Од алкохол до мотори: Трите избори што, според хоспис-сестра, го скратуваат животот

Медицинската сестра од хоспис (простори за нега на терминални пациенти) Julie McFadden сподели три работи што никогаш не би ги правела, откако со години се грижела за луѓе во нивните последни денови од животот. Низ својата кариера сведочела на илјадници смртни случаи и, како што вели, одблиску видела како телото реагира кога здравјето сериозно попушта.Таа е авторка на книгата „Nothing to Fear: Demystifying Death to Live More Fully“ и преку својот Јутјуб-канал редовно зборува за палијативната нега и процесите што се случуваат на крајот од животот. Токму врз основа на тоа искуство, издвојува три навики и одлуки што, според неа, имаат тешки и често фатални последици.1. Секојдневно консумирање алкохолMcFadden предупредува дека широко прифатената идеја оти „умереното“ секојдневно пиење е безопасно – не е точна.„Клинички е докажано дека секојдневното пиење не е добро за здравјето“, нагласува таа.Самата признава дека во минатото била алкохоличар, но веќе со години е трезна. Според неа, проблем претставува и секојдневното пиење, но и повременото прекумерно консумирање.„Црниот дроб е прекрасен орган што извршува многу витални функции. Кога ќе откаже, последиците се сериозни“, вели таа, додавајќи дека видела доволно луѓе кои починале од цироза и други болести поврзани со алкохол.„Тоа не е добра смрт, а најважно – може да се спречи“, потенцира McFadden, нагласувајќи дека црниот дроб има способност за опоравување доколку се престане или значително се намали пиењето.2. Пушење и вејпингИако многумина го сметаат вејпингот за „побезбедна“ алтернатива, медицинската сестра е категорична дека и пушењето и вејпингот се подеднакво штетни.„Вејпингот не ги оштетува само белите дробови, туку целиот кардиоваскуларен систем“, предупредува таа.Дури и ако не дојде до емфизем, хронична опструктивна белодробна болест или рак на белите дробови, последиците се јавуваат на срцето и крвните садови – со истенчување на нивните ѕидови и сериозни проблеми со циркулацијата.„Гледањето луѓе како умираат од овие болести не е убаво. Иако хоспис-негата може да обезбеди мирна смрт, чувството на недостиг од воздух никогаш не е пријатно“, додава таа.3. Возење мотоцикли и слични возилаТретата работа што McFadden целосно ја избегнува е возењето мотоцикли, квадови и слични возила. Оваа одлука, како што вели, произлегува од искуството во одделите за интензивна и трауматолошка нега.„Со кацига или без кацига – не е добро“, нагласува таа, посочувајќи дека видела „огромен број тешки несреќи и смртни случаи“ поврзани со вакви возила. Според неа, изложеноста и ризикот се толку големи што тоа едноставно не е нешто што би го прифатила, без оглед на мерките за заштита.Пораката што McFadden ја испраќа е јасна: многу од најтешките и најболни смртни исходи што ги видела низ годините биле последица на избори кои можеле да се избегнат или променат навреме.

Магазин | пред 4 месеци

(Фото) Загрозени земејства потпомогнати за Бадник од фондацијата основана во чест на Адријан Живков, загинат во „Пулс“

Фондацијата „Адријан Живков“ денеска, по повод Бадник – еден од најголемите христијански празници, организираше хуманитарна акција за помош на најзагрозените семејства. Во рамки на активноста беа донирани прехранбени пакети за 10 семејства, со цел да се внесе топлина, солидарност и човечка грижа во празничните денови.„Со љубов, хуманост и искрена грижа внесовме топлина таму каде што беше најстудено“, порачуваат од Фондацијата, нагласувајќи дека поддршката за ранливите категории останува еден од нивните главни приоритети.Оваа активност следи по неодамнешната донација од 500 новогодишни пакетчиња за сите деца на територијата на Општина Чешиново-Облешево, реализирана преку Фондацијата на денот кога Адријан Живков ќе го славеше својот роденден. Пакетчињата беа поделени во основните училишта „Страшо Пинџур“ во Соколарци и „Климент Охридски“ во Облешево, како и во подрачните училишта во Чешиново, Уларци, Спанчево, Бања, Кучичино, Теранци и Чифлик. Донацијата опфати и три градинки – „Ѕвездички“ во Чешиново и Облешево и „Штркче“ во Спанчево.Адријан Живков е еден од трагично загинатите во пожарот во дискотеката „Пулс“, најголемата трагедија што ја погоди Македонија, во која животот го загубија 63 лица. Според сведоштвата, во кобните моменти тој покажал исклучителна храброст и човечност, обидувајќи се да спаси што е можно повеќе луѓе, при што го жртвувал сопствениот живот.Во негова чест, пријателите ја основале Фондацијата „Адријан Живков“, со цел неговото име да остане симбол на солидарност, емпатија и несебичност. Од Фондацијата истакнуваат дека нивната мисија е долгорочно да обезбедуваат поддршка и помош за оние на кои им е најпотребна, водејќи се од вредностите што Адријан ги живеел и ги оставил како морално наследство.

Македонија | пред 4 месеци

Циклон носи дожд, силен ветер и снег на планините – температурите во опаѓање

Променливо и нестабилно време со повремени врнежи од дожд и засилен јужен ветер го зафати поголемиот дел од земјава. Според најновите метеоролошки податоци објавени денеска во 16:30 часот, максималните дневни температури се движеле од 0 степени на Попова Шапка до 18 степени во Струмица.Најстудено било на Попова Шапка со измерени 0 степени, потоа во Маврови Анови со 4 степени, како и во Крушево и Лазарополе со 5 степени. Во Скопје максималната температура изнесувала 10 степени на Зајчев Рид и 13 степени на Петровец. Највисоки температури се измерени во југоисточниот дел од земјата – 17 степени во Гевгелија и 18 степени во Струмица.Во изминатите девет часа, до 16 часот, најмногу воден талог е наврнат на Попова Шапка – 33 литри на квадратен метар. Следуваат Претор со 26, Маврови Анови со 25 и Тетово со 21 литар на квадратен метар. Значителни количини дожд се измерени и во Охрид, Крушево, Битола и Прилеп.Времето денеска и до крајот на денотДенеска времето беше променливо облачно со повремен локален дожд. Дуваше умерен, а на места и засилен јужен ветер, кој во Штип достигнуваше брзина над 60 километри на час. До крајот на денот се очекува претежно облачно време со повремени локални врнежи од дожд, особено во јужните и источните делови на земјата, како и слаб до умерен јужен ветер.Времето утреУтре времето ќе биде променливо облачно со врнежи од дожд, кои локално ќе бидат пообилни и ќе надминат 25 литри на квадратен метар, особено попладне и во текот на ноќта. На планините врнежите ќе бидат од снег. Ќе дува засилен јужен ветер со брзина над 60 километри на час. Минималните температури ќе се движат од 7 до 12 степени, а максималните од 10 до 17 степени.Во Скопје се очекува променливо облачно време со повремен дожд, поизразен кон крајот на денот и во текот на ноќта. Ќе дува умерен јужен ветер, а температурата ќе се движи од минимални 8 до максимални 14 степени.Прогноза за наредните деновиПод влијание на циклонска активност, во наредните денови времето ќе остане променливо облачно со повремени врнежи од дожд, а на планините од снег. Во четврток, поради продор на постуден воздух и засилен северен ветер, врнежите ќе преминуваат во снег и на повисоките, но и во дел од пониските места. На планините во западните делови се очекува формирање нова снежна покривка, а помала снежна покривка е можна и во пониските предели.Во петок се очекува преодно стабилизирање на времето, додека за време на викендот, особено во сабота, повторно се најавуваат локални врнежи од дожд и снег, на места пообилни. Температурите ќе бидат во постепено опаѓање.

