ТРАМП

Министерот за одбрана до Трамп: Подготвени сме за Иран

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека армијата е подготвена да го спроведе секое решение на претседателот Доналд Трамп во врска со Иран, со цел да се спречи Техеран да продолжи со развојот на нуклеарно оружје.Со оглед на големите американски сили распоредени во регионот, Трамп на состанок со кабинетот побара од Хегсет да даде коментар за ситуацијата. „Тие не треба да тежнеат кон нуклеарни способности. Ќе бидеме подготвени да го извршиме сè што овој претседател очекува од Министерството за војна“, рече Хегсет, сугерирајќи на неофицијалното преименување на Министерството за одбрана во администрацијата на Трамп.Американските официјални лица наведуваат дека Трамп сè уште разгледува опции и не донел одлука дали ќе изврши напад врз Иран. Тензии меѓу САД и Иран нагло се зголемија по крвавото гушење на протестите низ земјата, додека Трамп повеќе пати закануваше интервенција ако Иран продолжи со насилство врз демонстрантите.Трамп истакна дека САД ќе дејствуваат доколку Техеран продолжи со развојот на нуклеарниот програм, особено по воздушните удари на израелски и американски сили врз клучни ирански нуклеарни објекти во јуни минатата година.

Свет | пред 4 месеци

Трамп има три воени опции против Иран

По недели протести низ Иран, врховниот лидер нареди насилно гушење кое резултираше со илјадници загинати. Претседателот Доналд Трамп, кој ги охрабруваше демонстрантите да останат на улиците, не интервенираше војно, но сега големи американски сили се распоредени во регионот, подготвени за напад ако биде издадена наредба.САД имаат три можни воени опции:Опција А – Економски притисок: Применување на економски ембарго и блокада со цел да се ослабне иранската економија и да се натера земјата да се откаже од нуклеарниот програм, ограничува дострелот на проектилите и поддршката на милитантни групи. Иран, сепак, ретко се покорува на санкции и има ресурси да ги избегне.Опција Б – Казнени удари: Ограничени воздушни и воени напади на објекти и единици на иранскиот режим, како што беа удари во Сирија 2017, со цел одвраќање без промена на режимот. Ризикот од одмазда на Иран е значителен, вклучувајќи лансирање проектили кон американските позиции и Израел.Опција Ц – Удар врз врвот на режимот: Најагресивна опција вклучува директни напади врз лидерите на Иран со цел промена на власта или обезглавување на режимот. Ова носи најголеми ризици и неизвесен исход поради религиозниот авторитет на Али Хамнеи и силната контрола на оружјето во земјата.Без јасен дипломатски пат, Трамп сега се соочува со тешки одлуки, додека распоредувањето на „големата армија“ во регионот го зголемува ризикот од воена конфронтација со Иран.

Свет | пред 4 месеци

Трамп: Путин се согласи да престане со напади врз Киев и другите градови

„Особено го замолив претседателот Путин да не го гаѓа Киев и другите градови и населби. И тој се согласи. Морам да кажам, тоа беше многу убаво“, рече Трамп на брифинг за новинари, посочувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури.Сепак, американскиот претседател не даде детали за тоа кога и на кој начин му го упатил барањето на Путин, ниту од кој датум би требало примирјето да стапи на сила. Неговите коментари следуваа по шпекулации дека Киев и Москва се договориле за привремена станка во нападите на енергетската инфраструктура, иако ниту една страна официјално не потврдила такво нешто.Меѓутоа, украинското воено воздухопловство соопшти дека руските сили во ноќта лансирале над 100 дронови врз Украина, со 18 потврдени удари во различни региони.Претходно, рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров истакна дека Русија смета за неприфатливо примирје по барање на украинскиот претседател Володимир Зеленски. Постојат и непотврдени информации дека и руските и украинските сили добиле усна наредба за привремена обустава на напади на енергетската инфраструктура.Според про-кремљански блогер, руските војници добиле забрана за гаѓање на инфраструктурни објекти низ Украина, вклучувајќи ги Киев, термоцентрали, хидроелектрани и складишта за гас, нафта и гориво, со забрана која би траела до 3 февруари. Слична усна наредба, според украински медиуми, наводно била упатена и до украинските сили да не напаѓаат руска енергетска инфраструктура.Тие шпекулации се поврзуваат со трилатералните преговори одржани на 23 и 24 јануари во Абу Даби, на кои учествувале и САД. Financial Times пишува дека станувало збор за можно запирање на руските напади врз украински енергетски објекти во замена за воздржување на Киев од удари врз руските нафтени постројки и танкери, но некои украински извори предупредуваат дека конечен договор нема и дека евентуалната пауза би била краткотрајна.

