УКРАИНА

Тензии меѓу Будимпешта и Киев пред унгарските парламентарни избори

Украинскиот претседател Володимир Зеленски директно се вклучил во предизборната кампања во Унгарија со напади врз унгарската влада, изјави премиерот на Унгарија Виктор Орбан.Унгарските граѓани на 12 април ќе гласаат на парламентарни избори на кои Орбан, кој е на власт од 2010 година, го бара својот петти мандат. Анкетите покажуваат дека негов главен предизвикувач е опозициската партија Тиса, предводена од неговиот поранешен сопартиец Петер Маѓар.Орбан оцени дека политичките напади од Украина достигнале ново ниво.„Кога претседателот Зеленски лично ме напаѓа затоа што не го поддржуваме забрзаното пристапување на Украина во Европската унија, тој всушност ја доведува во прашање суверената одлука на унгарскиот народ“, изјави лидерот на Фидес, пренесува МТИ.Според Орбан, унгарските граѓани веќе се изјасниле против членството на Украина во ЕУ преку националното советување „Вокс2025“, спроведено минатата година. Владата тврди дека во анкетата учествувале 2,2 милиони луѓе, во земја со околу 9,6 милиони жители.„Како премиер на Унгарија, моја должност е да ги спроведувам одлуките на унгарскиот народ. Тоа ќе го правам повторно и повторно, без разлика дали му се допаѓа на претседателот Зеленски или не“, порача Орбан.Во изминатиот период, унгарскиот премиер ја нарече Украина „непријател“ на Унгарија, обвинувајќи ја дека во Брисел бара прекин на снабдувањето со евтина руска енергија за Будимпешта. Унгарија, која пред војната беше силно зависна од руските енергенси, и натаму одржува контакти со Москва, а Орбан од почетокот на руската офанзива врз Украина најмалку трипати ја посети руската престолнина.Орбан изборите во април ги претставува како одлука „за војна или за мир“, додека аналитичарите оценуваат дека прашањето за Украина е во фокусот на кампањата, во услови кога унгарската економија се соочува со стагнација по периодот на висока инфлација.

Свет | пред 3 месеци

Голема грешка е да му се дозволи на агресорот да земе нешто, не сакам да ги повторам грешките на претходниците, вели Зеленски

Украинскиот претседател Володимир Зеленски објави остра порака на платформата X, во која ги повика западните лидери да не ги повторуваат, како што наведе, грешките од минатото во односот кон Русија. Тој предупреди дека дозволувањето отстапки кон агресор, според него, носи долгорочни последици и ја охрабрува понатамошната експанзија.„Голема грешка е да му се дозволи на агресорот да земе нешто. Тоа беше голема грешка уште од самиот почеток, почнувајќи од 2014 година. И претходно, за време на нападот и окупацијата на делови од Грузија. Па и порано, кога Чеченија беше окупирана, со целосно разорување и милион жртви – загинати и ранети“, напиша Зеленски.Тој посочи дека не сака да биде претседател кој ќе ги повтори грешките на своите претходници, ниту, како што нагласи, на лидерите од други држави кои дозволиле Русија да навлезе на нивна територија. Според него, попустливоста не е начин за запирање на рускиот претседател Владимир Путин.„Путин не може да се запре со бакнежи или со цвеќе. Јас никогаш не сум го правел тоа и не мислам дека тоа е вистинскиот пат. Мој совет до сите – не го правете тоа со Путин“, наведе украинскиот претседател.Во продолжение, Зеленски изнесе тврдење дека руската армија трпи значителни загуби на фронтот, оценувајќи дека Русија во моментов губи меѓу 30.000 и 35.000 луѓе месечно. Тој предупреди дека во случај на отстапки, Москва би можела во рок од неколку години повторно да ја обнови и зајакне својата воена моќ.„Во спротивно, тоа ќе биде прв чекор, а потоа за пет години ќе ја обнови својата војска и ќе го зголеми бројот на војници. Сега губи 30-35 илјади луѓе месечно. Можете ли да го замислите тоа во 21 век?“, напиша Зеленски.Русија ја започна целосната инвазија врз Украина во февруари 2022 година, а војната наскоро ќе влезе во петтата година. И двете страни редовно изнесуваат процени за загубите на противникот, но независната проверка на тие податоци често е отежната.Објавата на Зеленски доаѓа во период кога во западните престолнини повторно се отвора дебата за натамошната воена и финансиска поддршка за Украина, како и за можните сценарија за идни преговори. Украинскиот претседател и претходно предупредуваше дека секој компромис со Москва, според неговата оценка, може да ја охрабри натамошната агресија.

Свет | пред 3 месеци

Уапсен поранешен украински министер за енергетика, се обидел да ја напушти земјата поради сомнение за мито и проневера

Поранешниот украински министер за енергетика Герман Галушченко е уапсен при обид да ја напушти земјата поради сомнение дека бил вмешан во проневера на 100 милиони долари и примање мито.Галушченко минатата година беше принуден да ја напушти функцијата откако се најде во корупциски скандал. Според Би-Би-Си, тој е уапсен во воз додека се обидувал да ја напушти Украина.Тој беше еден од неколкуте владините функционери вмешани во шема за проневера на 100 милиони долари во ноември.Галушченко кратко ја обавуваше и функцијата министер за правда во ноември, по три години откако беше министер за енергетика. Неговата наследничка Светлана Хринчу исто така поднела оставка поради вмешаност во скандалот.Според Радио Слободна Европа, тој е пренесен во Киев на понатамошно испрашување, откако граничната полиција била известена да ја информира владата доколку се обиде да избега.Галушченко бил меѓу оние кои, според обвинувањата, систематски примале мито од изведувачи на работи на државната компанија Енергоатом, во висина од 10 до 15 проценти од вредноста на договорите.

