БОЖИНОВСКА

Започна Интрадеј пазарот на МЕМО – нова фаза во развојот на македонскиот електроенергетски систем

Со стартот на Интрадеј пазарот на МЕМО, Македонија влегува во нова фаза на развој на електроенергетскиот систем, што претставува значаен чекор кон негова либерализација, модернизација и поблиска интеграција со европскиот енергетски пазар. Настанот, организиран од Националниот оператор на пазар на електрична енергија – МЕМО ДООЕЛ Скопје, се одржа во присуство на владини претставници, институции, енергетски компании и меѓународни партнери.Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, истакна дека воспоставувањето на Интрадеј пазарот претставува нова фаза во развојот на електроенергетскиот систем и важен механизам за зголемување на неговата флексибилност и ефикасност. Таа посочи дека процесот во минатото бил забавен поради институционални слабости и недоволна стратешка насоченост, но дека со координирана работа и политичка волја бил реализиран овој сегмент од пазарот.Божиновска нагласи дека новиот пазар овозможува управување со електричната енергија во реално време, што е особено важно во услови на динамичен енергетски систем. Според неа, компаниите сега добиваат можност за прилагодување на своите позиции непосредно пред испорака, намалување на трошоците за дебаланс и поефикасно управување со производството и потрошувачката.Таа додаде дека Интрадеј пазарот има значајна улога во енергетската транзиција, особено во интеграцијата на обновливите извори на енергија, бидејќи овозможува поголема стабилност при користење на извори како сонце и ветер. Ова, според неа, претставува чекор кон поодржлив и поконкурентен енергетски систем.Министерката порача дека ова не е конечна цел, туку почеток на следна фаза – поврзување на македонскиот пазар со европските преку механизам на пазарно спојување, што ќе донесе поголема ликвидност, подобри ценовни сигнали и заштита на домашните компании од дополнителни трошоци поврзани со европските регулативи.Во своето обраќање, таа истакна дека Министерството ќе продолжи со зајакнување на институционалните капацитети, унапредување на регулаторната рамка и поттикнување на инвестиции во енергетската инфраструктура и обновливите извори.Од МЕМО беше нагласено дека со воведувањето на Интрадеј пазарот системот добива можност за работа во реално време, со појасни ценовни сигнали и поефикасно управување со ресурсите, додека меѓународните партнери ја истакнаа важноста на овој чекор за регионална енергетска интеграција.Со оваа реформа, Македонија ја зајакнува својата позиција како активен и кредибилен учесник во европскиот енергетски систем, отворајќи нова фаза на развој, конкурентност и одржливост во секторот.

Македонија | пред 1 седмица

Божиновска со низа билатерални средби и пораки за забрзана транзиција на UNECE Resource Management Week

Според соопштението од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, министерката Сања Божиновска учествува на UNECE Resource Management Week 2026, каде оствари серија билатерални и работни средби со претставници на Обединетите нации, меѓународни институции и експерти од енергетскиот сектор.На маргините на настанот, Божиновска се сретна со заменик извршниот секретар на Економската комисија на ОН за Европа, Дмитриј Маријасин, со кого разговараше за продлабочување на соработката во рамки на UNECE, забрзување на зелената транзиција, унапредување на регулаторните рамки и поддршка на инвестиции во одржливи енергетски проекти, стои во соопштението.Во разговорите биле истакнати регионалната поврзаност, интеграцијата на енергетските пазари и потребата од заеднички пристап во справување со предизвиците на глобалната енергетска трансформација, стои во соопштението.Министерката учествуваше и на високопрофилен панел посветен на одржливото управување со природните ресурси, родовата еднаквост и меѓугенерациската правда, заедно со меѓународни експерти од областа на рударството и енергетиката, стои во соопштението.Од Министерството во соопштението наведуваат дека со овие активности се потврдува определбата на државата за инклузивна енергетска транзиција, зајакнување на меѓународната соработка и активно вклучување во глобалните енергетски процеси.