Македонија | пред 4 месеци

По расправија во домот, 33-годишна жена пријавена за напад врз сопругот

Полициски службеници од СВР Скопје на 5 јануари 2026 година извршиле службен разговор со двајца сопружници од скопско, постапувајќи по претходна пријава за семејно насилство, соопшти Министерството за внатрешни работи.Според пријавата, 37-годишен маж пријавил дека на 1 јануари 2026 година, во семејниот дом во скопско, по претходна расправија бил физички нападнат од неговата 33-годишна сопруга.Од МВР информираат дека по целосно документирање на случајот ќе следува соодветна пријава, согласно законските прописи.

Скопје | пред 4 месеци

Украдени неколку парчиња оружје од „Паркови и зеленило“

Во СВР Скопје е пријавена тешка кражба во објект во сопственост на Јавното претпријатие „Паркови и зеленило“ во Скопје, соопшти Министерството за внатрешни работи.Според пријавата, на 5 јануари 2026 година околу 9 часот, од јавното претпријатие било пријавено дека во периодот од 2 до 5 јануари 2026 година, во барака на подрачјето на општина Карпош, со употреба на физичка сила и алат е извршена тешка кражба.При провалата, од сеф биле одземени неколку парчиња огнено оружје, кое било користено од Службата за обезбедување на јавното претпријатие.Од МВР информираат дека се преземаат мерки и активности за целосно расчистување на случајот и за пронаоѓање на сторителите.

Скопје | пред 4 месеци

Од Алјаска до Патагонија: како САД ја преземаат контролата врз светската нафта и создаваат „нафтено царство“

Кога ќе се собере производството на нафта во Соединетите Американски Држави, Канада и цела Латинска Америка – од Мексико до Аргентина, вклучувајќи ги Бразил, Гвајана и Колумбија – се добива речиси 40 отсто од вкупното светско производство. Денес, сите тие подрачја, сакале тоа некои или не, се наоѓаат под сè поагресивната сфера на влијание на Вашингтон, во рамки на она што аналитичарите иронично го нарекуваат „Донро доктрина“. Со тоа, американскиот претседател Доналд Трамп, според анализата на Хавиер Блас за „Блумберг“, создаде сопствено нафтено царство.Не станува збор за подземни резерви за чие искористување би биле потребни години и милијарди инвестиции, туку за реални барели нафта кои веќе се слеваат на светскиот пазар. Со вакви ресурси, Трамп располага со економска и геополитичка полуга каква што, според проценките, немал ниту еден американски претседател уште од времето на Френклин Д. Рузвелт во 1940-тите. САД денес можат да црпат од огромно „море“ нафта во сопствениот двор.Последиците од практично неограничениот пристап до венецуелските резерви, најголеми во светот, станаа очигледни за целиот енергетски сектор, а особено за геополитичките противници на Вашингтон. Рускиот олигарх Олег Дерипаска, кој е под американски санкции, отворено оцени дека САД би можеле да ја држат цената на нафтата околу 50 долари за барел, со што би добиле клучна предност против секој што би се обидел да ја зголеми цената преку ограничување на понудата.Фактичката контрола врз нафтното богатство на западната хемисфера ги менува правилата на геополитичката игра. Со децении, американските воени интервенции беа ограничувани од стравот дека конфликтите ќе предизвикаат раст на цените на енергенсите. Денес, Белата куќа има предност и над сојузниците и над противниците кои произведуваат нафта – без разлика дали станува збор за Саудиска Арабија, Иран, Нигерија или Русија.Изминатите 18 месеци, според анализата, веќе покажаа што значи ова ново енергетско богатство за американската надворешна политика. Администрацијата на Трамп презеде чекори кои до неодамна изгледаа незамисливи – од напади врз ирански нуклеарни постројки до поддршка за Украина во напади врз руски рафинерии. Апсењето на Николас Мадуро од неговата обезбедена резиденција во близина на Каракас беше најшокантниот пример досега за тоа што се случува кога нафтата повеќе не го ограничува Пентагон.Контролата врз венецуелската нафта му дава на Вашингтон уште една клучна предност: можноста да одбива туѓи понуди. Со месеци, Кремљ се обидуваше да ги стави сопствените резерви на маса како адут во преговорите со Белата куќа. Сега, Трамп може да му порача на Владимир Путин дека американската економија нема потреба од сибирските полиња – бидејќи нафта има повеќе од доволно во сопствената сфера на влијание.Сепак, анализата укажува дека не е сè заслуга на Трамп. Тој, во голема мера, се најде на власт во вистински момент. Американската нафтна индустрија би доживеала подем и без него, благодарение на експлоатацијата на шкрилците во САД, тешката нафта во Канада и големите откритија во Бразил и Гвајана. Од тие придобивки корист имаа и неговите претходници, Џо Бајден и Барак Обама.Она што Трамп го направи, според Блас, е дека целото тоа нафтено богатство го стави под безбедносниот чадор на Вашингтон. Повеќе од два века по прогласувањето на Монроовата доктрина, со која Латинска Америка беше означена како американска сфера на влијание, Трамп ја „ажурираше“ за 21 век. Овој пат, централната оска не е идеологијата, туку природните ресурси.Во таа нова надворешнополитичка матрица, секоја нафтено богата држава во Латинска Америка има значење, но Венецуела е најголемата награда. Не поради сегашното производство, кое со околу еден милион барели дневно заостанува зад Бразил, туку поради потенцијалот. Во 1970-тите, земјата произведувала над 3,7 милиони барели дневно, а плановите од 1990-тите предвидувале раст до пет, па дури и 6,5 милиони барели. Доаѓањето на Уго Чавез, а потоа и на Мадуро, го запре тој развој.Светот, наведува анализата, можеби нема итна потреба од дополнителна венецуелска нафта денес или во следните неколку години, но потребата ќе се појави во раните 2030-ти. До тогаш, доколку Каракас прифати соработка со Вашингтон, производството може значително да се зголеми.Поредокот по Мадуро, кон кој Трамп очигледно тежнее – со Делси Родригез како привремена власт во форма на „помека“ диктатура – според проценките, им одговара на американските нафтени компании. Таа веќе воведе одредени пазарни принципи за стабилизација на економијата, а нејзините јавни реакции против американската интервенција се сметаат главно за порака до домашната јавност.Самиот Трамп не ги крие очекувањата. Тој јавно изјави дека најголемите американски нафтени компании ќе влезат во Венецуела, ќе инвестираат милијарди долари, ќе ја обноват уништената инфраструктура и ќе почнат да создаваат профит. Неколку часа претходно, за „Фокс њуз“ најави дека САД „многу силно“ ќе се вклучат во венецуелската нафтена индустрија.Иако неговите изјави традиционално се примаат со резерва, вториот мандат покажа дека Трамп реализира голем дел од она што го најавува. Ако вели дека Америка ќе влезе длабоко во венецуелската нафта, тогаш, заклучува анализата, тоа треба да се сфати сериозно. Можеби проектот нема да биде толку грандиозен како што се најавува, но едно е јасно: нафтата на Венецуела веќе е дел од новото американско царство, кое се протега од Алјаска до Патагонија – под будното око на Вашингтон.

