По оставката на владата и неуспешните мандати – Бугарија повторно на избори

Бугарија ќе одржи предвремени парламентарни избори на 19 април, откако претседателката Илијана Јотова најави дека ќе потпише указ за распишување на изборите и за назначување на привремена влада.„Ќе издадам указ за назначување на вашиот привремен кабинет и ќе ја чекам вашата заклетва пред Народното собрание. Исто така, ќе издадам указ за одржување парламентарни избори на 19 април“, изјави Јотова на прес-конференција.Минатата недела таа го назначи заменик-гувернерот на Бугарската народна банка, Андреј Ѓуров, за вршител на должноста премиер со задача да предложи состав на техничка влада која ќе ги подготви изборите. Согласно законските одредби, гувернер или заменик-гувернер на централната банка кој ќе ја прифати функцијата премиер мора да поднесе оставка од претходната должност.Новите избори ќе бидат осми парламентарни избори во Бугарија од 2021 година, што дополнително ја нагласува продлабочената политичка нестабилност во земјата-членка на Европската унија и НАТО. Парламентот останува фрагментиран, а повеќекратните обиди за формирање стабилна владина коалиција завршуваа без успех.Претходната влада поднесе оставка на 11 декември, по неколкунеделни улични протести насочени кон нејзините економски политики и, како што наведуваа демонстрантите, неуспехот во борбата против корупцијата.Претседателот Румен Радев спроведе консултации со парламентарните партии и додели три мандати за состав на влада – на коалицијата ГЕРБ-СДС, на „Продолжуваме со промената – Демократска Бугарија“ и на „Алијанса за права и слободи“, но сите мандати беа вратени без договор, што го отвори патот за нови избори.Бугарија, која од 1 јануари се приклучи на еврозоната, се соочува со предизвикот да обезбеди политичка стабилност во услови на економски притисоци и зголемени очекувања од јавноста. Исходот од изборите на 19 април ќе биде клучен за формирање функционална влада по речиси петгодишен период на повторливи изборни циклуси и краткотрајни кабинети.

Свет | пред 1 месец

Владата најавува засилена борба против сивата економија и мониторинг на цените

Премиерот Христијан Мицкоски порача дека борбата против неформалната економија е прашање на праведност, доверба во системот и еднакви правила за сите, оценувајќи дека станува збор за процес кој мора да биде системски, а не само инспекциски.Говорејќи на конференција посветена на формализирањето на економијата, тој истакна дека сивата економија претставува изгубен приход за државата, но и изгубена можност за повисоки плати, подобро здравство, поквалитетно образование и посигурни пензии. Според него, неформалните текови создаваат нелојална конкуренција и ја рушат довербата во институциите, додека чесните даночни обврзници се ставаат во нерамноправна положба.„Нашата цел е формалната економија да стане попривлечна од неформалната. Да биде полесно, поисплатливо и посигурно да се работи легално“, нагласи Мицкоски.Тој упати благодарност до министерката за финансии Гордана Кочовска Димитриевска за, како што рече, дисциплинираното управување со јавните финансии во услови на глобални економски притисоци и растечки трошоци. Премиерот ја истакна и улогата на Министерството за економија и труд, Управата за јавни приходи и Финансиската полиција во засилените активности за сузбивање на даночните измами и финансискиот криминал.Во рамки на стратегијата за намалување на неформалната економија, Владата најавува дигитализација на процесите преку електронско фактурирање и поврзување на базите на податоци, намалување на административните бариери за регистрација на бизнис, стимулативни мерки за формално вработување и поддршка на микро и мали претпријатија, како и зголемена транспарентност и размена на податоци меѓу институциите.Паралелно со ова, премиерот се осврна и на цените во маркетите, оценувајќи дека глобалните движења и енергетските шокови не смеат да бидат алиби за неоправдани маржи и прекумерни профити.Владата најавува засилен мониторинг на цените на основните прехранбени производи, анализа на трговските маржи, координација со надлежните институции за спречување на евентуални злоупотреби и дијалог со трговците и производителите за стабилизирање на пазарот.„Немаме право да дозволиме нечесноста да биде попрофитабилна од чесноста. Немаме право граѓаните да плаќаат повеќе поради нечии шпекулативни практики“, истакна Мицкоски, додавајќи дека формализирањето на економијата е дел од европскиот пат и модернизацијата на државата.Тој нагласи дека борбата против сивата економија е долгорочен процес, а контролата на цените, според него, претставува заштита на граѓаните, а не популизам. Владата, како што рече, ќе остане цврста кон оние што избегнуваат обврски и кон оние што се обидуваат да профитираат од кризи, со цел воспоставување економија со ред и пазар со јасни правила.

Македонија | пред 1 месец

Отишол во Малта, доживеал мозочно крварење, семејството се труди да го врати дома: се собираат средства за авионски медицински превоз

На социјалните мрежи се споделува апел за помош за лицето Никола Николовски познат како Томба, кој веќе пет месеци се лекува во болница во Малта по доживеано мозочно крварење, предизвикано од руптура на крвен сад.Според објавата, тој заминал во Малта на работа, но по здравствената состојба што му се влошила, останал хоспитализиран. Неговата состојба во моментов е стабилна, но му претстои подолг процес на рехабилитација.Семејството наведува дека за да може закрепнувањето да го продолжи дома, со своите најблиски, потребен е медицински авионски транспорт до Македонија. Трошокот за ваквиот превоз изнесува 27.000 евра, сума која, како што се наведува, семејството не може самостојно да ја обезбеди.Во апелот се посочува дека Томба е дружељубив човек кој секогаш бил подготвен да помогне, а сега нему му е потребна поддршка. Објавен е и број на трансакциска сметка во „Спаркасе банка“ на име Новка Николовска, преку која може да се донираат средства, со најава дека наскоро ќе бидат објавени и телефонски броеви за донации.Семејството апелира до граѓаните да помогнат и да го споделат повикот, со цел да се соберат потребните средства и Томба да се врати дома.

Македонија | пред 1 месец

Дали мерната станица во „Усје“ може да овозможи онлајн пристап до податоците?

