска со инфлуенсерката Јули Вавилова.

Магазин | пред 4 месеци

Пренџов: ВМРО-ДПМНЕ во преговорите со Бугарија ги штити македонската традиција и идентитет

На телевизија Канал 5 во емисијата „Само Вистина“ гостуваше пратеникот од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, Љупчо Пренџов кој дискутираше за внесувањето на Бугарите во Уставот со одложено дејство, и посочи дека државата ќе продолжи да се грижи за состојбите со Бугарија, но истовремено земајќи ги во предвид и потребите на државата.„Наша должност е покрај тоа што имаме стабилен економски раст, три и пол пати поголем од тој којшто го имаа СДС, имаме 100% усогласена надворешна и безбедносна политика со Европската Унија, имаме законодавство коешто од сите кандидати е највисок степен усогласеност со Европската Унија, останува да се грижиме за состојбите коишто ги имаме со Бугарија, но истовремено треба да мислиме и на потребите на државата“, рече Пренџов и додаде:„Кога се работи за Македонија, кога се работи за нашите предци и за нашите поколенија мора многу сериозно, многу стратешки и многу мудро да се размислува. Не велиме никогаш нема да има Бугари во Уставот, велиме кога Македонците ќе ги внесеме во Европска Унија тогаш и вие ќе влезете во нашиот Устав. Работиме на таа тема паралелно, ама немаме 1% раст каков што имаше владата на Заев, имаме 3,8% раст“.Пренџов истакна дека владата на Заев оставила големи штети и покрај сите тогашни предупредувања, променето име, знаме, банкноти, и посочи дека ВМРО-ДПМНЕ ќе ги сочува македонската традиција и македонскиот идентитет.„Тоа што го бара Бугарија не е ново, тоа што го бара Бугарија го бара 150 години и ниту еден претходно не го направил тоа коешто го направи двоецот Заев и Филипче. Ве молевме и ве предупредувавме дека ќе завршиме во ќор сокак, ве молевме и ве предупредувавме дека Македонецот доста му е од понижување, ве молевме и предупредувавме дека покрај сменето име, презиме, банкноти, 20 пати Устав сменето, знаме сменето, не сакаме повеќе да бидеме луѓе коишто ќе си ја наведнеме главата ќе молчиме, ќе бидеме научени да губиме а ништо да не добиваме. Ние сме нова политичка номенклатура, ние доаѓаме и ги држиме македонската традиција и македонскиот идентитет по секоја цена“, дециден е Пренџов.

Македонија | пред 4 месеци

Петрушевски: Непристрасен јавен обвинител, законски измени и финансиска поддршка се клучни за враќање на довербата во правосудството

Во денешната емисија „Став на регионот“ на телевизија Њузмакс Балканс гостуваше пратеникот од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, Бране Петрушевски кој истакна дека Јавното обвинителство не ја исполнило својата функција изминатиот период и дека довербата на граѓаните е на ниско ниво, воедно посочувајќи дека оставката на обвинителот Коцевски поднесена непосредно пред закажаната седница претставува избегнување јавна дебата и соочување со аргументите.„Јавното обвинителство е заробено од неколкумина јавни обвинители кои се на висока позиција на чело со овој што си даде оставка и не сите се од тој калибар, меѓутоа оние кои што го држат стегнато јавното обвинителство се оние кои придонесуваат за таа ниска доверба и ги прават оние чувања во фиоки, на предмети за високи функционери на СДС и ДУИ. Свесен дека аргументите се на наша страна, свесен дека на јавна сцена ќе биде обелоденето се она коешто за жал не го работел, јавниот обвинител пред самата седница си поднесе оставка иако за тоа имаше можност месеци наназад да го направи, самиот чин што го направи пред седницата покажува дека сме биле во право и дека избега од една јавна дебата на која што ќе ги соочивме сите аргументи“, вели Петрушевски.Петрушевски изрази очекување дека следниот јавен обвинител ќе биде компетентна и непристрасна личност, способна да се справи со предизвиците и да ја испорача правдата.„Верувам дека следниот јавен обвинител на Република Македонија ќе биде пред се компетентна личност која ќе биде способна да се справи со сите предизвици кои што ја носат таа функција и да ја испорача онаа правда која не само ние како ВМРО-ДПМНЕ туку и граѓаните во Република Македонија ја бараат“, рече Петрушевски.Во однос на идните чекори тој посочи дека со измените на Кривичниот законик како и со обезбедување на финансиски средства за судската и обвинителската власт, Јавното обвинителство ќе функционира ефикасно и сите кои се огрешиле пред законот ќе бидат санкционирани.„Со добра организација, со реформи и на делот на законодавството, во делот на она што го направивме овој период, а тоа е подготвивме  измени на Кривичниот законик каде што воведуваме поригорозни казни, она коешто го најави премиерот, а тоа е дека ќе им се дозволат поголеми финансиски средства и на судската власт и на обвинителската служба, мислам дека сите овие аспекти ако се земат во едно, ако дојде еден способен квалитетен јавен обвинител којшто ќе ја менаџира работата непристрасно, преку словото на правото, мислам дека се ова може да се постигне во наредниот период и сите оние коишто се огрешиле пред законот да си ја добијат заслужената казна. Со сите законски измени кои ги правиме, со финансиите кои ги обезбедуваме и со кадровската реструктурираност која треба да се случи во ЈО мислам дека сработувањето на овие предмети не е недостижно“, рече Петрушевски.