Свет | пред 4 месеци

(Видео) Срца полни љубов, среќа и мир: улица Македонија беше преплавена од деца кои пееја „Вечниот бог“

Улица „Македонија“ денеска беше преплавена со коледари и млади деца кои ја пееја песната „Вечниот Бог“, движејќи се кон храмот „Св. Константин и Елена“ со божикни ѕвезди во рацете. Бадниковата поворка создаде празнична атмосфера, а граѓаните коментираа дека со радост и мир ги следат најмладите, кои и оваа година ја продолжуваат вековната традиција.Во рамки на Бадниковите поворки 2026, дел од учесниците претпладнево традиционално остварија свечена средба со Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан во Соборниот храм „Свети Климент Охридски“ во Скопје. Во храмот беше одржана литургија на која симболично беше најавено Христовото раѓање, а децата ја испеаја коледарската песна „Вечниот Бог“, носејќи ја радосната божикна вест.Неговото Блаженство г.г. Стефан ги даруваше децата со архипастирски благослов и пригодни подароци, испраќајќи порака за верата, љубовта и духовната радост – вредности кои Бадниковите поворки ги негуваат и пренесуваат веќе 16 години.Според организаторите, оваа средба уште еднаш ја потврдила длабоката врска меѓу духовното наследство, народната традиција и новите генерации, нагласувајќи ја улогата на децата како носители на колективната меморија и празничниот дух.Посетата кај Архиепископот претставуваше духовен вовед во централната Бадникова манифестација, која денеска се одржува на Плоштад „Македонија“ во Скопје, како и во уште околу 80 градови и населени места низ земјава и во македонската дијаспора.Почетната точка на скопската поворка беше Музејот на Град Скопје, од каде што точно напладне тргна најголемата Бадникова поворка. Пред почетокот, на оваа локација бесплатно беа поделени божикни ѕвезди и уметнички магнети, како симболичен подарок за секое дете и семејство, во духот на заедништвото и празничната радост.

Скопје | пред 4 месеци

Трамп започна 2026 со настап пред републиканците: фокус на изборите и Конгресот

Американскиот претседател Доналд Трамп имаше интензивен почеток на 2026 година, а неговото најавено обраќање започна во 16 часот по македонско време. Непосредно пред да ја напушти Белата куќа, Трамп на својата социјална мрежа објави кратка порака во која најави средба со републиканците од Претставничкиот дом, за кои напиша дека „навистина ги сака (речиси сите!)“.Средбата се одржа во Кенеди центарот во Вашингтон, институција која во изминатите недели се најде во фокусот на јавноста поради контроверзиите околу обидот за нејзино преименување. Управниот одбор, за кој американските медиуми наведуваат дека е лично избран од Трамп, непосредно пред Божиќ изгласал предлог установата да се преименува во „Трамп–Кенеди центар“. Овој потег сè уште не е одобрен од Конгресот и наиде на остри критики, вклучително и од членови на семејството Кенеди.Иако претходно се шпекулираше дека Трамп би можел да се осврне на надворешнополитички теми, како состојбата во Венецуела или изјавите поврзани со Гренланд, неговото обраќање засега беше целосно насочено кон внатрешната политика.Во говорот, кој имаше јасна внатрепартиска димензија и беше насочен кон придобивање поддршка од републиканските пратеници, Трамп зборуваше за претстојните избори за Конгресот, повторно го доведе во прашање начинот на кој јавноста и медиумите ја оценуваат неговата администрација, а оддаде и почит на пратеникот Даг ЛеМалфа, кој неодамна почина.Во текот на настапот, Трамп не ги спомена можните потези во Венецуела, ниту пак повтори претходни изјави поврзани со Гренланд или други надворешнополитички прашања, оставајќи го фокусот исклучиво на домашната политичка сцена и внатрешните предизвици со кои, според него, се соочуваат САД.

Свет | пред 4 месеци

Русија: Судбината на Венецуела треба да ја одлучат Венецуелците, не странските сили

Руското Министерство за надворешни работи денеска соопшти дека го поздравува именувањето на Делси Родригез за привремена претседателка на Венецуела, истакнувајќи дека народот на Венецуела треба сам да ја одреди својата судбина, без надворешно мешање.Реакцијата на Москва доаѓа по апсењето на соборениот венецуелски претседател Николас Мадуро, кој вчера во Њујорк се изјасни дека не е виновен по обвиненијата за трговија со наркотични дроги, откако американски специјални сили го уапсија во акција што предизвика силни политички потреси во Каракас. По операцијата, политичката сцена во Венецуела е во состојба на забрзано прегрупирање, а дел од институциите веќе најавија привремени решенија за стабилизирање на власта.Во официјалното соопштение, руското Министерство за надворешни работи наведува дека ги поздравува напорите на венецуелските власти за заштита на суверенитетот и националните интереси на земјата. Истовремено, Москва повторно го осуди дејствувањето на САД, оценувајќи дека нападот и апсењето на Мадуро претставуваат опасен чин што може дополнително да го дестабилизира регионот.Русија уште во саботата повика на итно спречување на ескалацијата и на изнаоѓање решение по дипломатски пат, нагласувајќи дека образложенијата за американската интервенција се „невтемелени“. Москва го поддржа и барањето на Венецуела, како и на повеќе латиноамерикански држави, за итно свикување седница на Советот за безбедност на Обединетите нации.„Во моменталната ситуација, најважно е да се спречи понатамошна ескалација и да се насочат напорите кон изнаоѓање излез преку дијалог“, се наведува во соопштението на руското Министерство за надворешни работи.Во меѓувреме, заменик-претседателот на рускиот Совет за безбедност, Дмитриј Медведев, оцени дека Латинска Америка традиционално се смета за „двор“ на Соединетите Американски Држави и дека постојат индикации оти американскиот претседател Доналд Трамп настојува да воспостави контрола врз нафтените резерви на Венецуела. Медведев го оцени американското дејствување како незаконско и спротивно на меѓународното право.

Свет | пред 4 месеци

Русија со став: Венецуела да одлучува самостојно за својата иднина

Руското Министерство за надворешни работи денеска соопшти дека го поздравува именувањето на Делси Родригез за привремена претседателка на Венецуела, истакнувајќи дека венецуелскиот народ треба сам да ја одредува својата судбина, без надворешно мешање.Соопштението доаѓа по драматичните настани поврзани со соборениот венецуелски претседател Николас Мадуро, кој вчера пред федерален суд во Њујорк се изјасни дека не е виновен по обвиненијата за трговија со наркотици. Мадуро беше уапсен во специјална операција на американските сили, што предизвика силни политички тензии и брзо прегрупирање на политичките актери во Каракас.Москва порача дека е клучно да се спречи понатамошна ескалација на ситуацијата и нагласи дека ги поздравува напорите на венецуелските власти за заштита на суверенитетот и националните интереси на земјата.Русија во саботата остро го осуди американскиот напад врз Венецуела, оценувајќи дека изговорите за таа акција се „неутемелени“. Воедно, Москва повика на дипломатско решение на кризата и ја поддржа иницијативата на Венецуела и на неколку лидери од Латинска Америка за итно свикување на Советот за безбедност на Обединетите нации.„Во сегашната ситуација најважно е да се спречи понатамошна ескалација и да се фокусираме на изнаоѓање излез преку дијалог“, се наведува во соопштението на руското Министерство за надворешни работи.Во меѓувреме, заменик-претседателот на рускиот Совет за национална безбедност, Дмитриј Медведев, изјави дека Латинска Америка традиционално се смета за „двор“ на Соединетите Американски Држави и оцени дека американскиот претседател Доналд Трамп настојува да воспостави контрола врз нафтените резерви на Венецуела. Медведев го оцени американското дејствување во земјата како незаконско.

