Бугарското МНР му одговори на Мицкоски: Планот за заедниците не е спор меѓу Скопје и Софија

Прашањето на кој јазик треба да биде изготвен Акцискиот план за правата на заедниците е внатрешно прашање на Северна Македонија и не претставува тема на билатералните односи, соопштија од Министерство за надворешни работи на Бугарија, реагирајќи на изјавите на премиерот Христијан Мицкоски во врска со овој документ.Реакцијата од официјална Софија следува по тврдењата на Мицкоски дека Акцискиот план за правата на малцинствата и заедниците бил изготвен уште пред неколку месеци, со вклученост на европски експерт, но дека не бил прифатен од Бугарија. Премиерот викендов изјави дека единствената суштинска забелешка од Софија се однесувала на фактот што документот бил напишан на македонски јазик, што, според него, покажува дека проблемите што Бугарија ги има со земјава се подлабоки и не се поврзани со исполнувањето на Копенхашките критериуми за членство во Европска Унија.Во соопштението објавено на официјалната веб-страница на бугарското Министерство за надворешни работи се наведува дека документот ќе го спроведуваат институциите на Северна Македонија кон сопствените граѓани и дека, според таа логика, тој треба да биде напишан на јазик што е разбирлив и достапен за нив. Од Софија оценуваат дека одлуката на Скопје нацрт-планот да им го претстави на граѓаните на англиски јазик е тешко објаснива, особено ако целта е документот да биде реално и целосно применет.Бугарското МНР во исто време истакнува дека Акцискиот план за правата на заедниците е чекор што треба да следи по внесувањето на Бугарите во Уставот на Северна Македонија, што сè уште не е реализирано, а кое, според Софија, е предуслов за отворање на преговорите за пристапување во Европската Унија.Во реакцијата се поздравуваат и изјавите на премиерот Мицкоски дека во документот ќе бидат вградени сите други забелешки на бугарската заедница, при што од бугарската дипломатија наведуваат дека очекуваат тој да го исполни даденото ветување.Мицкоски, пак, претходно нагласи дека ниту една друга земја членка на ЕУ, ниту пак некое малцинство во Северна Македонија, не реагирало на содржината на Акцискиот план и дека единственото прашање што било проблематизирано е јазикот на кој е напишан документот. Тој истакна дека македонскиот јазик е мајчин и официјален јазик на државата, како и дел од меѓународната комуникација, и дека сите технички и политички барања биле испочитувани.Премиерот додаде дека во изработката на Планот биле вклучени и предлози од меѓународни експерти, меѓу кои и од Италија, а на барање од Брисел документот бил доставен до Бугарија и пред официјалниот рок, како гест на добра волја. Според него, актуелната ситуација уште еднаш покажува дека спорот не е поврзан со заштитата на малцинствата, туку со подлабоки политички несогласувања.Акцискиот план за правата на малцинствата и заедниците е еден од чекорите што Северна Македонија треба да ги реализира во рамки на пристапниот процес кон Европската Унија, а дебатата околу него повторно ги актуелизира сложените односи меѓу Скопје и Софија.