Општина Кисела Вода и граѓанската иницијатива „Стоп за Усје“ влегоа во јавна полемика околу функционирањето и транспарентноста на мерната станица поставена во кругот на цементарницата „Титан-Усје“.Од Општината соопштија дека со изненадување ги примиле обвинувањата изнесени на прес-конференција на иницијативата и најостро ги демантираат, оценувајќи ги како клевети и дезинформации. Според нив, грижата за здравјето на граѓаните е приоритет, а мерната станица работи во интерес на јавноста, при што сите измерени вредности се јавно достапни преку официјалната веб-страница.Општината наведува дека техничките карактеристики на станицата во овој момент не дозволуваат директна интеграција во надворешни апликации, поради што податоците се ажурираат рачно и се објавуваат секојдневно. Воедно, посочуваат дека градоначалничката Бети Стаменкоска Трајкоска остварила средба со претставници на иницијативата веднаш по нивното барање и дека комуникацијата со општинските служби е континуирана. Од локалната самоуправа упатија и јавен повик до иницијативата, заедно со стручен тим, да извршат увид на лице место во точноста на податоците.Од друга страна, „Стоп за Усје“ ги отфрла квалификациите дека станува збор за лични напади или задни намери, наведувајќи дека нивната цел е единствено институциите да преземат одговорност во борбата против загадениот воздух. Според иницијативата, мерниот уред поставен во 2024 година е модел Aeroqual AQS-1, кој, како што тврдат, според спецификациите поддржува онлајн пренос и API, а мери PM10, PM2.5, SO₂ и NOx.Тие прашуваат што значи тврдењето на Општината дека „во овој момент“ не е возможна интеграција, кога, како што наведуваат, производителот на уредот посочува дека овозможува таква функција. Иницијативата додава дека на средбата со градоначалничката не биле разгледувани детални технички аспекти, освен најавата дека со новите станици ќе може да се овозможи надворешно преземање на податоци, наместо досегашното земање преку УСБ од оџакот на цементарницата.„Стоп за Усје“ потенцира дека постои заради, како што наведуваат, уставно загарантираното право на чист воздух и дека наместо меѓусебни обвинувања, очекуваат конкретни чекори за целосна функционалност и транспарентност на мерната станица.Полемиката се одвива во контекст на пошироката јавна дебата за квалитетот на воздухот во Скопје и потребата од поголема достапност и проверливост на податоците за загадувањето.

Скопје | пред 1 месец

ВМРО-ДПМНЕ тврди дека со амандмани го заштитила линеарниот раст на платите

Пратеникот на ВМРО-ДПМНЕ, Бојан Стојаноски, обвини дека во јануари 2024 година тогашната влада на СДСМ и ДУИ поднела пакет законски измени со кои, како што рече, суштински се менувала методологијата за пресметка на платите во јавниот сектор.Стојаноски тврди дека со предложените измени минималната плата требало да биде исфрлена од формулата за пресметка на платите на административните службеници, иако, според него, тоа било дел од колективниот договор потпишан меѓу владата и Сојуз на синдикатите на Македонија. Тој оцени дека таквиот пристап би значел прекин на линеарниот раст на платите и слабеење на заштитниот механизам за работниците, бидејќи секое идно зголемување на минималната плата немало автоматски да се одразува врз останатите примања во јавниот сектор.Според него, дел од измените не биле објавени на ЕНЕР и немало суштинска јавна расправа ниту вистински социјален дијалог во рамки на Економско-социјалниот совет. Стојаноски наведе дека тогашното раководство на ССМ дошло во Собранието и дека, заедно со тогашната опозициска ВМРО-ДПМНЕ, биле поднесени над 40 амандмани со кои, како што тврди, било спречено донесувањето на предложеното решение.Тој посочи дека еден од клучните амандмани бил предлог минималната плата да остане дел од формулата за пресметка, со што би се овозможило линеарно зголемување и на другите плати. „Токму затоа денес платите растат секогаш кога расте минималната плата. Тоа е факт“, изјави Стојаноски.Пратеникот постави прашање зошто, како што рече, се премолчува случувањето од 2024 година и зошто актуелното синдикално раководство не го споменува заедничкото дејствување во Собранието. Според него, разликата меѓу тогашната и сегашната состојба е во тоа што, како опозиција, ВМРО-ДПМНЕ спречувала штетни решенија, а како власт обезбедува системски раст на платите.„Работниците заслужуваат стабилност, предвидливост и целосна вистина, а не селективна меморија и дневнополитички интерпретации“, порача Стојаноски.

Македонија | пред 1 месец

Руски министер: Странски служби имаат пристап до преписките на војниците на Телеграм

Странските разузнавачки служби можат да имаат увид во пораките што руските војници ги разменуваат преку апликацијата Telegram, изјави рускиот министер за дигитален развој Максуд Шадаев, пренесе новинската агенција Интерфакс.Телеграм, една од најкористените апликации за комуникација во Русија, широко се употребува и од руските сили кои учествуваат во војната во Украина. Истовремено, платформата е под засилен притисок од руските власти, кои ѝ наметнаа ограничувања поради, како што наведуваат, непостапување во бришење екстремистички содржини.„Постојат бројни индиции дека странски разузнавачки агенции имаат пристап до преписките на оваа апликација и дека тие податоци ги користат против руската војска“, изјави Шадаев.Во меѓувреме, рускиот регулатор за комуникации Роскомнадзор соопшти дека ја забавува работата на Телеграм како дел од поширока постапка против апликации во странска сопственост, за кои тврди дека не ги почитуваат руските закони.Кремљ минатата недела потврди дека американската апликација WhatsApp, која е во сопственост на Meta Platforms, е целосно блокирана поради непочитување на локалната регулатива. Руските власти ги повикаа граѓаните да преминат на „националната апликација за размена на пораки“ наречена МАХ, поддржана од државата.Критичарите предупредуваат дека МАХ може да претставува алатка за надзор, додека руските власти ги отфрлаат таквите тврдења.

