Најнови вести

3 нед.

Трамп најави можен договор со Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека примирјето меѓу Израел и Либан го вклучува и Хезболах, додавајќи дека очекува да се сретне со израелскиот и либанскиот лидер, но без да прецизира датум.Тој пред новинарите пред Белата куќа рече и дека преговорите со Иран напредуваат, наведувајќи дека Техеран се согласил дека нема да поседува нуклеарно оружје. Според него, договорот што се договара „има вредност за повеќе од 20 години“, а шансите за постигнување договор ги оцени како многу добри.Трамп додаде дека следната средба со иранската делегација би можела да се одржи за време на викендот, нагласувајќи дека со Иран има „добра соработка“.Во однос на прашањето за примирјето, тој изјави дека не е сигурен дали е потребно продолжување, но дека САД се подготвени да реагираат доколку биде потребно.Тој го опиша примирјето како „возбудливо“ и порача дека американската морнарица успешно спроведува операции за ограничување на движењето на иранските бродови, што според него значително ја намалува можноста Техеран да функционира економски.Во дел од изјавите Трамп се осврна и на критиките од папата Лав, истакнувајќи дека не мора да се согласува со него и дека неговата политика ја води според сопствено убедување.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Републиканците го блокираа обидот за ограничување на воените овластувања на Трамп

Претставничкиот дом на американскиот Конгрес денеска ја поддржа воената кампања на претседателот Доналд Трамп против Иран, отфрлајќи резолуција на демократите со која се бараше запирање на воените дејствија додека тие не бидат одобрени од Конгресот.Резолуцијата за воени овластувања беше одбиена со тесно мнозинство од 214 наспроти 213 гласа, во Дом со републиканско мнозинство. Слична мерка претходно беше блокирана и во Сенатот.Гласањето речиси целосно се одвиваше по партиска линија, при што речиси сите републиканци беа против резолуцијата, додека еден демократ гласаше против.Демократите оценија дека претседателот мора да побара одобрение од Конгресот за употреба на воена сила, повикувајќи се на американскиот Устав, кој предвидува дека одлуката за војна е во надлежност на законодавниот дом.Од друга страна, Белата куќа и републиканците во Конгресот тврдат дека воените активности се законски и спаѓаат во овластувањата на претседателот како врховен командант, особено во ситуации на ограничени воени операции и закани за националната безбедност.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

(Фото) Трамп во прегратка со Исус: „На левичарите ова нема да им се допадне“

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, објави нова фотографија на која е прикажан заедно со Исус Христос, кој го прегрнува.Тој на својата социјална мрежа Truth Social сподели слика на која, во позадина осветлена со силна светлина, се гледа и американското знаме.„На радикалните левичарски лудаци можеби ова нема да им се допадне, но мислам дека е прилично убаво“, напиша Трамп покрај објавата.Ова не е прв ваков потег на американскиот претседател. Пред неколку дена тој објави и фотографија на која е прикажан како Исус Христос, но по бројните критики таа објава беше избришана.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Израелската опозиција жестоко го критикува примирјето со Либан

Израелската опозиција остро го критикуваше неодамна прогласеното примирје со Либан, оценувајќи дека тоа претставува сериозна политичка и безбедносна грешка.Лидерот на опозицијата Јаир Лапид изјави дека ветувањата на актуелната влада не се во согласност со реалноста, нагласувајќи дека конфликтот со Либан може да заврши само со целосно отстранување на заканата за северните израелски населби.Критики упати и Авигдор Либерман, кој примирјето го нарече „издаја“ и предупреди дека со него му се дава време на Хезболах да се опорави и повторно да се вооружи.Поранешниот началник на Генералштабот на израелската армија Гади Ајзенкот оцени дека повторувањето на примирјата е лош сигнал и резултат на тоа што политичкото раководство не успева воените успеси да ги претвори во долгорочни политички решенија.Од страна на Хезболах беше соопштено дека каков било договор за прекин на огнот не смее да ѝ овозможи на Израел слободно движење на либанска територија, додека либанските власти повикаа на внимателност и одложување на враќањето на жителите во некои области.На меѓународен план, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен го поздрави договорот за примирје, оценувајќи дека тој претставува олеснување поради големиот број жртви во конфликтот.Таа нагласи дека е неопходно примирјето да прерасне во траен мир, со почитување на суверенитетот на Либан и продолжување на хуманитарната помош.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Дали американскиот претседател е способен да ја води државата?

Американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со сè поголем број критики и прашања во врска со неговото однесување и ментална стабилност, објавуваат дел од американските медиуми.„Њујорк тајмс“ во анализа наведува дека неговите последни изјави и настапи често се оценуваат како неповрзани и во раскор со реалноста, при што се поставува прашањето дали станува збор за политичка реторика или нешто посериозно.Како повод за ваквите реакции се наведуваат негови изјави поврзани со Иран, како и јавни настапи и објави на социјалните мрежи кои предизвикаа бројни реакции во јавноста и меѓу политичките противници.Дел поранешни соработници и политички сојузници исто така упатија критики, при што се споменуваат повици за активирање на 25-тиот амандман од американскиот Устав, кој овозможува отстранување на претседател од функцијата во случај на неспособност за извршување на должностите.Во исто време, демократски претставници во Конгресот упатуваат сè поостри оценки, наведувајќи дека неговото однесување е „непредвидливо“ и „надвор од контрола“.Трамп, од друга страна, ги отфрла ваквите критики и на социјалните мрежи ги нарекува своите противници „проблематични луѓе“ и „луѓе што шират лаги за политичка корист“.Анализите на дел од американските медиуми посочуваат дека ваквите дебати ја продлабочуваат политичката поларизација во САД, додека официјална независна медицинска проценка за неговата состојба не е објавена.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Бебе почина во САД откако било оставено во автомобил

Седуммесечно бебе почина во американската сојузна држава Тенеси откако било оставено во загреан автомобил, соопштија локалните власти.Полицијата реагирала на повик за бебе без свест во возило паркирано кај библиотека во градот Монтереј, соопшти канцеларијата на шерифот на округот Патнам.Според властите, бебето можеби поминало часови во автомобил со исклучен мотор и затворени прозорци. Температурата во моментот достигнала околу 27 степени Целзиусови.Шерифот Еди Фарис изјави дека станува збор за „страшна трагедија“ и апелираше родителите секогаш да ги проверуваат возилата, нагласувајќи дека и кратка проверка може да спаси живот.Истражните органи работат на расветлување на случајот.Според организацијата „Кидс енд Карс“, ова е втора смрт на дете во вакви околности во САД оваа година. Од 1990 година досега, во САД најмалку 1.172 деца починале откако биле оставени во загреани автомобили.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Пожар избувна на американски носач на авиони

На американскиот носач на авиони „УСС Двајт Д. Ајзенхауер“ избувна пожар додека бродот се наоѓал на ремонт во бродоградилиштето во Норфолк, во градот Портсмут, во сојузната држава Вирџинија.Во инцидентот, кој се случил на 14 април, биле повредени тројца морнари, но по укажаната медицинска помош тие се вратиле на должност, соопшти американската морнарица.Според портпарол на морнарицата, станувало збор за помал пожар кој веднаш бил ставен под контрола и изгаснат од екипажот и персоналот на бродоградилиштето.Во соопштението се наведува дека реакцијата била брза и во согласност со обуката, а истрагата за причините за пожарот е во тек.Носачот на авиони се наоѓа на планиран ремонт веќе 16 месеци, при што се изведуваат обемни работи на погонските системи, борбените системи и условите за живот на екипажот.Засега не е познато дали инцидентот ќе влијае врз времетраењето на ремонтот и враќањето на бродот во оперативна служба.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Постигнато примирје: Израел и Либан со 10-дневен прекин на огнот

Американскиот претседател Доналд Трамп на социјалната мрежа Truth Social објави дека е постигнат договор за десетдневен прекин на огнот меѓу Израел и Либан, кој треба да започне денес во 23 часот по средноевропско време.Целта е, како што рече, постигнување траен мир меѓу двете земји.„Штотуку имав одлични разговори со почитуваниот либански претседател Џозеф Аун и израелскиот премиер Биби Нетанјаху. Двајцата лидери се согласија дека, со цел да се постигне мир меѓу нивните земји, официјално ќе започнат десетдневно примирје“, напиша претседателот на САД.Кабинетот на либанскиот претседател Џозеф Аун претходно потврди дека тој разговарал телефонски со Трамп.Според извештај на катарската телевизија Ал-Араби, Трамп му рекол на Аун дека објавата за примирје во Либан се очекува во наредните часови.Аун му се заблагодарил на Трамп за напорите за обезбедување прекин на огнот во Либан, се наведува во соопштението, пренесува Тајмс оф Израел.Трамп возвратил со изразување поддршка за владата на Аун и истакнал дека е посветен на исполнување на либанското барање за постигнување примирје.Либанските и арапските медиуми претходно објавија дека американскиот претседател разговарал телефонски со претседателот на Либан, а според Скај њуз, ова е првиот разговор меѓу двајцата лидери откако Аун ја презеде функцијата во јануари минатата година.Аун на социјалните мрежи наведе дека за време на разговорот повторно му се заблагодарил на претседателот на САД за напорите за постигнување примирје во Либан и обезбедување траен мир и стабилност.Тој исто така изразил желба непријателствата да престанат „во најкраток можен рок“.Официјални претставници на двете земји во вторникот разговарале во Вашингтон за конфликтот, што е прв ваков контакт од 1993 година.На израелската војска ѝ било наредено да се подготви за прекин на огнот во Либан, изјавиле воени претставници за израелскиот дневен весник „Харец“.Весникот наведува дека високите команданти на израелската армија добиле инструкции да ги подготват своите сили, кои моментално дејствуваат во јужен Либан, за прекин на огнот кој треба да започне денес меѓу 17 и 22 часот.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Европа преговара за увоз на канадски течен природен гас преку Панамскиот канал