Свет | пред 4 месеци

Шпиони, дронови и Делта форс: како САД го уапсија Мадуро

Американските разузнавачки служби со месеци го следеле секој чекор на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, бележејќи каде спие, што јаде, како се движи и со кого се среќава. Мал тим шпиони, со помош на извори од самиот врв на венецуелската власт, собирал и најситни детали за неговото секојдневие, вклучително и информации за неговите домашни миленици, објави BBC, повикувајќи се на високи американски воени претставници.На почетокот на декември била финализирана мисијата со кодно име „Операција апсолутна одлучност“, резултат на повеќемесечно прецизно и тајно планирање. Американските елитни специјални единици изработиле и реплика во природна големина на сигурната куќа на Мадуро во Каракас, во која детално го вежбале упадот. Планот, кој се смета за најзначајна американска воена интервенција во Латинска Америка уште од времето на Студената војна, бил чуван во строга тајност, без претходно известување на Конгресот.Целта била максимално да се искористи елементот на изненадување. Акцијата, според изворите, речиси започнала четири дена порано, по одобрение од претседателот Доналд Трамп, но била одложена поради лоши временски услови и густа облачност. Војската со недели била во состојба на целосна подготвеност, чекајќи ги сите неопходни услови и конечната наредба од Белата куќа, изјави началникот на Здружениот генералштаб, генералот Ден Кејн.Зеленото светло стигнало во петок во 22:46 часот по источновреме. Трамп подоцна изјави дека идеалниот момент одеднаш се отворил и дека наредбата била јасна: да се тргне во акција. Заповедта пристигнала во Каракас нешто пред полноќ, обезбедувајќи ѝ на војската неколку клучни часови темнина за изведување на операцијата.Следела координирана акција која траела два часа и дваесет минути, од воздух, копно и море, и која со својата прецизност и размери го шокираше светот. Реакциите не изостанаа, а меѓу првите кои остро ја осудија интервенцијата беше бразилскиот претседател Луис Инасио Лула да Силва, кој оцени дека насилното апсење на венецуелскиот лидер претставува опасен преседан за меѓународната заедница.Трамп не ја следел операцијата од Ситуациската соба во Белата куќа, туку од својот клуб Мар-а-Лаго на Флорида, опкружен со најблиските советници, меѓу кои и директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, и државниот секретар Марко Рубио. „Го гледав буквално како телевизиско шоу“, изјави Трамп, опишувајќи ја брзината и силата на акцијата.Операцијата уследи по повеќемесечно засилување на американското воено присуство во регионот, со распоредување илјадници војници, носач на авиони и десетици воени бродови. Во текот на ноќта биле ангажирани повеќе од 150 летала, вклучувајќи бомбардери, ловци и извидувачки авиони, а првите знаци на операцијата се појавиле на небото над Каракас.Околу два часот по локално време, силни експлозии одекнале низ градот, по што густ чад го прекрил центарот. Сведоци за BBC изјавија дека авионите и хеликоптерите со часови го надлетувале градот, додека жителите, разбудени од детонациите, во паника се обидувале да разберат што се случува.Според анализата на BBC, нападнати биле најмалку пет клучни цели, меѓу кои воената база Генералисимо Франциско де Миранда, аеродромот Ла Карлота, пристаништето Ла Гваира и Фуерте Тиуна, најголемиот воен комплекс во Венецуела. Дел од ударите биле насочени кон системите за противвоздушна одбрана, а Трамп изјави дека пред почетокот на операцијата била прекината и електричната енергија во Каракас.Додека траеле воздушните напади, американските сили, меѓу кои и припадници на елитната единица Делта форс, навлегле на копно. При упадот бил погоден еден американски хеликоптер, но останал во лет. Генералот Кејн изјави дека силите за апсење дејствувале со исклучителна брзина и дисциплина, пробивајќи се низ комплексот во кој се наоѓал Мадуро.Според Трамп, венецуелскиот лидер се обидел да побегне во сигурна просторија, но не успеал да ги затвори вратите. Тој потврди дека имало погодени лица, но дека ниту еден американски војник не загинал. Од венецуелска страна, министерот за одбрана Владимир Падрино соопшти дека во акцијата бил убиен голем дел од обезбедувањето на Мадуро, како и војници и цивили.Во раните утрински часови, хеликоптери со Мадуро и неговата сопруга Цилија Флорес ја напуштиле Венецуела. Тие биле предадени на американското Министерство за правда и пренесени во Њујорк, каде што ги очекуваат кривични обвиненија, за кои САД претходно понудија награда од 50 милиони долари.Неколку часа подоцна, Трамп јавно ја објави веста: „Мадуро и неговата сопруга наскоро ќе се соочат со целосната сила на американската правда“.

Свет | пред 4 месеци

Која е новата лидерка на Венецуела на која Трамп ѝ се закани дека ќе помине полошо од Мадуро

Откако претседателот Николас Мадуро беше заробен за време на американска воена операција, раководењето со Венецуела го презеде извршната потпретседателка Делси Родригез. Овој чекор е во согласност со венецуелскиот устав, кој во членовите 233 и 234 пропишува дека во случај на привремено или трајно отсуство на претседателот, неговите должности ги презема потпретседателот.Родригез, која ја извршува и функцијата министерка за финансии и за нафта, ја презеде новата улога во саботата попладне. Само неколку часа по веста за заробувањето на Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес, таа претседаваше со седница на Советот за национална одбрана. Окружена со министри и високи функционери, ја осуди американската воена операција и побара „итно ослободување“ на претседателскиот пар.Стоејќи пред венецуелското знаме, Родригез изјави дека операцијата претставува флагрантно кршење на меѓународното право и суверенитетот на Венецуела. Таа нагласи дека таквиот чин треба да го отфрлат сите Венецуелци, но и да го осудат владите ширум Латинска Америка.„Ги повикуваме народите на големата татковина да останат обединети, бидејќи она што му беше направено на венецуелскиот народ може да му се направи на секој. Оваа брутална употреба на сила за да се скрши волјата на народот може да се примени против која било земја“, порача таа во обраќање што го пренесуваше државната телевизија VTV.Функционерка со „полна доверба“ од МадуроДелси Родригез (56) е родена во Каракас. Таа и нејзиниот брат Хорхе Родригез се деца на Хорхе Антонио Родригез, левичарски герилец кој ја основал револуционерната Социјалистичка лига. Според агенцијата „Ројтерс“ (Reuters), тој бил уапсен во 1976 година поради наводна вмешаност во киднапирање на американски бизнисмен и починал во полициски притвор, при што семејството тврди дека бил измачуван. Се наведува и дека Николас Мадуро го величел како херој на венецуелската левица.Привремената наследничка на Мадуро дипломирала право на Централниот универзитет на Венецуела во Каракас, по што се специјализирала за работно право во Париз и продолжила со образование на Универзитетот Биркбек во Лондон, каде стекнала магистерска диплома по социјална политика. Повеќе од две децении таа е една од водечките фигури на чавизмот, политичкото движење основано од претседателот Хуго Чавес, кое по неговата смрт во 2013 година го води Мадуро.Заедно со својот брат, сегашниот претседател на Националното собрание Хорхе Родригез, таа извршувала низа влијателни функции уште од ерата на Чавес. Беше министерка за комуникации и информации (2013–2014), а потоа и министерка за надворешни работи (2014–2017). Во таа улога ја бранеше владата на Мадуро од меѓународните критики, вклучително и обвинувањата за уривање на демократијата и кршење на човековите права.Во 2017 година стана претседателка на Уставотворното национално собрание, тело што ги прошири овластувањата на владата откако опозицијата победи на парламентарните избори во 2015 година. Мадуро во 2018 година ја именуваше за потпретседателка, а таа функција ја задржа и за време на неговиот трет мандат, кој започна на 10 јануари 2025 година по контроверзните избори одржани на 28 јули 2024 година.Венецуелската опозиција тврди дека изборите во 2024 година биле наместени и дека Мадуро не бил легитимно избран. Тие инсистираат дека вистински победник бил поранешниот амбасадор Едмундо Гонзалес Урутија — став кој го поддржуваат и некои влади од регионот.Уставниот правник и политички аналитичар Хосе Мануел Романо за CNN изјави дека функциите што ги извршувала Родригез покажуваат дека таа е „многу истакната“ фигура во рамките на владата и личност која ужива „полна доверба“ од претседателот.„Извршната потпретседателка на републиката е многу ефикасна оперативка, жена со силни лидерски способности за управување со тимови“, рече Романо. „Многу е насочена кон резултати и има значително влијание врз целиот владеен апарат, вклучително и Министерството за одбрана. Тоа е многу важно да се истакне во сегашните околности“, додаде тој.На пат кон разбирање со САД?Неколку часа по заробувањето на Мадуро, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека државниот секретар Марко Рубио разговарал со Родригез и дека таа изгледала подготвена за соработка со Вашингтон.„Разговараше со Марко. Рече: ‘Ќе направиме сè што ви треба.’ Ми се чини дека беше прилично учтива. Ќе го направиме тоа како што треба“, изјави Трамп.Овие изјави ги изненадија некои аналитичари, кои сметаат дека е малку веројатно Родригез да прави отстапки кон Соединетите Држави. „Таа не е умерена алтернатива на Мадуро. Беше една од најмоќните и најтврди фигури во целиот систем“, изјави за CNN Имдат Онер, политички аналитичар и поранешен турски дипломат кој служел во Венецуела.„Нејзиниот подем на власт изгледа како резултат на некакво разбирање меѓу Соединетите Држави и клучни актери кои се подготвуваат за сценарио по Мадуро. Во тој контекст, таа во суштина би служела како привремена лидерка додека демократски избраниот претседател не ја преземе функцијата“, додаде тој.Во своите први пораки, Родригез не покажа знаци на попуштање. Рано наутро, во телефонско интервју за VTV, изјави дека локацијата на Мадуро и Флорес е непозната и побара доказ дека се живи. Подоцна, на седницата на Советот за национална одбрана, ја заостри реториката, ја осуди американската операција и, и покрај сè, инсистираше дека Мадуро останува на чело на државата.„Во оваа земја постои само еден претседател, а неговото име е Николас Мадуро Морос“, порача Родригез — сега, по сила на околностите, најистакнатото лице на венецуелската влада.