Свет | пред 4 месеци

Почнаа техничките разговори меѓу САД, Данска и Гренланд за арктичката безбедност

Техничките разговори меѓу САД, Данска и Гренланд околу договор за арктичка безбедност започнаа, изјави вчера државниот секретар на САД, Марко Рубио.Министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд формираа работна група чија цел е да ги анализира разликите во односите со САД, кои се појавија на состанокот во Вашингтон со потпретседателот на САД, Џеј Ди Венс, и со Рубио, на почетокот на овој месец.Работната група беше формирана по повторените повици на претседателот Доналд Трамп САД да го преземат Гренланд, за да се спротивстават на заканите од Русија и Кина, што силно беше отфрлено од страна на Гренланд, Данска и европските сојузници.„Започнува денес и ќе биде редовен процес“, рече Рубио зборувајќи за работната група. Тој тоа го изјави за време на сведочењето пред Сенатскиот комитет за надворешни односи.„Ќе се обидеме тоа да го направиме така што нема да биде како медиумски циркус секојпат кога се водат овие разговори, затоа што мислиме дека тоа создава поголема флексибилност од двете страни за постигнување позитивен резултат“, додаде Рубио.Данското Министерство за надворешни работи соопшти дека вчерашните разговори беа насочени кон тоа како можат да одговорат на американските загрижености за безбедноста во Арктикот, а истовремено да ги почитуваат „црвените линии“ на Кралството Данска кои се однесуваат на суверенитетот на Гренланд.Повторените закани на Трамп во последните недели дека ќе го анектира Гренланд, го нарушија односот меѓу САД и Европа.На почетокот на овој месец, Трамп најави воведување нови царини за Данска и уште седум европски земји кои се спротивставија на неговите повици за преземање на Гренланд. Меѓутоа, брзо ги откажа тие закани кога, со помош на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, беше постигнат „рамковен“ договор за пристап до островот.Мал дел од деталите на договорот е достапен за јавноста.По остри реакции од европските сојузници на неговата реторика за Гренланд, Трамп на Светскиот економски форум во Давос минатата недела соопшти дека ја исклучува можноста за употреба на американска воена сила за преземање на Гренланд.

Свет | пред 4 месеци

Администрацијата на Трамп планира ВИ да пишува федерални закони

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп планира да воведе контроверзна, но револуционерна промена во работењето на федералните институции, со користење на вештачка интелигенција за изработка на нацрт-закони и федерални прописи.Според извештаи на истражувачкиот медиум „ПроПаблика“, пренесени од американски медиуми, станува збор за пилот-проект во рамки на Министерството за сообраќај на САД, каде што ќе се користи AI моделот Google Gemini. Целта на иницијативата е значително да се забрза процесот на носење регулативи, кој досега траел со месеци, па дури и години.„Наместо сложените правила да се пишуваат со месеци, со помош на Gemini тие би можеле да бидат подготвени за само дваесетина минути“, наведуваат извори запознаени со проектот.Изјавите на високи функционери во Министерството за сообраќај предизвикаа сериозна загриженост во јавноста. Главниот правен советник на министерството, Грегори Зерзан, на интерни состаноци наводно изјавил дека администрацијата не тежнее кон „совршени“ или „исклучително добри“ прописи, туку кон правила што се „доволно добри“ за, како што рекол, „да се преплави системот со нови регулативи“.Експерти и поранешни федерални службеници предупредуваат на сериозни ризици од ваквиот пристап. Еден од клучните проблеми се таканаречените „халуцинации“ на вештачката интелигенција – појава при која AI моделите генерираат неточни или целосно измислени информации, што во правни документи може да има катастрофални последици.Дополнителна загриженост предизвикува и фактот што Министерството за сообраќај регулира чувствителни области како безбедноста на комерцијалниот авионски сообраќај, транспортот на опасни материи и стандардите за возачи. Критичарите сметаат дека потпирањето на вештачка интелигенција во овие сегменти може директно да ги загрози животите на граѓаните.

Свет | пред 4 месеци

Трамп го разруши светскиот поредок: Што следува понатаму?

Заканата на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе го заземе Гренланд остави подлабоки последици за светот отколку што првично изгледаше. Иако заканата беше повлечена, таа сериозно го раздрма довербата на американските сојузници и поттикна преиспитување на темелите на меѓународниот поредок кој со децении се темелеше на американското водство. Сѐ повеќе држави почнаа да ги гледаат САД не како гарант на стабилноста, туку како непредвидлив актер чијшто одлуки веќе не можат да се земат здраво за готово.Канадскиот премиер Марк Карни на Светскиот економски форум во Давос зборуваше за „пукотина“ во поредокот базиран на правила и повика таканаречените „средни сили“ да се здружат и да започнат да создаваат нов глобален ред. Европските сојузници се прашуваат како да ги заштитат сопствените интереси во свет во кој Вашингтон го доведува во прашање трансатлантскиот сојуз и иднината на НАТО. Украинскиот претседател Володимир Зеленски нагласи дека Европа мора да престане да биде „изгубена“ и да започне да гради свои воени капацитети, независно од САД.Според анализите, државите кои не се меѓу најголемите сили како САД, Кина или Русија, но се доволно силни за да не сакаат да бидат само набљудувачи, мораат да најдат нови начини за делување. Појдовната точка е развивање координирана и долгорочна стратегија на стратешка автономија, во одбраната, енергијата и економијата.Истражувањата покажуваат дека старите сојузи се еродирале не само поради политиката на Трамп, туку и поради долгорочното намалување на одбранбените расходи во Европа и зависноста од американскиот безбедносен „чадор“. И покрај тоа, аналитичарите предупредуваат дека средните сили треба да избегнуваат краткорочни сојузи со автократски сили и да се обидат да ја заштитат меѓународната правна рамка и својот суверенитет преку флексибилни коалиции.Примерите од Индија покажуваат како една средна сила може да одржува дијалог со САД, додека истовремено ја шири мрежата на партнерства со Европа, Канада, државите од Индо-Пацифик и Глобалниот Југ, за да го намали ризикот и да ја зачува стратегиската автономија.Заклучокот на експертите е дека средните сили не можат да си дозволат изолација или лесни решенија. Тие мораат истовремено да ги јакнат сопствените капацитети, да градат меѓусебна соработка и да избегнуваат директна конфронтација со САД. Урокот од Гренланд е јасен: дури ни најблиските сојузници не можат да бидат сигурни дека се надвор од досегот на американскиот притисок. Во свет кој влегува во ера на нестабилна мултиполарност, влијанието и безбедноста на средните сили ќе зависат од нивната способност да делуваат колективно, стратешки и долгорочно.