Свет | пред 1 месец

Курти бара меѓународен суд за „снајперски туризам“ во Сараево, го спомена и Вучиќ

Премиерот на Косово, Албин Курти, повика на формирање посебен меѓународен суд за истрага и судење за наводните злосторства познати како „Сараево сафари“, односно таканаречен „снајперски туризам“ за време на опсадата на Сараево. Тој изјави дека, според тврдења кои се појавиле во јавноста, во оваа појава се спомнува и улогата на претседателот на Србија, Александар Вучиќ.Курти говореше на Втората меѓународна научна конференција на Институт за воени злосторства на Косово, организирана по повод 18-годишнината од независноста на Косово. Тој посочи дека, според информации што кружат, за време на опсадата на Сараево во почетокот на 1990-тите, поединци наводно плаќале за да пукаат со снајпер врз цивили од ридовите околу градот.„За помала сума пари, од ридовите околу Сараево можело да се пука врз босански цивили во опколениот град. За истрага и судење на злосторствата на ‘Сараево сафари’ потребен е посебен меѓународен суд“, изјави Курти.Тој истовремено повтори дека, според негов став, таканаречената „жолта куќа“ за трговија со органи во Албанија никогаш не постоела и дека станува збор за, како што наведе, хибриден наратив насочен против Ослободителна војска на Косово. Курти оцени дека борбата на поранешните водачи на ОВК, на кои им се суди пред Специјализирани совети за Косово во Хаг, била праведна и неопходна.На конференцијата се обрати и извршниот директор на Институтот, Атдхе Хетеми, кој истакна дека целта е продлабочување на научниот дијалог и пошироко истражување на воените злосторства преку интердисциплинарен пристап.Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, во претходни изјави ги отфрли медиумските наводи што го поврзуваат со случајот „Сараево сафари“, оценувајќи ги како политички мотивирани и непроверени информации.Случајот беше актуелизиран од италијанскиот новинар Ецио Гавацени, чие обраќање до обвинителството во Милано доведе до отворање истрага против засега непознати лица за наводно организирање викенд-снајперски тури за време на војната во Босна и Херцеговина.

Свет | пред 1 месец

Три одделни случаи во Охридско-кичевскиот регион: тепачка, алкохол и марихуана

Во раните утрински часови на 18 февруари 2026 година, во 04:55 часот, во СВР Охрид било пријавено нарушување на јавниот ред и мир во казино на улицата „Абас Емин“ во Охрид. Според информациите, дошло до физичка пресметка помеѓу Л.У. (35) и М.Н., двајцата од Охрид. Полицијата презема мерки за целосно расчистување на случајот, по што ќе следува соодветен поднесок.Истата ноќ, во 03:10 часот, на улицата „Тане Цалески“ во Кичево, полициски службеници го привеле Р.С. (36) од Кичево, постапувајќи по претходна пријава дека во казино во градот агресивно се однесувал кон вработените. По преземените мерки било утврдено дека лицето е под дејство на алкохол, односно имало 1,06 промили алкохол во крвта. Тој бил спроведен во полициска станица и по целосно документирање на настанот, против него ќе биде поднесена соодветна пријава.Во меѓувреме, ОВР Струга поднесе кривична пријава против Ц.О. (23) од струшкото село Велешта, поради постоење основи на сомнение за сторено кривично дело „неовластено производство и пуштање во промет на наркотични дроги, психотропни супстанци и прекурзори“. Полициски службеници, со судска наредба, извршиле претрес во домот на пријавениот, при што била пронајдена и одземена марихуана.

Охрид | пред 1 месец

ЈСП има 341 автобус, а исправни се 185: катастрофална е состојбата, има и драматичен пад на патници

Анализата на Центар за граѓански комуникации за капацитетите на јавниот автобуски превоз во Скопје укажува на сериозно влошување на состојбата во ЈСП Скопје, со намален број автобуси, зголемена просечна старост на возилата и значителен пад на бројот на патници.Според податоците од анализата, од вкупно 341 автобус со кои располага претпријатието, дневно исправни се 185, а во сообраќај се пуштаат 157 возила. Во споредба со 2015 година, кога ЈСП имало 430 автобуси, денес располага со 89 автобуси помалку. Бројот на дневно исправни автобуси е намален од 316 на 185, што претставува пад од околу 40 проценти.Просечната старост на автобусите достигнала 13,3 години и е во пораст од 2021 година наваму. Поголемиот дел од возниот парк го сочинуваат 210 автобуси од марката „Јутонг“ и 64 од марката „ЛАЗ“, што претставува над 80 проценти од вкупната флота. Само мал дел од автобусите ги исполнуваат највисоките еколошки стандарди, додека останатите се со пониски категории, што отвора прашања и за еколошкиот аспект на превозот.Анализата бележи и драматичен пад на бројот на патници. За десет години, ЈСП изгубило околу 30 милиони патници годишно – од над 50 милиони во 2015 година на околу 22 милиони во 2025 година. Иако дел од намалувањето се поврзува со пандемијата, трендот продолжува и по нејзиното завршување, што укажува на подлабоки системски проблеми.Во финансиска смисла, претпријатието остварува просечни годишни приходи од околу 29 милиони евра. Приближно половина од приходите доаѓаат од продажба на билети, а значителен дел од субвенции за бесплатен превоз и покривање на трошоците во работењето. Иако за 2024 година е прикажана добивка, анализата укажува дека реалниот финансиски резултат би бил значително понизок доколку биле евидентирани сите обврски кон приватните превозници.Заклучокот на Центарот за граѓански комуникации е дека капацитетите на ЈСП се во континуиран пад, што директно влијае врз квалитетот на услугата и довербата на граѓаните во јавниот превоз, додека одржливоста на системот сè повеќе зависи од буџетска поддршка.

Скопје | пред 1 месец

Тешка несреќа кај Скопје: Загина возач, друг со тешки повреди

Тешка сообраќајна несреќа со фатални последици се случи вчера, вчера доцна попладнето, на стариот пат кон селото Кучевишка Бара. Во директниот судир на две возила едно лице го загуби животот, додека друго е пренесено во болница со тешки телесни повреди.Според првичните информации, во несреќата учествувале две патнички возила со скопски регистарски таблички – „форд фиеста“ и „фолксваген голф“. Ударот бил силен, а последиците кобни.Од здобиените повреди, возачот на „форд фиестата“ починал на самото место. Смртта била констатирана од медицинска екипа, која пристигнала по пријавата за несреќата.Возачот на „фолксваген голфот“ се здобил со тешки телесни повреди и со возило на Итна медицинска помош бил итно пренесен во Комплексот клиники „Мајка Тереза“ во Скопје, на Ургентниот центар, каде му се укажува лекарска помош.По несреќата, полициски екипи извршиле увид на местото на настанот, поради што сообраќајот на оваа делница бил привремено пренасочен. Причините за судирот се утврдуваат.