Свет | пред 4 месеци

Снегот во Сараево урна дрво кое паднало врз жена и ја усмртило!

Во сараевската населба Грбавица утрово се случи трагедија, кога дрво што се урнало ја усмртило една жена. Несреќната жена им подлегнала на тешките повреди и покрај напорите на лекарите, пишува Avaz.ba.Несреќата се случила во утринските часови, кога бор висок повеќе од 10 метри паднал врз жената. Таа веднаш била пренесена во болница со животозагрозувачки повреди на главата.Лекарите не успеале да ѝ го спасат животот и таа починала набргу потоа.Снегот што паѓал во текот на ноќта предизвикал големи проблеми низ цела Босна и Херцеговина.

Свет | пред 4 месеци

Мицкоски: „Софија го блокира Акциониот план за малцинства затоа што е напишан на македонски“

Иако Акциониот план за заштита на малцинствата беше изготвен како дел од европскиот интеграциски процес на Македонија, Бугарија поднесе забелешка на документот – не поради неговата содржина, туку поради тоа што е напишан на македонски јазик, изјави премиерот Христијан Мицкоски.Тој посочи дека токму на вакво сценарио предупредувал во разговорите во Брисел: дури и најдобро подготвен план, развиен во консултација со експерти и со учество на јавноста, ќе наиде на отпор од Софија. „Ниту една земја членка не реагираше, ниту едно малцинство во Македонија не се спротивстави. Единствениот проблем бил – јазикот,“ рече Мицкоски, нагласувајќи дека македонскиот е мајчин и официјален јазик на државата и во меѓународната комуникација.Премиерот наведе дека сите технички и политички барања биле испочитувани. Во разработката на документот биле вградени и предлози од меѓународни експерти, меѓу кои и од Италија, а на барање од Брисел планот бил доставен до Бугарија и пред официјалниот рок – како гест на добра волја.„Ова повторно покажува дека спорот нема врска со малцинствата, ниту со нивната заштита. Станува збор за нешто многу подлабоко,“ изјави Мицкоски, сугерирајќи дека бугарските реакции се движат надвор од рамката на уставните измени и правата на заедниците.Тој исто така додаде дека во моментов нема директни контакти меѓу двете влади, но Скопје останува подготвено за разговори „во секое време, на секое место и во било која организација“, со цел аргументите на Македонија да бидат јасно презентирани.Акциониот план за малцинствата е еден од чекорите што Македонија ги реализира во текот на пристапните преговори со Европската Унија.