Свет | пред 4 месеци

Канадскиот премиер: Трамп ме повика, му реков дека стојам зад сè што кажав во Давос

Канадскиот премиер Марк Карни јасно потврди дека стои зад своите изјави одржани на Светскиот економски форум во Давос, откако американски функционер тврдеше дека Карни „агресивно“ ги повлекол своите зборови во телефонски разговор со претседателот Доналд Трамп.„Мислев она што го кажав во Давос“, порача Карни пред новинарите во Отава, нагласувајќи дека истата порака му ја пренел и на американскиот претседател. Неговата реакција следеше по изјавата на американскиот министер за финансии, Скот Бесент, кој за Фокс Њус рече дека Карни во разговорот со Трамп повлекол дел од своите тврдења.Карни објасни дека со Трамп имал „многу добар разговор за широк спектар на теми“, вклучувајќи ја Украина, Венецуела, безбедноста во Арктикот и канадскиот трговски договор со Кина. Покрај тоа, разговарале и за USMCA договорот, кој ги вклучува Канада, САД и Мексико, а чија ревизија следува подоцна оваа година.Премиерот нагласи дека неговиот говор во Давос јасно покажал дека Канада ги разбира промените во американската трговска политика и навремено реагира на нив. Карни додаде дека заканите на Трамп за царини на канадската стока треба да се гледаат во контекст на преговарачка тактика пред ревизијата на USMCA договорот, истакнувајќи дека американскиот претседател е силен преговарач.

Свет | пред 4 месеци

Францускиот министер: Ако ЕУ сериозно мисли на одбраната, треба да престане да купува делови од САД

Францускиот министер за високо образование и истражување, Филип Батист, денеска изјави дека ако Европската унија сериозно сака да го зајакне своето одбранбено присуство, првиот чекор е да престане со набавка на неевропски воени производи преку воведување на „Закон за купување европско“.Батист нагласи дека ЕУ во голема мера се потпира на американски ракети, борбени авиони и високотехнолошки одбранбени системи, како и на услугите на SpaceX на Илон Маск за лансирање на клучни сателити, вклучувајќи го и системот Galileo кој овозможува независни европски локализациски услуги.„Светот се драстично промени и нашиот главен сојузник стана многу непредвидлив“, рече Баптист, алудирајќи на политиката на американскиот претседател Доналд Трамп и повиците за поголема автономија на глобално ниво. Тој истакна дека ЕУ мора да развива европски сателитски констелации без зависност од американски технологии и без можност за „исклучување“ од страна на трети страни.„Првиот чекор е закон за купување европско. Престанете да купувате готови делови кои не се европски“, рече Батист, потсетувајќи на случајот со Украина кога Маск ја ограничил услугата Starlink, што го оневозможило дел од киевската офанзива.Тој додаде дека напорите треба да бидат координирани на ниво на ЕУ, бидејќи нема смисла поединечни земји како Франција, Германија или Италија да развиваат сопствени системи.

Свет | пред 4 месеци

Нема фотографија

Внуката на Трамп: „Мојот чичко има Алцхајмер, како и неговиот татко“

Внуката на американскиот претседател Доналд Трамп, Мери Трамп, изјави дека нејзиниот чичко можеби покажува симптоми кои асоцираат на Алцхајмерова болест, наведувајќи дека забележува промени во неговото однесување и израз на лицето. Таа за магазинот „Њујорк“ изјави дека кај него повремено се јавува дезориентација и дека понекогаш изгледа како да не е целосно свесен за времето и просторот.Трамп, кој годинава полни 80 години, неодамна се осврна и на болеста на својот татко, признавајќи дека накратко се збунил обидувајќи се да се сети на името на Алцхајмеровата болест, но истакна дека самиот не боледува од таква состојба и дека воопшто не размислува за семејната историја на болеста.Белата куќа и соработниците на претседателот ги отфрлаат сите шпекулации за неговото здравје, тврдејќи дека тој е целосно присебен, исклучително активен и во одлична физичка и ментална состојба.

Свет | пред 4 месеци

Неочекуван тон од Трамп: Разговор со демократскиот гувернер Волц по убиството на американски државјанин