Скопје | пред 1 месец

Зеленски му е лут на Трамп: Неправедно е што само Украина ја повикува на остапки, а не и Русија

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека украинскиот народ нема да прифати мировен договор што би подразбирал еднострано повлекување на украинските сили од источниот регион Донбас и негова предавање под руска контрола. Во интервју за Axios, Зеленски нагласи дека таков договор би бил одбиен на референдум.Интервјуто доаѓа во момент кога украинските и руските претставници учествуваат во трет круг директни преговори во Женева, каде клучно прашање е контролата врз Донбас, од кој околу 10 проценти сè уште се под украинска управа.Зеленски посочи дека американските посредници, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, му пренеле дека Русија искрено сака крај на војната и дека во преговорите треба да се тргне од таа претпоставка. Сепак, тој изрази скептицизам и предупреди дека не треба да се наметнува визија за мир што украинскиот народ би ја доживеал како пораз.Украинскиот претседател оцени како „неправедно“ тоа што американскиот претседател Доналд Трамп јавно повикувал Украина, а не Русија, на отстапки. Според него, трајниот мир не може да се постигне со „препуштање победа“ на рускиот претседател Владимир Путин.Американските посредници предложиле украинските сили да се повлечат од делови на Донбас што ги контролираат, со што регионот би станал демилитаризирана економска зона. Зеленски изјави дека е подготвен да разговара за повлекување, но само доколку Москва преземе реципрочен чекор и ги повлече своите сили на еднаква оддалеченост. Тој категорично ги отфрли руските барања за суверенитет врз таа зона.Зеленски наведе дека секој евентуален договор мора да биде изнесен пред граѓаните на референдум. Според него, украинците не би простиле договор што би подразбирал жртвување на територија и граѓани. Сепак, смета дека јавноста би можела да поддржи решение што би ги замрзнало сегашните линии на фронтот.Во однос на руската делегација во Женева, предводена од советникот на Путин Владимир Медински, Зеленски изрази сомнеж дека Москва може да се обиде да ги одолговлекува разговорите. Според извори запознаени со процесот, политичките преговори во Женева се соочуваат со застој, додека воениот дијалог во Абу Даби бил попродуктивен, особено околу можен механизам за надзор на прекин на огнот со беспилотни летала.Во интервјуто Зеленски посочи и дека можно е претседателските избори во Украина да се одржат паралелно со евентуален референдум, доколку дојде до кревко примирје. Тој нагласи дека одлуката ќе зависи од волјата на граѓаните, додавајќи дека Русија засега прифатила само еднодневен прекин на огнот за организирање гласање, што, според него, укажува на недоволна подготвеност за вистински мир.

Свет | пред 1 месец

Унгарија пред пресврт? Инфлација, замрзнати европски фондови и скандали – најтешки избори за Орбан по 2010 година

Унгарскиот премиер Виктор Орбан влегува во нова изборна година во поинаква политичка атмосфера од онаа на која навикна во изминатите 15 години. Неговата партија Фидес од 2010 година редовно освојуваше двотретинско мнозинство во парламентот, а политичкиот систем во меѓувреме беше реобликуван така што ѝ обезбедува стабилна предност. Сепак, според актуелните анкети, Фидес првпат сериозно заостанува зад новата опозициска партија Тиса.Во изминатите мандати Орбан го менуваше уставот, го реформираше изборниот систем и ја зацврсти контролата врз клучните институции, вклучително и судството и јавните медиуми. Критичарите го опишуваат моделот како силно централизирана структура со формални демократски механизми, но со изразена структурна предност за владејачката партија.Во 2022 година Европски парламент оцени дека Унгарија повеќе не може да се смета за целосна демократија. Европска Унија и понатаму задржува повеќе од 20 милијарди евра средства наменети за Унгарија поради загриженост околу владеењето на правото, корупцијата и независноста на судството. Иако средствата би можеле да бидат одблокирани со реформи, Будимпешта засега не покажува подготвеност за значајни отстапки.Паралелно, економските услови во земјата се влошија. Инфлацијата во 2023 година надмина 17 проценти, а цените на храната од 2019 до 2025 година пораснаа за повеќе од 80 проценти. Реалните приходи на дел од населението се под притисок од високите трошоци за живот, што сè почесто се наведува како причина за падот на поддршката за Фидес.Во таков контекст се појави нов политички фактор – Тиса, предводена од Петер Маѓар, поранешен висок функционер на Фидес. За разлика од претходните избори, пошироката опозиција покажува поголема подготвеност за соработка, обидувајќи се да ги избегне поделбите кои во минатото му обезбедуваа комотни победи на Орбан.Сепак, аналитичарите предупредуваат дека освојувањето повеќе гласови можеби нема да биде доволно. Поради распределбата на изборните единици и структурата на системот, опозицијата би требало да освои значително повеќе гласови на национално ниво за да обезбеди парламентарно мнозинство.Унгарија и натаму е во вонредна состојба воведена поради војната во Украина, што ѝ овозможува на владата проширени овластувања за носење одлуки со уредби. Таквиот правен рамковник дополнително ја усложнува политичката ситуација во случај на тесен изборен резултат.Надворешната политика на Орбан исто така е под засилен надзор. Унгарија е меѓу ретките членки на ЕУ кои ги задржаа силните енергетски врски со Русија, а Будимпешта повеќепати ги блокираше или одложуваше европските одлуки поврзани со помошта за Украина. Истовремено, земјата ги продлабочува економските односи со Кина, која стана нејзин најголем трговски партнер надвор од Европа.Дополнителен притисок создаде и политичкиот скандал од минатата година, кога поранешната претседателка Каталин Новак поднесе оставка поради помилување лице поврзано со случај на злоупотреба на деца, што предизвика масовни протести.И покрај падот на поддршката, Фидес и понатаму располага со силна организациска инфраструктура и државни ресурси. Прашањето што останува отворено е дали незадоволството на гласачите ќе се претвори во доволно силен и организиран политички пресврт, или системот што Фидес го обликуваше со години повторно ќе му обезбеди останување на власт.