Македонија | пред 4 месеци

По Венецуела, дали и Колумбија е „следна“? Трамп не ја исклучува воената опција

Американскиот претседател Доналд Трамп испрати нова жестока порака до Богота, оставајќи отворена можност за воена интервенција против Колумбија.Зборувајќи пред новинари во авионот „Ер Форс Уан“, Трамп остро го нападна колумбискиот претседател Густаво Петро, велејќи дека земјата е „сериозно болна“ и дека ја води човек кој, според него, го поддржува производството и извозот на кокаин кон САД. „Тоа нема да трае уште долго“, додаде тој.На директно новинарско прашање дали Вашингтон би прибегнал и до воена операција против Колумбија, Трамп одговори: „Тоа ми звучи добро“. Во истиот контекст тој оцени и дека Куба, долгогодишен сојузник на режимот во Каракас, „изгледа како да е пред распаѓање“ и дека можеби ќе колабира и без американска интервенција.Изјавите доаѓаат во сенка на американската операција во Венецуела, по која Мадуро е притворен во Њујорк и се соочува со обвиненија за трговија со дрога. Трамп предупреди дека можни се нови удари врз венецуелски цели доколку преостанатите структури на власта не соработуваат со САД.Истовремено, тој даде сигнал дека наместо итно одржување избори во Венецуела, повеќе би поддржал преодна соработка со дел од системот на Мадуро – пред сѐ во борбата против наркокартелите и враќањето на стабилноста во нафтениот сектор.

Свет | пред 4 месеци

Куба: Триесет и двајца наши државјани загинаа во американската акција за апсење на Мадуро

При вооружената акција и апсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, Куба тврди дека 32 нејзини државјани загинале во американската воена операција изведена на територијата на Венецуела. Хавана соопшти дека поради настанот се прогласуваат два дена на жалост.Во изјавата на кубанските власти се наведува дека загинатите биле припадници на вооружените и разузнавачките структури на Куба, кои – како што беше нагласено – „херојски ја извршувале својата должност“. Според официјалната верзија на Хавана, дел од нив настрадале во директни борби со американските сили, а други за време на бомбардирање на објекти.Иако Куба со години има клучна улога во обезбедувањето на Мадуро, не е објавено колку кубански припадници биле присутни во моментот на интервенцијата во Каракас, ниту дали дел од жртвите загинале на други локации во земјата.Американските специјални сили го уапсија 63-годишниот Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес во саботата, по што тие беа префрлени во САД. Венецуелскиот лидер се наоѓа во притвор во Њујорк и, според најавите, во понеделник треба да се појави пред федерален суд.Мадуро веќе подолго време е обвинет во САД за „нарко-тероризам“, обвинувања што тој постојано ги отфрла.

Свет | пред 4 месеци

Два дена по драматичното апсење, Мадуро денеска излегува пред федерален суд во Њујорк

Два дена по уапсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро во Каракас и по неговото носење во САД, 63-годишниот лидер денеска треба првпат да се појави пред федерален суд во Њујорк, објавија повеќе американски медиуми, меѓу кои „Ен-Би-Си њуз“ и „Њујорк тајмс“. Сослушувањето е закажано за пладне по локално време, односно во 17 часот по Гринич.Иако деталите за самиот тек на рочиштето засега не се прецизирани, познато е дека Мадуро во САД се соочува со серија тешки обвиненија, пред сè за таканаречен „наркотероризам“. Американските обвинители тврдат дека тој, користејќи политичка власт која Вашингтон ја смета за нелегитимна, овозможил транспорт на илјадници тони кокаин кон американската територија и притоа имал лична финансиска корист.Во обвинението, кое беше проширено по неговото апсење, се наведува и дека Мадуро соработувал со меѓународни наркокартели. Овие наводи ги повтори и американската државна обвинителка Пам Бонди на платформата X. Негови кообвинети се неговата сопруга Силија Флорес, неговиот син, како и актуелниот и поранешниот министер за внатрешни работи на Венецуела. Обвиненијата ги опфаќаат и раководни структури поврзани со криминалната организација „Трен де Арагуа“.Мадуро веќе беше инкриминиран во САД во 2020 година за трговија со дрога, а американските власти тогаш понудија и награда за информации што ќе доведат до негово апсење. Со најновите настани, предметот добива нова правна димензија.Уапсени се и неговата сопруга и дел од најблискиот круг, откако специјални единици дејствуваа во саботата наутро во венецуелската престолнина. Што точно ќе се случува на денешното судење, американските медиуми оценуваат дека останува да се види.