Американскиот претседател Доналд Трамп денеска изјави дека е „на иста бранова должина“ со демократскиот гувернер на Минесота, Тим Волц, по убиството на уште еден американски државјанин во таа сојузна држава за време на интервенција на службеници на Имиграциската и царинска служба (ИЦЕ).Во објава на својата социјална мрежа „Truth Social“, Трамп наведе дека телефонски разговарал со Волц и дека разговорот бил, како што оцени, „многу добар“, со заедничко разбирање за понатамошните чекори. Според него, му порачал на гувернерот дека ќе побара од Том Хоман, висок функционер задолжен за имиграциските прашања, да стапи во контакт со властите во Минесота и да се побара целосна соработка во однос на лицата со криминално досие.Трамп тврди дека Волц коректно го разбрал ставот на федералната администрација и дека наскоро ќе следи нов разговор меѓу нив. Во истата објава, претседателот наведе дека федералната влада имала „огромен успех“ во борбата против криминалот во Вашингтон, Мемфис и Њу Орлеанс, додавајќи дека и во Минесота, според неговите зборови, криминалот значително се намалил, но дека и тој и гувернерот сакаат дополнително намалување.Набргу по објавата на Трамп, се огласи и Белата куќа. Портпаролката Каролин Ливит изјави дека претседателот во разговорот со Волц не ветил покренување локална истрага за последниот инцидент, иако најавил продолжување на комуникацијата. Таа истакна дека Трамп ги поддржува Првиот и Вториот амандман, но нагласи дека граѓаните немаат право да ги попречуваат законските операции на имиграциските служби, што, според неа, претставува кривично дело и токму тоа се случувало на улиците на Минеаполис.Ливит додаде дека претседателот очекува „отпорот и хаосот“ во градот да завршат уште денеска, притоа обвинувајќи ја политиката на администрацијата на Џо Бајден за настанатата состојба. Белата куќа, како што соопшти таа, упатила три конкретни барања до властите во Минесота: предавање на сите нелегални имигранти притворени поради кривични дела или со активни потерници, обврска локалната полиција да ги предава сите уапсени нелегални имигранти на федералните власти и активна соработка на локалните сили со федералната полиција при апсења и депортации, особено на насилни сторители.Иако Трамп сега зборува за соработка, гувернерот Волц и други демократски лидери претходно остро се спротивставуваа на политиките на претседателот во однос на имиграцијата, оценувајќи ги како незаконски и опасни по јавната безбедност. Минатиот месец, пак, Трамп јавно го обвинуваше Волц за неспособност, поврзувајќи го со скандал во системот за социјална заштита во Минесота.Американскиот претседател претходно најави дека ќе го испрати Том Хоман во Минесота за да соработува со локалните власти, откако во саботата имиграциски агенти во Минеаполис убија 37-годишниот Алекс Прети за време на судир со демонстранти. Додека дел од високите функционери на администрацијата го опишаа Прети како „домашен терорист“, Хоман јавно не се изјасни за инцидентот. Трамп, пак, нагласи дека Хоман не бил директно вклучен во настанот, но дека добро ги познава состојбите и луѓето во Минесота.

Свет | пред 4 месеци

Трамп го испраќа „царот на границите“ Хоман во Минесота

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека го испраќа својот повереник за прашања поврзани со границите, Том Хоман, во сојузната држава Минесота, по протестите што избувнаа откако имиграциски агенти за време на викендот убија американски државјанин.„Том е цврст, но праведен и ќе ми поднесува извештаи директно мене“, напиша Трамп во објава на социјалните мрежи. Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, одделно на платформата Икс соопшти дека Хоман ќе раководи со операциите на службата за имиграција во таа сојузна држава.Трамп во изјава за „Волстрит џурнал“ наведе дека неговата администрација ја преиспитува последната употреба на огнено оружје и најави дека во одреден момент би можело да дојде до повлекување на имиграциските службеници од подрачјето на Минеаполис. „Во еден момент ќе си заминеме. Ја завршивме работата, тие завршија феноменална работа“, изјави Трамп, без да прецизира временска рамка.Американските имиграциски агенти завчера го убија 37-годишниот Алекс Прети. Министерството за внатрешна безбедност го оквалификуваше инцидентот како напад, но снимки направени од минувачи, кои ги прегледала агенцијата Ројтерс, покажуваат дека Прети во раката држел телефон, а не пиштол, додека се обидувал да им помогне на други демонстранти кои биле соборени на земја.Ова е втор ваков инцидент во Минесота овој месец. На 7 јануари федерален имиграциски агент уби американска државјанка, Рене Гуд, откако ѝ пријде додека била во своето паркирано возило. Од администрацијата на Трамп тврдеа дека таа се обидела со возилото да удри агент, но други сведоци наведуваат дека видеоснимките сугерираат оти таа се обидувала да сврти и да се оддалечи од него.

Свет | пред 4 месеци

Трамп го прескокнува Супербоул: „Ужасен избор“ на изведувачи за полувремето

Поранешниот американски претседател Доналд Трамп откри дека нема да присуствува на овогодишниот Супербоул, кој ќе се одржи на 8 февруари во Сан Франциско, при што остро ги критикуваше изведувачите избрани за настап на полувремето – Бед Бани и бендот Грин Деј.Во ексклузивно интервју за „The Post“, Трамп изјави дека не може да ги поднесе музичарите кои ќе ја забавуваат публиката на најгледаниот НФЛ настан, оценувајќи го нивниот избор како „ужасен“. Тој посочи дека и Бед Бани и Грин Деј се познати како критичари на неговата политика.„Јас сум против нив. Сè што прават е да шират омраза. Ужасно“, изјави Трамп.Сепак, тој нагласи дека изведувачите не се главната причина поради која ќе го пропушти Супербоулот, туку локацијата. „Едноставно е предалеку. Да беше поблиску, ќе размислев да одам“, рече Трамп, додавајќи дека има добиено добри препораки за настанот.Бед Бани, кој потекнува од Порторико, претходно отворено го критикуваше Трамп, вклучително и преку песна во која, имитирајќи го неговиот глас, зборува за значењето на имигрантите во САД. Од друга страна, фронтменот на Грин Деј, Били Џо Армстронг, неодамна изрази поддршка за протестите против депортациите, јавно дистанцирајќи се од агендата на движењето MAGA.Трамп, инаку, присуствуваше на минатогодишниот Супербоул во Њу Орлеанс, каде што Филаделфија Иглс триумфираа над Канзас Сити Чифс.

Свет | пред 4 месеци

Нетанјаху двапати го одби Трамп

Кабинетот на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху двапати го одбил барањето на Белата куќа да му дозволи на претседателот на Израел, Исак Херцог, да седи на бината за време на Светскиот економски форум во Давос, јавува израелскиот Канал 12, повикувајќи се на дипломатски извори.Според информациите, американската администрација побарала Херцог да присуствува на церемонијата за основање на таканаречениот „Одбор за мир“, на која бил поканет и поранешниот американски претседател Доналд Трамп. Сепак, Нетанјаху го одбил предлогот, нагласувајќи дека поканата за учество на церемонијата била упатена исклучиво до него.И покрај поканата, израелскиот премиер не се појави на Светскиот економски форум. Причина за тоа, според изворите, е предупредувањето од Швајцарија, која е членка на Меѓународниот кривичен суд, дека ќе постапи по евентуален налог за апсење доколку Нетанјаху слета на нејзина територија.Од кабинетот на претседателот Исак Херцог одбија да го коментираат извештајот на Канал 12.