Свет | пред 1 месец

Трамп го одложува гласањето за нови санкции кон Русија

Американскиот претседател Доналд Трамп го одложува гласањето за двопартиски предлог-закон со кој би се заостриле санкциите насочени кон рускиот енергетски сектор, предупредија двајца високи сенатори од Демократската партија, пренесува Yahoo News.Сенаторот Ричард Блументал, говорејќи во Киев по учеството на Минхенската безбедносна конференција, изјави дека санкциите што ги предложил заедно со сенаторот Линдзи Греам би претставувале „економски чекан“ врз рускиот претседател Владимир Путин, во момент кога во Женева продолжуваат разговорите меѓу Киев и Москва со посредство на САД.Според Блументал, постојните американски и европски санкции веќе почнале да ја ограничуваат руската нафтена продукција, но е потребен дополнителен притисок. Тој посочи дека лидерот на републиканското мнозинство во Сенатот, Џон Тјун, му ветил дека за предлогот ќе се гласа пред крајот на тековното заседание на Конгресот.„Чекаме зелено светло, а тој толку се двоуми што на секој што го следи му се врти во глава“, изјави Блументал, алудирајќи на Трамп.Во меѓувреме, сенаторот Шелдон Вајтхаус изјави дека администрацијата бележи напредок во сузбивањето на таканаречената руска „флота во сенка“ – танкери кои ги заобиколуваат санкциите. Тој додаде дека неодамнешните американски интервенции во близина на Венецуела покажале дека американската војска е подготвена да заплени дополнителни бродови доколку тоа биде неопходно.

Свет | пред 1 месец

Одлука на Рајанер: Намалување на летови низ Европа поради високи даноци и такси

Нискотарифниот превозник Рајанер најави значително намалување на бројот на летови во 2026 година, со што ќе бидат погодени милиони патници во повеќе европски земји, меѓу кои Германија, Шпанија, Франција, Белгија и Португалија. Компанијата проценува дека би можеле да бидат укинати околу три милиони седишта, што особено ќе влијае врз поврзаноста на помалите градови.Во Германија, Рајанер уште во октомври 2025 година најави укинување на 24 линии за зимскиот ред на летање, со намалување на капацитетот за речиси 800.000 седишта. Погодени се девет аеродроми, меѓу кои Хамбург, Берлин, Келн и Франкфурт-Хан, а операциите во Лајпциг, Дрезден и Дортмунд остануваат суспендирани и во 2026 година. Како причини се наведуваат високите такси за контрола на воздушниот сообраќај, безбедносните надоместоци и германските авионски даноци. Компанијата тврди дека Германија е меѓу најслабо закрепнатите пазари по пандемијата, со сообраќај на околу 88 проценти од нивото пред кризата.Значајни кратења се најавени и во Шпанија, каде по укинување на еден милион седишта во зимскиот распоред 2025, во летниот распоред за 2026 година ќе бидат намалени дополнителни 1,2 милиони седишта. Компанијата ги суспендира сите летови кон Астурија и Виго, ја затвора базата во Сантијаго де Компостела и го намалува бројот на летови кон Сантандер и Сарагоса. Како причина се наведуваат спорот со операторот Aena поради зголемени такси и, според Рајанер, казни поврзани со багажот.Во Франција, компанијата во зимата 2025 укина 750.000 седишта и 25 линии поради повисоки даноци, а од март ја прекинува работата на аеродромот во Клермон-Феран. Во Белгија се укинуваат 20 линии и еден милион седишта од Брисел и Шарлероа поради нов данок кој ќе се удвои на 10 евра по патник, со што капацитетот во земјата се намалува за околу 22 проценти.Од крајот на март компанијата ги укинува и сите шест линии кон Азорските Острови во Португалија, што ќе погоди околу 400.000 патници годишно. Рајанер ги обвинува повисоките такси на операторот ANA Aeroportos de Portugal и европските даноци за кратки летови, додека од операторот ги отфрлаат обвинувањата.Намалувања се најавени и во Босна и Херцеговина, Србија и Литванија. Во Бања Лука бројот на неделни летови ќе се намали од шест на два за линиите кон Виена, Меминген и Баден-Баден, а во Ниш се укинуваат летовите кон Виена и Малта. Компанијата дел од капацитетот го пренасочува кон пазари со пониски трошоци, меѓу кои Хрватска, Италија, Шведска, Мароко и Албанија.Од Рајанер порачуваат дека се подготвени да ги вратат линиите доколку владите ги намалат даноците и таксите, оценувајќи дека високите трошоци ја ограничуваат поврзаноста и туризмот во повеќе европски земји.

Свет | пред 1 месец

Историски процес во САД: Тужби дека Инстаграм намерно создава зависност кај младите

Извршниот директор на Meta, Марк Закерберг, денеска ќе сведочи на судење што се смета за преседан во постапките поврзани со наводната зависност од социјалните мрежи. Адвокатите на тужителите тврдат дека Instagram и други платформи биле намерно дизајнирани за да предизвикаат зависност кај младите корисници.Првиот висок функционер од Силиконската Долина што сведочеше беше директорот на Инстаграм, Адам Мосери, кој на 11 февруари пред поротниците изјави дека не го прифаќа концептот „зависност од социјални мрежи“, туку преферира да зборува за „проблематична употреба“, термин што го користи компанијата.Мосери направи споредба со гледање телевизиска серија до доцна навечер, посочувајќи дека тоа не е исто што и клиничка зависност. Во судницата присуствуваа и мајки на тинејџери кои извршиле самоубиство, а кои, според извештаите, со тешкотија ги задржувале емоциите.Еден ден претходно, тужителите ја повикаа психијатарката Ана Лембке, која сведочеше дека социјалните мрежи можат да функционираат како „влезна дрога“ за младите, насочувајќи ги нивните мозоци во развој кон зависнички модели на однесување.Во текот на постапката беа презентирани и интерни електронски пораки, во кои се споменува одлуката на Закерберг од 2020 година да дозволи филтри поврзани со козметички зафати на Инстаграм, и покрај предупредувањата од дел од раководството дека тие можат да имаат штетно влијание врз младите девојки. Дел од раководителите инсистирале филтрите да останат со цел да не се изгуби пазарниот удел во конкуренцијата со TikTok.Во рамки на процесот беше најавено и сведочење на извршниот директор на YouTube, Нил Мохан, но тужителите соопштија дека наместо него ќе повикаат друг висок претставник од компанијата.Постапката во Лос Анџелес се одвива паралелно со сличен национален случај пред федерален судија во Оукланд, Калифорнија, кој може да резултира со ново судење во 2026 година. Мета се соочува и со судски процес во Ново Мексико, каде што тужителите ја обвинуваат компанијата дека му дава приоритет на профитот наместо на заштитата на малолетниците од сексуални предатори.

