ИРАН

Трамп удри по Франција: „Многу некорисни, Америка ќе памети“

Американскиот претседател Доналд Трамп жестоко ја критикуваше Франција откако Париз одби да дозволи прелет на американски и сојузнички авиони кои транспортираат воена опрема за Израел.Во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп го оцени потегот како „МНОГУ НЕКОРИСЕН“, додавајќи дека САД „ќе го запаметат“ однесувањето на Франција во контекст на операциите против Иран.„Франција не дозволи прелет на авиони натоварени со воена опрема за Израел. Франција беше МНОГУ НЕКОРИСНА... САД ќе го запаметат тоа“, напиша Трамп.Оваа реакција доаѓа во период на засилени тензии меѓу Соединетите Американски Држави и дел од европските сојузници, кои сè поотворено се дистанцираат од воените операции против Иран.Франција претходно одлучи да не дозволи користење на својот воздушен простор за мисии поврзани со конфликтот, повикувајќи се на меѓународното право и ризикот од дополнителна ескалација во регионот.Во меѓувреме, војната меѓу САД, Израел и Иран влегува во вториот месец, со напади врз воена и енергетска инфраструктура, како и растечки притисок врз глобалните безбедносни и економски текови.

Свет | пред 3 седмици

САД со масивни удари: Уништени илјадници цели во операцијата „Епски бес“

Началникот на американската војска, Ден Кејн, соопшти дека САД погодиле повеќе од 11.000 цели во рамки на операцијата „Епски бес“ насочена против Иран.Тој истакна дека американските сили продолжуваат „систематски да ја намалуваат и уништуваат способноста на Иран да проектира моќ и да ја загрозува стабилноста надвор од своите граници“.Според него, ударите се фокусирани на логистичките и снабдувачките мрежи што го поддржуваат иранскиот балистички ракетен програм и капацитетите за беспилотни летала.Кејн нагласи дека операциите се одвиваат во повеќе домени истовремено – во воздух, на копно, на море, во вселената и во киберпросторот – што укажува на широка и координирана воена стратегија на САД во конфликтот.

Свет | пред 3 седмици

САД со двојна стратегија: „Преговори со бомби“ кон Иран

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека преговорите со Иран се „активни и во тек“, но истовремено порача дека САД ќе продолжат со воен притисок додека не се постигне договор.„Би сакале многу повеќе да постигнеме договор, но во меѓувреме – ќе преговараме со бомби“, изјави Хегсет, нагласувајќи ја двојната стратегија на Вашингтон.Тој посочи дека разговорите се реални и добиваат на интензитет, по состаноците со високите американски функционери, меѓу кои и потпретседателот и државниот секретар Марко Рубио.Според Хегсет, целта на САД е Иран да се откаже од своите нуклеарни амбиции и да овозможи отворање на Ормутскиот теснец, што е клучно за глобалната енергетска безбедност.Тој додаде дека САД не сакаат да преземаат повеќе воени дејствија отколку што е неопходно, но јасно стави до знаење дека воениот притисок ќе продолжи сè додека не се постигне посакуваниот исход.

Свет | пред 3 седмици

Европските држави првпат отворено му се спротивставуваат на Трамп: Забрани, одбивања и јасна порака

Европските држави првпат отворено и координирано се спротивставуваат на политиките на Доналд Трамп во војната со Иран, преземајќи конкретни мерки што директно ги ограничуваат американските воени активности.Шпанија го затвори својот воздушен простор за летови поврзани со операциите против Иран и не дозволи користење на своите воени бази, испраќајќи јасна порака дека нема да учествува во конфликтот.Италија одби да дозволи слетување на американски стратешки бомбардери, повикувајќи се на непочитување на процедурите и отсуство на координација со нејзините институции.Во исто време, Полска го одби барањето на САД да испрати системи „Патриот“ на Блискиот Исток, нагласувајќи дека тие се клучни за сопствената безбедност и одбрана на источниот фронт на НАТО.Франција, пак, забрани прелет на американски и сојузнички авиони кои транспортираат воена опрема за Израел, што дополнително ги заостри односите со Вашингтон.Овие потези доаѓаат во момент кога конфликтот влегува во втор месец, а реториката од САД станува сè поагресивна, со паралелни најави за преговори и нови воени акции.За разлика од претходните кризи, европските земји овојпат не остануваат само на дипломатски пораки, туку преземаат конкретни чекори што директно ги блокираат американските операции, повикувајќи се на меѓународното право и ризикот од поширока дестабилизација.Со тоа, сè појасно се наѕира длабок раскол меѓу САД и дел од Европа – сигнал дека континентот повеќе не е подготвен автоматски да ја следи американската политика во вакви конфликти.