Свет | пред 4 месеци

Нема фотографија

Трамп тврди дека во Венецуела било употребено тајно оружје „дискомбобулатор“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави за таблоидот „Њујорк пост“ дека ново тајно оружје, наречено „дискомбобулатор“, одиграло пресудна улога во американската операција во која бил заробен венецуелскиот претседател Николас Мадуро.Според тврдењата на Трамп, мистериозното оружје ја онеспособило целата „непријателска опрема“ во моментот кога американските хеликоптери на 3 јануари слетале во Каракас за да го приведат Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес, поради сојузни обвиненија за трговија со дрога и оружје. Тој навел дека венецуелските сили располагале со руски и кинески ракети, но не успеале да испалат ниту една, бидејќи системите престанале да функционираат.Трамп го спомена оружјето коментирајќи ги медиумските извештаи дека администрацијата на Џо Бајден купила уред поврзан со серија мистериозни здравствени нарушувања, познати како Хавански синдром. За самото оружје, како што рече, не смеел да зборува во детали.Во меѓувреме, од Венецуела пристигнаа сведоштва според кои припадници на обезбедувањето на Мадуро биле неспособни за отпор, со симптоми како крварење од нос и повраќање крв. Еден член на безбедносниот тим изјавил дека одеднаш престанале да работат сите радарски системи, по што над нивните позиции се појавиле бројни дронови и хеликоптери со американски војници.Според неговото сведоштво, кон обезбедувањето бил насочен уред што создавал силен, насочен бран, кој го опишал како чувство дека главата „пука одвнатре“. По дејството, тие паднале на земја, неспособни да се движат.Експертите наведуваат дека звучните оружја користат моќни бранови за онеспособување на противникот, предизвикувајќи главоболки, нарушувања на рамнотежата, дезориентација и можно трајно оштетување на слухот.

Свет | пред 4 месеци

Трговска ескалација: Трамп ѝ се закани на Канада со драстични царини

Американскиот претседател Доналд Трамп упати остра закана до Канада, најавувајќи воведување царини од 100 отсто на целата канадска стока и производи што влегуваат во Соединетите Американски Држави, доколку земјата продолжи со спроведување на трговскиот договор со Кина.Во објава на својата платформа „Truth Social“, Трамп порача дека канадскиот премиер Марк Карни „се лаже“ ако мисли дека Канада може да стане „претоварна станица“ преку која Кина ќе извезува стока кон американскиот пазар.„Ако гувернерот Карни мисли дека ќе ја претвори Канада во претоварна станица преку која Кина ќе испраќа роба и производи во Соединетите Држави, тој е во сериозна заблуда. Кина буквално ќе ја изеде Канада, целосно ќе ја проголта – ќе ги уништи нејзините компании, општественото ткиво и начинот на живот. Доколку Канада склучи договор со Кина, веднаш ќе се соочи со царина од 100 отсто на целата канадска стока што влегува во САД“, напиша Трамп.Заканата доаѓа во момент на растечки тензии меѓу Вашингтон и Отава. Иако Трамп подолго време води трговска војна на повеќе фронтови, Канада овој месец постигна договор со Кина со кој се намалуваат царините за кинеските електрични возила, додека Пекинг возвратно ги снижува увозните давачки за канадските земјоделски производи.Односите дополнително се заострија во последните недели, со размена на јавни пораки меѓу Трамп и Карни, а ситуацијата е оптоварена и со иницијативата на американскиот претседател за преземање на Гренланд, што создава дополнителна нервоза во рамки на НАТО.За време на престојот во Давос, Трамп изјави дека „Канада опстојува благодарение на Соединетите Држави“, по што го повлече и поканувањето на Карни да се приклучи на неговиот новоформиран „Одбор за мир“. Претходно, американскиот претседател во повеќе наврати го доведуваше во прашање канадскиот суверенитет, па дури и сугерираше дека Канада би требало да стане 51-та сојузна држава на САД.