Свет | пред 4 месеци

Родителите на дел од загинатите во „Пулс“: Спомен-обележјето не е за оплакување, туку за почит и сеќавање кон децата

Здружението на граѓани „16-ти Март 2025“ – Кочани, основано од родителите и семејствата на трагично загинатите деца во пожарот во дискотеката „Пулс“, јавно реагира на петицијата што деновиве се промовира преку социјалните мрежи и дел од медиумите, а која се однесува на предложената локација за спомен-обележје на улиците „Браќа Ставреви“ и „Кеј на Револуцијата“.Од здружението посочуваат дека имаат обврска јасно да укажат на неколку клучни факти кои, како што наведуваат, се во директна спротивност со пораките што се пласираат во петицијата поднесена од 17 граѓани.Прво, потенцираат дека станува збор за јавно зеленило – парк во државна сопственост, наменет за сите граѓани на Кочани, а не за приватен имот или „ничиј двор“, како што се обидува да се прикаже во дел од јавните реакции. Таквото претставување, според нив, создава погрешна и манипулативна перцепција.Второ, родителите нагласуваат дека со поставувањето на спомен-обележјето не се менува намената на просторот. Меморијалниот белег, како што велат, нема да биде масивна градба ниту објект со нова функција, туку дискретен и достоинствен знак на сеќавање, каков што постои во бројни градови во светот.Трето, тие отфрлаат тврдења дека спомен-обележјето ќе биде место за секојдневно оплакување.„Нашата болка е во нашите домови и на вечните почивалишта на нашите деца“, наведуваат од здружението, додавајќи дека меморијалот е предвиден како место за тивко оддавање почит и колективно сеќавање, а не како закана за ничиј мир или јавен ред.Во однос на самата петиција, од здружението потсетуваат дека таа нема правна тежина во процесот на одлучување. Јавната дебата е легитимна и добредојдена, но конечната одлука за локацијата, согласно законските процедури, ја носи Советот на Општина Кочани. Според нив, медиумскиот притисок и едностраните кампањи не можат да ја заменат институционалната одлука.Родителите укажуваат и дека правата на жителите не се ексклузивни.„Сите сме жители на Кочани – и тие што реагираат, и ние, и нашите деца кои трагично ги загубивме“, наведуваат, оценувајќи дека условувањата и обвинувањата за самоволие се непримерни.Додаваат дека, доколку мнозинството граѓани на Кочани смета дека предложената локација не е соодветна, тие ќе ја почитуваат таквата волја, но истовремено го поставуваат прашањето дали загинатите деца заслужуваат трајно спомен-обележје на видливо и достапно место или треба да бидат оттурнати на периферијата, и во просторот и во сеќавањето.Според здружението, иницијативата за спомен-обележје не е приватна желба, туку прашање од јавен интерес и чин на колективна меморија за трагедија што го обележа целиот град и државата. Загрижувачки го оценуваат фактот што петицијата се претставува како „глас на граѓаните“, иако зад неа стои ограничен број поединци, што, како што велат, дополнително ја продлабочува болката на семејствата.„Ова не е прашање на комодитет или навика, туку прашање на достоинство, меморија и совест“, порачуваат од здружението, апелирајќи до медиумите да информираат одговорно и до јавноста да не дозволи болката на семејствата да биде користена за сензационализам или притисоци.Граѓаните на Кочани можат да се произнесат по иницијативата за поставување спомен-обележје преку дигиталната алатка за комуникација „мЗаедница“, каде што е активна анкета на оваа тема.

Македонија | пред 4 месеци

Лепчето со паричка – на Бадник или на Василица: што вели традицијата

Лепчето или питата со паричка е еден од најпрепознатливите обичаи во македонската народна и православна традиција, но со текот на времето сè почесто се поставува прашањето дали таа се крши на Бадник или на Василица. Иако денес постојат различни практики, етнолошките и црковните толкувања укажуваат на јасна разлика меѓу овие два празника и нивното значење.Во најголемиот дел од Македонија, според старата народна традиција, лепчето со паричка се крши на Василица, на 14 јануари, односно на денот посветен на Свети Василиј Велики, кога воедно започнува и новата година според јулијанскиот календар. Токму затоа, паричката е симбол на среќа, бериќет и благослов за годината што следи, а оној што ќе ја пронајде во лепчето се смета дека ќе биде најсреќен и најуспешен во домот.Бадник, кој се одбележува на 6 јануари, има поинаков карактер. Тоа е последниот ден од божикниот пост и ден на тивка духовна подготовка, смирение и скромност пред Христовото раѓање. Во традиционалната практика, на Бадник се подготвува посно лепче, кое најчесто се дели без паричка. Во поново време, особено во урбаните средини, дел од семејствата ја вовеле паричката и на Бадник, но етнолозите посочуваат дека тоа е отстапување од изворниот народен обичај.Василица, меѓу народот позната и како Стара Нова година, е празник со исклучително богат обреден и симболичен слој. Таа се смета за граница меѓу старото и новото, момент кога се испраќа изминатата година и се повикуваат среќата и благосостојбата за идната. Голем број македонски семејства ја празнуваат Василица како домашна слава, а оние што го носат името на Свети Василиј Велики го одбележуваат и својот именден.На овој ден, покрај кршењето на лепчето со паричка, се практикуваат и други обичаи, како палење василичарски огнови, кои според народните верувања ја симболизираат божествената светлина што ги прогонува злите сили. Во многу градови низ Македонија се организираат и василичарски карневали и маскенбали, како дел од испраќањето на старата и дочекот на новата година, за која се верува дека треба да биде подобра и посреќна.Според теолошките толкувања, коренот на обичајот со лепчето и паричката се наоѓа токму во житието на Свети Василиј Велики. Во него се раскажува дека, кога бил архиепископ во Кесарија, тој собрал накит и златници од жителите на градот за да ги заштити од ограбување. Откако опасноста поминала, а тој не знаел што кому припаѓа, по божествено вдахновение наредил да се направат мали лепчиња во кои биле ставени златници и накит. На денот на Новата година, секој верник добил по едно лепче, а во него го пронашол токму она што претходно го дал. Во спомен на овој настан, се верува дека на денот на Свети Василиј Велики се меси лепче со паричка.Иако денес постојат различни практики околу тоа кога се крши лепчето со паричка, суштината на обичајот останува иста – преку него се повикуваат среќата, здравјето и благословот во домот. Василица, како почеток на православната година по јулијанскиот календар, покрај верниците на Македонската православна црква – Охридска архиепископија, ја празнуваат и Српската и Руската православна црква, Ерусалимската патријаршија и дел од Света Гора, што дополнително ја потврдува длабоката вкоренетост на овој обичај во православниот свет.

Македонија | пред 4 месеци

Пресврт: Американското обвинителство се откажа од тезата дека Мадуро водел „нарко-картел“