Свет | пред 3 месеци

Шефот на НАТО: Русија трпи огромни загуби во Украина

Русија во војната во Украина претрпела „луди загуби“, со околу 65.000 војници во последните два месеци, изјави генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на Минхенската безбедносна конференција.Тој посочи дека приходите на Русија од нафта се намалиле за една третина и дека земјата забрзано го троши државниот фонд. Според него, Алијансата е доволно силна и Москва во моментов не би се осмелила да ја нападне.„Ќе победиме во секоја борба со Русија ако нè нападнат сега и мораме да се погрижиме и за две, четири или шест години да биде така“, изјави Руте на тркалезна маса со новинарите.

Свет | пред 3 месеци

Трамп до Зеленски: Дејствувајте брзо со Русија или ќе пропуштите историска можност

Американскиот претседател Доналд Трамп го повика украинскиот претседател Володимир Зеленски да дејствува побрзо во преговорите со Русија, оценувајќи дека постои можност за постигнување договор.„Русија сака да постигне договор, а Зеленски ќе мора да дејствува – во спротивно ќе пропушти одлична можност. Мора да се покрене“, изјави Трамп пред новинарите.Русија и Украина одржаа две рунди мировни преговори со посредство на Соединетите Американски Држави во Абу Даби, главниот град на Обединетите Арапски Емирати, во јануари и претходно овој месец. Како резултат на разговорите беше договорена првата размена на воени заробеници по пауза од пет месеци.Од Кремљ денеска соопштија дека следната рунда мировни преговори меѓу Русија и Украина ќе се одржи на 17 и 18 февруари во Женева, Швајцарија.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски: Војната мора да запре за да има избори

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека избори во Украина ќе се одржат дури по воспоставување безбедносни гаранции и прекин на огнот со Русија, отфрлајќи ги наводите дека под притисок на Соединетите Американски Држави планира брзо организирање ново гласање, јавува „Франс 24“.Изборниот процес во земјата е практично ставен во мирување од почетокот на руската инвазија во 2022 година, поради прогласената воена состојба. „На избори ќе одиме кога ќе бидат воспоставени сите потребни безбедносни гаранции. Многу е едноставно – воспоставете прекин на огнот и ќе има избори“, порача Зеленски во аудио-обраќање до новинарите.Тој додаде дека, доколку и Москва се согласи, можно е непријателствата да завршат до летото.Изјавата следува откако „Фајненшл тајмс“ објави дека Киев, соочен со притисок од Вашингтон, ја разгледува можноста за одржување претседателски избори во наредните три месеци. Зеленски и претходно истакнуваше дека избори се можни само по потпишување мировен договор со Русија, но неодамна сигнализираше подготвеност и за побрзо гласање во рамки на американски план за завршување на војната. Тој нагласи и дека евентуален договор што би вклучувал територијални отстапки кон Москва би морал да биде ставен на референдум.Русија повеќепати го оспорува неговиот легитимитет по 2024 година, кога во мирнодопски услови би му истекол мандатот. Зеленски беше избран за претседател во 2019 година со петгодишен мандат.Покрај политичките дилеми, постојат и сериозни практични пречки за одржување избори – гарантирање безбедност за време на кампањата и на денот на гласањето, како и организирање гласање за милионите украински бегалци во странство. Дополнително, милиони граѓани се внатрешно раселени, стотици илјади живеат под руска окупација или се наоѓаат на фронтот.Анкетите покажуваат дека меѓу украинската јавност засега постои слаб интерес за одржување избори во услови на војна.

Свет | пред 3 месеци

Американскиот амбасадор во НАТО: Мирот во Украина е поблиску од кога било

Американскиот амбасадор Метју Витакер оцени дека Украина е поблиску до мир од кога било досега, иако сè уште не е познато кога ќе биде потпишан мировниот договор за запирање на руската агресија.Тој нагласи дека договорот ќе биде финализиран „кога за тоа ќе дојде вистинското време“, изразувајќи уверување дека завојуваните страни се наоѓаат на чекор до постигнување мир.Витакер посочи дека внимателно ги следи преговорите и дека неговиот оптимизам се темели на конкретни случувања на теренот и на дипломатско ниво. Според него, документите за мировниот договор ќе ги потпишат американскиот претседател Доналд Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски тогаш кога условите ќе бидат соодветни.Тој истакна дека, покрај надежта за мир, неопходно е да се обезбеди континуирана поддршка за Украина, со цел таа да може да се брани. Во тој контекст, Витакер ја нагласи важноста на програмата ПУРЛ, преку која европските членки на НАТО купуваат американско оружје за украинските вооружени сили, како и на другите иницијативи за воена помош.САД очекуваат дека земјите членки на НАТО во наредните денови ќе објават нови обврски за набавка на американско вооружување за Украина. Според Витакер, најголеми купувачи во рамки на програмата ПУРЛ досега биле Германија, Холандија и Норвешка.Во меѓувреме, генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, за време на посетата на Украина вети дека Алијансата ќе обезбеди повеќе од 15 милијарди американски долари за набавка на оружје за украинските сили, како дел од истата програма.