Свет | пред 1 месец

Хибридна кампања и поголем ризик: Москва ја зголемува присутноста во Балтикот

Must предупреди дека Русија ги засилила своите активности во близина на Шведска, оценувајќи дека Москва ја интензивира кампањата на хибридно војување и дека таа може да продолжи и по завршувањето на војната во Украина. Директорот на службата, Томас Нилсон, изјави дека Русија во одредени случаи го зголемила своето дејствување и присуство во регионот и дека е подготвена да преземе поголем ризик.Хибридното војување, кое опфаќа саботажи, кибернапади и ширење дезинформации, според шведската служба станало клучен инструмент во растечкото непријателство на Москва кон Западот. Во извештајот се наведува дека Русија развила широк спектар методи што може да се применат во рамки на таквата стратегија, вклучително и мешање во изборни процеси и разузнавачки операции.Нилсон изјави дека Русија континуирано ги развива своите способности и дека е подготвена да преземе поголеми ризици, вклучително и таканаречена „напредна саботажа“, што подразбира планови за атентати, сериозни пожари и напади врз критична инфраструктура. Според него, ваквите активности значително се засилиле од почетокот на инвазијата врз Украина, што придонесе Шведска и Финска да ја напуштат долгогодишната воена неутралност и да се приклучат на НАТО.Во анализата се истакнува дека Русија останува примарна воена закана за Шведска и Алијансата, при што Балтичкиот регион се оценува како стратешки важен и од економски и од воен аспект. Според Must, зајакнувањето на руските ресурси во Балтикот веќе започнало, но неговата динамика ќе зависи од текот на војната во Украина, состојбата на руската економија и односите со Кина.Како дел од пошироките хибридни активности долж источниот фронт на НАТО, се наведуваат и инциденти во Литванија, која граничи со Белорусија, сојузник на Русија. Кон крајот на минатата година, од белоруска територија биле пуштени балони опремени со ГПС-уреди што навлегле во литванскиот воздушен простор и предизвикале прекин на авионскиот сообраќај во Вилнус.Дополнително, Русија се сомничи и за кампањи со беспилотни летала насочени кон цивилни аеродроми, воени бази и нуклеарни централи во Европа, што предизвикало реакција на британски, француски и германски единици за заштита од дронови.Британскиот институт Royal United Services Institute во неодамнешен извештај предупреди дека Русија обучува прорежимска „армија на млади“ за изведување саботажи во рамки на подготовките за потенцијален конфликт со НАТО. Меѓу организациите што се споменуваат е и Јунармија, младинска воена структура под покровителство на руската влада.

Свет | пред 1 месец

Две илјади украински деца вратени од окупираните подрачја и од Русија

Од почетокот на целосната руска инвазија врз Украина, две илјади украински деца се вратени од привремено окупираните подрачја и од Русија, пренесува Ukrainska Pravda. Сепак, според официјалните податоци, повеќе од 1,6 милиони деца и натаму се наоѓаат на тие територии.Според информации од Канцеларијата на повереникот за човекови права, институцијата учествувала во враќањето на 419 деца. Од нив, 83 биле вратени од привремено окупираните подрачја и од Русија со поддршка на Катар, додека 19 деца биле вратени со посредство на поранешната прва дама на САД, Меланија Трамп.Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека илјадници украински деца и понатаму се во руско заробеништво и дека секојдневно стануваат жртви на војната.„Нема да застанеме додека секое украинско дете не се врати дома“, порача Зеленски.Повереникот за човекови права, Дмитро Лубинец, предупреди дека повеќе од 1,6 милиони деца сè уште живеат на привремено окупирани територии, каде се изложени на пропаганда и, како што рече, обиди за бришење на нивниот идентитет.Според Лубинец, образовниот систем на тие подрачја е претворен во средство за идеолошко влијание, при што децата се оддалечуваат од украинскиот јазик, култура и семејства. Тој истакна дека секој ден поминат во депортација или под окупација претставува изгубен дел од детството и дополнително ја отежнува можноста за зачувување на националниот идентитет, особено кај помалите деца кои се премногу мали за самите да го бранат.

Свет | пред 1 месец

По 20 години, Драчево повторно доби кино

По две децении пауза, Драчево повторно доби кино, соопшти градоначалникот на Град Скопје, Орце Ѓорѓиевски, оценувајќи дека станува збор за враќање на културниот живот во оваа населба.Ѓорѓиевски посочи дека иницијативата била започната уште пред завршувањето на неговиот мандат како градоначалник на Општина Кисела Вода, а денес, како што наведе, таа визија станала реалност. Според него, целта била културните содржини повторно да им бидат достапни на жителите во нивната средина.Киното ќе функционира во рамки на Домот на културата во Драчево, простор што треба повторно да стане собиралиште за уметност и заеднички доживувања. Со отворањето, жителите на Драчево ќе станат дел од проектот „Киноверзум“ и ќе имаат можност да ги следат најновите филмски остварувања и светски хитови без да патуваат до другите делови на градот.Градоначалникот оцени дека со овој чекор културата повторно станува достапна и современа, отворајќи ново поглавје во општествениот живот на населбата, со очекување салата да биде исполнета со публика и позитивна атмосфера.

Скопје | пред 1 месец

(Видео) Кров што тече, студ и ѓубре околу неа – Блага чека помош

Во тешки и нехумани услови, без греење и со покрив што прокиснува, сама и без соодветна грижа живеела Блага Милошевиќ во штипското село Лакавица, објави ТВ Стар. Според прилогот, таа престојувала во просторија исполнета со ѓубре и остатоци од храна, покриена со стара јамболија, во состојба на немоќ и сиромаштија.По објавувањето на сторијата, следувала реакција. Градоначалникот на Штип, Иван Јорданов, заедно со директорот на Клиничка болница Штип, Владко Захариев, интервенирале и овозможиле Блага веднаш да биде пренесена во болница.Од надлежните информираат дека таа веќе е под лекарски надзор и ќе остане на лекување сè додека не се стабилизира нејзината здравствена состојба. По закрепнувањето, грижата за неа ќе ја преземат институциите надлежни за социјална заштита.