Македонија | пред 2 седмици

Божиновска: Одлучни политики, силни инвестиции и меѓународна соработка за одржлива енергетска иднина

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска учествуваше на UNECE Resource Management Week 2026, каде се обрати пред претставници, експерти и креатори на политики од повеќе земји, соопштија од Министерството.Во своето обраќање, таа истакна дека одржливото управување со ресурсите претставува неопходност во услови на глобални енергетски и климатски предизвици, стои во соопштението.„Се наоѓаме во период на длабока трансформација на енергетскиот систем. Климатските промени, енергетската сигурност и економската отпорност се поврзани, но воедно нудат и можности за одржлив развој“, посочи Божиновска.Таа нагласи дека државата направила значаен институционален исчекор со формирањето на Министерството за енергетика, оценувајќи дека тоа е стратешки чекор за подобро управување со ресурсите, стои во соопштението.„Енергетиката ја поставивме во срцето на националните политики“, истакна министерката.Божиновска посочи дека се реализираат конкретни проекти за зајакнување на енергетската безбедност, вклучително и гасното поврзување со Грција, како и планираната интерконекција со Србија, стои во соопштението.Паралелно, како што стои во соопштението од Министерството, се вложува во развој на обновливи извори на енергија, особено во соларни и ветерни капацитети, како и во зголемување на енергетската ефикасност. Во рударството, фокусот е ставен на одговорно користење на ресурсите согласно меѓународните стандарди.Во обраќањето беше потенцирана и важноста на меѓународната соработка.„Ниту една држава не може самостојно да ги надмине предизвиците на енергетската транзиција. Партнерствата и размената на знаење се клучни“, порача Божиновска.Таа потсети дека Скопје беше домаќин на 14-тиот Меѓународен форум за енергија и одржлив развој, со што, како што рече, се зајакнува позицијата на земјата како регионален партнер, стои во соопштението.На крајот, министерката упати повик за поголема решителност и заедничка акција во справувањето со глобалните предизвици, нагласувајќи дека одржливоста е процес што бара континуирана посветеност, стои во соопштението.

Македонија | пред 2 седмици

Божиновска на Делфи форумот ја позиционира Македонија како регионален енергетски јазол

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, учествуваше на панелот „Engineering the Infrastructure of Energy Security“ во рамки на Делфи економскиот форум, каде се дискутираше за енергетската безбедност и иднината на енергетските текови во регионот, стои во соопштението од Министерството.Таа во своето обраќање нагласи дека Македонија влегува во нова фаза на енергетско позиционирање и дека државата се гледа како регионален јазол што ги поврзува пазарите, изворите и партнерите, стои во соопштението.„Денес свесно се позиционираме како регионален енергетски јазол што ги поврзува пазарите, изворите и партнерите“, истакна Божиновска.Од Министерството соопштуваат дека министерката ги посочи интерконекторот со Грција, соработката со Србија и партнерството со САД преку LNG иницијативата како клучни столбови на енергетската стратегија, со кои се зајакнува диверзификацијата и енергетската сигурност.Таа оцени дека инфраструктурата е клучна за енергетската политика и дека без неа не може да се зборува за вистинска безбедност, стои во соопштението.„Енергетската политика без инфраструктура останува само декларација. Со изградбата на овие коридори ја намалуваме ранливоста и се позиционираме како транзитна земја што додава вредност“, рече министерката.Божиновска додаде дека целта на државата не е да биде периферен пазар, туку стабилен и сигурен партнер во европскиот енергетски систем, со фокус на диверзификација и енергетска стабилност во регионот, стои во соопштението.

Македонија | пред 3 седмици

Божиновска: Ја стабилизиравме цената на горивата и обезбедивме конкретно намалување за граѓаните