Свет | пред 4 месеци

Трамп го урна стариот светски поредок: Западот се буди во ера без правила

Американскиот претседател Доналд Трамп за само неколку дена ја промени глобалната политичка рамнотежа и го доведе во прашање светскиот поредок воспоставен по Втората светска војна. Со закани за царини, отворен притисок врз сојузниците и директни пораки дека силата е поважна од правилата, Трамп испрати јасен сигнал дека ерата на предвидлива и координирана западна политика завршува.Од моментот кога повторно ја актуелизираше идејата за преземање на Гренланд, па сѐ до настапите на Светскиот економски форум во Давос, стана јасно дека старите табуа повеќе не важат. Наместо меѓусебна доверба и партнерство, во фокусот дојде политика на притисок, условување и демонстрација на моќ.Со изјавите дека „на овој или на оној начин“ САД ќе го добијат Гренланд, Трамп директно го доведе во прашање кредибилитетот на НАТО и безбедносните гаранции меѓу сојузниците. Истовремено, со селективни закани за царини и нивно повлекување во зависност од личните односи со лидерите, тој ја замени институционалната дипломатија со персонализирана политика.Во Европа, ваквиот пристап предизвика шок и сериозна загриженост. Францускиот претседател Емануел Макрон оцени дека неделата започнала со ескалации и закани какви што биле незамисливи пред неколку години, додека европските дипломати отворено признаваат дека САД повеќе не се перципираат како стабилен и сигурен партнер.Посебно остри беа реакциите од Лондон, каде британскиот премиер Кир Стармер ги нарече изјавите на Трамп за НАТО навредливи и опасни, потсетувајќи дека членот 5 за колективна одбрана бил активиран само еднаш – по нападите врз САД на 11 септември. Тој нагласи дека европските сојузници плаќале висока цена во заедничките мисии, вклучително и со човечки животи.Во ваква атмосфера, Европа се соочува со тежок избор: да прифати улога на помал партнер кој се прилагодува на волјата на Вашингтон или да почне сериозно да гради сопствена стратешка автономија, особено во одбраната. Сѐ погласни се пораките дека континентот мора да се осамостои од хировите на Белата куќа, иако реалноста покажува дека без американската воена и економска моќ, тоа нема да оди брзо.И покрај тоа што дел од европските лидери и натаму повикуваат на соработка и воздржаност, пораката од Вашингтон е јасна: правилата се менуваат, а отпорот е единствениот јазик што Трамп навистина го разбира. Како што заклучуваат аналитичарите, обидот да му се угоди на претседател чии барања постојано се поместуваат, може да значи само едно – уште поголема нестабилност и продлабочување на јазот меѓу САД и нивните традиционални сојузници.

Свет | пред 4 месеци

Принцот Хари по изјавата на Трамп: Изгубив пријатели во Авганистан

Принцот Хари остро го критикуваше тврдењето на американскиот претседател Доналд Трамп дека НАТО сојузниците се држеле подалеку од првите линии во Авганистан, истакнувајќи дека жртвите на британските војници заслужуваат да се почитуваат и споменуваат вистинито.Хари, кој сам служел во Авганистан како член на воздушните сили на британската армија, бил копилот и стрелец на борбен хеликоптер и извршил две борбени мисии. Тој потсети дека Обединетото Кралство загубило 457 војници, а илјадници животи биле засекогаш променети – родители го закопувале своите деца, а деца останале без родители. „Тие жртви заслужуваат да се зборува за нив вистинито и со почит, додека остануваме обединети и посветени на одбраната на дипломатијата и мирот“, порача Хари.Принцот го откри и своето учество во борбите, нагласувајќи дека за време на службата убил 25 членови на талибанците, но за нив не размислувал како за луѓе, туку како за „шаховски фигури“ кои треба да се отстранат од таблата. „Тоа не ми носеше задоволство, но ни срам“, напиша тој во својата книга.

Свет | пред 4 месеци

Марк Карни му одговори на Трамп: Канада напредува благодарение на сопствени вредности

Канадскиот премиер Марк Карни остро одговори на коментарот на американскиот претседател Доналд Трамп дека „Канада живее благодарение на САД“, истакнувајќи дека успехот на земјата се должи на канадските вредности и сопствениот напор на граѓаните. Реакцијата следеше по неговиот говор на Светскиот економски форум во Давос, каде Марк Карни ја осуди принудата на големите сили врз помалите држави, без директно да го спомене Трамп.Трамп директно се обратил кон Марк Карни во Давос со зборовите: „Канада живее благодарение на САД. Запомни го ова, Марк, следниот пат кога ќе даваш изјави.“Марк Карни возврати: „Канада не живее благодарение на САД. Канада напредува затоа што сме Канадјани.“Премиерот нагласи дека и покрај одличното партнерство со САД во економијата, безбедноста и културната размена, Канадјаните се „господари во својот дом“, а иднината е нивна одлука. По говорот, Трамп го повлече поканувањето на Канада за придружување на неговиот Одбор за мир.Марк Карни потенцираше дека лојалноста кон канадските вредности е клуч за зачувување на суверенитетот на земјата и дека Канадa треба да биде „светилник за светот“. Во време на растечки популизам и етнички национализам, премиерот посочи дека разновидноста е сила, а не слабост, и дека земјата нуди заеднички просперитет и демократија која ги штити ранливите.Говорот предизвика реакции и во САД. Американскиот министер за трговија Хауард Лутник го критикуваше, додека гувернерот на Калифорнија Гавин Њусом изрази поддршка, оценувајќи го Марк Карни како пример за храброст и принципиелност.Анализата на Марк Карни покажува колку канадските политики и вредности се важни за зачувување на независноста на земјата, дури и во свет на растечки притисок од поголемите сили.

Свет | пред 4 месеци

Мерц: Подготвени сме за Трамповиот одбор за мир поради Газа, но не во сегашна форма

Германскиот канцелар Фридрих Мерц денеска изјави дека би бил подготвен да се приклучи на одборот за мир на американскиот претседател Доналд Трамп поради ситуацијата во Газа, но дека не може да го прифати планот во неговата сегашна форма.„Во форма во која е поставен сегашниот одбор за мир, не можеме од уставни причини да ги прифатиме неговите управувачки структури“, рече Мерц на заедничка прес-конференција со италијанската премиерка Џорџија Мелони во Рим.Тој додаде дека Германија е отворена за истражување други, нови форми на соработка со САД, со цел да се најдат формати кои ќе придонесат за мир во различни региони на светот. Мерц истакна дека овие формати не треба да се ограничуваат само на Газa и Блискиот исток, туку можат да се применат и на Украина.