Германската државна енергетска компанија „Унипер“ е меѓу заинтересираните за канадски течен природен гас, и покрај повисоките трошоци за транспорт и испорака, наведуваат извори запознаени со ситуацијата.Според истите извори, канадската индустрија за течен природен гас традиционално е насочена кон азиските пазари поради пократки транспортни рути и пониски трошоци, но расте интересот и од европски купувачи.Енергетските компании „Шел“ и „ТоталЕнерџис“ веќе имаат потпишано долгогодишни договори за набавка на течен природен гас од проектот „Кси Лисимс“. Канадскиот министер за енергетика Тим Хоџсон изјави дека германски компании покажуваат интерес и за зголемување на увозот од Канада.Сепак, транспортот преку Панамскиот канал значително ги зголемува трошоците и времето на испорака за европските купувачи. Дополнително, поголемиот дел од извозните капацитети на Канада се на западниот брег, што ја прави Азија поповолна дестинација за испорака.Источниот брег на Канада има ограничена инфраструктура за извоз на течен природен гас, со исклучок на терминалот во Сент Џон, што со години претставува пречка за поголем извоз кон Европа.Според извори, зголемениот интерес на европските купувачи е поврзан со енергетската нестабилност на Блискиот Исток и потребата од диверзификација на изворите на снабдување.Од „Унипер“ не ги коментираа овие наводи.Според претходни извештаи, околу 96 отсто од германскиот увоз на течен природен гас во изминатата година потекнувал од САД, а канадскиот проект се разгледува како една од алтернативите за намалување на зависноста од еден снабдувач.Сепак, експертите посочуваат дека проектот не може да одговори на краткорочните енергетски потреби на Европа, бидејќи изградбата на терминал би траела повеќе години.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Парите на Ѓаволот му пресудија на Стафа: призна вина за митото, доби 15 месеци затвор

Ексдржавниот правобранител, сега адвокат, Фехми Стафа, признал вина дека примил поткуп и се спогодил со Обвинителството да одлежи казна затвор од една година и три месеци, дознава „Скопје1“.Според пресудата, тој не го оспорил обвинението дека во периодот од октомври до декември минатата година примил вкупно 50.000 евра за да посредува и да го искористи своето влијание врз судија од Апелациониот суд Скопје. Целта била судијата да преземе службено дејствие што не смеело да се изврши, односно да се измени или укине мерка во предмет против бизнисменот Љупчо Пецов – Ѓаволот.Во јавноста веќе беше објавено дека Стафа преку судијата Ѓоко Ристов требало да обезбеди укинување на притворот за Пецов. Ристов, пак, е судија кој е осомничен во друг случај, откако во домот на неговите родители беа пронајдени околу 350.000 евра сокриени во ѕид. Неофицијално, Стафа соработува со Обвинителството во откривање на други случаи на висока корупција во правосудството.Обвинителството утврдило дека Стафа првично побарал 100.000 евра, а потоа во неколку наврати примал делови од сумата, при што вкупно му биле исплатени 50.000 евра. Дел од парите биле предадени по претходен договор со МВР, по што Стафа бил фатен на лице место и приведен.Стафа беше уапсен на 13 декември минатата година. По изрекувањето на пресудата, се очекува да биде префрлен на издржување на казната во затворот „Скопје“ во Шутка, додека досега се наоѓа во затворот во Куманово.Лицето за кое Стафа требало да издејствува укинување на мерката притвор е осомничениот во случајот „Синџир“, Љупчо Пецов, познат како Ѓаволот. Стафа, кој воедно е негов адвокат во овој предмет, претходно поднел барање за замена на притворот со куќен притвор во отсуство на Пецов, при што била понудена и гаранција.

Македонија | пред 3 седмици

3 нед.

Луксузно крстарење со скап исход: Отштета од 220.000 фунти

Жена (45) која за време на крстарење со крузер на Carnival Cruise Line испила 14 текили и паднала по скали, добила отштета од околу 220.000 фунти по судска пресуда.Инцидентот се случил во јануари 2024 година, кога туристката, по консумирање поголема количина алкохол во барот на бродот, паднала по скали и се здобила со потрес на мозокот, главоболки, повреди на грбот и модринки. Подоцна била пронајдена без свест во дел од бродот наменет само за екипажот, пренесува Sky News.Поротата во Мајами пресудила во нејзина корист, оценувајќи дека компанијата постапила несовесно.Нејзиниот адвокат истакнал дека случајот ја отвора темата за ризиците од „all-inclusive“ пакетите за пијалаци, кои, според него, поттикнуваат прекумерна консумација на алкохол и создаваат притисок врз персоналот да служи повеќе пијалаци заради бакшиш, наместо да внимава на безбедноста.Од компанијата, пак, не се согласуваат со пресудата, тврдејќи дека нема докази дека жената покажувала знаци на пијанство, како нестабилно одење, неразговетен говор или слично однесување.Во меѓувреме, во друг судски случај кој сѐ уште е во тек, свршеницата на маж кој починал на крузер на друга компанија тврди дека му биле послужени дури 33 алкохолни пијалаци, што дополнително ја отвора дебатата за одговорноста на туристичките оператори.

Магазин | пред 3 седмици

3 нед.