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја информира јавноста дека преземените мерки од страна на Владата, во комбинација со конкретни чекори од економските оператори, даваат резултати – цените на горивата се стабилизирани, а ценовниот притисок е значително ублажен.Во таа насока, ОКТА ја продолжува иницијативата за попусти на горивата и по првично предвидениот рок на крајот на март, при што мерката ќе трае до 6 април. Како дел од ова продолжување, попустот за дизел се зголемува од 2 на 3 денари по литар, обезбедувајќи дополнителна поддршка за потрошувачите и придонесувајќи кон стабилизација на пазарот.Овој чекор доаѓа како резултат на континуираната комуникација и координација помеѓу Министерството и компаниите, со јасна цел – дел од олеснувањата да се пренесат директно кон граѓаните и стопанството. Ова претставува потврда дека активната улога на државата дава резултати и дека преку партнерство со компаниите може да се обезбедат конкретни придобивки за граѓаните и стопанството.Истовремено, клучна улога во стабилизирањето на цените има и владината мерка за намалување на ДДВ за горивата од 18% на 10%, која обезбеди директно намалување на цените за 6 до 7 денари по литар и спречи дополнителен ценовен шок.Со оваа комбинирана интервенција: спречен е значителен раст на цените на горивата обезбедена е стабилност на пазарот заштитен е животниот стандард на граѓаните намален е притисокот врз транспортот и економијата„Спречивме ценовен шок, ја стабилизиравме цената и обезбедивме конкретно намалување за граѓаните“, истакна министерката Сања Божиновска.Министерството нагласува дека одговорноста во вакви услови е заедничка и дека позитивниот пример со зголемениот попуст за дизел треба да биде следен и од останатите учесници на пазарот, со цел бенефитите целосно да се рефлектираат во малопродажните цени.Паралелно, снабдувањето со горива се одвива непречено, државните резерви се стабилни, а сите надлежни институции се во постојана координација и вршат засилени контроли на пазарот.Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини останува целосно посветено на следење на состојбите и, доколку е потребно, подготвено е да реагира со дополнителни мерки, со единствен приоритет – стабилен пазар и заштита на граѓаните и економијата.

Македонија | пред 1 месец

Божиновска со концесионерите во Прилеп: Развојот на рударството продолжува со јасни правила, повисоки стандарди и поголема контрола

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, во рамки на работната посета на Прилеп одржа заедничка работна средба со најголемите концесионери од регионот, посветена на актуелните состојби во рударскиот сектор, предизвиците со кои се соочуваат компаниите и можностите за понатамошен развој.На состанокот присуствуваа претставници на повеќе компании кои имаат значајна улога во експлоатацијата и преработката на минерални суровини. Во отворена дискусија се разговараше за тековната динамика на работа, инвестициите во модернизација на производството, предизвиците поврзани со административните постапки, како и потребата од предвидлива и стабилна регулаторна рамка која ќе овозможи долгорочно планирање и нови вложувања.Министерката Божиновска нагласи дека државата има јасен интерес рударството да се развива како силен економски сектор, но исклучиво со целосно почитување на законските обврски, еколошките стандарди и безбедносните правила.„Партнерството со компаниите е важно, но уште поважно е довербата на граѓаните. Затоа развојот мора да оди паралелно со одговорност, транспарентност и засилен надзор“, истакна Божиновска.Концесионерите ја поздравија иницијативата за почести директни средби со институциите, оценувајќи дека ваквиот пристап овозможува побрзо решавање на отворените прашања и подобра координација во секторот.На средбата беше потенцирана и потребата од засилен инспекциски надзор на терен, при што беше нагласено дека отворањето на новата канцеларија на Државниот инспекторат во Прилеп ќе придонесе за поефикасна контрола, еднакви услови за работа и дополнително зајакнување на стандардите во индустријата.Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини останува посветено на континуиран дијалог со индустријата, со цел создавање стабилна деловна средина, одржлив економски раст и јасни придобивки за локалните заедници.

Македонија | пред 2 месеци

Мециновиќ до Божиновска: Колкав е долгот на ЕСМ и дали се подготвувате да го приватизирате?