Македонија | пред 4 месеци

(Видео) „Зимзоленд“ вечерва затворен по контроли на УЈП

Забавниот парк „Зимзоленд“ вечерва не работи, откако, според неофицијални информации на “Скопје1”, биле извршени контроли од страна на Управа за јавни приходи, при што биле утврдени неправилности во работењето.Иако засега нема официјално соопштение од надлежните институции, извори тврдат дека токму констатираните неправилности се причина поради која објектот вечерва е затворен за посетители. Откажан е настапот и на ДЈ Тина.Во изминатиот период во јавноста се отворија повеќе прашања поврзани со „Зимзоленд“, меѓу кои и дали содржините што се поставени се безбедни за граѓаните, како и дали организаторите поседувале соодветни дозволи за поставување и функционирање на забавниот парк.Се очекува во текот на наредните денови надлежните институции да се произнесат официјално за резултатите од контролите и за тоа дали и под кои услови „Зимзоленд“ ќе може повторно да продолжи со работа.Засега нема ниту објава од Зимзоленд за тоа што се случувало попладнево.

Македонија | пред 4 месеци

Филипче за заканите на Ахмети: Ако мисли да ја растура Македонија како што се фали за Југославија, тоа нема да му помине

Лидерот на СДСМ, Венко Филипче одговори на заканите на Али Ахмети кој рече:,, Нема никој во Македонија од мене што подобро прави национализам. Ако излезам на улица, никогаш нема да се вратам дома. Јас не сум претставник на мачки, туку на лавови”.Филипче смета дека тие барања на Али Ахмети се само за негово лично политичко поентирање.,,Ние имаме одличен соживот со сите наши сограѓани од сите националности во нашата партија, во раководството на партијата. Има луѓе од друга на од другите етнички заедници нашиот мултиетнички, мултикултурен карактер нема да се смени ниту пак се негува на тој начин којшто предлага господинот Ахмети.Гледам кажал ја растурил Југославија, ако мисли дека вака ќе ја растури Македонија можам да порачам дека нема да победи на овој начин.Во однос на коментарите на ВМРО-ДПМНЕ нека го гледаат сопствениот двор со какви кадри располагаат. Еве гледаме за жал кадрите што ја менаџираат во овој момент државата граѓаните ги доведоа до просјачки стап. Така да тоа треба да им е работата нив, не да се занимаваат со СДСМ.Имаме многу висок критериум за избор на личности на сите позиции и практично се спремаме на следните избори,кога и да се случат, власта да ја вратиме во рацете на граѓаните”, рече Филипче

Македонија | пред 4 месеци

Ѓорѓиевски: Нема толеранција за никого - изречени се казни на загадувачите во Скопје