Свет | пред 3 седмици

Кинески бродови поминаа низ Ормутскиот теснец: „Затворен е само за непријателите“

Два контејнерски брода на кинескиот бродски гигант Cosco успешно поминаа низ Ормутскиот теснец, и покрај сериозните безбедносни тензии и драматичниот пад на поморскиот сообраќај во регионот.Станува збор за бродовите „CSCL Indian Ocean“ и „CSCL Arctic Ocean“, кои во краток временски интервал го преминале теснецот и продолжиле кон Малезија, покажуваат податоците од системите за следење на поморски сообраќај.Овој потег доаѓа откако Cosco неодамна повторно ги активираше резервациите за транспорт кон земјите од Персискиот Залив, откако претходно ги суспендираше поради војната во регионот.Клучната порака доаѓа од иранските власти, кои тврдат дека Ормутскиот теснец не е целосно затворен, туку дека „е затворен само за непријателите“, додека за „пријателските земји“ е обезбеден безбеден премин.И покрај ваквите тврдења, податоците покажуваат дека сообраќајот низ оваа стратешка рута, преку која се транспортира значителен дел од светската нафта, е намален за околу 95% од почетокот на конфликтот.Дополнително, ирански парламентарен одбор веќе одобрил предлог-закон за воведување такси за транзит низ теснецот, што може дополнително да ги заостри односите и да влијае врз глобалните енергетски текови.

Свет | пред 3 седмици

Шпанија повеќе не дозволува прелети преку нивна територија на авиони кои го напаѓаат Иран

Шпанија го затвори својот воздушен простор за летови поврзани со операцијата „Епски бес“, воена акција на САД и Израел против Иран, објави весникот El País, повикувајќи се на воени извори.Одлуката значи дека Мадрид не само што забранува користење на базите Рота и Морон за борбени и танкер-авиони, туку и не дозволува прелет на американски воени летала кои учествуваат во операцијата, дури и ако полетуваат од други европски земји.Премиерот Педро Санчез најави ваков чекор уште минатата недела, оценувајќи ја војната како „нелегална“ и нагласувајќи дека Шпанија нема да учествува ниту индиректно во неа.„Сите планови за летови поврзани со операцијата во Иран се одбиени, вклучително и оние за дополнување гориво“, изјави Санчез.Исклучок ќе има само за итни случаи, кога ќе се дозволи транзит или слетување.И покрај забраната, одредени активности во рамки на билатералните договори со Вашингтон остануваат, особено логистичката поддршка за американските сили во Европа. Сепак, клучните офанзивни операции се директно погодени.Од воен аспект, ваквиот потег ја комплицира операцијата, бидејќи базите во Шпанија се важни за брз пристап и дополнување гориво над Атлантикот. Без нив, американските авиони мора да користат подолги и покомплицирани рути, што го зголемува ризикот и времетраењето на мисиите.Одлуката на Мадрид претставува сериозен сигнал за поделбите меѓу западните сојузници околу конфликтот и дополнително ја усложнува динамиката на воените операции на Блискиот Исток.

Свет | пред 3 седмици

Европските берзански индекси денес се движат нерамномерно, додека енергетските пазари повторно се вжештуваат