Свет | пред 4 месеци

Страв во Данска дека Трамп сака американска контрола и врз Гренланд

По „киднапирањето“ на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, кое Вашингтон го оправдува со безбедносни причини, во Данска сè погласни стануваат стравувањата дека американската администрација може да направи сличен потег и кон Гренланд. Загриженоста расте поради повторените изјави на Доналд Трамп дека САД треба да воспостават контрола врз овој арктички остров од стратешко значење.Гренланд, кој има околу 57.000 жители и статус на полуавтономна територија во рамките на Данското кралство, формално има право на независност согласно договорот од 2009 година. Сепак, локалните власти не го користат тоа право бидејќи економијата е силно зависна од риболовот и данските субвенции. И Копенхаген и властите во Нуук категорично повторуваат дека островот „не е на продажба“ и нема да стане дел од Соединетите Американски Држави.Трамп, кој веќе неколку пати јавно го поврзува Гренланд со американската национална безбедност, тврди дека Русија и Кина веќе имаат присуство таму и дека Данска не е во состојба да се справи со геополитичкиот притисок. Зборувајќи во авионот „Ер Форс Уан“ за време на летот од Мар-а-Лаго кон Вашингтон, тој најави дека прашањето ќе биде повторно разгледано во наредните месеци, оценувајќи дека островот е клучен за одбранбениот ракетен штит и за обезбедување на ресурсите потребни за САД.Американскиот претседател тврдеше и дека Европската Унија е свесна за улогата на Вашингтон во Арктикот, истакнувајќи дека „на ЕУ ѝ е потребно САД да ја преземат таа одговорност“. Во јавноста овие пораки се толкуваат како сигнал дека Белата куќа не отстапува од идејата за проширување на своето влијание над островот.Стратешката положба на Гренланд меѓу Европа и Северна Америка веќе одамна го прави важна точка во безбедносните пресметки на НАТО-сојузниците. Но, повтореното спомнување на можноста за американска јурисдикција — дури и со потенцијална употреба на сила — предизвикува особена вознемиреност во Данска, која потсетува дека островот има сопствен политички статус и дека одлуките за неговата иднина не се предмет на трговија.

Свет | пред 4 месеци

Грчките земјоделци ги радикализираат протестите, четврток и петок 48 часовна блокада

Грчките земјоделци ги радикализираат чекорите, со цел остварување на нивните барања.Во четврток и петок ќе има 48 часовна блокада на целата национална патна мрежа, на споредните патишта и на клучните патни правци во Грција, како и на граничните премини, но веројатно само за камиони.Овие одлуки ги донесоа на повеќечасовниот состанок одржан денеска.Во овие два дена ќе има целосна блокада за минување на камионите на граничните премини, а автобусите и автомобилите ќе се сообраќаат непречено.Земјоделците веќе еден месец протестираат поради зголемените трошоци за производство и ниските цени за продажба на нивните производи, поради скандалот со европските земјоделски субвенции, како и исплата на субвенциите кои не ги добиле.Потоа бараат субвенционирана електрична енергија,ослободување од ДДВ, безцарински увоз од земји со кои ЕУ има трговски договори и итно удвојување на пензиите.

Свет | пред 4 месеци

Постапка и мерки на претпазливост за скопјанка која со Мерцедес усмрти пешак во Волково

Јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Скопје поведе постапка против едно лице за Тешки дела против безбедноста на луѓето и имотот во сообраќајот член 300 став 4 во врска со член 297 став 3 во врска со став 1 од Кривичниот законик.Осомничената, 40 годишна скопјанка, на 3 јануари вечерта во Волково управувала автомобил Мерцедес, задржувајќи ист правец на движење, но без притоа да обрне доволно внимание на пешаците кои се наоѓаат на коловозот или кои започнале да чекорат по коловозот.Со предниот десен дел од возилото удрила во телото на пешакот Горан Иваноски кој се движел покрај десниот рабник вдолж коловозот, во истата насока пред автомобилот, иако бил должен како пешак да се движи по тротоарот. Од ударот пешакот се здобил со повреди од кои починал на лице место.Јавниот обвинител издаде повеќе наредби за вештачења со цел утврдување на сите околности на сообраќајната несреќа, а во меѓувреме за осомничената се предложени мерки на претпазливост и тоа забрана за напуштање на живеалиште и одземање на патната исправа.

Скопје | пред 4 месеци

Руските интереси под закана: реализацијата на планот на Трамп за Венецуела со висока цена за Москва

Планот на американскиот претседател Доналд Трамп САД да ја преземат контролата врз венецуеланската нафтена индустрија и да ги повикаат американските компании да учествуваат во нејзина обнова по апсењето на претседателот Николас Мадуро, најверојатно нема да има значително и непосредно влијание врз светските цени на нафтата, оценуваат аналитичари за Associated Press (AP).Венецуеланската нафтена индустрија е во исклучително лоша состојба поради долгогодишно запоставување, корупција и меѓународни санкции. Според експертите, ќе бидат потребни години и огромни инвестиции пред производството значително да се зголеми. Иако постојат проценки дека земјата релативно брзо би можела да ја удвои или дури утрои сегашната продукција од околу 1,1 милион барели дневно, враќањето на историските нивоа останува долгорочен процес.„Иако има извештаи дека американските воени акции не ја оштетиле нафтената инфраструктура, таа пропаѓа со години и ќе биде потребно време за да се обнови“, изјави Патрик Де Хан, главен нафтен аналитичар во GasBuddy.Политичката стабилност клучна за инвестицииАмериканските нафтени компании, сепак, не се подготвени за големи вложувања без јасна и стабилна политичка состојба. И покрај изјавите на Трамп дека САД ја преземаат контролата, ситуацијата во Венецуела останува неизвесна, со спротивставени ставови околу легитимитетот на новата власт.„Доколку се покаже дека САД успешно управуваат со земјата, може да се појави оптимизам дека американските енергетски компании релативно брзо ќе влезат и ќе ја ревитализираат индустријата“, вели Фил Флин, висок пазарен аналитичар во Price Futures Group. Според него, доколку Венецуела повторно стане голема нафтена сила, тоа долгорочно би можело да придонесе за пониски цени и да изврши дополнителен притисок врз Русија.Огромни резерви, но минимално производствоСпоред американската Управа за енергетски информации (EIA), Венецуела располага со најголеми докажани резерви на сурова нафта во светот – околу 303 милијарди барели, или 17 отсто од глобалните резерви. И покрај тоа, денес произведува помалку од еден процент од светската нафта.Chevron е единствената американска компанија со значајни операции во земјата, каде што произведува околу 250.000 барели дневно преку заеднички вложувања со државната PDVSA. Компанијата соопшти дека продолжува да работи во согласност со законите и дека приоритет ѝ е безбедноста на вработените.Историски товар и правни дилемиПроизводството во Венецуела драстично опадна од околу 3,5 милиони барели дневно во 1999 година, делумно поради национализацијата на индустријата во 2007 година, кога тогашниот претседател Уго Чавез ги истисна големите странски компании. Аналитичарите нагласуваат дека клучниот проблем не е наоѓањето нафта, туку довербата дека идната власт ќе ги почитува договорите.Дополнително, професорот по право на Универзитетот Колумбија, Метју Ваксман, предупредува дека преземањето контрола врз венецуелските ресурси отвора сериозни правни прашања за сопственоста на нафтата и почитувањето на меѓународното право.Потенцијално олеснување на притисокот врз РусијаВенецуелската тешка сурова нафта е клучна за производство на дизел, кој моментално недостига на светскиот пазар. Зголемувањето на производството би можело да им помогне на европските и американските рафинерии и да ја намали зависноста од руските енергенси. „Русија имаше корист од колапсот на венецуеланската нафтена индустрија, бидејќи Венецуела беше нејзин конкурент“, истакна Флин.Иако краткорочниот ефект врз цените се смета за минимален, аналитичарите предупредуваат дека долгорочните економски и геополитички последици од планот на Трамп би можеле значително да го променат глобалниот енергетски пазар.