Свет | пред 3 месеци

Ватикан со хуманитарна пратка за Украина: 80 генератори и илјадници лекови

Папата Лав XIV испрати во Украина 80 електрични генератори и илјадници медицински средства за да им помогне на цивилите да се справат со ниските зимски температури и постојаните напади, соопшти вчера Ватикан.Помошта е организирана како одговор на апелите на бискупите, кои предупредија на сè поголемите тешкотии предизвикани од руските удари врз енергетската инфраструктура и температурите под нулата низ целата земја.Три камиони со генератори и медицински средства тргнале од базиликата Света Софија во Рим и веќе пристигнале во Фастив и Киев, области тешко погодени од неодамнешните напади.Покрај генераторите, испорачани се илјадници медицински средства, вклучувајќи антибиотици, противвоспалителни лекови, додатоци во исхраната и мелатонин. Според ватиканските претставници, за мелатонин владее голема побарувачка бидејќи Украинците поради постојаните напади се соочуваат со стрес и недостиг на сон.Од Ватикан додадоа дека се во тек подготовки за испраќање уште една пратка со лекови и храна, а дистрибуцијата ќе се координира преку мрежите на парохиите низ Украина.Откако минатата година ја презеде папската служба, папата Лав повикува на „праведен и траен мир“ во Украина и понуди Ватикан да биде домаќин на мировни преговори меѓу Киев и Москва.Украинскиот претседател Зеленски ја поддржа таквата иницијатива, додека руските претставници засега го одбија предлогот.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Украински борбен авион собори руски дрон

Украинското воено воздухопловство објави драматична видеоснимка на која се гледа како ловечки авион Ф-16 соборува руски дрон „Шахед-136“, нудејќи редок и јасен увид во воздушните борби што станаа секојдневие над Украина. Објавата доаѓа во ист ден кога, во друг руски напад со дрон, животот го загубиле мајка и мало дете, што дополнително ја нагласува суровата реалност на конфликтот.Снимката, направена од земја, прикажува како дронот „Шахед“ лета со препознатливо гласно зуење од пропелерот, предизвикувајќи паника кај присутните. Само неколку секунди подоцна леталото експлодира откако е успешно пресретнато од украинскиот Ф-16. Јасно се слуша и огнот од авионскиот топ М61А1 „Вулкан“, како и татнежот на моторот додека ловецот се оддалечува. „Браво!“, се слуша глас на украински јазик додека остатоците од дронот паѓаат на земјата. Иако ова не е прв случај на соборување „Шахед“ со Ф-16, станува збор за една од најјасно документираните акции од овој вид.Дроновите од иранско производство, познати и под ознаката „Геран-2“, претставуваат едно од клучните средства на Русија во исцрпувачката војна. Со проценета цена на производство од околу 35.000 долари по парче, овие еднократни јуришни летала ѝ овозможуваат на Москва да изведува масовни напади длабоко на украинска територија без директно изложување на сопствени војници. Веќе повеќе од три години тие предизвикуваат страв и штети меѓу цивилното население.За Украина, пресретнувањето на ваквите дронови со скапи ракети претставува сериозен финансиски товар, додека обидите за соборување од блиска дистанца носат висок ризик за пилотите. Според специјализираното списание „Ер енд Спејс Форсес“, украинските Ф-16 во моментов извршуваат околу 80 отсто од борбените летови против руските сили. Досега се изгубени четири вакви авиони, а ќе биде потребно време пред сите околу 80 ловци, донирани од западните сојузници, да станат целосно оперативни.Поради високите трошоци за одбрана од секојдневните напади со „Шахед“, Украина е принудена на креативни решенија. Дроновите се соборуваат со автоматско оружје, ракети испукани од рамо, хеликоптери, па дури и со други беспилотни летала, во обид да се зачува скапата противвоздушна муниција и да се заштити населението.

Свет | пред 3 месеци

ФСБ тврди: Украинската разузнавачка служба нарачала атентат врз генералот Алексеев

Руската разузнавачка служба ФСБ тврди дека обидот за атентат врз генералот Владимир Алексеев во петокот бил нарачан од Украинската безбедносна служба. ФСБ, исто така, вели дека полското разузнавање било вклучено во регрутирањето на напаѓачот, објави новинската агенција Интерфакс.Не се понудени докази за тврдењата. Украина негира каква било вмешаност, додека Полска сè уште не ги коментирала обвинувањата. Во меѓувреме, руските безбедносни претставници објавија дека руски државјанин роден во Украина бил екстрадиран од Дубаи во Москва вчера. Тој е осомничен дека сериозно го повредил генералот Алексеев.Алексеев, заменик-шеф на ГРУ, руската воена разузнавачка служба, бил застрелан во неговата станбена зграда во Москва во петокот и итно префрлен во болница. Руските истражители објавија во петокот дека непознат напаѓач испукал неколку куршуми кон генералот и избегал. Според Комерсант, Алексеев бил успешно опериран во саботата и се освестил, но сè уште е под медицински надзор.

Свет | пред 3 месеци

Захарова: Неуспесите на бојното поле Киев ги заменува со терористички напади врз руски цивили

Киевскиот режим, свесен за својата неспособност да постигне резултати на бојното поле, ги компензира своите неуспеси и порази со терористички напади врз цивили во Русија, изјави портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова.Таа потсети дека руската страна секогаш ги гледала терористичките напади на киевскиот режим како дел од хибридната војна.„И таму каде што сфаќаат, а секогаш сфаќаат дека не можат да постигнат резултати на бојното поле, каде што не успеваат и очигледно нема да успеат, тие ги компензираат тие неуспеси и порази со терористички напади врз цивили, врз цивилна инфраструктура“, нагласи Захарова за телевизијата Росија-1.