Европските берзански индекси денес се движат нерамномерно, додека енергетските пазари повторно се вжештуваат по извештај дека американскиот претседател Доналд Трамп е подготвен да ја заврши воената кампања против Иран дури и без целосно повторно отворање на Ормускиот теснец. Пораката, која инвеститорите ја читаат како сигнал за деескалација и можен мировен договор со Техеран, донесе умерено олеснување на расположението на дел од пазарот, но не и целосно смирување на ценовните очекувања.Нафтата остана во фокусот: Брент се тргува над 107 долари за барел, а американската сурова нафта (WTI) над 103 долари. Иако дневните промени се релативно мали, апсолутното ниво на цените ја држи во живот нервозата околу нов бран трошоци за компаниите и домаќинствата, особено во Европа каде увозната енергија брзо се претвора во поскап транспорт, поскапа логистика и поскапи полици.Во таква средина, пазарите ја мерат секоја реченица од Вашингтон и Техеран: доволна е најава за „смирување“ за да се поттикне купување на ризични активи, но доволна е и најмала неизвесност околу поморските рути за да се задржи премијата во цената на нафтата. Затоа и берзите реагираат селективно — со раст во дел од индексите и слабост во други, во зависност од тоа колку енергетската изложеност и инфлаторниот ризик им тежат на секторите.Според берзанските податоци, франкфуртскиот DAX бележи минимален раст, лондонскиот FTSE 100 е во благ плус, додека парискиот CAC 40 е во минус. Паралелно, на европскиот гасен пазар, фјучерсите за мај на амстердамската TTF се движат околу 54 евра за мегават-час — ниво што потсетува дека енергетската приказна не е завршена и дека ценовните шокови лесно се прелеваат низ целата економија.Токму затоа вниманието во Европа се префрла и на свежите макроиндикатори: прелиминарните податоци за мартовската инфлација во еврозоната, како и новите извештаи за малопродажбата и невработеноста во Германија. Аналитичарите се обидуваат да пресметаат колкав дел од енергетскиот притисок ќе се преточи во конечните цени и дали потрошувачот ќе почне да се повлекува, што би го забавило растот на прометот во трговијата на мало.На пошироките пазари, златото повторно добива на тежина како класично прибежиште во периоди на геополитичка несигурност, додека евро-долар останува речиси непроменет. Во САД, мешаното затворање на главните индекси дополнително ја илустрира дилемата: инвеститорите истовремено ја бараат шансата за олеснување ако тензиите се намалат, но и се осигуруваат од ризикот дека ново заострување ќе ја подгрева инфлацијата и ќе ја стесни куповната моќ на домаќинствата и во Европа и пошироко.

Свет | пред 3 седмици

Техеран го менува правилото, сака да наплаќа премин низ Ормутскиот теснец

Иран подготвува значајна промена во режимот на пловидба низ Ормутскиот теснец, со воведување наплата за премин и можни забрани за бродови од САД, Европската Унија и други земји кои вовеле санкции кон Техеран.Предлог-законот е одобрен од безбедносниот комитет на иранскиот парламент и се очекува да биде ставен на расправа. Според Моџтаба Сари, мерките предвидуваат и ограничување на пристапот за пловила поврзани со земји што се сметаат за непријателски.Според Fars, преминот би се наплаќал во ирански ријали, што се толкува како обид за зајакнување на националната валута и заобиколување на санкциите.Ормутскиот теснец е една од најкритичните светски енергетски рути, преку која поминува значителен дел од глобалната трговија со нафта. Потенцијалните ограничувања директно би влијаеле врз цените на енергенсите и стабилноста на пазарите.Овој потег доаѓа во услови на засилени тензии со Вашингтон, откако Доналд Трамп побара негово целосно отворање и предупреди на сериозни последици доколку тоа не се случи.Најавените мерки сигнализираат нова ескалација со потенцијал за пошироки економски и безбедносни последици на глобално ниво.