Американското Министерство за правда се откажа од една од најконтроверзните и најчесто повторувани тврдења што со години ја следеа политиката на администрацијата на Доналд Трамп кон Венецуела – дека претседателот Николас Мадуро бил водач на наводен нарко-картел познат како „Картел де лос Солес“ (Картел на сонцата).Оваа теза беше централна во обвинението поднесено во 2020 година и служеше како основа групата да биде прогласена за терористичка организација – најпрво од американското Министерство за финансии во 2025 година, а потоа и од Стејт департментот, под раководство на Марко Рубио, објави The New York Times.Сепак, експертите за Латинска Америка одамна предупредуваа дека „Картел де лос Солес“ никогаш не бил вистинска, формално организирана структура, туку колоквијален израз што венецуелските медиуми го користат уште од 1990-тите години за да опишат корумпирани државни и воени функционери вмешани во трговијата со дрога.Се чини дека и самото американско обвинителство сега ја прифатило таа интерпретација. По апсењето на Мадуро, Министерството за правда објави изменето обвинение, во кое тивко се коригираат претходните формулации и се напушта тврдењето дека станува збор за реална криминална организација со јасна хиерархија.Иако обвинителите и натаму го товарат Мадуро за учество во заговор за трговија со дрога, во новата верзија веќе не се наведува дека „Картел де лос Солес“ е формална структура. Наместо тоа, тој се опишува како „систем на покровителство“ и „култура на корупција“ што функционира благодарение на приходите од нарко-трговијата.Промената е јасно видлива и во самиот текст: додека во старото обвинение терминот „Картел де лос Солес“ се споменуваше дури 32 пати, со директно означување на Мадуро како негов водач, во ревидираната верзија тој се појавува само двапати. Во него се наведува дека Мадуро, како и неговиот претходник Хуго Чавез, учествувал во одржувањето и заштитата на ваков коруптивен систем.„Приходите од трговијата со дрога и од заштитата на партнерите во таа трговија се слеваат кон корумпирани цивилни, воени и разузнавачки функционери од понизок и среден ранг, кои дејствуваат во рамки на систем на покровителство управуван од оние на врвот – наречен ‘Картел де лос Солес’, односно Картел на сонцата, поради сончевите ознаки на униформите на високите венецуелски воени старешини“, се наведува во изменетото обвинение.Со оваа ревизија, американското обвинителство фактички признава дека една од клучните наративни основи за долгогодишниот притисок врз венецуелскиот режим била поедноставена и правно проблематична, иако обвиненијата за корупција и вмешаност во нарко-трговијата остануваат на сила.

Свет | пред 4 месеци

САД ја укинаа препораката за задолжителна вакцинација на децата против грип и уште три болести

Соединетите Американски Држави ја укинаа долгогодишната препорака сите деца да се вакцинираат против грип и уште три заразни болести, што претставува значаен пресврт во американската здравствена политика и чекор кон реализација на долгогодишните заложби на министерот за здравство Роберт Ф. Кенеди.Со новата одлука се повлекуваат универзалните препораки за вакцинација на децата против ротавирус, грип, менингококна болест и хепатитис А. Наместо тоа, родителите се повикуваат да донесуваат одлуки по консултација со здравствени работници, во рамки на таканаречено „заедничко клиничко донесување одлуки“.Одлуката ја одобрил вршителот на должноста директор на Центар за контрола и превенција на болести (CDC), Џим О’Нил, без вообичаената надворешна експертска рецензија што традиционално ја применува агенцијата. Според критичарите, ваквиот пристап е директно продолжение на кампањата на Кенеди за намалување на детската вакцинација.Американскиот претседател Доналд Трамп уште во декември минатата година изјави дека САД треба да се „усогласат со другите развиени земји“, а по објавувањето на новиот календар на вакцинација оцени дека тој е „втемелен во златниот стандард на науката“. Во објава на платформата Truth Social, Трамп му честиташе на Кенеди и на здравствените функционери за, како што рече, „реформите на здравиот разум“, повикувајќи се на движењето „Да ја направиме Америка повторно здрава“.Кенеди, познат како еден од најгласните критичари на вакцините, претходно веќе предводеше иницијативи за укинување на универзалните препораки за вакцинација на децата против ковид-19 и хепатитис Б, тврдејќи дека вакцините се поврзани со аутизам – тврдење што научната заедница повеќепати го има отфрлено како неосновано.Предупредувања од стручната јавностЕкспертите за јавно здравје предупредуваат дека повлекувањето на препораките може да доведе до појава на болести, хоспитализации и смртни случаи што досега биле успешно спречувани со вакцинација.Мајкл Остерхолм, директор на Центарот за истражување на заразни болести при Универзитетот во Минесота, оцени дека ваква одлука требало да биде предмет на јавна расправа, со темелна анализа на ризиците и придобивките.Претседателот на Американската академија за педијатрија, Шон О’Лири, истакна дека споредбите со други развиени земји се проблематични, бидејќи тие имаат поинакви здравствени системи и ризици. За разлика од САД, повеќето од нив имаат универзална здравствена заштита финансирана од државата.„Секоја промена во американскиот календар за вакцинација на децата мора да се темели на докази, транспарентност и воспоставени научни процедури, а не на поедноставени споредби што ги игнорираат клучните разлики меѓу земјите“, порача О’Лири.Според Џеси Гудман, професор на Универзитетот Џорџтаун и поранешен главен научник на FDA, секоја од вакцините за кои сега е укината препораката спречува болести што во минатото предизвикувале сериозни компликации и смрт кај децата.Грипот, според податоците на CDC, во сезоната 2024–2025 година однел 288 детски животи во САД. Ротавирусот, кој предизвикува тешка дијареја и дехидрација, порано испраќал десетици илјади деца годишно во болница, но вакцинацијата речиси целосно го елиминирала тој ризик. Менингитисот, иако редок, има висока смртност, а хепатитисот А може да предизвика трајно оштетување на црниот дроб.И покрај измените, американските власти нагласуваат дека задолжителната имунизација останува за 11 болести, меѓу кои сипаници, заушки и овчи сипаници, додека останатите вакцини ќе се применуваат кај високоризични групи или по индивидуална одлука, соопшти Министерството за здравство и социјални услуги.

Свет | пред 4 месеци

Од преговори до апсење: Како Трамп за шест месеци ја смени стратегијата кон Мадуро

Само шест месеци пред да испрати американски сили за апсење на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, американскиот претседател Доналд Трамп всушност настојувал да постигне договор со Каракас, а не насилно да го собори режимот. Како што објавува The Wall Street Journal, на состанок во Овалната соба во јули, Трамп им порачал на своите советници дека сака да продолжат преговорите со власта на Мадуро, со цел да се склучи спогодба која би им дала приоритет на американските нафтени компании.По серија неуспешни обиди Мадуро да биде убеден да се повлече од функцијата во замена за амнестија, Трамп кон крајот на декември ја донел одлуката за воена акција. Ноќната операција што заврши со приведување на венецуелскиот лидер и негово префрлање во Њујорк стана симбол на поостриот пристап во надворешната политика што Трамп најавува дека би можел да го примени и во други делови од светот.Во вториот мандат на Трамп, Венецуела неочекувано се најде во центарот на неколку клучни приоритети на администрацијата – масовните депортации, борбата против трговијата со дрога, пристапот до огромните нафтени и минерални резерви, како и долготрајниот притисок од сенаторот Марко Рубио и други тврдокорни кругови кои со години се залагаа за уривање на режимот во Каракас.Според поранешниот функционер Елиот Абрамс, Венецуела претставувала „совршена бура“ што ги обединува сите грижи на администрацијата на Трамп. Истовремено, фокусот на претседателот кон природните ресурси на земјата предизвикал внатрешни судири меѓу советниците и силно лобирање од енергетските компании. Трамп, според истите извори, бил повеќе заинтересиран за договор што би ѝ служел на агендата „Америка на прво место“ – вклучувајќи депортации и поволни нафтени зделки – отколку за демократизација на Венецуела.Во тој контекст, Трамп отворено признал дека Рубио се противел на какво било зближување со Мадуро, предупредувајќи дека станува збор за лидер вмешан во трговија со дрога и тероризам. Сепак, претседателот инсистирал на својот пристап, сѐ додека аргументите на Рубио и другите советници не надвладеале.Од другата страна, Мадуро американскиот притисок го доживувал како блеф. Според лица блиски до режимот, тој јавно настапувал опуштено и уверено, дури и исмејувајќи ги предупредувањата од Вашингтон. Токму тоа, според извештаите, дополнително ја зголемило фрустрацијата кај Трамп.По враќањето во Белата куќа, Трамп му ја доверил венецуелската задача на својот близок соработник Ричард Гренел, со јасни цели: ослободување американски државјани, отворање простор за американските нафтени компании и прифаќање на депортациските летови со венецуелски мигранти. Дел од тие цели биле реализирани, а санкциите делумно олеснети, меѓу другото и со дозволата Chevron повторно да експлоатира нафта во Венецуела.Сепак, откако Мадуро ги одбил и последните понуди за егзил, во администрацијата сѐ појасно се профилирала воената опција. Наградата за негово апсење била зголемена, Пентагон започнал засилени операции против наводни нарко-канали, а американските разузнавачки служби интензивно го следеле венецуелскиот лидер.Кулминацијата дошла кон крајот на декември, кога, наместо заминување во егзил, Мадуро и неговата сопруга беа извлечени од Каракас и ставени под американски притвор. Како што изјави Рубио, „му беа понудени повеќе исклучително дарежливи опции, но тој одбра поинаков пат“, со што, според американската администрација, ја запечатил својата судбина.