Свет | пред 3 месеци

Рекорден број пријавени силувања во руската област Белгород, најмногу во целата земја

Руската област Белгород во 2025 година бележи рекорден број пријавени силувања, повеќе од кој било дел во земјата. Според податоците на проектот „Биди прецизен“, полицијата во Белгород регистрира 199 случаи на силување, што е речиси трипати повеќе во споредба со претходната година. Независниот руски портал „Верстка“ наведува дека станува збор за највисока бројка забележана во оваа област уште од 2008 година.Податоците на Министерството за внатрешни работи на Русија покажуваат дека бројот на пријавени силувања во Белгород нагло расте во 2022 и 2023 година, бележи пад во 2024, за во 2025 повторно да скокне на рекордно ниво. Дел од аналитичарите отвораат прашање дали ваквиот пораст е поврзан со руската инвазија врз Украина и со зголеменото присуство на воен персонал во регионот.Адвокатката за човекови права Мари Давтјан оценува дека порастот е јасно поврзан со надворешни околности, но предупредува дека достапните податоци не се доволни за конечни заклучоци. Таа посочува дека во Белгород во моментов се стационирани голем број војници и дека повеќе истражувања укажуваат оти нивото на насилство е повисоко кај военото население. Сепак, проектот „Биди прецизен“ забележува дека сличен тренд не е регистриран во другите руски региони кои граничат со Украина, поради што не може со сигурност да се потврди директна врска со војната.Истражувачите дополнително укажуваат на сериозен проблем во судскиот систем. Во 2024 година, само 14 проценти од регистрираните случаи на силување во Белгород стигнуваат до суд. Останатите или сè уште се во истрага, или се запрени, или се отфрлени без јавно образложение. Во дел од случаите, пријавите за сексуално насилство се преквалификуваат во полесни кривични дела, како што се недолични дејствија.Особено загрижувачки е фактот што жртвите најчесто се деца. Според последните јавно достапни податоци на Канцеларијата на главниот обвинител на Русија, во 2022 година дури 82 проценти од жртвите на силување во Белгород биле малолетници, наспроти 57 проценти на национално ниво. Кривичните дела со сексуално насилство врз деца во оваа област се во постојан пораст од 2021 година.Социологот Екатерина Хоџајева, која се занимава со полициски практики, смета дека дел од порастот може да се објасни и со промени во начинот на работа на органите на прогонот. Таа наведува дека стандардот за докажување во вакви случаи е исклучително низок и дека понекогаш обвиненија за силување се покренуваат и врз основа на интернет-комуникација со малолетници.Правен институт поврзан со Министерството за внатрешни работи во Белгород наведува дека дел од порастот се должи на таканаречени повеќекратни кривични дела, како семејно злоставување кое трае со години. Во 2023 година, според официјални податоци, 66 проценти од делата на сексуално насилство врз малолетници во регионот ги извршуваат членови на семејството. Дали овој модел продолжува и во 2025 година засега не може да се утврди, бидејќи од 2023 година деталните статистики на обвинителството не се достапни за јавноста.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски предупредува: САД и Русија не смеат да договараат решенија за Украина без Киев

Украинскиот претседател Володимир Зеленски предупредува дека постои реален ризик САД и Русија да склучат билатерални договори што се однесуваат на Украина, без учество на Киев. Тој ова го соопштува на брифинг со новинари, во услови на засилени дипломатски активности насочени кон ставање крај на војната и најава за можен продолжеток на разговорите веќе следната недела.Зеленски вели дека украинската страна јасно го пренесува ставот дека, доколку дојде до билатерални документи меѓу Вашингтон и Москва, сите одредби што се однесуваат на Украина мора да бидат во согласност со украинскиот устав. Посочува дека Киев добива сигнали за можни договори, вклучително и во сферата на економската соработка, иако Украина нема целосен увид во сите разговори.Тој открива дека преку разузнавачки канали до украинското раководство стигнале информации за т.н. „пакет на Дмитријев“, наводен предлог за обемна економска соработка меѓу САД и Русија, проценет на околу 12 билиони долари. Зеленски нагласува дека Украина нема да поддржи никакви договори во кои се одлучува за неа – без неа.Изјавите следуваат по разговорите одржани на 4 и 5 февруари во Абу Даби, каде што се состануваат делегации на Украина, САД и Русија. Според Зеленски, американската страна предлага обновување на иницијативата за деескалација во енергетскиот сектор, со оглед на речиси секојдневните руски напади врз украинската енергетска инфраструктура. Украина се согласува со предлогот, додека Русија сè уште не дава одговор.Воените претставници, како што информира Зеленски, ги разгледуваат техничките аспекти на евентуален прекин на огнот, особено механизмите за надзор доколку политичките лидери донесат одлука за запирање на борбите. Тој додава дека американското учество е потврдено, а не се исклучува ниту европско вклучување.Најчувствителното прашање и натаму останува територијата. Зеленски повторува дека задржувањето на сегашните позиции е најреалната основа за прекин на огнот во оваа фаза. Русија, пак, инсистира на повлекување на украинските сили од Донбас како услов за каков било договор.„Стоиме таму каде што сме – тоа е, според нас, најправеден и најстабилен модел за прекин на огнот во овој момент“, вели Зеленски. Тој потврдува дека американската страна ја изнесува и идејата за слободна економска зона во регионот, што отвора нови дебати, но потенцира дека Украина не ја прифаќа таа опција доколку значи губење на суверенитетот.Во однос на Крим и нуклеарната централа Запорожје, Зеленски истакнува дека сè уште нема согласност и дека тие прашања се директно поврзани со безбедноста, екосистемот и обновата на регионот. Тој нагласува дека Украина нема да прифати решенија што го наградуваат агресорот и создаваат нови безбедносни ризици.Зеленски додава дека САД предлагаат војната да заврши пред почетокот на летото и дека веројатно ќе вршат притисок врз двете страни за да се испочитува тој рок. Сепак, тој вели дека од украинскиот преговарачки тим нема најава дека Вашингтон би се повлекол од процесот и истакнува дека американското присуство е клучно – не само за Украина, туку и за Русија.На крајот, Зеленски открива дека за првпат се разговара и за можност најтешките прашања да се отворат на директен трилатерален самит на лидери, оценувајќи дека таков формат бара сериозни подготовки, но дека веќе станал дел од дипломатскиот дијалог.