Скопје изминативе денови се соочи со сериозно загадување на воздухот, при што, според податоците од државниот мониторинг, беше надминат дозволениот праг, состојба која наметна итна и решителна реакција, изјави градоначалникот на Скопје, Орце Ѓорѓиевски.„Како градоначалник, но и како граѓанин кој заедно со своето семејство го дише истиот воздух, немав право да молчам и да не постапам“, порача Ѓорѓиевски.Тој информира дека во изминатите два дена биле спроведени засилени и координирани инспекциски надзори на терен, при што Инспекторатот за животна средина изрекол казни за правни лица кои ја загадуваат животната средина.„Законот важи за сите. Оваа акција нема да застане тука – продолжуваме уште поинтензивно и уште поодлучно. Секој што го загрозува здравјето на граѓаните ќе биде санкциониран, без никаква толеранција“, нагласи градоначалникот.Паралелно со репресивните мерки, Градот Скопје објави и сет препораки и мерки за заштита од загадениот воздух, кои веќе се применуваат и се јавно достапни за граѓаните. Според Ѓорѓиевски, тие се важен дел од заедничката борба за почист воздух.Во својата изјава, тој ја поздрави и континуираната заложба на Владата на Република Македонија за подобрување на квалитетот на воздухот, наведувајќи ги Стратегијата за почист воздух 2024–2030, субвенциите за инвертер клими, поставувањето прочистувачи на воздух во градинките, пошумувањето, гасификацијата, изградбата на когенеративни централи и новите паркови со вградени прочистувачи.„Борбата за почист воздух е заедничка. Апелирам до сите скопјани да се придржуваат до препораките и мерките – секој поединечен придонес е важен“, истакна Ѓорѓиевски.Тој порача дека за надлежностите на Градот Скопје нема да има компромис.„Ред мора да има. Законот ќе се спроведува, а здравјето на скопјани ќе биде наш апсолутен приоритет“, рече градоначалникот.Граѓаните се повикуваат да пријавуваат потенцијални загадувачи на електронската адреса: prijavizagaduvachi@skopje.gov.mk.

Скопје | пред 4 месеци

Русија почна да го ограничува WhatsApp: обвинувања за кршење закони и закана за целосна блокада

Илјадници корисници низ Русија во вторникот пријавија прекини и сериозни потешкотии во користењето на апликацијата WhatsApp, по што компанијата јавно ги обвини руските власти дека се обидуваат да го ускратат правото на приватна комуникација на повеќе од 100 милиони луѓе, токму во пресрет на празничната сезона. Рускиот регулатор за комуникации потврди дека презема мерки за постепено ограничување на услугата, наведувајќи дека апликацијата ги крши руските закони, објави Reuters.Од Роскомнадзор соопштија дека WhatsApp континуирано не ги почитува законските обврски и повторно упатија предупредување дека може да следи целосна блокада доколку компанијата не се усогласи со барањата. Во соопштението доставено до државните медиуми се наведува дека апликацијата, според нив, се користела за организирање и извршување терористички акти, за регрутирање извршители, како и за измами и други кривични дела против граѓаните на Русија.Од WhatsApp возвратија дека ваквите мерки директно ја загрозуваат безбедноста и приватноста на милиони корисници кои секојдневно се потпираат на платформата. Портпарол на компанијата изјави дека ограничувањето на пристапот претставува обид да им се одземе правото на приватна, целосно шифрирана комуникација на над 100 милиони луѓе, и тоа непосредно пред празниците во Русија.Во реакцијата се нагласува дека WhatsApp е длабоко вкоренет во секојдневието на заедниците во земјата – од родителски групи и работни колективи до разговори меѓу пријатели, соседи и пошироки семејства низ различни руски региони. Од компанијата порачаа дека ќе продолжат да се борат за своите корисници, предупредувајќи дека присилувањето на граѓаните да користат помалку безбедни, државно контролирани апликации може да резултира со уште помала безбедност за населението.Ограничувањата на WhatsApp се дел од поширок притисок врз странските технолошки платформи во Русија. Уште во август, властите започнаа да ограничуваат дел од повиците преку WhatsApp и Telegram, обвинувајќи ги дека одбиваат соработка со органите за спроведување на законот во истраги поврзани со измами и тероризам.Покрај тоа, руските власти веќе блокираат или ограничуваат пристап до социјални мрежи како Facebook, Instagram, YouTube и Snapchat, додека паралелно ја промовираат државната апликација за размена на пораки MAX.Критичарите предупредуваат дека MAX, која интегрира различни државни услуги, може да се користи за надзор на корисниците, обвинувања што руските власти ги отфрлаат, тврдејќи дека апликацијата е создадена со цел да им го олесни секојдневието на граѓаните.