Свет | пред 3 седмици

Танкер полн со нафта погоден во водите на Дубаи: сомнеж за напад со ирански дрон

Танкер натоварен со сурова нафта бил погоден во водите во близина на Дубаи, по што на бродот избил пожар. Според наводите на кувајтските власти, нападот бил изведен со дрон за кој постои сомнеж дека е со иранско потекло.Локалните служби соопштиле дека огнот бил изгаснат за кратко време и дека нема повредени. На бродот се наоѓале 24 членови на екипажот, кои биле евакуирани и се безбедни.Танкерот „Ал-Салми“ во моментот на инцидентот бил целосно натоварен и бил закотвен во близина на Дубаи, на околу 31 наутичка милја северозападно од брегот, според податоци од британската поморска служба што ги следи безбедносните инциденти во регионот.Кувајтската нафтена компанија предупредила дека постоела сериозна опасност од излевање, бидејќи бродот бил полн со нафта. Подоцна, сепак, било потврдено дека истекување не е регистрирано, со што била избегната можноста за еколошка катастрофа.Според податоци од компании што го следат движењето на танкерите, на бродот имало околу два милиона барели сурова нафта, вклучително и пратки од Саудиска Арабија и Кувајт. Инцидентот доаѓа во период на засилени тензии во регионот, а Иран засега официјално не се огласил.Во поширокиот контекст, нападот дополнително ја нагласува кревката безбедносна состојба околу клучните поморски рути за транспорт на енергенси. Поради растечката несигурност и зачестените напади врз комерцијални бродови, сообраќајот низ Хормушкиот теснец е под силен притисок, со ризик од нови прекини во снабдувањето и дополнителни потреси на енергетските пазари.

Свет | пред 3 седмици

Трамп најавува излез од војната со Иран – сигналите стануваат сè почести

Доналд Трамп сè почесто навестува дека САД бараат излезна стратегија од војната со Иран, иако конфликтот влегува во петтата недела и ангажманот на американските сили останува висок.Во изминатиот месец, Трамп најмалку дванаесет пати изјавил дека војната е при крај или дека победата е веќе постигната, испраќајќи пораки дека конфликтот нема да прерасне во долготрајна операција.Паралелно со овие изјави, на терен се распоредени околу 50.000 американски војници на Блискиот Исток, што укажува на сериозен воен ангажман без јасен рок за завршување.Од Белата куќа засега не најавуваат копнена инвазија, иако во јавноста се појавија сценарија за можни операции, како заземање на островот Харг или напади врз ирански нуклеарни капацитети.Портпаролката Каролин Левит изјави дека целите на операцијата се „речиси постигнати“, додека државниот секретар Марко Рубио оцени дека напредокот се одвива според планот и дека резултатите може да бидат видливи во наредните недели.Сепак, контрадикторните пораки од Трамп – од тврдења дека војната е веќе завршена до закани за нови напади – укажуваат на комуникациска стратегија насочена кон домашната јавност, но и на реална дилема во Вашингтон како да се излезе од конфликтот без дополнителна ескалација.И покрај оптимистичките тонови, фактот што војната продолжува со висок интензитет покажува дека евентуалниот излез од конфликтот ќе биде сложен и неизвесен процес.

Свет | пред 3 седмици

Папата: „Бог не ги слуша молитвите на оние што војуваат“ – Белата куќа одговори

Белата куќа денеска ги бранеше молитвите за американските трупи ангажирани во војната во Иран, откако папата Лав XIV предупреди дека Бог ги одбива молитвите „на оние што војуваат“.„Не мислам дека има нешто лошо во тоа нашите воени лидери или претседателот да го повикаат американскиот народ да се моли за нашите војници и оние кои служат на нашата земја во странство“, изјави портпаролката Каролин Ливит пред новинарите, одговарајќи на прашањето за коментарите на папата.Додека конфликтот на Блискиот Исток се протега во вториот месец, папата Лав XIV, беше остар.„Ова е нашиот Бог… Бог кој го одбива војувањето… кој не ги слуша молитвите на оние што војуваат“, порача Лав XIV, осудувајќи ја војната и повикувајќи на дијалог.На почетокот на конференцијата за новинари, Ливит истакна дека нејзиниот тим токму завршил „мала молитва“. Министерот за одбрана, Пит Хегсет, исто така, користеше „религиски јазик“ за да го опише конфликтот со Иран, изјавувајќи минатата недела во Пентагон:„Нека секој куршум остави трага кај непријателите на правдата и на нашата голема нација.“Ливит, која е католик како и потпретседателот Џ.Д. Ванс и државниот секретар Марко Рубио, нагласи дека САД се темелат на јудео-христијански вредности и дека лидерите и војниците се молеле „во најтурбулентните периоди во историјата на нашата нација“.„Ако разговарате со многу припадници на војската, тие ќе ви кажат дека ги ценат нашите молитви. Всушност, мислам дека тоа е многу племенита работа“, додаде таа.Минатата недела папата Лав повика на прекин на огнот на Блискиот Исток, истакнувајќи дека поради конфликтот повеќе од еден милион луѓе биле принудени да ги напуштат своите домови, и повика на разговори меѓу војувачките страни.