Свет | пред 3 месеци

Над 400 дронови и 40 ракети упатени кон Украина

Со над 400 дронови и околу 40 ракети, Русија изврши масовен ноќен напад врз Украина во периодот меѓу 6 и 7 февруари, соопшти украинскиот претседател Володимир Зеленски. Главна цел на нападите биле енергетските капацитети низ земјата, јавуваат украинските медиуми.Зеленски преку социјалната мрежа Икс информираше дека руските сили ја таргетирале енергетската мрежа, производните капацитети и дистрибутивните трафостаници. Според неговите информации, регистрирана е штета во Волинската, Ивано-Франкивската, Лавовската и Ривненската област, а во градот Ривне е оштетена и станбена зграда.Во Ладижин, во Виничката област, беспилотни летала погодиле управна зграда на земјоделско училиште. Напади биле регистрирани и во Киевската и Харковската област, додека во дел од регионите украинската противвоздушна одбрана и натаму дејствувала во моментот на објавата.Украинскиот претседател повторно апелираше до меѓународните партнери за зголемена воена помош, посебно за дополнителни ракети за системите за противвоздушна одбрана, нагласувајќи дека заштитата на енергетската инфраструктура е клучна за опстанокот на земјата.Министерот за енергетика Денис Шмигал потврди дека во нападот биле погодени клучни трафостаници и далекуводи со напон од 750 и 330 киловолти, кои, како што рече, претставуваат „’рбет“ на украинскиот електроенергетски систем. Тој оцени дека станува збор за сериозен удар врз стабилноста на снабдувањето со електрична енергија, особено во зимски услови.Нападот е дел од континуираната руска кампања насочена кон слабеење на украинската енергетска инфраструктура, која последните месеци е честа мета на масовни воздушни удари.

Свет | пред 3 месеци

(Видео)Украина на минус 17 без струја по нов масовен руски напад

Русија во раните утрински часови изврши масовен напад врз украинската енергетска инфраструктура, предизвикувајќи прекини на струја во поголемиот дел од земјата, соопшти државниот оператор „Укренерго“.Од компанијата информираат дека нападите сè уште траат и дека санацијата ќе започне штом безбедносните услови тоа ќе го дозволат. На удар биле високо-напонски трафостаници и далекуводи од 750 и 330 киловолти, кои се клучни за функционирањето на електроенергетскиот систем.Министерот за енергетика Денис Шмихал потврди дека се погодени и производни капацитети, меѓу кои термоелектраните Бурштин и Добротвир во западна Украина. Нападот доаѓа во период на нагло заладување, при што во Киев се очекуваат температури до минус 19 степени.Најголемата приватна енергетска компанија во Украина, ДТЕК, соопшти дека нивната опрема претрпела значителна штета, наведувајќи дека ова е 220-ти напад врз нивните капацитети од почетокот на руската инвазија.Поради безбедносни причини, два аеродроми во југоисточна Полска привремено се затворени, соопштија полските власти.

Свет | пред 3 месеци

Русија, Украина и САД постигнаа договор за размена на 314 затвореници

Ексклузивните разговори во Абу Даби донесоа конкретен резултат, Русија, Украина и Соединетите Американски Држави постигнаа договор за размена на затвореници, прв по петмесечен застој во овој чувствителен процес, пренесуваат медиумите во регионот.Специјалниот претставник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стивен Виткоф, го објави договорот на социјалните мрежи, нагласувајќи дека делегациите на трите страни прифатиле размена на вкупно 314 затвореници.„Денес, делегациите од Соединетите Американски Држави, Украина и Русија се согласија да разменат 314 затвореници – прва таква размена во последните пет месеци“, рече Виткоф, оценувајќи дека договорот е постигнат благодарение на „детални и продуктивни преговори“.Размената е договорена како дел од втората рунда преговори за решавање на конфликтот во Украина, која започна на 4 февруари во Абу Даби. Според достапните информации на медиумите, составот на руската делегација останал непроменет во споредба со претходниот состанок одржан на 24 јануари, а преговарачкиот тим на Москва го предводи Игор Костјуков, началник на Генералниот директорат на Генералштабот на руските вооружени сили.Иако деталите за самата размена не се објавени, договорот во дипломатските кругови се толкува како мал, но значаен потег во услови на длабока недоверба и ограничен дијалог. Во исто време, тој укажува дека каналите за комуникација меѓу завојуваните страни и Вашингтон остануваат отворени, барем во прашања од хуманитарна природа, и покрај продолжувањето на политичките и воените тензии.

Свет | пред 3 месеци

71 ракета и 450 дронови: Русија ѝ нанесе една од најтешките енергетски штети на Украина