Свет | пред 4 месеци

Трамп се исмејува на климатските промени за време на студен бран во САД

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно ги исмеа климатските промени, овој пат поради силниот студен бран што ја зафати поголемиот дел од САД. На својот профил на Truth Social напиша дека се очекува „рекорден студ во 40 сојузни држави“ и иронично праша што се случило со глобалното затоплување.Научниците појаснуваат дека климатските промени не значат постојано затоплување, туку појава на екстремни временски услови, вклучувајќи и интензивни топлотни бранови и силни студени продори. Загревањето на Арктикот ја слабее разликата во температурата помеѓу северот и југот, што го нарушува протокот на струјата на ветровите и овозможува студен арктички воздух да се спушти кон југот, вклучително и САД.Институции како NASA и NOAA веќе предупредуваат дека глобалното затоплување може да го зголеми ризикот од екстремни зимски температури во умерените географски ширини. Според извештаите на Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC), студените екстреми не се исклучени, туку можат да бидат и поинтензивни.Студиите објавени во научни списанија како Nature и Science ја поврзуваат слабоста на поларната циркулација со почестите продори на студен воздух во Северна Америка и Европа. Тоа значи дека студените бранови како сегашниот не ги негираат климатските промени, туку се еден од сценаријата што научниците ги предвиделе.Трамп, со својата иронична објава, го игнорира токму она што науката го предвидува – дека светот станува се повеќе нестабилен и подложен на екстреми.

Свет | пред 4 месеци

Трамп ја тужи најголемата американска банка

Американскиот претседател Доналд Трамп поднесе тужба вредна пет милијарди долари против инвестициската банка JPMorgan Chase и нејзиниот главен извршен директор Џејми Дајмон, обвинувајќи ги дека од политички причини му ускратиле банкарски услуги со затворање на повеќе негови сметки.Тужбата е поднесена до државниот суд во округот Мајами-Дејд, во американската сојузна држава Флорида. Во неа, Трамп тврди дека најголемата американска банка ги прекршила сопствените интерни правила и свесно го издвојувала поради неговите политички ставови.Од JPMorgan ги отфрлија обвинувањата, нагласувајќи дека банката не затвора сметки врз основа на политички или верски причини. „Жалиме што претседателот Трамп одлучи да поднесе тужба, но сметаме дека таа е неоснована. Го почитуваме неговото право да тужи, како и нашето право да се браниме“, соопштија од банката.Трамп подоцна изјави пред новинарите во претседателскиот авион „Ер Форс Ван“ дека не разговарал со Дајмон за тужбата. „Не смее да се прави тоа што го направија тие. Тоа е целосно погрешно. Не знам какво оправдување би можеле да имаат. Можеби ќе кажат дека регулаторите го барале тоа“, рече Трамп.Претседателот и претходно изнесуваше слични обвинувања кон други финансиски институции, меѓу кои и Bank of America. Дополнително, во последниот период го вознемири банкарскиот сектор со најавата дека сака да ги ограничи каматните стапки на кредитните картички на најмногу 10 проценти.Дајмон, кој веќе две децении ја води JPMorgan и важи за еден од највлијателните луѓе во глобалниот финансиски сектор, во средата на Светски економски форум изјави дека ваквото ограничување би ја намалило достапноста на кредити за голем број потрошувачи и би претставувало „економска катастрофа“.Американските банки во последните години се соочуваат со зголемени политички притисоци, особено од конзервативни кругови, кои тврдат дека финансиските институции од политички причини дискриминираат одредени индустрии, како производството на оружје и фосилните горива. Овие притисоци дополнително се засилија за време на вториот мандат на Трамп, при што тој повеќепати ги обвини банките дека му ускратуваат услуги нему и на други конзервативци, што банките го негираат.Главниот американски банкарски регулатор, Office of the Comptroller of the Currency, во декември соопшти дека девет од најголемите американски банки меѓу 2020 и 2023 година ограничиле финансиски услуги за одредени индустрии, меѓу кои нафтената и гасната индустрија, криптосекторот, тутунската индустрија и производителите на огнено оружје. Регулаторот наведе дека дел од овие практики биле поврзани со еколошки, општествени или политички цели, но дека некои од нив во меѓувреме биле ублажени, додавајќи дека и натаму разгледува илјадници претставки за ускратени банкарски услуги.

Свет | пред 4 месеци

Шпанија одби да се приклучи на „Одборот за мир“ на Трамп поради мандатот и изоставувањето на Палестина

Шпанија нема да се приклучи на „Одборот за мир“ инициран од американскиот претседател Доналд Трамп, соопшти шпанскиот премиер Педро Санчез, наведувајќи загриженост околу мандатот на телото и фактот што во него не е вклучена палестинската страна. Изјавата следуваше по неформалниот состанок на лидерите на Европската Унија во Брисел.Санчес истакна дека одборот е надвор од рамките на Обединетите нации и дека во неговата структура не е опфатена Палестинската управа.„За иднината на Газа треба да одлучуваат Палестинците“, изјави тој, додавајќи дека мирниот и безбеден соживот со Израел мора да се обликува преку дијалог меѓу Израел и Палестина, заснован на решение со две држави, непречен влез на хуманитарна помош и гаранции за траен мир.Шпанскиот премиер нагласи дека Мадрид го цени упатениот повик, но го одбил од причини на доследност во надворешната политика, која, како што рече, се темели на меѓународното право и мултилатералните институции. Тој додаде дека Шпанија ќе продолжи да работи на мировниот процес заедно со европските партнери и меѓународната заедница.Досега, повеќе од 20 држави се согласија да се приклучат на одборот, меѓу кои Турција, Египет, Катар, Саудиска Арабија, Израел, Аргентина, Унгарија, Пакистан, Виетнам и Албанија. Поканата ја одбија Франција и Норвешка, додека Трамп ја повлече претходно упатената покана до Канада.Претседателот на Европски совет изјави дека европските лидери имаат сериозни сомнежи околу повеќе елементи од повелбата на одборот, вклучително и неговиот опсег, начинот на управување и усогласеноста со Повелбата на Обединетите нации. Иако иницијативата првично била замислена како тело за надзор на прекинот на огнот и обновата на Газа, повелбата го проширува мандатот и на градење мир во сите подрачја погодени од конфликти или изложени на ризик од нив.