Амар Мециновиќ, пратеникот од Левица, денес на собраниската седница за прашања од опозицијата упати пратеничко прашање до министерката за енергетика, Сања Божиновска, со кое побара јасен одговор за состојбата со државната компанија ЕСМ и нејзиниот рекорден долг.„Колку е точниот долг на ЕСМ? Пред една година зборувавме за 183 милиони евра, а денес зборуваме за 250 милиони евра долг. Што направивте вие во изминатата година, за да го спречите ова зголемување?“, праша Мециновиќ.Во своето излагање Мециновиќ потсети дека министерката и самата признала дека долгот е резултат на погрешно водени политики и лошо управување, но оцени дека и покрај признанието и фактот што за прв пат има Министерство за енергетика нема конкретни резултати. „Дали ова зголемување на долгот значи дека спроведувате контролиран крах на ЕСМ? Дали планирате да го приватизирате ЕСМ? Бидејќи ова се легитимни прашањата кои се поставуваат кога доаѓаме во историски највисок долг на нашиот јавен, нашиот државен капацитет“, истакна пратеникот.Мециновиќ упати и критика за молкот на министерката за енергетика при секое ново покачување на струјата и нагласи дека јавноста добива информации единствено од претседателот на РКЕ, Бислимовски. „Зошто имаме министерка за енергетика, кога Бислимовски излегува и ни вели дека ќе имаме покачувања на струја и вие не давате никаков коментар? Дали е Бислимовски министер за енергетика или сите институции во овој сектор се портпароли на ЕВН, бидејќи само ЕВН добива од оваа ситуација во која се наоѓаме и никој друг“, рече Мециновиќ.Тој посочи и дека Владата под превезот на либерализација создава систем во кој државните капацитети се уништуваат, а приватните се зајакнуваат и им се дава предност. „Либерализацијата кај нас не донесе конкуренција. Кога зборуваме за либерализација граѓаните можеби мислат дека ќе дојдат нови инвестиции од други држави. Не, тоа се братучедите на политичарите. Либерализација, значи фирми за братучеди и роднини и така натаму“, нагласи тој.Мециновиќ потсети и дека пратеничката група на Левица поднела и предлог – закон за укинување на Регулаторната комисија за енергетика со цел, како што рече, „политичката одговорност да се врати таму каде што припаѓа, во Министерството за енергетика“. „Оспособете го ЕСМ. Направете го способно да му конкурира на ЕВН Хоум: Само така може да има социјално прифатлива цена на струјата. Граѓаните веќе не можат да ја издржат енергетската сиромаштија“, порача Мециновиќ.На крај, Мециновиќ заклучи дека за прв пат државата има Министерство за енергетика и дека повеќе нема простор за префрлање вина. „По година и пол мандат време е за резултати, а не за изговори“.

Македонија | пред 3 месеци

„Енергетска иднина со македонски потпис – Форумот во Бангкок носи нови партнерства“

Македонија ја зацврстува својата посветеност на правичната енергетска транзиција преку учество на 13-от Меѓународен форум за енергија за одржлив развој што се одржува во Бангкок, Тајланд. Форумот, организиран од организиран од петте регионални комисии на Обединетите нации, се одвива под темата „Праведна енергетска транзиција“ и собира клучни носители на одлуки, експерти и организации со цел да ја поттикнат глобалната соработка за енергетска одржливост.Претставник на Министерството за енергетика на оваа значајна конференција е м-р Елена Ивановска, Кабинетски службеник за следење на стратешките приоритети на Владата на Република Северна Македонија. Ивановска учествуваше на неколку клучни панели, вклучувајќи:• Сесијата за праведни политики за транзиција, каде што ги истакна македонските напори за обезбедување енергетска пристапност за сите граѓани, со акцент на социјалната одговорност и праведност.• Дискусијата за глобални зелени инвестиции, каде што претстави можности за инвестирање во обновливи извори на енергија во Македонија, како и нашите планови за зајакнување на енергетската сигурност.Во своето обраќање, Ивановска порача:„Учеството на вакви форуми е исклучително важно за Македонија. Оваа платформа ја гледаме како можност да ги истакнеме нашите напори за развој на обновливи извори на енергија и креирање стратегии за енергетска отпорност. Размената на најдобри практики и поврзувањето со експерти од целиот свет ни овозможува да ги зајакнеме нашите капацитети за спроведување на зелени политики и поттикнување економски раст заснован на одржливи принципи.“Особена благодарност упатуваме до UNDP Северна Македонија за поддршката во овозможувањето на учеството на овој форум, кој отвори можности за нови партнерства и зајакната соработка.Министерката за енергетика, г-ѓа Сања Божиновска, преку писмо до UNECE (регионална комисија на ООН) која го о организира овој форум, иницираше можност Северна Македонија да биде домаќин на следниот Меѓународен форум за енергија и одржлив развој во 2025 година. Со ова, земјата ќе се позиционира како регионален лидер во зелената транзиција, покажувајќи ја својата посветеност на меѓународна соработка и одржлив енергетски развој.

Македонија | пред 1 година