71 ракета и 450 дронови беа лансирани во најновиот масовен руски напад врз украинската енергетска инфраструктура, при што загинаа најмалку четири лица, а 32 беа повредени, соопштија украинските власти, оценувајќи дека станува збор за една од најтешките штети од почетокот на војната во полн обем.Украинскиот министер за енергетика Денис Шмихал соопшти дека се оштетени производствени капацитети, како и преносни и дистрибутивни мрежи во повеќе региони. Според него, состојбата е исклучително комплицирана, поради што енергетските компании воведуваат итни исклучувања на струјата, а дополнителни генератори се распределуваат во критичните подрачја.Шмихал информира дека сериозни оштетувања претрпела и киевската термоелектрана „Дарница“, која обезбедува греење за голем дел од населението во главниот град, нагласувајќи дека нападите врз цивилната енергетска инфраструктура претставуваат воено злосторство.Украинското Министерство за надворешни работи соопшти дека со овој напад Русија ги прекршила обврските од енергетското примирје и дека не покажува реални знаци на деескалација, и покрај јавните изјави од американскиот претседател.Извршниот директор на најголемата приватна енергетска компанија во Украина, ДТЕК, Максим Тимченко изјави дека електраните претрпеле „страшна штета, една од најлошите што досега сме ја виделе“, нагласувајќи дека ова е деветти масовен напад врз нивните капацитети од октомври 2025 година. Тој предупреди дека илјадници семејства во Киев се соочуваат со температури до минус 25 степени и недели без греење.И покрај екстремните услови, од ДТЕК соопштија дека нивните екипи успеале да ја вратат струјата за околу 100.000 домаќинства во Киев и дека санацијата продолжува непрекинато, дење и ноќе.Нападите продолжија и во текот на ноќта, кога руските сили лансираа уште 105 дронови, од кои украинската противвоздушна одбрана пресретна 88. Државната компанија „Укренерго“ информира дека повторно е гаѓана енергетската инфраструктура во повеќе области, оставајќи делови од Сумската, Донецката, Днепропетровската, Херсонската и Запорошката област без електрична енергија.Претседателот Володимир Зеленски соопшти дека ситуацијата во моментов е најтешка во Киевската, Харкивската, Сумската, Полтавската, Днепарската и Черкаската област, наведувајќи дека во Киев работат над 200 тимови за поправки и дека повеќе од 1.100 станбени згради се без греење.Украинската служба за безбедност порано соопшти дека собраните докази укажуваат оти нападите врз енергетската инфраструктура се дел од систематска политика насочена кон цивилното население, што претставува злосторство против човештвото.Овие напади се случуваат паралелно со почетокот на нова рунда трипартитни разговори меѓу Русија, Украина и Соединетите Американски Држави во Абу Даби, насочени кон пронаоѓање решение за прекин на војната.

Свет | пред 3 месеци

Москва: Русија продолжува со војната

Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека Украина сѐ уште не се согласува на повлекување на трупите од Донбас и дека затоа Русија ја продолжува својата специјална воена операција.„На Украина ѝ се отворени вратите за мирно решение на конфликтот, но додека официјален Киев не донесе соодветни одлуки, Русија ја продолжува својата специјална воена операција“, изјави Песков.Тој додаде дека ставот на Русија е кристално јасен и дека тоа добро го разбираат и киевскиот режим и американските посредници, на кои Русија им е „благодарна за вложените напори“.„Русија останува отворена. Нашиот став е кристално јасен. Добро го разбираат и киевскиот режим и американските преговарачи. Додека режимот во Киев не донесе соодветни одлуки, специјалната воена операција продолжува, а нашите единици напаѓаат цели за кои се верува дека се поврзани со украинскиот воен комплекс“, истакна Песков.Песков додаде дека Кремљ нема намера денес да објавува какви било соопштенија за резултатите од трилатералните преговори во Абу Даби.„Времето за почеток на работата на трилатералната група во Абу Даби го одредуваат делегациите на терен“, рече Песков.Преговарачкиот процес во трилатерален формат – Украина, Соединетите Американски Држави и Русија – се одржува денес во Абу Даби. Преговорите се одвиваат зад затворени врати, без присуство на новинари, изјави извор за РИА Новости.

Свет | пред 3 месеци

Нема фотографија

Безбедносни гаранции за Украина: Западот најавува брза реакција на евентуална руска ескалација

Украина постигнала договор со западните партнери според кој секое упорно руско кршење на евентуален иден договор за прекин на огнот би предизвикало координиран воен одговор од Европа и Соединетите Американски Држави, објави „Financial Times“, повикувајќи се на добро информирани извори. Според весникот, планот бил разгледуван во неколку наврати во декември и јануари на состаноци меѓу украински, европски и американски претставници, а неговата цел е да се воспостави јасен механизам за одвраќање на Москва од нови напади.Изворите наведуваат дека предвидениот модел опфаќа повеќефазен одговор за секое прекршување на примирјето. Во првата фаза, во рок од 24 часа по утврденото кршење, би следувало дипломатско предупредување, а доколку е потребно и ограничена акција на украинската армија со цел да се запре нарушувањето на договорот. Доколку непријателствата продолжат и покрај тоа, планот предвидува активирање на втората фаза, која би вклучила интервенција на силите на таканаречената „коалиција на подготвените“, составена од повеќе земји членки на Европската Унија, како и Обединетото Кралство, Норвешка, Исланд и Турција.Според истите информации, во случај на поширока и посериозна руска ескалација, координираниот одговор на силите поддржани од Западот, вклучително и американската војска, би бил активиран во рок од 72 часа од првичното кршење на примирјето. Ваквиот пристап, според соговорниците на „Financial Times“, има за цел однапред да ја дефинира цената за Москва доколку се обиде да го наруши евентуалниот мировен договор.Во меѓувреме, според истиот извор, се очекува претставници од Киев, Москва и Вашингтон да одржат разговори во Абу Даби во среда и четврток, во обид да се најде излез од војната што трае повеќе од три години. Иако официјални потврди засега нема, дипломатските напори се интензивираат во услови на зголемен притисок за воспоставување барем привремено примирје.Прашањето за улогата на САД во евентуалниот безбедносен механизам останува отворено. Подолго време е јасно дека секој иден мировен договор меѓу Украина и Русија би морал да содржи конкретни безбедносни гаранции, чија цел би била да ја одвратат Русија од нова агресија. Американската администрација веќе разгледувала повеќе можни опции, но испраќањето копнени сили се смета за најмалку веројатно сценарио, со оглед на тоа што актуелниот американски претседател Доналд Трамп јавно ја опишува војната како пред сè европски проблем.Пореална се смета можноста за засилени воздушни и поморски патроли, со оглед на тоа што американските сили и сега спроведуваат надзорни летови над Црното Море и други чувствителни региони. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека постои суштинска разлика меѓу извидувачки мисии и директно вклучување во потенцијален вооружен судир со нуклеарна сила како Русија.Најизвесна, според проценките, е продолжената разузнавачка и логистичка поддршка. Американските сателитски и воздушни разузнавачки информации досега се покажаа како клучни за украинската одбрана, а токму ова поле се смета за област во која Вашингтон би бил подготвен да продолжи со поддршката и по евентуалното постигнување мировен договор. Дополнително, секоја идна европска мировна мисија би имала потреба од значајна логистичка поддршка, што е уште една сфера во која САД, и покрај најавите за намалување на военото присуство во Европа, веројатно би останале вклучени.Иако планот за координиран одговор сè уште не е официјално потврден, самото негово постоење, според аналитичарите, укажува дека Западот настојува однапред да воспостави јасни правила и црвени линии, со цел идниот прекин на огнот да не остане само хартиена формалност, туку реална и одржлива безбедносна рамка.