Свет | пред 3 седмици

Иран сè поблиску до нови правила за Ормутскиот теснец: На бродовите од ЕУ ќе им биде забранет премин

Сигурносниот одбор на иранскиот парламент го одобри нацрт-законот со кој се воведува систем за наплата на премин низ Ормускиот теснец и се предлага ограничување на пристапот за пловила поврзани со земји кои вовеле санкции против Иран.Претставникот на одборот, Мојтба Сари, изјави за новинската агенција FARS дека предлогот ќе биде поднесен за расправа и гласање во парламентот.„Според нацрт-законот, бродовите од САД, Израел и од земјите кои во последните години го санкционирале Иран ќе имаат забранет премин низ овој стратешки морски пат. Пловила од Европската унија исто така ќе бидат опфатени“, изјави Сари.Наплатата ќе се врши во националната валута на Иран, риал, извести FARS, во потег насочен кон зајакнување на валутата и заобиколување на американските санкции, а истовремено државата ќе има целосна контрола врз финансиските текови.Овој потег сигнализира дополнителна ескалација со Вашингтон.Американскиот претседател Доналд Трамп побара Иран целосно да го отвори теснецот, клучна рута за глобалните енергетски испораки, и се закани со драстични последици доколку тоа не го стори.

Свет | пред 3 седмици

Белата куќа: Многу поранешни ирански лидери веќе не се на планетата Земја поради лаги кон САД

Белата куќа соопшти дека некои поранешни ирански лидери се убиени затоа што, како што тврди администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, ги излажале САД за време на преговорите.Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, коментираше за моменталната војна со Иран и неодамнешното соопштение на претседателот Трамп, во кое тој се закани со понатамошна ескалација доколку не се постигне договор.„Кога претседателот вели поразумно, тоа значи дека тие луѓе зад сцената изгледаат поразумни во тие разговори од некои од претходните лидери кои повеќе не се на планетата Земја затоа што ги излажаа САД и нè вовлекоа во преговори, а тоа беше неприфатливо за претседателот, поради што многу од тие претходни лидери беа убиени. Значи, ова е уште една историска можност за Иран да го стори вистинското“, рече Ливит.Нејзината изјава доаѓа еден ден откако Трамп објави порака на неговата платформа Truth Social во која се наведува дека САД водат „сериозни разговори со нов, поразумен режим“ во Иран и се закани дека целосно ќе ја уништи енергетската инфраструктура на Иран доколку не се постигне договор и Ормутскиот теснец не се отвори за сообраќај.Во таа објава, Трамп рече дека САД ќе го „завршат своето присуство“ во Иран со „диснување во воздух и целосно уништување на сите нивни електрани, нафтени полиња и островот Харг“, клучен терминал за извоз на иранска нафта.Тој додаде дека досега „намерно не ги допреле“ тие цели, но дека тоа може да биде одмазда за, како што тврди, убивањето на американски војници во текот на последните децении.

Свет | пред 3 седмици

Четворица израелски војници загинаа во престрелка во Јужен Либан

Четири израелски војници се убиени во борбите во Јужен Либан, според Тајмс оф Израел. Израелските одбранбени сили (ИДФ) информираа дека војниците биле убиени вчера, а уште двајца биле ранети во истата престрелка.Според соопштението, загинатите се капетанот Ноам Мадмони (22), водникот Бен Коен (21) и водникот Максим Ентис (22), кои биле убиени за време на борбените операции во Јужен Либан. Израелската армија додаде дека и четвртиот војник е убиен во истиот инцидент, но неговото име не е објавено.Паралелно на овие загуби ИДФ информираше дека дополнително во операцијата биле ранети уште две лица кои подоцна биле хоспитализирани.Во меѓувреме смртта на израелските војници доаѓа во време кога војната меѓу САД и Израел од една страна и Иран од друга страна се шири надвор од иранската територија. Конфликтот започна кон крајот на февруари кога американските и израелските сили започнаа напади врз ирански воени и нуклеарни цели.Иран возврати со напади со ракетни и беспилотни летала врз американските бази и сојузници во регионот, а потоа судирите се префрлија во Либан, каде што дејствува Хезболах, сојузникот на Иран. Групата со денови разменува оган со израелските сили по должината на границата, дополнително проширувајќи го фронтот и зголемувајќи го ризикот од регионална војна.