Свет | пред 4 месеци

Божиќна порака од претседателката: Да ги отвориме срцата и да го градиме доброто општество

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, по повод големиот христијански празник Христовото раѓање – Божиќ, упати честитка до граѓаните кои го прославуваат овој светол ден, до архиепископот охридски и македонски и на Јустинијана Прима, г. г. Стефан, како и до претседателот на Црковното претставништво на Евангелско-методистичката црква, Емил Заев.Во честитката, претседателката истакнува дека Рождеството Христово е денот на раѓањето на Богомладенецот и Спасителот на светот, во кого се споиле божествената и човековата природа во совршено единство.„Од срце посакувам мирот Божји да го завладее секој православен дом, исполнувајќи го со божјите добродетели“, се вели во пораката.Сиљановска-Давкова нагласува дека и по повеќе од два милениума, Божиќ нè вдахновува со неизмерна љубов, бесконечна добрина, хармонија и мир, потсетувајќи на важноста од безусловна помош, поддршка и утеха за сите на кои им се потребни.„Божиќните празници ја зацврстуваат нашата вера и надеж и нè потсетуваат на човековата насушна потреба од чинењето добри дела“, порачува претседателката, повикувајќи на радост во животот, грижа за заедницата и отворање на срцата за ближните.Во завршницата од честитката, таа упатува повик за сплотеност и заедничко градење на благосостојбата на македонското општество, поздравувајќи со традиционалниот божиќен поздрав:Христос се роди!

Македонија | пред 4 месеци

Европа под мраз: Откажани летови, затворени патишта и жртви во сообраќајки

Ледените временски услови денес опфатија делови од Европа, а снегот и мразот доведоа до откажување на стотици летови во Холандија и до петмина загинати на француските патишта.Внатрешниот железнички сообраќај во Холандија утрово беше целосно запрен, откако прекин во ИТ-системот ги влоши веќе постојните проблеми во железничката мрежа. Возовите почнаа делумно да сообраќаат по неколку часа, но нарушувања и понатаму имаше во регионот околу Амстердам, една од најпознатите туристички дестинации.Откажани брзи возови и над 400 летовиБрзите Eurostar линии од Амстердам кон Париз беа откажани или доцнеа. На аеродромот Шипхол беа откажани повеќе од 400 летови, најмногу на холандската подружница на Air France-KLM, бидејќи зимските услови петти ден по ред го парализираат сообраќајот на едно од главните европски транзитни точки.Во Германија, температурите на југот и истокот утринава паднаа длабоко под минус 10 Целзиусови степени. Големи делови од земјата беа покриени со снег, вклучително и региони близу Северното Море, каде што вакви снежни наноси речиси и не се јавуваат. Метеоролозите за петок прогнозираат бура, со обилни снежни врнежи на северот и истокот.Несреќи на замрзнатите патишта во ФранцијаВо Франција, долготрајниот студен бран донесе ниски ноќни температури, откако вчера падна снег во парискиот регион и во голем дел од земјата. Шест помали аеродроми на западот и северот беа затворени, но не се очекуваат откажувања на двата главни париски аеродрома.Министерот за транспорт Филип Табаро апелираше граѓаните што е можно помалку да патуваат со автомобил и, доколку можат, да работат од дома, предупредувајќи дека стопениот снег кој повторно замрзнува преку ноќ создава многу опасни услови на патиштата.Пет лица загинаа во сообраќајни несреќи поврзани со мразот од вчера наваму, објавија BFMTV и други француски медиуми. Автобускиот сообраќај во Париз беше хаотичен, откако повторно беше воспоставен по вчерашниот прекин.Британската метеоролошка служба соопшти дека опасноста од зимски временски непогоди би можела да трае цела недела на поголемиот дел од територијата на Обединетото Кралство. Издадено е жолто предупредување за снег во централна Шкотска.Обилниот снег и дожд предизвикаа хаос и на БалканотОваа недела затворани беа патишта, имаше прекини на снабдувањето со електрична енергија и излевање на реки. Вчера во Сараево загина жена врз која падна дрво натежнато од влажен снег.

Свет | пред 4 месеци

Колку заработија актерите од „Stranger Things“ во петте сезони?

Серијата „Stranger Things“ заврши, а последната епизода донесе поделени реакции кај публиката. И покрај тоа, серијата успешно стигна до својата цел, создаде нови ѕвезди и им обезбеди значителни хонорари на актерите. Но колку точно беа платени главните лица од актерската екипа?Големи хонорари за Винона Рајдер и Дејвид ХарбурНа врвот на платната листа се наоѓаат Винона Рајдер и Дејвид Харбур, кои припаѓаат на „првата категорија“ актери. Според „The Direct“, од третата сезона тие наводно заработуваат околу 299.000 евра по епизода, а за петтата – последна сезона – добиле по 8,1 милион евра.Како главни ликови, Џојс и Хопер, тие во текот на серијата заработиле приближно по 14,5 милиони евра. Се наведува дека Винона Рајдер била најплатената ѕвезда, што не изненадува со оглед на нејзиниот статус во Холивуд, а токму нејзиното име во почетокот беше еден од главните адути за привлекување публика.Мили Боби Браун со посебен договор со „Netflix“Во центарот на приказната уште од првата сезона е ликот Илевен, кој го толкува Мили Боби Браун. На почетокот, таа добивала помеѓу 17 и 25 илјади евра по епизода, но со текот на времето нејзиниот хонорар значително растел. Според „The Hollywood Reporter“, таа успеала да договори сопствен, одделен договор со „Netflix“, независен од остатокот од младата актерска екипа.Бидејќи паралелно учествуваше и во други проекти на „Netflix“, точната заработка од серијата не е позната, но се смета дека – според нивото на зголемување на хонорарите кај нејзините колеги – и таа била меѓу најплатените.Останатиот дел од „младата“ актерска екипаФин Волфхард, Гејтен Матарацо, Ноа Шнап и Кејлеб Меклафлин, исто како и Мили Боби Браун, во првите две сезони добивале меѓу 17 и 25 илјади евра по епизода. Меѓутоа, „Deadline“ објави дека од третата сезона нивниот хонорар пораснал на 213.500 евра по епизода.Подоцна на оваа група ѝ се придружи и Сејди Синк, а според „The Direct“, сите тие за петтата сезона добиле по 6 милиони евра. Тоа значи дека актерите кои се дел од серијата од самиот почеток заработиле повеќе од 9 милиони евра.Колку заработија „постарите“ тинејџери?Иако малку постари, Наталија Дајер, Џо Кири и Чарли Хитон, спаѓале во третата платна категорија, што значи дека од третата сезона добивале 128.100 евра по епизода. На нив подоцна им се придружи и Маја Хок.Се тврди дека за последната сезона нивниот хонорар пораснал на дури 640.500 евра по епизода, што значи дека секој од нив заработил околу 7,3 милиони евра вкупно. Маја Хок заработила нешто помалку, бидејќи се приклучи на серијата подоцна.Споредни улогиСите други актери биле платени значително помалку. На пример, Тристан Спон, кој се појави во пет епизоди од четвртата сезона како ликот Ту, едно од децата од лабораторијата во Хокинс, изјавил дека добивал околу 12 илјади евра по епизода. Тој бил наведен како „гостин-ѕвезда со повторувачка улога“, односно бил платен неколку категории под главната актерска екипа.