Настани | пред 1 месец

Израелски компании развиле алатки за следење возила преку Bluetooth

Израелски компании користат напредни кибернетички алатки за пристап до дигиталните системи на автомобилите со цел следење на патниците и движењето на возилата, објави израелскиот весник Haaretz. Според истрагата, најмалку три компании управуваат со систем наречен CARINT (Car Intelligence), кој користи податоци од поврзани возила за цели на надзор.Во извештајот се наведува дека овие алатки овозможуваат споредување на податоци со цел, меѓу десетици илјади автомобили на патиштата, да се идентификува лице од разузнавачки интерес. Една од компаниите, Toka, развила алатка што може да пристапи до микрофоните и камерите во автомобилите за прибирање информации. Компанијата ја основале поранешниот израелски премиер Ехуд Барак и поранешниот началник на воената кибернетичка служба, бригадниот генерал Јарон Розен.Според наводите, алатката овозможува пристап до мултимедијалните системи во возилото, прецизно утврдување на локацијата и следење на движењето, како и далечинско активирање на микрофонот на системот за телефонски разговори без раце, со што може да се прислушуваат разговори во автомобилот.Друга компанија, Rayzone, развила систем за надзор базиран на комерцијално достапни податоци од рекламирање, без директно хакирање на уредите. Нивниот систем CARINT, кој се продава преку подружницата TA9, ги интегрира податоците од автомобилите и нуди, како што се наведува, „целосна разузнавачка покриеност“ на целта.Во анализата се посочува дека технологијата овозможува следење преку SIM-картички вградени во возилата, како и надзор на безжичните и Bluetooth-комуникации. Податоците дополнително се споредуваат со снимки од сообраќајни камери за идентификација на регистарските таблички.Трета компанија, Ateros, преку сестринската компанија Netline, користи алатки што се поврзуваат со владини системи за идентификација на регистарски ознаки и нивно споредување со податоци од мобилни комуникации. Нивниот производ Onyx собира податоци од возила поврзани на интернет, а како дел од системот се користат и сензори во гумите. Секоја гума има единствен идентификатор што испраќа податоци за притисок до централниот компјутер на автомобилот, создавајќи специфичен „дигитален отпечаток“ за идентификација на возилото.Според извештајот, ваквите технологии претставуваат дел од поширок тренд на „спојување“ на податоци со помош на вештачка интелигенција, со цел поефикасна анализа и следење.Во текстот се наведува и дека кибернетичката подружница на Israel Aerospace Industries, компанијата Elta, наводно развива сличен производ, но од компанијата одбиле да ги коментираат овие информации.Експертите предупредуваат дека современите автомобили стануваат „компјутери на тркала“, со десетици дигитални системи зависни од интернет и мобилна конекција. Иако ваквата поврзаност го подобрува корисничкото искуство, истовремено отвора сериозни прашања за приватноста и безбедноста на податоците.

Свет | пред 1 месец

Панчевски тврди дека исполнува услови за републички обвинител, Советот пак смета дека има прекин во стаж

Владимир Панчевски, реагираше бидејќи е дисквалификуван од трката за републички јавен обвинител. Тој објави потврда од Кривичниот суд дека има стаж од над 12 години, а стои и дека функцијата ја извршувал во 2020 година. Советот на обивнители пак смета дека кандидатура може да поднесе само активен судија или обвинител кој ја извршува функцијата најмалку десет години. Поради прекинот, кандидатурата му беше отфрлена.„Чисто заради сите вас што ме поддржавте во оваа трка за правда! Историјата бележи! Ви благодарам на сите вас, добронамерни луѓе и пријатели желни Македонија да стане правна држава!“, напиша Владимир Панчевски.Во изминатиот период, тој јавно доби поддршка од повеќе лица, меѓу кои и осудените за 27 април. Адвокатката Лејла Кадриу, пак, раскажуваше како во СЈО му го местеле предметот за АКМИС-системот поради кој Панчевски лежеше и во затвор.

Македонија | пред 1 месец

„Две овци нацртани да му дајш да чуват, едната одма ќе му избегат“, остра критика за Советот на обвинители кој за сите даде позитивно мислење

Адвокатот Војо Димоски со остра реакција ги коментираше оценките на Совет на јавни обвинители за кандидатите за државен јавен обвинител, оценувајќи дека институцијата ја издигнала „праксата на немање став“ на ниво на уметност.Според Димоски, фактот што Советот оценил дека четворица кандидати имаат ист капацитет, исти досегашни резултати и исто знаење за функцијата, е спротивен на здравиот разум и на логиката на веројатност. Тој смета дека ваквата одлука е очекувана, имајќи предвид, како што наведува, начинот на кој се врши изборот на правосудни функционери.„Ако некому не му е јасно каков е штофот од кој се направени мнозинството правосудни функционери нека го погледне Советот на јавни обвинители.Тие праксата на немање став за работите денеска ја издигнаа на ниво на уметност. По нивната проценка четворица кандидати имаат ист капацитет, исти досега покажани резултати и исто знаење за функцијата Државен обвинител. Тоа се коси со теоријата на веројатност и со здравиот разум, ама од друга страна е сосема очекувано како избор на луѓе кои и самите се резултат на негативна селекција.Трагедијата е дотолку поголема што овојпат, можеби првпат досега, имаа избор кој се движи во распонот од слепи послушници до кандидати со потврден интегритет и стручност.Сега останува Владата да направи чисто политички избор помеѓу кандидатите кои Советот неправедно ги изедначи.Просто кажано:за една работа земаат плата во Советот и кога ќе дојде време да ја сработаат ја префрлаат на друг.Еден мој драг професор, Бог да го прости за негов колега велеше: Две овци нацртани да му дајш да чуват, едната одма ќе му избегат!“, напиша Димоски.