Свет | пред 4 месеци

Имаме огромна флота што се движи кон Иран, вели Трамп

Американскиот претседател Доналд Трамп вчера изјави дека „огромна флота“ се упатува кон Иран, откако постојано му се закануваше на Техеран со интервенција на САД во услови на насилно задушување на протестите таму.„Имаме огромна флота што се движи во таа насока“, им рече Трамп на новинарите додека се враќаше во Вашингтон од Светскиот економски форум во швајцарскиот алпски град Давос. И можеби нема да мора да ја користиме… имаме многу бродови што одат во таа насока, за секој случај, имаме голема флотила што оди во таа насока и ќе видиме што ќе се случи. Имаме голема сила што оди кон Иран. Подобро би сакал да не видам ништо да се случи, но ги следиме многу внимателно, рече Трамп за Иран.Според извештаите на американските медиуми, Вашингтон во моментов го зајакнува своето воено присуство на Блискиот Исток, вклучително и со распоредување на носачот на авиони УСС Абрахам Линколн и неколку придружни бродови.Носачот на авиони на нуклеарен погон вообичаено транспортира неколку илјади војници и десетици борбени авиони, а е придружуван од разорувачи на морнарицата. Досега нема официјална потврда за распоредувањето од Пентагон.Демонстрациите започнаа во Техеран кон крајот на декември како протести на трговците поради остриот пад на вредноста на иранскиот риал и влошувањето на економските услови, пред да се развијат во национално востание против авторитарниот систем на Исламската Република.Безбедносните сили одговорија насилно, а активистите изјавија дека повеќе од 4.500 демонстранти се потврдени како мртви, а илјадници други случаи сè уште се под истрага. Точни бројки не се достапни и таквите изјави е тешко да се потврдат. Иранските власти во средата го објавија официјалниот број на жртви на 3.117 лица, вклучувајќи ги и безбедносните сили.

Свет | пред 4 месеци

Трамп ја повлече поканата до Канада за „Одборот за мир“

Американскиот претседател Доналд Трамп ја повлече поканата што претходно ѝ ја упати на Канада за приклучување кон новоформираниот Одбор за мир, откако канадскиот премиер Марк Карни во својот говор на Светскиот економски форум во Давос јавно ги критикуваше големите сили и економската хегемонија на САД, со што дополнително се заострија односите меѓу Вашингтон и Отава.Одлуката на Трамп следуваше по настапот на Карни, кој ги обвини моќните држави дека економските интеграции ги користат како средство за притисок, а царините како инструмент на моќ. Американскиот претседател преку објава на социјалната мрежа „Трут соушл“ соопшти дека Одборот за мир ја повлекува поканата упатена до Канада, наведувајќи дека станува збор за иницијатива која, според него, ќе прерасне во „најпрестижниот собир на светски лидери досега“.Ниту кабинетот на канадскиот премиер, ниту Белата куќа не одговорија веднаш на барањето на Ројтерс за коментар. Само една недела претходно, од кабинетот на Карни беше соопштено дека Канада добила покана за учество во работата на одборот и дека премиерот планирал да ја прифати.

Свет | пред 4 месеци

Нема фотографија

Трамп: Ако Европа почне да продава американски обврзници, ќе следи голема одмазда

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Соединетите Американски Држави ќе возвратат доколку европските земји започнат со продажба на американски акции и државни обврзници, како одговор на неговите ставови за можната купопродажба на Гренланд и притисокот врз сојузниците во НАТО. Во интервју за „Фокс бизнис“ од Давос, на прашањето дали го загрижува такво сценарио, Трамп одговори дека во тој случај би следувала „голема одмазда“ од американска страна, нагласувајќи дека САД „ги држат сите карти“.Изјавата доаѓа откако министерот за финансии Скот Бесент ги оцени данските вложувања во САД како небитни, реагирајќи на одлуката на дански пензиски фонд да ги повлече инвестициите во американски државни обврзници поради, како што наведе фондот, лошата состојба на јавните финансии. Данска, која има територијална надлежност над Гренланд, најави повлекување од околу 100 милиони долари, сума што е симболична во однос на вкупниот американски пазар на обврзници, проценет на повеќе од 30 трилиони долари. Сепак, Данска и понатаму поседува речиси 10 милијарди долари во американски државни хартии од вредност, бројка што значително се намалува во последните години во споредба со 2021 година, кога изнесувала околу 18 милијарди долари.На внатрешен план, Трамп призна дека републиканците би можеле да се соочат со тешки меѓуизбори оваа година, потсетувајќи на историската практика според која партијата на актуелниот претседател често губи поддршка на таквите избори. Тој оцени дека постои психолошки фактор кој негативно влијае врз резултатите, без оглед на постигнатите резултати на администрацијата, но додаде дека очекува силна борба и добар исход за републиканците.Осврнувајќи се на можноста за нова обустава на работата на федералната влада кон крајот на месецот, Трамп изрази уверување дека до тоа веројатно ќе дојде и за ситуацијата ги обвини демократите. Тој истакна дека би сакал усвојување на буџетски пакет преку постапка на усогласување, но призна дека тоа ќе биде тешко поради тесното мнозинство на републиканците во Конгресот, при што посочи дека отстапувањата на поединечни пратеници дополнително ја отежнуваат ситуацијата.

Свет | пред 4 месеци