Магазин | пред 4 месеци

Македонија останува надвор од ЕУ-роаминг зоната, додека Украина и Молдавија веќе зборуваат „како дома“

Додека европската зона без роаминг одлучно се проширува, Македонија, заедно со Србија и Босна и Херцеговина, останува на чекање. Украина и Молдавија веќе од 1. јануари 2026 година станаа полноправен дел од режимот „Roam Like at Home“, со што нивните граѓани добија можност да користат мобилни услуги низ ЕУ без дополнителни трошоци.Овој премин значи дека Украинците и Молдавците – и обратно, граѓаните на ЕУ кои патуваат таму – од сега плаќаат исто како дома за повици, пораки и мобилни податоци. Одлуките за нивното приклучување беа усвоени од Советот на ЕУ во јули 2025 година.Албанија и Црна Гора се следни – Македонија не се споменуваЗа 2026 година веќе е најавено и приклучувањето на Албанија и Црна Гора, кои се најнапред во преговорите за членство во ЕУ. За Македонија, пак, нема рокови, нема процени, нема сигнал – што е директен одраз на застојот во преговорите со Унијата.Со тоа, земјава повторно се најде во групата на држави кои чекорат побавно на патот кон Брисел.ЕУ-роамингот – модел што функционира од 2017 годинаРежимот „Roam Like at Home“ им овозможува на граѓаните во рамките на зоната да плаќаат домашни тарифи и при патување во странство, без дополнителни доплати. Проширувањето кон Украина и Молдавија се гледа како дел од нивната постепена интеграција во европскиот пазар и дигиталната инфраструктура.Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, неодамна порача дека проширувањето на зоната за роаминг „ја зближува регијата, го поддржува бизнисот и туризмот“.

Македонија | пред 4 месеци

Самопрогласен хипнотерапевт во Франција ги дрогирал, a потоа ги силувал жените, почна судењето

На југот на Франција започна судење на маж обвинет дека со години ги дрогирал и сексуално злоупотребувал жените, како и дека дел од нападите тајно ги снимал, пренесува BBC.Станува збор за Сирил Затара, наставник по танц и самоук хипнотерапевт, кој е обвинет за силување на 14 жени во период од десет години, како и за тајно снимање на околу 20 други жени. Затара е во притвор од 2021 година, а според BBC, признал вина за 10 точки од обвинението што се однесуваат на силување.Судење зад затворени врати во Екс-ан-ПровансСудењето се одржува зад затворени врати во градот Екс-ан-Прованс, на барање на една од наводните жртви. Постапката се очекува да трае најмалку две недели.Иако дел од другите жени побарале судењето да биде јавно, наведувајќи дека сакаат нивниот глас да се слушне пошироко, судот го прифатил барањето рочиштата да бидат затворени за јавноста, пишува BBC.Полиција: Во пијалакот им ставал апчиња за спиењеСпоред резултатите од полициската истрага, Затара наводно им ставал апчиња за спиење во пијалакот на жените, по што следело сексуално злоставување. Истражителите наведуваат дека често ги таргетирал жени со кои бил во пријателски или интимни односи.На неговиот компјутер биле пронајдени фотографии и видеоснимки на кои наводните жртви се гледаат во состојба на силна онесвестеност за време на сексуален однос, што дополнително ги поткрепило обвиненијата, пренесува BBC.Сведочење на жената што пријавила во 2019 годинаЕдна од жените што поднела пријава против Затара во 2019 година изјавила дека злоупотребата се случила по учество на една од неговите хипнотерапевтски сесии.Таа раскажала дека испила вино што тој ѝ го понудил, а подоцна се разбудила со фрагментарни сеќавања дека била силувана и дека повраќала. Форензичката анализа открила негов ДНК под нејзините нокти и на долната облека, а токсиколошките наоди покажале присуство на силни седативи во нејзиниот организам.Случајот потсетува на процесот против Пелико што ја потресе ФранцијаКако што наведува BBC, судењето на Сирил Затара доаѓа по големата јавна реакција околу случајот на Доминик Пелико, кој беше осуден на 20 години затвор поради дрогирање и силување на својата поранешна сопруга Жизел.Според пресудата, Пелико речиси една деценија ја злоставувал сопругата и повикувал други мажи исто така да ја злоупотребуваат, што во Франција отвори широка расправа за сексуалното насилство, злоупотребата на довербата и институционалната заштита на жртвите.Судењето против Затара се следи со посебно внимание токму поради сличниот образец на злоупотреба и фактот што, според обвинението, користел дроги за да го онеспособи отпорот на своите жртви.

Свет | пред 4 месеци

Прегазен пешак во Гостивар, повредени тинејџери во Скопско – две тешки сообраќајни несреќи за еден ден

Во текот на 5 јануари се случиле две сериозни сообраќајни несреќи во кои три лица се здобиле со тешки телесни повреди, меѓу кои и малолетници.Во село Бојане, скопско, 47-годишен возач од тетовското село Рогле управувајќи возило „Ауди“ со италијански регистарски таблички изгубил контрола и удрил во бетонски ѕид. Во несреќата тешко бил повреден 17-годишен сопатник од Тетово, а 14-годишна сопатничка се здобила со телесни повреди. Повредените се пренесени во Клиничката болница во Тетово и на Клиниките „Мајка Тереза“ во Скопје. Извршен е увид од екипа на СВР Скопје.На регионалниот пат Гостивар – село Градец, во населба Млаки, возач на „Мерцедес“ од Врапчиште удрил во 69-годишен пешак од Гостивар, кој се здобил со тешки телесни повреди, констатирани во Медицинскиот центар во Гостивар. Извршен е увид од екипа на ОВР Гостивар.Полицијата работи на утврдување на причините за двете несреќи.

Македонија | пред 4 месеци

Нетфликс потврди: Доаѓа шеста сезона на серијата „Емили во Париз“

Обожавателите на популарната серија „Емили во Париз“ (Emily in Paris) имаат причина за радост. Нетфликс во понеделникот, на 5 јануари, потврди дека серијата со Лили Колинс во главната улога ќе добие шеста сезона. Веста доаѓа само неколку недели по премиерата на петтата сезона, која на стриминг-платформата беше објавена на 18 декември.Нетфликс ја објави новата сезона преку социјалните мрежи, со симпатично видео во кое Колинс ја дува свеќичката во форма на бројот шест, ставена на кроасан. Во објавата стои: „Дом сладок дом, EMILY IN PARIS се враќа со 6. сезона“.Петтата сезона меѓу Топ 10 серии на англиски јазик на НетфликсОдлуката за продолжување на серијата не изненадува, имајќи го предвид големиот успех на најновите епизоди. Во првите 11 дена од објавувањето, петтата сезона собра 26,8 милиони прегледи низ целиот свет. Таа се најде на второто место на глобалната Топ 10 листа на Нетфликс за серии на англиски јазик, а истовремено влезе меѓу десетте најгледани во 91 земја. Во 24 земји, меѓу кои и Франција, беше на првото место.За што станува збор во петтата сезона?Да потсетиме, петтата сезона ја следеше Емили Купер, на која ѝ се чинеше дека „сè се наместило“ во Италија. Но, како што наведува официјалниот синопсис, „една деловна идеја тргнува наопаку, а последиците се одразуваат на љубовниот живот и на кариерата“. Финалето на сезоната ги остави гледачите во неизвесност: Емили треба да одлучи дали ќе остане во Рим со својот италијански дечко или ќе му се врати на животот во Париз.