Свет | пред 4 месеци

Филипче: Наместо домашно производство, Владата купува струја по 140 евра за мегават-час

Претседателот на Социјалдемократски сојуз на Македонија, д-р Венко Филипче, денеска во изјава за медиумите во Собрание на Република Северна Македонија оцени дека зголемувањето на цената на електричната енергија е директна последица на, како што рече, катастрофалното менаџирање на енергетскиот систем од страна на Владата на ВМРО-ДПМНЕ.Филипче истакна дека Владата не исполнила ниту една од сопствено поставените цели во енергетиката, нагласувајќи дека наместо планираното производство од над 5.000 гигават-часови електрична енергија, не е произведена ниту половина од таа количина. Според него, недостигот на струја е еднаков на тоа како половина од хидроенергетскиот потенцијал во изминатата година воопшто да не работел, што, како што рече, директно го осиромашило домашниот енергетски систем.Тој посочи дека наместо да се активираат домашните капацитети и да работат РЕК Битола, Осломеј и Неготино, кои можат да произведуваат струја по цена од 80 до 90 евра за мегават-час, државата се ориентирала кон увоз на електрична енергија по цена од околу 140 евра за мегават-час. Според Филипче, ваквата политика создава дополнителен финансиски товар кој неминовно ќе падне врз граѓаните.Претседателот на СДСМ додаде дека во изминатата година не биле навремено обезбедени ниту потребните реагенси за стабилно производство, поради што сега, како што рече, Владата посегнува по државните резерви на мазут, иако тој не е примарен енергенс за производство на електрична енергија. Тој јавно го постави прашањето зошто системот не бил подобро испланиран и управуван и зошто државната компанија ЕСМ се задолжила со 110 милиони евра.Филипче предупреди дека земјата е соочена со увозна и исклучително скапа струја, која во зимскиот период дополнително поскапува, а целата таа цена, како што нагласи, на крај ќе ја платат граѓаните. Во таа насока, тој најави дека СДСМ ќе излезе со конкретни предлози и решенија за ублажување на ценовните шокови и заштита на домаќинствата.Сепак, Филипче изрази скепса дека актуелната власт ќе ги поддржи тие мерки, потсетувајќи дека претходно не биле прифатени ниту законските решенија за намалување на ДДВ, ниту предлозите поврзани со минималната плата и субвенциите за компаниите. Според него, Владата нема слух за политики што им се неопходни на граѓаните за да ја пребродат финансиската криза, која, како што рече, во наредните месеци дополнително ќе се продлабочува.

Македонија | пред 4 месеци

Влада прогласи кризна состојба во снабдувањето со електрична енергија

Владата на денешната редовна 138. седница донесе одлука за постоење на кризна состојба во снабдувањето со електрична енергија на целата територија на државата, во времетраење од седум дена од денот на влегување во сила на одлуката. Одлуката е донесена по предлог на Управувачки комитет за координација и управување со системот за управување со кризи.Како што беше најавено и во изминатите денови, кризна состојба се прогласува поради неможноста за навремена набавка на мазут, кој е неопходен за дел од процесот на производство на електрична енергија. Поради тоа, државата ќе интервенира со користење на задолжителните резерви на нафтени деривати.Според одлуката, задолжителните резерви на мазут ќе бидат отстапени без надоместок, со цел да се обезбеди континуитет во производството и стабилност во снабдувањето со електрична енергија. Државната компанија АД ЕСМ ќе има обврска редовно да доставува извештаи за потрошувачката на мазут до Владата, како и до Министерство за финансии.Со оваа одлука, Владата има за цел да спречи продлабочување на состојбата во енергетскиот сектор и да обезбеди стабилно снабдување со електрична енергија во услови на зголемен притисок врз производствените капацитети.

Македонија | пред 4 месеци