Свет | пред 3 седмици

Трамп подготвен да ја заврши војната без отворање на Ормускиот теснец

Претседателот на САД Доналд Трамп им рекол на своите соработници дека е подготвен да ја заврши воената кампања против Иран дури и ако Ормускиот теснец остане во голема мера затворен, објави весникот „Волстрит џурнал“, повикувајќи се на претставници од администрацијата.Според пишувањето на весникот, Трамп и неговите соработници процениле дека операцијата за повторно отворање на овој поморски премин би го продолжила конфликтот надвор од планираниот рок од четири до шест недели.Поради тоа било одлучено САД да се обидат да ги остварат главните цели – слабеење на иранската морнарица и нејзините ракетни резерви, како и намалување на тековните непријателства, со истовремен дипломатски притисок врз Техеран за да се овозможи слободен проток на трговијата.Доколку тоа не успее, Вашингтон, според наводите на официјалните лица, би извршил притисок врз сојузниците во Европа и земјите од Заливот да преземат водечка улога во повторното отворање на Ормускиот теснец.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Жесток американско-израелски напад врз Исфахан, се шират драматични снимки

Сведоци забележале интензивни американско-израелски напади врз Исфахан, еден од најголемите ирански градови со околу 2,3 милиони жители и локација на воената воздухопловна база Бадр.Според извештаите, силни експлозии и голем пожар го осветлиле ноќното небо над градот, додека густи облаци чад се издигнувале од повеќе погодени подрачја.Нападите се дел од поширока воена кампања на САД и Израел против Иран, а Исфахан се смета за стратешки важен поради својата воена и индустриска инфраструктура.

Свет | пред 3 седмици

Белата куќа: Трамп размислува арапските држави да платат дел од војната

Доналд Трамп размислува да побара од арапските земји да помогнат во финансирањето на војната против Иран, откри портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит.На прашање од новинарите дали арапските држави би учествувале во покривање на трошоците за конфликтот, Левит потврди дека станува збор за идеја која веќе постои во круговите на администрацијата, но избегна да даде конкретни детали пред официјалното обраќање на Трамп.„Мислам дека претседателот би бил прилично заинтересиран да ги повика да го направат тоа“, изјави таа, додавајќи дека јавноста наскоро ќе слушне повеќе за оваа иницијатива.Истовремено, од Вашингтон тврдат дека дипломатските контакти со Техеран не се прекинати. Според Левит, разговорите со Иран „продолжуваат и напредуваат“, иако јавните позиции на иранските власти се разликуваат од она што, како што вели, го комуницираат приватно.Таа нагласи дека САД внимателно ќе ги проверуваат сите пораки и евентуални договори со Иран, со цел да се осигура дека Техеран ќе ги исполни преземените обврски.Изјавите доаѓаат во момент на засилени тензии, откако Трамп претходно предупреди дека иранската енергетска инфраструктура може да биде цел на напади доколку не се отвори Ормутскиот теснец, клучна рута за глобалниот транспорт на нафта.