Свет | пред 4 месеци

Трипуновски: Со мерки и проекти ги стимулираме младите да инвестираат во земјоделскиот сектор

„Еден од моите приоритети е како да внесеме нова сила и нова енергија во земјоделскиот процес, затоа што само на тој начин ќе обезбедиме предвидливост и одржливост во секторот. Покрај стимулациите и финансиските програми, еден од клучните приоритети е рентабилноста, бидејќи секој млад човек, без разлика дали сака да се занимава со земјоделство или со некоја друга дејност, секогаш гледа дали постои рентабилност. Затоа наш фокус е да обезбедиме рентабилност во земјоделскиот сектор“, истакна министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство Цветан Трипуновски во емисијата „Аграр“.Тој појасни дека на сите јавни повици и објави, младите луѓе кои аплицираат без разлика дали станува збор за доделување земјоделско земјиште или за други видови грантови имаат предност.„На тој начин им даваме отворена врата и сигурност да го реализираат својот интерес“, нагласи министерот.Министерот Трипуновски посочи дека во новиот Закон за земјоделство и рурален развој е предвидена посебна мерка која ќе значи директна поддршка и враќање на младите луѓе кои ќе започнат сопствен земјоделски бизнис. Со донесувањето на законот ќе бидат обезбедени сериозни грантови со цел да се стимулираат младите да се вратат во руралните средини и активно да се вклучат во земјоделското производство.„Првите сигнали кои пристигнуваат по пласирањето на оваа идеја се навистина позитивни и за поздравување“, истакна министерот.„Мојата порака до земјоделците е да продолжат да бидат храбри и да произведуваат. Министерството и Владата ќе бидат тука, партнерски да работиме за одржување и унапредување на секторот. Се надевам на добро здравје, плодна година, поволни климатски услови и 2026 година која ќе биде уште поуспешна“, порача министерот Трипуновски.

Македонија | пред 4 месеци

Трипуновски: Зголемен е извозот на земјоделски производи за 5,5 проценти во 2025 споредбено со 2024 година

Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Цветан Трипуновски, во интервју за емисијата „Аграр“ истакна дека преку кампањата „Македонско најдобро“ се потенцира важноста на македонските производители на храна и се допринесува кон зголемување на производството на квалитетни земјоделски производи. Со кампањата ќе се поддржи домашната економија, ќе се зачуваат работните места, но истовремено ќе се зајакне и идентитетот.„Клучот го гледам во зголемувањето на квантитетот на земјоделското производство. Земјоделците ќе бидат задоволни бидејќи со поголема продадена количина по единица цена се остварува поголем приход. Ова не се однесува само на домашниот пазар, туку и на извозот на земјоделските производи“, појасни Трипуновски.Тој посочи дека согласно податоците на Државниот завод за статистика, во периодот јануари–октомври 2025 година, во споредба со истиот период во 2024 година, извозот на земјоделски производи е зголемен за 5,5 проценти, што укажува на зголемено земјоделско производство во државата.„Во вториот и третиот квартал имаме сериозен раст во откупот и продажбата на земјоделски производи“, додаде тој.Министерот Трипуновски најави дека во наредниот период ќе се работи на мерки и политики со цел 2026 година да биде уште поуспешна од 2025 година, нагласувајќи дека македонскиот земјоделски производ е квалитетен и заслужува свое место на европските и светските полици.„Податоците за извозот се охрабрувачки и претставуваат дополнителен мотив да продолжиме со уште поголема посветеност“, заклучи министерот.