Коментари | пред 1 месец

Казна за туѓо моторче: скопјанец раскажува за „Безбеден град“ и шест дена по шалтери

Скопјанецот Игор Јуруков јавно го сподели своето искуство со системот „Безбеден град“, откако, како што тврди, добил казна за пречекорување на брзина што, според него, не ја сторил. Наместо возилото што навистина се движело со поголема брзина, казната завршила на негово име, поради, како што објаснува, начинот на кој функционира системот за автоматско препознавање на регистарски таблички.Според неговото сведочење, инцидентот се случил додека се движел во група возила по булеварот „Илинденска“, кога сите забавиле поради црвено светло. Во тој момент, меѓу возилата поминало моторче, по што на неговиот телефон пристигнала СМС-порака за пречекорување на брзина и казна од 15 евра. Јуруков тврди дека радарот ја регистрирал брзината на моторот, а софтверот од камерата ја поврзал со неговата регистрација, бидејќи моторите немаат предна регистарска табличка.Следувала низа административни чекори. На шалтер за „сејф-сити“ во МВР бил упатен да се обрати во полициска станица, од каде што, пак, бил насочен кон судот за прекршоци. Таму му било објаснето дека треба да поднесе жалба во два примероци, но бидејќи возилото било службено, од него било побарано дополнително да даде изјава во полиција дека токму тој управувал со автомобилот.По повторни одења во полициска станица и доставување на патен налог и полномошно, Јуруков вели дека службено лице го советувало да ја плати казната со 50 отсто попуст, бидејќи „нема шанси системот да згреши“. Тој одбил и инсистирал на поднесување изјава, по што требало да добие нов записник на свое име.И покрај најавите дека новата документација ќе пристигне веднаш или најдоцна следниот ден, тоа не се случило, па Јуруков повторно се вратил во полициската станица. По неколкудневна упорност, конечно добил нов записник со нов датум.Потоа следувала нова посета на судот, каде наместо две, од него биле побарани три копии од документацијата. По дополнително враќање со потребниот број примероци, жалбата била примена, но без јасен одговор дали рокот од осум дена за плаќање на казната ќе биде стопиран.Јуруков оценува дека случајот за стручно лице од областа на сообраќајот би бил едноставен, но укажува дека постапката за поднесување жалби е бавна и административно оптоварена. Според него, потребно е системско решение што ќе овозможи поедноставна и поефикасна постапка, наместо, како што вели, „шетање по шалтери и копии на хартија“.Тој изрази надеж дека судската постапка ќе донесе разрешница и дека ваквите случаи ќе придонесат кон подобрување на системот.

Македонија | пред 1 месец

Предупредување за силни налети на ветер во текот на ноќта и утре

Управа за хидрометеоролошки работи попладнево издаде итно предупредување за претстојната ноќ и утрешниот ден, 18 февруари, поради најавата за силен северозападен ветер кој ќе зафати делови од државата.Според прогнозата, се очекува умерен до засилен ветер, при што на одредени места брзината ќе надминува 60 километри на час. Најсилни удари се најавуваат во источните делови на земјата, како и во Пелагонискиот регион.Метеоролозите апелираат до граѓаните да бидат внимателни при движење на отворен простор, особено во подрачја изложени на силни налети. Се препорачува обезбедување на предмети на тераси и во дворови кои би можеле да бидат однесени од ветерот или да предизвикаат материјална штета.

Македонија | пред 1 месец

Пропадна обидот со 350.000 евра да добијат слобода, онкологот Васев и директорот остануваат во притвор

Екс-директорите на Клиниката за радиотерапија и онкологија, Нино Васев и Нехат Нухи, остануваат во притвор, откако Кривичниот совет го одби предлогот на одбраната за нивно ослободување. И покрај тоа што адвокатите понудија имотна гаранција во вредност од над 350.000 евра, судијката Славица Наумова-Јосифовска оцени дека околностите не се променети и дека и натаму постојат причините поради кои претходно беше определена мерката притвор.Судот дополнително појасни дека во оваа фаза од постапката нема надлежност да одлучува за понудената гаранција, упатувајќи ги странките на Советот кој го потврдил обвинението. Со ова, двајцата обвинети во предметот „Онкологија 2“ остануваат во истражниот затвор до понатамошна одлука.На денешното рочиште сведочеше претставник од Државен завод за ревизија, кој изнесе наоди од ревизијата на Клиниката за 2021 година. Според ревизорскиот извештај, биле констатирани слабости и неусогласености во финансиското работење и во примената на законските прописи.Ревизијата утврдила дека планот за набавка на биолошка терапија не бил резултат на стручен колегиум, туку се темелел на историски податоци за потрошени количини лекови, што, според сведочењето, создава ризик од селективно определување на терапијата без соодветна стручна анализа. Констатирани биле и разлики во сметководствената евиденција, односно несогласување меѓу месечните податоци за издадени лекови од аптеката и примените лекови во организациските единици на Клиниката.Според сведокот, дел од биолошката терапија била набавувана на реверс, при што во моментот на прием и издавање не била внесена цена во материјалната евиденција. Тој посочи дека во 2021 година одлуките за тоа кои пациенти ќе примаат биолошка терапија ги носеле докторите, со одобрение од медицинскиот директор, без претходна проценка дали има доволни количини за сите пациенти на кои им е препишана терапијата. Дополнително, на Клиниката не биле донесени медицински протоколи и критериуми за примена на биолошка терапија, што, според ревизијата, создава ризик од нееднаква достапност на лековите.Во извештајот се наведува и дека во 2021 година била набавувана биолошка терапија во период кога постапката за јавна набавка не била спроведувана од Министерство за здравство. Дел од лековите, според ревизијата, ги продавал единствен економски оператор со ексклузивно право, а начинот на набавка, како што беше посочено, влијаел врз почитувањето на начелото на конкуренција.Судењето продолжува со вкрстени прашања од одбраната.Во предметот „Онкологија 2“, Васев и Нухи се обвинети дека во периодот од 2018 до 2022 година незаконски набавувале лекови, ги прикривале преку фиктивни тендери и присвојувале дел од терапијата, со што, според обвинението, го оштетиле државниот буџет за речиси 36 милиони евра. Двајцата ја негираат вината и тврдат дека процесот има политичка заднина.

Македонија | пред 1 месец