Свет | пред 3 месеци

Сменa во украинската дипломатија: Зеленски потпиша укази за разрешување

Претседателот на Украина, Володимир Зеленски, потпиша укази за разрешување на амбасадорката на Украина во Куба, Ирина Костјук, и на амбасадорот во Сенегал, Јуриј Пивоваров, кој истовремено ја претставуваше Украина и во Либерија, Брегот на Слоновата Коска, Гвинеја и Гвинеја Бисао.Според указите, Зеленски ја разреши Ирина Костјук од должноста амбасадорка на Украина во Куба.Со друг указ, шефот на државата го разреши Јуриј Пивоваров од функцијата амбасадор на Украина во Сенегал. Тој исто така е разрешен и од должноста амбасадор по заедничка акредитација во Либерија, Брегот на Слоновата Коска, Република Гвинеја и Гвинеја Бисао.Во октомври 2025 година, министерот за надворешни работи Андриј Сибиха соопшти дека Украина во текот на оваа година ја затвора својата амбасада во Хавана, на Куба, и го намалува нивото на дипломатските односи со таа земја.Сибиха објасни дека одлуката, меѓу другото, е поврзана со ставот на кубанските власти кон војната на Руската Федерација против Украина, како и со информациите за масовното вклучување на кубански државјани во руската армија.Според зборовите на министерот, илјадници Кубанци потпишале договори и учествуваат во борбени дејствија на територијата на Украина, а одбивањето на Хавана да го запре тој процес го нарече соучесништво во агресијата.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Нови воздушни напади врз Киев и Харков

Руските сили рано утринава извршија напад врз Киев, Харков и други поголеми градови во Украина, а во нападите има повредени лица и штета на енергетската инфраструктура, соопштија украинските официјални претставници.Во нападите се повредени четири лица, по две во Киев и Харков, соопштија официјални претставници во двата најголеми украински града.Во Киев, каде што ноќеска температурите се спуштија на речиси -20 степени Целзиусови, сведоци на агенцијата Ројтерс пријавија експлозии по полноќ, кои, според нивните изјави, биле предизвикани од ракети и дронови.„Ударните напади предизвикаа штета во пет киевски окрузи, погодени се три станбени згради и објект во кој се наоѓа градинка, изјави началникот на градската воена управа“, Тимур Ткаченко.Тој додаде дека, според моменталните податоци, најмалку две лица се повредени во нападите, пренесува Укринформ.Предупредувањето за воздушен напад во Киев било на сила повеќе од пет часа.Градоначалникот на Харков, Игор Терехов, изјави дека нападите во овој град биле насочени кон енергетската инфраструктура.„Целта е очигледна: да се предизвика максимално разорување и градот да се остави без греење при силни студови“, напиша Терехов на Телеграм.Началникот на Харковската регионална државна администрација, Олег Синегубов, извести дека две лица се повредени во руското гранатирање, пренесува Униан.Русија и Украина минатата недела соопштија дека ги прекинале меѓусебните напади врз енергетската инфраструктура, но не се согласија околу временската рамка за прекин на таквите удари.Кремљ соопшти дека американскиот претседател Доналд Трамп лично го замолил рускиот претседател Владимир Путин да се воздржи од напади врз Киев до 1 февруари, додека Зеленски изјави дека прекинот на нападите врз енергетските објекти треба да трае една недела, почнувајќи од 30 јануари.

Свет | пред 3 месеци

Кремљ: Средба меѓу Путин и Зеленски можна само во Москва

Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека контакт меѓу претседателот Володимир Зеленски и неговиот руски колега Владимир Путин е можен само во Москва, пренесе руската агенција Интерфакс.Песков на прес-конференција беше запрашан дали Кремљ ја разгледува можноста за организирање средба меѓу Зеленски и Путин „на неутрална територија“.„Зеленски предлага контакт, Путин рече дека тоа е можно во Москва. Овој став останува наш став.“Песков го опиша ставот на Москва како „прилично доследен“.„Остануваме отворени за преговори. Работата се спроведува преку работни групи. Го поздравуваме тоа и сме подготвени да продолжиме со оваа работа во интерес на решавање на состојбата во Украина.“Зеленски претходно повеќепати повтори дека ниту Русија ниту Белорусија не доаѓаат предвид како можна локација за средба.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски: Чекаме детали од САД за продолжување на мировните преговори

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Украина очекува дополнителни информации од Соединетите Американски Држави во врска со натамошните мировни преговори и најави дека се очекуваат нови средби следната недела.Во своето вечерно обраќање, Зеленски индиректно навести дека утрешниот состанок, кој беше најавен да се одржи во Обединетите Арапски Емирати меѓу претставници на Украина, Русија и САД, најверојатно нема да се реализира. Трите страни одржаа еден круг разговори пред една недела.„Во постојана сме комуникација со американската страна и очекуваме прецизни детали од нив околу понатамошните состаноци“, изјави Зеленски, додавајќи дека Украина е подготвена да учествува во сите работни формати доколку тоа доведе до конкретни резултати. Тој нагласи дека Киев смета на нови состаноци во текот на следната недела и дека подготовките веќе се во тек.Во меѓувреме, американскиот специјален пратеник Стив Виткоф денеска разговарал со претставник на Кремљ, Кирил Дмитриев, при што разговорите биле оценети како „продуктивни и конструктивни“. Виткоф изјави дека прашањето за територијата останува клучно за постигнување напредок во преговорите, додека Киев категорично го отфрла барањето на Москва Украина да ја предаде целата област Донбас, вклучително и териториите кои не се под руска контрола.Советникот за надворешна политика на Кремљ, Јуриј Ушаков, изјави дека територијалното прашање не е единствениот нерешен проблем во разговорите, но не прецизираше кои други точки остануваат отворени.