(Видео) Затворање по речиси три децении: Обемна реконструкција на луксузниот симбол на Дубаи

Луксузниот хотел Burj Al Arab во Дубаи ќе биде затворен поради обемна реконструкција која ќе трае околу 18 месеци, потврдија од персоналот.Ова ќе биде прва голема обнова од неговото отворање во 1999 година, а се реализира во период кога туризмот во регионот е забавен поради геополитичките тензии и конфликтот меѓу САД, Израел и Иран.Според сопственикот Jumeirah Group, работите ќе се одвиваат во неколку фази и ќе ги води парискиот архитект за ентериер Тристан Оер. Сѐ уште не е прецизирано дали хотелот ќе биде целосно затворен во текот на целиот процес.За време на реконструкцијата, на гостите со постоечки резервации ќе им биде понудено алтернативно сместување во блиски хотели, а периодот на затворање може да претрпи измени.Инаку, овој хотел во форма на едро, е една од најпрепознатливите туристички атракции во Дубаи. Посетителите можат да го разгледаат неговиот раскошен ентериер, атриумот, панорамските лифтови, како и модел-апартманите кои го прикажуваат ексклузивниот луксуз.Иако во март дел од фасадата беше оштетен од остатоци при пресретнување на ирански дрон, од компанијата нагласуваат дека реконструкцијата не е поврзана со тој инцидент.Воедно, времето на обновата се поклопува со намалена побарувачка за патувања во Дубаи, поради нарушувањата во авионскиот сообраќај и пошироките безбедносни ризици во регионот.

Магазин | пред 3 седмици

3 нед.

Трамп најави 10-дневен прекин на огнот меѓу Израел и Либан

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека е постигнат договор за десетдневен прекин на огнот меѓу Израел и Либан, кој би требало да започне денеска во 23 часот по хрватско време.Тој на социјалната мрежа „Трут соушл“ наведе дека целта на договорот е постигнување траен мир меѓу двете земји.„Само што имав одлични разговори со ценетиот либански претседател Џозеф Аун и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху. Двајцата лидери се согласија да започнат десетдневен ПРЕКИН НА ОГНОТ со цел мир“, напиша американскиот претседател.Објавата следува по состанокот меѓу израелски и либански претставници во Вашингтон, кој е прв ваков официјален разговор по 34 години, организиран од американскиот државен секретар Марко Рубио.Трамп наведе дека за понатамошните разговори за траен мир се задолжени американски високи функционери, меѓу кои потпретседателот Џеј Ди Венс, државниот секретар Рубио и началникот на Здружениот штаб Дениел „Разин“ Кејн.Тој порача дека досега посредувал во неколку мировни процеси и дека ова би можело да биде уште еден успешен договор.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Пленковиќ најави поевтинување на горивата

Андреј Пленковиќ денеска најави дека горивата, по низа поскапувања, од вторник би можеле благо да поевтинат.Тој изјави дека ќе се почекаат уште неколку дена додека работат берзите, по што ќе се утврди реалната состојба со цените.„Според сегашните показатели, би требало да дојде до мало намалување на цената на литар гориво, што е добро во овие околности“, изјави Пленковиќ за време на работна посета на Истарската жупанија.Тој потсети дека цените се формираат секој понеделник, а стапуваат во сила во вторник, врз основа на двонеделно следење на движењата на светските берзи.Пленковиќ оцени дека моменталната состојба не е поволна и дека цените сè уште се високи, посочувајќи дека пред почетокот на конфликтот на Блискиот Исток цената на нафтата била значително пониска.Претходно и министерот за економија Анте Шушњар најави можност за мало намалување на цените на горивата од следниот циклус на пресметки.Владата на Хрватска по повторното воведување на регулирани цени на горивата одредува максимални малопродажни цени на секои две недели.Покрај тоа, најавени се и законски измени со кои Владата би добила поголеми овластувања за интервенција во данокот на додадена вредност на нафтените деривати, како и барања кон Европската комисија за намалување на европскиот дел од акцизите.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Вечерва би можело да биде прогласено примирје меѓу Израел и Либан

Американскиот претседател Доналд Трамп разговараше со либанскиот претседател Џозеф Аун, потврди либански функционер. Разговорот се случил во момент кога Израел разгледува дали да прифати прекин на огнот во конфликтот со Хезболах.Според американски функционер, Трамп би ја поздравил таквата одлука, пренесува „Аксиос“. Седницата на израелскиот кабинет за безбедност завршила без конечна одлука за можен прекин на огнот, но израелски безбедносен претставник изјавил дека примирје би можело да биде објавено наскоро.Либанското претседателство потврди дека разговорот навистина се одржал. Во соопштението се наведува дека претседателот Аун му се заблагодарил на Трамп за поддршката за прекин на огнот, додека американскиот претседател ветил дека ќе работи на исполнување на барањето за примирје во најкус можен рок.Предлогот за прекин на огнот се оценува како политички чувствителен за израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, но истовремено се смета дека би можел да помогне во пошироки дипломатски напори поврзани со Иран.Американскиот државен секретар Марко Рубио организираше состанок меѓу израелски и либански претставници, а исто така одржал и разговор со претседателот Аун.Од Вашингтон наведуваат дека дипломатските напори продолжуваат со цел постигнување прекин на огнот како чекор кон долгорочна стабилност во регионот.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Маѓар најави состанок со шефот на енергетската компанија МОЛ