Магазин | пред 4 месеци

Европските лидери директно до Трамп: „Гренланд им припаѓа на неговите жители, само Данска и Гренланд одлучуваат за неговата иднина“

Европските лидери штотуку објавија заедничка изјава во која порачуваат дека Гренланд им припаѓа на неговите жители и дека исклучиво Данска и Гренланд имаат право да одлучуваат за неговата иднина. Изјавата беше објавена откако американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот клучен советник Стивен Милер изминатите денови повторно го отворија прашањето за евентуално американско преземање на овој арктички териториј.Изјавата следува откако Трамп во интервјуа порача дека Соединетите Држави „имаат потреба од Гренланд“, додека Милер изјави дека Гренланд „треба да биде дел од САД“ и нагласи дека „никој нема да војува со Америка за иднината на Гренланд“, што предизвика силни реакции во Европа.Меѓу потписниците на заедничката изјава се и францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Кир Стармер.Заедничка изјава на европските лидери„Арктичката безбедност останува клучен приоритет за Европа и е од пресудно значење за меѓународната и трансатлантската безбедност. НАТО јасно стави до знаење дека арктичкиот регион е приоритет и дека европските сојузници го засилуваат своето делување.Ние и многу други сојузници ја зголемивме нашата присутност, активности и вложувања за Арктикот да остане безбеден и за да се одвратат противниците. Кралството Данска – вклучително и Гренланд – е дел од НАТО.Безбедноста на Арктикот затоа мора да се обезбедува заеднички, во соработка со сојузниците од НАТО, вклучително и Соединетите Држави, со почитување на начелата на Повелбата на ОН, меѓу кои суверенитетот, територијалниот интегритет и неповредливоста на границите.Тоа се универзални начела и ние нема да престанеме да ги браниме. Соединетите Држави се клучен партнер во тие настојувања, како сојузник во НАТО и преку одбранбениот договор меѓу Кралството Данска и Соединетите Држави од 1951 година.Гренланд им припаѓа на неговите жители. Исклучиво Данска и Гренланд имаат право да одлучуваат за прашањата што се однесуваат на Данска и Гренланд“, стои во заедничката изјава.Трамп и Милер ја заострија реторикатаАмериканскиот претседател Доналд Трамп изминатите денови повеќепати повтори дека Соединетите Држави „апсолутно имаат потреба од Гренланд“, не исклучувајќи можност за еднострани потези. Неговиот клучен советник Стивен Милер за CNN изјави дека Гренланд „треба да биде дел од САД“ и нагласи дека „никој нема да војува против Америка“ поради ова прашање.Овие изјави дополнително ги вознемирија европските сојузници, особено по американската воена операција во Венецуела, која ги зајакна стравувањата дека Вашингтон повеќе не изрекува закани само на реторичко ниво.Данската премиерка Мете Фредериксен претходно предупреди дека изјавите на Трамп треба да се сфатат сериозно, додека бројни европски функционери порачаа дека секое задирање во суверенитетот на Данска и Гренланд би претставувало директно кршење на меѓународното право и на темелните начела на НАТО.Европските лидери во заедничката изјава јасно ставија до знаење дека нема да отстапат од одбраната на овие начела, нагласувајќи дека безбедноста на Арктикот мора да се темели на меѓународното право, сојузништвото и почитувањето на суверенитетот на државите.

Свет | пред 4 месеци

И во Швајцарија фатални пропусти на институциите: Пет години без контроли во барот во Кран-Монтана каде што загинаа 40 лица

Новите информации за катастрофалниот пожар во барот „Le Constellation“ во швајцарскиот алпски центар Кран-Монтана откриваат сериозен системски пропуст: објектот не бил подложен на ниту една редовна безбедносна и противпожарна инспекција цели пет години — од 2020 до 2025 година.Ова официјално го потврди градоначалникот Никола Феро, кој на прес-конференција призна дека општината не била свесна дека задолжителните контроли престанале да се спроведуваат. „Искрено жалиме поради овој пропуст,“ изјави тој, додавајќи дека причините сè уште се утврдуваат.Како дојде до трагедијата?Според досегашните сознанија, пожарот избувнал за време на новогодишната прослава, кога искра од пиротехнички средства поставени на шишиња шампањ допрела до таванската конструкција. Истражителите проверуваат дали материјалите за звучна изолација биле соодветно сертифицирани и дали воопшто било дозволено користење на пиротехника во локалот.Минатата година барот бил прегледан од надворешен експерт — но само во делот на заштита од бучава. Не било проверено дали изолациската пена е отпорна на оган.40 жртви, 116 повредениПожарот резултираше со 40 загинати и 116 повредени лица. Поради тешките изгореници, дел од жртвите можеле да бидат идентификувани само со ДНК-тестирање. До понеделник швајцарските власти потврдија дека идентитетот на сите загинати и повредени е утврден.Кривична истрага и итни меркиОбвинителството на кантонот Вале отвори постапка против управителите на барот. Тие се сомничат за:ненамерно убиствонанесување тешки телесни повреди од небрежностпредизвикување пожар од небрежностИстовремено, локалните власти воведоа целосна забрана за пиротехника во угостителски објекти, мерка која градоначалникот ја оцени како „неминовна“.И покрај јавниот притисок, Феро изјави дека нема намера да поднесе оставка и дека судските органи ќе утврдат дали општината ќе сноси правна одговорност.

Свет | пред 4 месеци

„Данска ја зајакна безбедноста на Гренланд со уште една санка за кучиња“, рече Трамп, ЕК предупреди дека анексијата на островот ќе значи крај на НАТО

„Дали знаете што направи Данска неодамна за да ја зајакне безбедноста на Гренланд? Додадоа уште една санка за кучиња.“Со оваа подбивна изјава американскиот претседател Доналд Трамп повторно ја разгоре дебатата околу идниот статус на Гренланд — автономна територија на Кралството Данска, која за Вашингтон има сериозно стратешко значење.Трамп отворено изјави дека САД „имаат потреба од Гренланд“ поради националната безбедност и дека островот е клучен за контрола на Арктикот, особено во услови кога, како што тврди, регионот е под зголемено руско и кинеско присуство. Според него, Данска не може да гарантира соодветна заштита на територијата.Но, токму тие пораки ја разбудија најголемата вознемиреност во Европа досега.Европската комисија: Безбедноста не смее да биде изговор за анексијаОд Брисел порачаа дека Гренланд е сојузничка територија — а не објект за политичка или воена трговија.Портпаролката на Комисијата Паула Пињо потсети дека Гренланд е дел од НАТО и дека е сојузник на САД, а не спротивставена страна.Нејзината колешка, портпаролката за надворешна политика Анита Хипер, беше уште поексплицитна:„ЕУ ќе продолжи да ги брани принципите на национален суверенитет, територијален интегритет и неповредливост на границите. Ова особено важи кога територијата на земја-членка е доведена во прашање.“Зошто Гренланд е толку важен?Островот е богат со суровини и има огромна геостратешка вредност. Неговата позиција на Арктикот го прави природна платформа за воено и разузнавачко присуство, нешто што веќе постои преку американските бази, но без промена на суверенитетот.

Свет | пред 4 месеци