Свет | пред 4 месеци

Германија инвестира многу во борбени дронови, но во Украина тие не ги погодуваа целите

Германија се подготвува да инвестира 267,7 милиони евра во нов систем за борбени беспилотни летала HX-2 од одбранбениот стартап Хелсинг, како дел од поширокиот план за модернизација на Бундесверот. Сепак, податоците од нивната употреба во Украина отвораат сериозни прашања за реалната ефикасност на системот.Според информации на „Политико“, дроновите HX-2 во украинските услови погодиле цел во околу 36 отсто од мисиите, односно во пет од 14 случаи. Во извештаите се наведува дека најголем дел од неуспесите не се должат на руски контрамерки, туку на технички проблеми, меѓу кои нестабилен видео-пренос, ограничувања при насочување и нефлексибилни сензорски системи.Планот на Берлин предвидува набавка на 4.350 дронови HX-2, заедно со симулатори, опрема за обука и техничка поддршка. Хелсинг, пак, јавно ја истакнува нивната употреба во Украина како доказ за сигурноста на системот и наведува дека дроновите се одобрени за борбена употреба и интегрирани во украинскиот воен команден систем.Од компанијата тврдат дека за време на тестирањата во Германија, Обединетото Кралство и на вежби со британската армија во Кенија, HX-2 постигнал стапка на погодок од речиси 100 отсто. Во исто време, Хелсинг предупредува дека украинските податоци се засноваат на „мал двоцифрен број“ распоредени дронови и дека тоа не овозможува сигурна статистичка проценка.Останува нејасно дали дроновите што Германија планира да ги купи се идентични со оние користени во Украина или станува збор за понова верзија. Поради клаузули за доверливост, компанијата одби да открие детали за евентуалните технички разлики.Двајца извори запознаени со процесот на набавки изјавиле за „Политико“ дека германското Министерство за одбрана ги анализира украинските податоци во својата проценка, но официјален коментар засега нема.Договорот е рамковен и предвидува можност за дополнителна набавка на уште 20.000 дронови, што би можело значително да ја зголеми неговата вкупна вредност. Германскиот парламент, кој мора да ги одобри сите воени договори над 25 милиони евра, треба да се изјасни до крајот на февруари.Во меѓувреме, „Блумберг“ објави дека Германија планира дел од пошироката набавка на ваква муниција да ја подели и со друг производител, со цел да избегне зависност од еден добавувач. Случајот повторно ја отвора дилемата со која често се соочува Бундесверот – како да се балансира итната воена потреба со реалните перформанси на скапата нова опрема, особено кога тестирањето доаѓа од активна воена зона.

Свет | пред 4 месеци

Каскаден испад во украинската електромрежа: Киев и повеќе региони без струја, греење и вода

Украинскиот премиер Денис Шмихал соопшти дека утринава дошло до „каскаден испад“ во електроенергетската мрежа на Украина, по серија нарушувања на преносните водови меѓу Романија и Молдавија, како и помеѓу западниот и централниот дел на земјата.Според Шмихал, поради испадот нуклеарните електрани во моментов работат со намален капацитет, со цел стабилизација на системот. Државниот оператор на електроенергетската мрежа, Укренерго, околу 14 часот по средноевропско време информираше дека се воведени вонредни исклучувања на струјата во Киев и околината, како и во Черкаската, Чернивечката, Житомирската и Харковската област.„Недостигот на електрична енергија во системот и натаму е исклучително голем“, соопштија од Укренерго, додавајќи дека итните санациски работи се во тек и дека приоритет има снабдувањето на критичната инфраструктура.Причините за колапсот засега не се официјално потврдени. Извори од енергетскиот сектор и од Кабинетот на министри за украински медиуми изјавиле дека станува збор за системски дефект во енергетската мрежа, но дека точниот причинител сè уште се утврдува.Во Киев, по инцидентот, граѓаните останале без струја, греење и вода, во услови кога температурите се под нулата. На социјалните мрежи масовно се споделуваат фотографии и видеа од станови кои се целосно замрзнати, додека жителите се обидуваат да се загреат со импровизирани средства. Настанот доаѓа по повеќемесечната руска кампања на напади врз клучната украинска инфраструктура, која му нанесе сериозни оштетувања на енергетскиот систем.Киевската воена администрација соопшти дека околу 11 часот подземната железница привремено го запрела сообраќајот поради прекинот на електричната енергија. Дел од патниците останале заглавени во тунелите со часови, пред да бидат безбедно евакуирани.Компанијата Kyivvodokanal информираше дека поради прекинот на струјата е запрено и водоснабдувањето во целиот град, додавајќи дека нивните екипи соработуваат со енергетичарите за што побрзо нормализирање на состојбата. Проблеми со снабдувањето се пријавени и во јужниот дел на Одеската област, како и во централно-источната Дњепропетровска област.Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека се преземени „сите неопходни мерки“ за обновување на електроенергетската мрежа и дека се очекува стабилизација на состојбата во најкраток можен рок. Украинските железници соопштија дека железничкиот сообраќај до пладне бил стабилизиран со минимални доцнења, а градската железница во Киев повторно почнала со работа.

Свет | пред 4 месеци