Македонија | пред 4 месеци

Мицкоски: Тутунот се откупува по највисока цена до сега и затоа сите се задоволни, се очекува околу 200 милиони евра да завршат кај тутунопроизводителите

Претседателот на Владата Христијан Мицкоски одговарајќи на новинарски прашања се осврна на темата со откупот на тутунот. Тој посочи дека откупната цена е до сега највисока и затоа и откупувачите и тутунарите се задоволни.„Во моментов се откупени 23-24 милиони килограми тутун, а просечната цена е близу 420 денари, некаде околу 7 евра, што е највисока до сега. Гледате нема протести, нема блокади, нема ништо, туку напротив задоволни се и тутунопроизводителите и откупувачите. Кога на тоа ќе се додаде и субвенцијата тогаш доаѓаме до некои 500 денари по предаден килограм тутун. Тоа за мене е исклучително квалитетен род и би рекол исклучително квалитетен бизнис. На 24 милиони килограми, кога ќе ставиме 500 денари, добиваме околу 12 милијарди денари, околу 200 милиони евра ќе завршат кај тутунопроизводителите. И тоа е добро. Порано се откупуваа по 15-16 милиони килограми по цена од 120-130 денари, а денес е тоа 23-24 милиони килограми по цена од 420 денари по килограм, со субвенција 500. Навистина добра работа се прави“, изјави премиерот Мицкоски.

Македонија | пред 4 месеци

Најмладата жртва во пожарот во Кран-Монтана е девојче од 14 години

Швајцарските власти досега успеаја да идентификуваат 24 жртви од катастрофалниот пожар во барот за време на новогодишната ноќ во монденскипт алпски центар Кран-Монтана.Најмлада жртва е 14 годишно девојче од Швајцарија, соопшти полицијата, која информираше дека многу од загинатите се малолетници, вклучувајќи Швајцарци и Италијанци, како и еден италијанско-емиратски државјанин. Во групата идентификувани се и 18-годишен Романец, 18-годишен Турчин и 39-годишен Французин.Во пожарот загинаа 40 лица а 119 се ранети.Меѓу 119 те повредени има повеќе од 70 Швајцарци, Французи, Италијанци, Срби и мал број припадници на други националности.Поради лекување на жртвите од пожарот во Кран-Монтана, кои претрпеа тешки изгореници, неколку швајцарски болници, вклучувајќи ја Универзитетската болница и Детската болница во Цирих, беа принудени да ги одложат другите планирани операции.

Свет | пред 4 месеци

Во школски двор кај битолски малолетници пронајдени 48 пакувања со марихуана

Во двор на основно училиште во Битола, полициски службеници од СВР Битола синоќа во 20:40 часот лишиле од слобода двајца малолетници на возраст од 17 години, затоа што при преглед кај нив се пронајдени и одземени 48 пакувања со марихуана, соопшти Министерството за внатрешни работи.-При преземање на службените дејствија, полициските службеници биле физички нападнати од едниот малолетник, посочуваат од Министерството.Од МВР најавуваат дека по целосно документирање на случајот ќе следуваат соодветни поднесоци.

Македонија | пред 4 месеци

Две вработени во обложувалница во Струга лажеле дека се ограбени, парите си ги поделиле

Две вработени во обложувалница во Струга лажно пријавиле разбојништво ОВР Струга поднесе кривична пријава против Л.Д.(43) и Д.М.(48), двете од Струга, поради постоење основи на сомнение за сторени кривични дела „лажно пријавување кривично дело“ и „затајување“.Двете, вработени во спортска обложубвалница, по претходен меѓусебен договор, на 30.12.2025 во ОВР Струга пријавиле кривично дело „разбојништво“ односно дека во спортската обложувалница каде работеле, наводно влегло машко лице и со закана со пиштол им ги побарал парите од дневниот промет, по што избегал.

Македонија | пред 4 месеци

Почина урбаната легенда и сопственик на „Балет“ – Зоки Панкер

Скопје остана без еден од своите најпознати урбани ликови – Зоки Панкер, сопственик на легендарните клубови „Балет“ и „Фолк“ и човек кој остави траен белег врз градската сцена.Неговото присуство, енергија и дух ги обликуваа ноќниот живот и културниот пулс на Скопје, а многумина велат дека градот повеќе нема да биде ист без него.Пријателите и обожавателите преку социјалните мрежи испраќаат последен поздрав, се сеќаваат на неговиот хумор, отвореност и незаменливиот придонес кон градската атмосфера.Зоки Панкер ќе остане запаметен како култен лик и дел од срцето на Скопје, личност чиј дух живее низ легендите за „Балет“ и „Фолк“.

Македонија | пред 4 месеци

МВР истражува пад на младо лице од куќа во Илинден: со тешки повреди лицето е во болница

Деветнаесетгодишно лице од Скопје се здобило со тешки телесни повреди по пад од трет кат од куќа на подрачјето на општина Илинден, информира Министерството за внатрешни работи.Според соопштението, на 3 јануари 2026 година во 20:02 часот во СВР Скопје било пријавено дека младото лице, кое било на гости во куќата заедно со својата мајка, паднало од висина. Од МВР наведуваат дека лицето имало здравствени проблеми.Повредениот бил пренесен во Комплексот клиники „Мајка Тереза“ во Скопје, каде лекарите констатирале тешки телесни повреди.Надлежните служби преземаат мерки за целосно расчистување на случајот и утврдување на сите околности под кои дошло до несреќата.