Свет | пред 3 седмици

Иран демантира: Нема преговори со САД додека трае војната

Иран повторно ги демантираше тврдењата дека води преговори со САД, нагласувајќи дека разговори нема и нема да има додека трае, како што ја нарекува, американската воена агресија.Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаеил Багаеи, соопшти дека од почетокот на конфликтот не е одржан ниту еден директен контакт меѓу Иран и Вашингтон.„Во изминатите 31 ден не водевме никакви преговори со Америка. Имаше само американско барање за разговори и предлози доставени преку посредници, вклучително и Пакистан“, наведе Багаеи во објава на социјалната мрежа X.Тој потенцираше дека приоритет на Техеран во моментот е одбраната на државата и дека нема простор за дипломатски процес додека траат воените операции. Дополнително, посочи дека Иран има негативни искуства од претходни обиди за дипломатија, кои, според него, завршиле со „предавство“.Изјавите од Техеран се во директна спротивност со позицијата на Белата куќа. Портпаролката Каролин Левит тврди дека разговорите сепак се одвиваат и дека има напредок.„Преостанатите елементи на иранскиот режим сакаат да го запрат уништувањето и да седнат на преговарачка маса додека сè уште можат“, изјави Левит, додавајќи дека разговорите „продолжуваат и се одвиваат добро“, и покрај, како што рече, „јавниот наратив“ од Техеран.Ситуацијата дополнително ја продлабочува неизвесноста околу можен дипломатски излез од конфликтот, кој засега останува без јасни сигнали за деескалација.

Свет | пред 3 седмици

Иран тврди дека соборил два американски дрона „Рипер“ над Исфахан

Иранската Револуционерна гарда соопшти дека во последните неколку часа соборила две беспилотни летала од типот MQ-9 Reaper над покраината Исфахан.Според соопштението, дроновите биле уништени со „нов напреден одбранбен систем“ кој е дел од интегрираната противвоздушна мрежа на земјата. Информацијата ја пренесе иранската новинска агенција Fars.Станува збор за беспилотни летала кои првенствено ги користат САД, но на располагање ги имаат и нивните сојузници.Засега, ниту американската ниту израелската страна немаат официјална потврда или коментар за тврдењата на Техеран.

Свет | пред 3 седмици

Претседателот на ФИФА се огласи по прашањето за Иран: „Нема план Б, Ц или Д“

Претседателот на Светската фудбалска федерација (ФИФА), Џани Инфантино, изјави дека репрезентацијата на Иран ќе учествува на Мундијалот.Инфантино нагласи дека Иран безусловно ќе учествува на турнирот, истакнувајќи ги спортските заслуги на тимот.„Сакам да играат, ќе играат на Светското првенство. Нема план Б, Ц или Д. Само план А, а тоа е нивното учество“, рече Инфантино.Неговата изјава доаѓа откако Доналд Трамп претходно изјави дека ќе гарантира безбедност за иранските играчи.Официјални лица од Иранскиот фудбалски сојуз исто така нагласиле дека Светското првенство е можност, а не нешто што треба да се бојкотира.Мундијалот е на програмата од 11 јуни до 19 јули во САД, Мексико и Канада.Иран ќе игра во групата Г со Белгија, Египет и Нов Зеланд.

Спорт | пред 3 седмици

НАТО пресретна балистички проектил од Иран во турскиот воздушен простор

Балистички проектил, за кој е утврдено дека е лансиран од Иран и дека влегол во турскиот воздушен простор, бил неутрализиран од воздушни и противракетни сили на НАТО распоредени во источниот Медитеран, соопшти турското Министерство за одбрана.Во соопштението се наведува дека сите неопходни мерки се преземаат решително и без одлагање против секоја закана насочена кон територијата и воздушниот простор на Турција.„Балистичкото средство, за кое е утврдено дека е лансирано од Иран и дека влегло во турскиот воздушен простор, беше неутрализирано од страна на воздушни и противракетни одбранбени сили на НАТО распоредени во источниот Медитеран. Сите потребни мерки се преземаат решително и без двоумење против каква било закана насочена кон територијата и воздушниот простор на нашата земја, а сите случувања во регионот внимателно се следат, со приоритет на нашата национална безбедност“, се наведува во соопштението.Инаку, Турција предупреди дека би можела да покрене воена интервенција во северен Ирак, слична на нејзините операции во Сирија, доколку курдските милитанти се вклучат во копнените борби во рамки на Иран, наведуваат турски извори.Предупредувањето се однесува првенствено на борците на Работничката партија на Курдистан (ПКК) и нејзиниот ирански огранок, Партијата за слободен живот на Курдистан (ПЈАК), во случај да учествуваат во операции во западен Иран, наводно со поддршка од Израел.