Победникот на унгарските парламентарни избори Пeтер Маѓар најави дека денеска ќе се сретне со претседателот на управниот одбор на енергетската компанија МОЛ, Жолт Хернади.Маѓар соопшти дека од него ќе побара информации за сигурноста на снабдувањето со гориво во Унгарија, како и преиспитување на исплатата на дивиденда за Фондацијата „Матјаш Корвинус Колегиум“.Во објава на социјалната мрежа Фејсбук, Маѓар истакна дека очекува МОЛ да не исплати дивиденда во износ од 25 милијарди форинти на оваа фондација со седиште во Будимпешта.Неколку дена пред изборите беше објавено дека групацијата МОЛ одобрила финансиски извештај за 2025 година и донела одлука за исплата на вкупна дивиденда од 241 милијарда форинти, што претставува зголемување во однос на претходната година.Според порталот „Теlex“, околу десет проценти од акциите на МОЛ се во сопственост на Фондацијата „Матјаш Корвинус Колегиум“, поради што дел од дивидендата завршува кај оваа институција поврзана со политичкото опкружување на премиерот Виктор Орбан.Претседателот на управниот одбор на МОЛ, Жолт Хернади, изјави дека 2025 година била тешка поради регулаторни промени, прекини во снабдувањето со нафта и пожар во рафинеријата, но дека компанијата излегла посилна од тие предизвици.Тој претходно изјави дека се запознал со Маѓар во 2023 година, но оттогаш не се сретнале, додавајќи дека МОЛ е „неизбежен дел од унгарската економија“.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

(Видео) Нереална сцена во Пентагон: Хегсет цитирал лажен „библиски“ стих од филм за време на говор

Министерот за одбрана во администрацијата на Доналд Трамп, Пит Хегсет, предизвика реакции откако за време на верска служба во Пентагон цитирал стихови од култниот филм „Pulp Fiction“, кои во филмот погрешно се претставени како дел од Библијата.Хегсет се обратил пред присутните во рамки на верски настан во владниот комплекс, при што прочитал невообичаена „молитва“. Според медиумите, текстот му бил даден од „главниот планер“ на мисијата за спасување на двајца припадници на американските воздухопловни сили, кои биле соборени над Иран.„Патот на соборениот авијатичар од сите страни е опкружен со неправдите на себичните и тиранијата на злите луѓе. Благословен е оној кој, во име на другарството и должноста, ги води изгубените низ долината на темнината, зашто тој е вистински чувар на својот брат и пронаоѓач на изгубените деца. И ќе се нафрлам врз тебе со голема одмазда и гневен бес, врз оние што се обидуваат да го заробат и уништат мојот брат. И ќе знаете дека мојот повикувачки знак е „Сенди 1“ кога ќе се одмаздам над вас, амин“, изјавил Хегсет.Дел од овие редови, како што се наведува, се напишани од Квентин Тарантино и Роџер Ејвери за филмот „Pulp Fiction“, каде ликот што го толкува Семјуел Л. Џексон ги изговара пред да изврши убиство, претставувајќи ги како библиски цитат од Книгата на пророкот Езекил 25:17.Настанот доаѓа во чувствителен момент за министерот, кој во последните месеци редовно организира верски служби во Пентагон. Неговиот говор следува откако дел од демократите во Претставничкиот дом поднесоа иницијатива за негово отповикување.Деветмина пратеници од Демократската партија го обвинија за воени злосторства, злоупотреба на функцијата и несовесно раководење со Министерството за одбрана.Конгресменката Јасамин Ансари остро реагираше, оценувајќи дека Хегсет ја прекршува својата заклетва и ги доведува во опасност американските војници, повикувајќи на негова итна смена.Сепак, со оглед на тоа што Републиканската партија има мнозинство во двата дома на Конгресот, шансите за успешен процес на отповикување се мали. За смена е потребно мнозинство во Претставничкиот дом и двотретинска поддршка во Сенатот.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Руски закон за „заштита“ на граѓаните отвора врата за воени интервенции во Европа

Рускиот претседател Владимир Путин би можел да добие дополнителни законски овластувања за покренување воени операции во странство, во период кога растат стравувањата од можен вооружен судир меѓу Москва и членките на НАТО во Европа.Според закон што рускиот парламент го одобрил во прво читање, Путин ќе може да распоредува воени единици во странство во случаи на апсење, притворање или кривично гонење на руски државјани, пренесува „Тајмс“.Законот сè уште треба да помине уште две читања и да биде одобрен од горниот дом на парламентот, но се очекува да биде усвоен.Со него се зајакнува постојната правна рамка што му овозможува на рускиот претседател употреба на сила за заштита на националните интереси.Претседателот на рускиот парламент, Вјачеслав Володин, изјави дека „западните правосудни системи станале инструмент на репресија“ и дека Русија мора да ги заштити своите граѓани.Според текстот на законот, руските сили би можеле да бидат испраќани и во ситуации поврзани со притворања по налози на Меѓународниот кривичен суд.Меѓународниот кривичен суд во 2023 година издаде налог за апсење на Путин и уште една висока руска функционерка поради депортација на украински деца.Во меѓувреме, западни аналитичари предупредуваат дека ваквата правна рамка може да се користи како основа за потенцијални воени операции во соседни земји, особено на источното крило на НАТО.Некои проценки наведуваат дека Русија би можела да го користи новиот закон и како средство за притисок врз земјите што запленуваат руски танкери или ги спроведуваат санкциите кон руската нафта.Руски официјални лица ги отфрлаат ваквите толкувања, тврдејќи дека целта е заштита на руските граѓани и националните интереси во странство.Според анализите, Москва со години настојува да создаде правна основа за своите надворешнополитички и воени потези, практика што беше видлива и при интервенцијата во Украина во 2014 и 2022 година.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Ѓорѓиевски: Започна процесот на одгасување на Вардариште