Македонија | пред 4 месеци

Новогодишна прослава со опасни последици: заталкан куршум погодил куќа во Шуто Оризари

Заталкан куршум од огнено оружје оштетил прозорци и дел од ѕид на куќа во скопската општина Шуто Оризари за време на новогодишната прослава, информира Министерството за внатрешни работи.Според соопштението, на 3 јануари 2026 година во 11 часот, во СВР Скопје пријава поднел Џ.Л. (32) од Скопје, кој навел дека за време на славењето на Новата година на подрачјето на Шуто Оризари паднало заталкано зрно од огнено оружје и предизвикало материјална штета на неговиот дом.Полициски службеници од СВР Скопје излегле на терен и го подигнале зрното заради понатамошна постапка и вештачење. Од МВР соопштуваат дека се преземаат мерки за целосно расчистување на случајот и утврдување на околностите под кои дошло до инцидентот.

Македонија | пред 4 месеци

Двајца кавадарчани приведени за кражба на клупа од јавен простор

Полициски службеници од Одделението за внатрешни работи Кавадарци синоќа лишиле од слобода две лица осомничени за кражба на општинска клупа од јавен простор во градот.Како што информира Министерството за внатрешни работи, на 3 јануари 2026 година околу 22 часот биле приведени Е.М. (23) и А.М. (26), двајцата од Кавадарци, по претходна пријава дека на улицата „Видое Смилевски Бато“ одзеле клупа во сопственост на Општина Кавадарци.По пријавата, полициските службеници извршиле преглед на патничко возило марка „форд“ со кавадаречки регистарски таблички, управувано од А.М., при што во возилото била пронајдена и одземена клупата.Двете лица биле спроведени во полициска станица, а одземениот предмет ќе биде вратен на сопственикот. По целосно документирање на настанот, против осомничените ќе биде поднесена соодветна пријава, соопшти МВР.

Македонија | пред 4 месеци

Камала Харис за акцијата: Не станува збор ниту за дрога, ниту за демократија – станува збор за нафта

Поранешната потпретседателка на САД, Камала Харис, преку својот профил на социјалната мрежа X остро ја критикуваше американската интервенција во Венецуела, оценувајќи ја како незаконска, нерозмислена и штетна за интересите на САД.„Фактот дека Мадуро е брутален и нелегитимен диктатор не ја менува реалноста дека оваа акција е незаконска и нерозмислена. Веќе сме го гледале овој филм – војни за промена на режими или за нафта се прикажуваат како сила, а завршуваат со хаос, при што цената ја плаќаат американските семејства. Американскиот народ не го сака тоа и е уморен од измами“, напиша Харис.Таа нагласи дека интервенцијата не е поврзана со борба против дрога или за демократија, туку со „нафта и желбата на Доналд Трамп да игра улога на регионален моќник“. Според неа, ако на Трамп навистина му било важно, „не би помилувал осуден наркоторговец ниту би ја маргинализирал легитимната опозиција додека преговара со послушници на Мадуро“.Харис потенцираше дека акцијата ја изложува американската војска на ризик, троши милијарди долари, дестабилизира регион и не нуди правна основа, излезен план или конкретна корист за граѓаните во САД.Ова е најостра реакција од поранешниот американски функционер за случувањата во Венецуела, кои предизвикаа меѓународни реакции и критики.

Свет | пред 4 месеци

Скопјанка смртно прегази пешак во Волково

Пешак бил прегазен синоќа во скопско Волково, а полицијата уапсила жена која го управувала автомобилот. Како што информираат од Министарството за внатрешни работи, ноќеска после полноќ, во Волково полициски службеници ја лишиле од слобода 40-годишната М.С. од Скопје. Таа, претходниот ден околу 21 часот на улицата „100“ во Волково, со своето возило „мерцедес“ удрила во пешакот Г.И.(60) од Волково.Од здобиените повреди пешакот Г.И. починал на местото, а лекар од Итната медицинска помош констатирал смрт. Од МВР информираат дека бил извршен увид од увидна екипа од СВР Скопје и по целосно документирање на случајот против возачот на автомобилот ќе биде поднесена пријава по член 300 од Кривичниот законик.

Скопје | пред 4 месеци

Мицкоски: Апсолутно стоиме зад потезите на САД за Венецуела, а тие што коментираат дека ова е преседан, молчеа за Македонија

Премиерот Христијан Мицкоски прашан за позицијата на нашата држава во однос на приведувањето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро од страна на САД, рече:„Ние како Влада апсолутно стоиме до аргументите и потезите на нашиот стратешки партнер – Соединетите Американски Држави. Мене најмногу ме зaгрижува громогласната тишина на истите тие европски и светски земји во минатото кога меѓународното право се кршеше на грбот на Македонија и македонскиот народ.И како тогаш сите тие се оглувеа и никој од нив не го коментираше сето тоа. И како сега наеднаш, сите тие коментираат дали било тоа меѓународно право или не било меѓународно право итн., имајќи предвид дека познавам голем дел од тие што коментираат, а не се меѓународноправни експерти. Јас тоа би им го оставил на експертите по меѓународно право. Но, еднаш кога во животот ќе направите исклучок, тој потоа станува пракса и е прашање на време кога ќе се удри од вашиот грб”, рече Мицкоски.Мицкоски тврди дека преседанот бил направен уште кога се менуваше знамето на нашата држава за да биде земја членка на Обединетите нации, кога се менуваше Уставот, кога се менуваше уставното име, и кога се лажеа луѓето дека за рок од три-четири години ќе станеме земја членка на ЕУ.

Македонија | пред 4 месеци