Свет | пред 3 седмици

Претседателот на Египет до Трамп: „Ве молам, запрете ја војната“

Претседателот на Египет, Абдел Фатах ал-Сиси, упати директен и драматичен апел до американскиот претседател Доналд Трамп да ја запре војната во Иран, оценувајќи дека токму Вашингтон има клучна улога за деескалација.„Никој освен вас не може да го запре овој конфликт. Ве молам, помогнете ни да ја запреме војната“, порача Сиси на енергетската конференција во Каиро.Тој предупреди дека ескалацијата може да предизвика сериозни последици за глобалната економија, вклучително и нагло зголемување на цената на нафтата, која, според проценките, може да достигне и над 200 долари по барел.Сиси истакна дека нападите врз енергетската инфраструктура и нарушувањето на снабдувањето ќе доведат до двоен удар – недостиг на ресурси и раст на цените, со најтешки последици за земјите со послаби економии.Дополнително, предупреди и на можна глобална прехранбена криза, поради нарушувања во извозот на ѓубрива, што може да ја загрози стабилноста на многу држави.Во меѓувреме, Советот за соработка во Заливот оцени дека нападите врз енергетската инфраструктура и затворањето на Ормускиот теснец претставуваат сериозна закана за глобалната енергетска безбедност, со оглед дека преку овој морски пат се транспортира значителен дел од светската нафта.

Свет | пред 3 седмици

Стармер: Британија нема да испрати војници во Иран

Британскиот премиер Кир Стармер изјави дека Обединетото Кралство нема да испраќа војници во Иран и нема директно да се вклучи во војната.„Ова не е наша војна и нема да бидеме вовлечени во неа“, порача Стармер, додавајќи дека Лондон презема исклучиво одбранбени мерки за заштита на своите граѓани, интереси и сојузници во регионот.Тој нагласи дека Британија продолжува со дипломатските напори за повторно отворање на Ормускиот теснец, кој е клучен за глобалната трговија со нафта.Сепак, и покрај ваквата позиција, Велика Британија им дозволи на САД користење на своите воени бази за напади врз цели поврзани со заканите во теснецот, а истовремено распореди и борбени авиони за пресретнување на ирански проектили.Со ова, Лондон се обидува да одржи баланс – без директно учество на терен, но со ограничена поддршка на сојузниците во рамки на пошироката безбедносна стратегија.

Свет | пред 3 седмици

Рубио со жестока порака до Иран: „Ова нема да се дозволи“

Американскиот државен секретар Марко Рубио упати остри критики кон раководството на Иран, оценувајќи дека заканите за контрола врз Ормускиот теснец нема да бидат прифатени.„Тоа нема да се дозволи“, изјави Рубио, додавајќи дека Доналд Трамп располага со повеќе опции за спречување на такво сценарио.Во својата изјава, Рубио употреби и исклучително остра реторика кон иранското водство. „Тие луѓе се лудаци. Тие се луди. Тие се верски фанатици“, рече тој.Сепак, посочи дека во комуникацијата со иранските претставници има одредени промени, но предупреди дека нивните најави мора внимателно да се проверат.„Некои од работите што велат дека се подготвени да ги направат – мора да видиме дали навистина можат да ги реализираат. Тоа мора многу силно да се тестира“, нагласи Рубио.Изјавата доаѓа во време на зголемени тензии во регионот, каде контролата врз Ормускиот теснец, низ кој поминува значителен дел од светската нафта, претставува клучно геостратешко прашање.

Македонија | пред 3 седмици

Иран потврди смрт на важен командант

Иран ја потврди смртта на командантот на морнарицата на Исламската револуционерна гарда, Алиреза Тангсири, кој починал од повредите здобиени во неодамнешните напади.Претходно, Израел и САД соопштија дека Тангсири бил ликвидиран во заедничка операција на 26 март. Израелскиот министер за одбрана, Израел Кац, тогаш изјави дека во „прецизна и смртоносна операција“ биле елиминирани повеќе високи морнарички функционери.Иранските медиуми денеска пренесоа соопштение на Револуционерната гарда, во кое се наведува дека Тангсири „подлегнал на тежината на повредите“, откако бил цел на напади додека ги координирал воените сили и одбранбените активности долж иранските брегови.Смртта на високиот командант доаѓа во услови на засилени воени судири во регионот, при што конфликтот меѓу Иран и сојузниците на Западот продолжува да ескалира.

Свет | пред 3 седмици