Орце Ѓорѓиевски, соопшти дека започнал процесот на одгасување на депонијата Вардариште, по изработена физибилити студија.Тој истакна дека се мапирани 22 точки, односно бунари за собирање на отпадни гасови кои со години се акумулирале на оваа локација. Од сите бушотини ќе се земаат примероци кои ќе бидат анализирани во сертифицирани лаборатории, со цел точно утврдување на количеството и составот на гасовите.Паралелно со тоа се спроведува и темелно површинско чистење на депонијата.Ѓорѓиевски порача дека Вардариште ќе биде целосно трансформирано и дека просторот, кој со децении бил симбол на запоставеност и еколошки ризик, ќе добие нова намена.На оваа локација е најавена изградба на современ мега парк со површина од околу 300.000 квадратни метри, наменет за рекреација, спорт и зеленило.Дополнително, е најавена и изградба на мост што ќе ги поврзува општините Гази Баба и Аеродром, со цел намалување на сообраќајниот метеж и подобра градска поврзаност.Од Град Скопје порачуваат дека проектот претставува почеток на долгорочна еколошка и урбана трансформација на овој дел од градот.

Скопје | пред 3 седмици

3 нед.

Сиљановска-Давкова оствари средба со турскиот претседател Ердоган

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова денеска во Истанбул оствари билатерална средба со претседателот на Република Турција, Реџеп Таип Ердоган, на којашто беше констатирано дека македонско-турските односи се одликуваат со силно пријателство, доверба и континуирана меѓусебна поддршка.Најпрво, претседателката изрази сочувство до претседателот Ердоган за жртвите во вчерашното пукање во средното училиште во Турција, посакувајќи побрзо закрепнување на настраданите. Турција секогаш била наш близок пријател и укажувала помош во најтешките моменти, како трагедијата во Кочани и се солидаризираме со турскиот народ, рече Сиљановска-Давкова.На средбата со Ердоган, таа посочи дека преку своите институции и компании: од ТИКА, којашто имплементираше 1.320 проекти, до училиштата „Маариф“, Турскиот културен центар „Јунус Емре“, „Туркиш ерлајнс“, „Халкбанк“, Турција е присутна во многу области на македонското општество.Во потпишувањето на Заедничката политичка декларација за формирање Совет за соработка на високо ниво, претседателите препознаваат можност за подинамична и поструктурирана билатерална соработка, што ќе резултира со одржување на прва меѓувладина седница.Сиљановска-Давкова ја поздрави турската дипломатска иницијатива - Балканска мировна платформа, оценувајќи ја како важен инструмент за јакнење на регионалниот дијалог и стабилност.Таа се заблагодари за долгогодишната поддршка од Турција во модернизацијата на македонската Армија.Обајцата се согласија дека постои простор за зголемување на трговската размена и инвестициите и во најавениот бизнис-форум во Турција препознаваат одлична можност за унапредување на економската соработка.На средбата се разговараше за статусот на турската заедница во општествениот и политичкиот живот низ призма на правичната и соодветна застапеност, како и за функционирањето на дел од образовните институции.Претседателите се уверени дека предизвиците со коишто се соочува турската заедница во нашата држава ќе бидат надминати.Сиљановска-Давкова упати покана до претседателот Ердоган за официјална посета на земјата.Претседателката престојува во Турција по повод учеството на 5. Дипломатски форум во Анталија.

Македонија | пред 3 седмици

3 нед.

Маѓар до Фидес: Нема да заборавиме што направивте, ќе го пожнеете тоа што сте го посеале

Победникот на изборите во Унгарија, Петер Маѓар, упати порака до партијата Фидес, наведувајќи дека таа ќе мора да сноси одговорност за политиките што ги водела во изминатите години.Во објава на социјалната мрежа Икс, Маѓар порача дека раководството на Фидес не може да се огради од последиците од своето владеење.„На раководителите на Фидес им порачувам: колку и да се правите дека ништо не се случило, знаеме што ѝ направивте на нашата татковина и на унгарскиот народ. Не се сомневајте ни за момент – ќе го пожнеете тоа што сте го посеале“, напиша тој.Магјар на изборите оствари убедлива победа со својата партија Тиса, со што заврши 16-годишното владеење на Виктор Орбан. Според оценките, станува збор за еден од најголемите политички пресврти во поновата унгарска историја, по кој се очекува формирање нова влада.Неговата кампања беше насочена кон борба против корупцијата и реформа на системот изграден во изминатата деценија, со силна поддршка од урбаните гласачи и помладите генерации.По изборната победа, Маѓар за првпат гостуваше во унгарските јавни медиуми, каде остро ги критикуваше државните телевизиски и радиопрограми, нарекувајќи ги пристрасни и пропагандни.Тој најави дека ќе бидат воспоставени независни и објективни медиуми и дека ќе се преиспита работата на јавниот радиодифузен сервис.Во своите изјави, Маѓар оцени дека во изминатите години државните медиуми функционирале како пропаганден систем и најави длабоки реформи во медиумскиот простор.Тој исто така најави мерки за деблокирање на средствата од Европската Унија, вклучувајќи приклучување кон Европското јавно обвинителство, зајакнување на независноста на институциите и враќање на автономијата на универзитетите.Според неговите проценки, претходната власт годишно трошела околу 600 милијарди форинти за пропагандни активности.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Уште едно лице почина по пукањето во училиште во Турција

Уште едно лице почина денеска во болница како последица на повредите од вчерашното пукање во училиште во Турција, со што бројот на жртви дополнително се зголеми.Во нападот беа убиени девет лица, меѓу кои осум ученици и една наставничка, а 13 лица беа ранети. Шестмина од повредените и понатаму се наоѓаат во критична состојба.Напаѓачот, 14-годишниот Иса Арас Мерсинли, вчера отвори оган во две училници во средно училиште во градот Кахраманмараш на југоистокот на Турција. Тој пристигнал во училиштето со повеќе парчиња огнено оружје и муниција кои, според властите, му припаѓале на неговиот татко, пензиониран висок полициски функционер, кој е уапсен по нападот.Самото момче исто така почина по инцидентот, а истрагата утврдува како дошло до неговата смрт.Нападот се случил само еден ден по друг инцидент во кој 16 лица биле ранети во средно училиште во соседната провинција Шанлиурфа, кога поранешен ученик отворил оган и подоцна извршил самоубиство.Турските власти соопштија дека досега се приведени 20 лица поврзани со случајот во Шанлиурфа.Министерствата за внатрешни работи и за образование одржаа заеднички состанок во Анкара за безбедноста во училиштата, на кој присуствуваа надлежните министри, гувернерите на сите 81 провинција, како и претставници на полицијата и образовните институции.Полицијата откри дека напаѓачот од Кахраманмараш на својата профилна слика на апликацијата ВотсАп имал фотографија од Елиот Роџер, сторителот на масовното пукање во Калифорнија во 2014 година.Министерството за семејство и социјални работи соопшти дека е формиран тим за психосоцијална поддршка на учениците и семејствата на жртвите, како и дека ќе биде спроведена поширока истрага за слични ризични случаи.Денеска беа одржани погреби на убиените ученици, кои имале по 11 години, како и на наставничката по математика Ајла Кара, на возраст од 55 години.Во меѓувреме, стотици наставници протестираа во Анкара и Измир барајќи зголемена безбедност во училиштата.Паралелно со тоа, десетици лица се приведени поради објави на социјалните мрежи кои, според властите, навестувале можни нови напади. Министерот за правда Акин Ѓурлек соопшти дека 67 корисници се задржани поради објави поврзани со 54 училишта.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Десетици налози за апсење по крвавите напади во турските училишта

Во рок од 48 часа, два насилни напади во училишта ја потресоа Турција, при што загинаа девет лица, а повеќе десетици беа повредени. Властите покренаа масовна акција и уапсија повеќе од 160 лица, додека истовремено ги засилија контролите врз содржините на социјалните мрежи.Турското Министерство за правда соопшти дека уапсените се осомничени за ширење дезинформации и за величање на нападите. Според министерот за правда, Акин Ѓурлек, 95 лица биле приведени затоа што, и покрај забраната за информирање, објавувале слики и видеа од инцидентите кои можеле да предизвикаат паника.Дополнително, пристапот до 1.104 профили на социјалните мрежи бил блокиран, а истрагата опфатила и корисници кои наводно најавувале можни напади во училиштата. Во тој контекст биле уапсени 67 лица.Првиот напад се случил во средата во градот Кахраманмараш, на југот од земјата, кога 14-годишно момче отворило оган во училиште и убило осум ученици и еден наставник, а повредило уште 13 лица. Неколку од повредените се наоѓале во тешка состојба, а три лица биле во животна опасност.Според властите, напаѓачот донел неколку парчиња огнено оружје и муниција во ранец, а оружјето наводно му припаѓало на неговиот татко, поранешен полицаец, кој заедно со мајката на напаѓачот бил уапсен.Очевидци опишале драматични сцени, при што ученици во паника бегале и скокале од прозорци, додека се слушале истрели и врисоци. Напаѓачот подоцна починал, а истражителите сè уште утврдуваат дали станува збор за самоубиство или смрт во текот на интервенцијата.Во вториот инцидент, во градот Сиверек, поранешен ученик отворил оган во училиште и повредил 16 лица, по што си го одзел животот.Властите соопштија дека се анализираат и дигиталните траги на напаѓачите, вклучително и содржини на социјалните мрежи, во обид да се утврди евентуална поврзаност меѓу онлајн-радикализација и насилните дела.Серијата напади предизвика силни реакции во јавноста. Претседателот Реџеп Таип Ердоган ги осуди случувањата и најави целосна истрага, додека илјадници наставници протестираа во Анкара, барајќи поголема безбедност во училиштата и оставка од министерот за образование.Иако ваквите напади се релативно ретки во Турција, тие отворија нова дебата за контролата на оружјето и безбедноста во образовните установи.

Свет | пред 3 седмици

3 нед.

Продолжена нафтената криза поради нестабилност на глобалниот пазар

Собранието на Република Македонија ја продолжи кризната состојба до 20 јули 2026 година, поради глобалните ризици во снабдувањето со нафта и енергетската нестабилност предизвикана од кризата на Блискиот Исток.Одлуката е донесена на денешната пленарна седница, а претходно беше поддржана и од Комисијата за одбрана и безбедност. Таа предвидува продолжување на кризната состојба на целата територија на државата, со примена што започнува на 21 април 2024 година, веднаш по објавувањето во „Службен весник“.Во образложението се наведува дека мерката е резултат на влошената меѓународна безбедносна и енергетска состојба, како и на нарушувањата во транспортот на сурова нафта, особено преку Ормускиот теснец.Со цел ублажување на последиците од кризата, Владата досега спроведе повеќе мерки, меѓу кои намалување на данокот на додадена вредност за енергентите и намалување на акцизите за дизел горивото и безоловниот бензин. Според надлежните, овие мерки се насочени кон зачувување на животниот стандард на граѓаните и обезбедување стабилно снабдување.Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски изјави дека во моментов во земјата нема застој во снабдувањето со гориво и дека цените се меѓу најниските во регионот.Тој истакна дека скопскиот и охридскиот аеродром редовно функционираат, а приштинскиот аеродром исто така се снабдува со гориво преку македонски добавувачи.„Успеавме кризата да ја амортизираме во рамките на можностите“, изјави Николоски, додавајќи дека има зголемена потрошувачка на керозин на двата домашни аеродроми.Тој информираше дека државата располага со резерви на керозин за 90 дена, над законски предвидените 60 дена, и дека резервите постојано се надополнуваат. Според него, нема откажани летови од скопскиот и охридскиот аеродром.Николоски овие информации ги изнесе пред средба со стопанственици од Пелагонискиот регион.

Македонија | пред 3 седмици

3 нед.

Големи промени во медицинските специјализации: Интерна медицина и хирургија со нова програма

Од новата академска година се менуваат специјализациите по интерна медицина и општа хирургија на медицинските факултети во Скопје, Тетово и Штип. Целта на реформата е да се создадат лекари со пошироки знаења и повеќе практични вештини, особено за справување со итни состојби.Министерот за здравство Азир Алиу изјави дека досегашниот систем создавал премногу тесно специјализирани кадри, кои потешко се снаоѓале во секојдневната практика.„Воведуваме засилена практична обука, особено во ургентната медицина и интензивната нега. Целта е да создадеме интернист кој може самостојно да управува со сложени и итни состојби“, изјави Алиу.Со реформата, идните специјалисти по интерна медицина ќе изучуваат и користење ултразвук како стандардна алатка, што ќе овозможи снимање во реално време за носење брзи одлуки. Ќе бидат утврдени и конкретни практични вештини што задолжително ќе треба да ги совладаат.Промени ќе има и кај општата хирургија, каде специјализацијата наместо шест ќе трае пет години. Според Алиу, целта е да се создаде „флексибилен и функционален хирург“, кој ќе може да одговори на реалните потреби на болниците, особено во внатрешноста.Тој додаде дека реформата претставува и системска промена што треба да донесе подобра достапност до квалитетни здравствени услуги, поефикасно користење на ресурсите и зајакнување на секундарното здравство.Деканот на Медицинскиот факултет, професор доктор Светозар Антовиќ, изјави дека суштината на промените е лекарите најпрво да добијат широка основа, а потоа дополнително да се усовршуваат.„Да добијат звање општ хирург или општ интернист, а не веднаш да одат во тесни гранки. Тоа ќе овозможи многу подобра здравствена заштита на целата територија на државата“, рече Антовиќ.Претседателката на Лекарската комора, доктор Калина Гривчева-Старделова, оцени дека ваквите промени се неопходни и за задржување на лекарите во земјава.„Лекарот ќе го задржите ако му дадете работа и квалитетно образование. Интерната медицина и општата хирургија се основа и мора да ја има секој лекар“, истакна таа.Според неа, сегашниот систем создава проблеми, особено во помалите градови, каде лекарите често лекуваат пациенти од различни области, но се ограничени со тесната специјализација.Таа посочи дека околу 70 проценти од пациентите се лекуваат во клиничките центри, што покажува дека системот е преоптоварен и недоволно функционален на локално ниво.Со новите правила, студентите до трета година ќе можат да се префрлат на новата програма, додека останатите ќе продолжат според старата. За веќе специјализираните лекари ќе има дополнителни обуки за усогласување.Реформата треба да помине владина процедура, а ќе почне да се применува од оваа година.

Македонија | пред 3 седмици