ИРАН

Ројтерс: Израел се подготвува за долготрајна војна и нова стратегија

Додека САД и Иран се обидуваат да го зацврстат примирјето и да отворат простор за поширок мировен договор, Израел паралелно го проширува своето воено присуство и зазема нови територии во соседните области, подготвувајќи се за долготраен и исцрпувачки конфликт на Блискиот Исток, објавува Ројтерс.Создавањето на таканаречени тампон-зони во Газа, Сирија и Либан се оценува како стратешки пресврт по нападите од 7 октомври 2023 година, со кој Израел влегува во состојба на постојана борбена подготвеност, според шест израелски воени и одбранбени претставници.Истовремено, ваквиот пристап претставува и признание дека целосното елиминирање на противниците не е реална опција, и покрај повеќегодишните конфликти.„Израелските лидери заклучија дека се наоѓаат во постојана војна против противници кои треба да се одвраќаат, па дури и да се разбиваат“, изјави Натан Браун од фондацијата „Карнеги“.И покрај договореното затишје меѓу САД и Иран, Израел јасно стави до знаење дека нема да ги запре операциите против либанскиот Хезболах, кој има поддршка од Техеран. По ракетните напади од 2 март, израелската армија започна копнена офанзива во јужен Либан со цел создавање тампон-зона до реката Литани, што опфаќа околу осум проценти од територијата на земјата.Во рамки на операциите, стотици илјади жители беа повикани да се евакуираат, додека израелските сили започнаа уништување на објекти за кои се сомневаат дека биле користени за воени цели.„Целта е да се ‘исчисти’ појасот од пет до десет километри од границата, со што пограничните градови ќе бидат надвор од дострел на ракетните системи на Хезболах“, изјави висок израелски воен претставник кој побарал анонимност.Тој додава дека во дел од селата биле пронајдени докази дека речиси 90 проценти од куќите содржеле оружје или опрема поврзана со Хезболах.„Тоа значи дека тие куќи се сметаат за непријателски воени позиции кои треба да бидат уништени“, изјави истиот извор.Новата безбедносна доктрина подразбира превентивно делување надвор од сопствената територија.„Пограничните заедници не можат да се бранат од самата граница. Израел повеќе не чека напад – тој ја препознава заканата и ја напаѓа превентивно“, изјави Асаф Орион, поранешен бригаден генерал и стратег.Плановите предвидуваат Израел да задржи или контролира делови од Либан, Сирија, Западниот Брег и Појасот Газа, каде веќе има значително присуство.„Во Газа – повеќе од половина од територијата. Во Сирија – од врвот на планината Хермон до реката Јармук. Во Либан – широка тампон-зона што спречува закани од инвазија“, изјави израелски воен претставник.Сепак, ваквите планови сè уште не се формално одобрени од кабинетот на премиерот Бенјамин Нетанјаху, а официјален став од неговиот кабинет не е веднаш доставен.Во меѓувреме, реториката на дел од владините функционери дополнително ја подгрева загриженоста за можно територијално проширување.„Селските куќи долж границата, кои во секој поглед служат како претстражи на Хезболах, ќе бидат уништени по примерот на Рафа и Кан Јунис“, изјави министерот за одбрана Израел Кац.Експертите за меѓународно право предупредуваат дека ваквите постапки можат да бидат спорни.„Масовното уништување на куќи кое не се темели на индивидуална проценка би било незаконско“, изјави Еран Шамир-Борер од Израелскиот институт за демократија.И покрај стратегијата на проширување, дел од израелските аналитичари предупредуваат дека ваквиот пристап носи сериозни ризици на долг рок.„На крајот би било подобро да се вратиме на меѓународната граница и да одржуваме активна одбрана без постојани позиции“, изјави Офер Шелах, директор на истражувачка програма во Институтот за национална безбедност во Тел Авив.Анкетите покажуваат и растечка скепса кај израелската јавност, при што само 26 проценти од граѓаните веруваат дека примирјето во Газа може да донесе долгорочен мир, додека мнозинството очекува ново разгорување на конфликтот.

Свет | пред 2 седмици

Вредноста на Биткоинот порасна по веста за примирје меѓу САД и Иран

По веста за примирјето меѓу САД и Иран и најавените мировни преговори, финансиските пазари веднаш реагираа, а криптовалутите забележаа силен раст, предводени од биткоинот кој за кратко ја надмина границата од 72.000 долари.Водечката криптовалута порасна за над 4 проценти, при што на 8 април достигна раст од 4,3 проценти и се искачи над 71.000 долари, тргувајќи се околу 71.600 долари. Позитивниот тренд се прелеа и на останатите пазари, во услови кога падот на цената на суровата нафта за повеќе од 14 проценти ги намали стравувањата од прекини во снабдувањето и го засили интересот за поризични инвестиции, вклучително акции, благородни метали и криптовалути.Етереумот исто така забележа значителен раст од 6,3 проценти и достигна вредност од 2.200 долари, што е највисоко ниво од средината на март, што дополнително го потврдува враќањето на апетитот за ризик кај инвеститорите.Од технички аспект, биткоинот се проби над средината на својот ценовен опсег, при што нивото од 80.000 долари се издвојува како клучен отпор. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека евентуален неуспех на мировните преговори може да предизвика нагли осцилации на пазарот, особено во услови на ниска задолженост и зголемена чувствителност на инвеститорите.И покрај тековниот раст, очекувањата за движењето на биткоинот во текот на годината се намалени. Геополитичките тензии, нестабилноста на цените на енергенсите и неизвесноста околу каматните стапки продолжуваат да создаваат неповолна средина за криптовалутите.Аналитичарите предупредуваат дека можноста за зголемување на каматните стапки од страна на Федералните резерви на САД, како и одложувањето на регулативата за криптопазарот, може дополнително да извршат притисок врз вредноста на дигиталните средства.Банката „Сити“ ја намали својата 12-месечна прогноза за биткоинот на 112.000 долари, додека во сценарио на рецесија не се исклучува пад и до 58.000 долари.Аналитичарите од „Стандард Чартеред“ ја ревидираа својата прогноза на 100.000 долари до крајот на годината, пониско од претходните очекувања, оценувајќи дека биткоинот најверојатно ќе се движи во ограничен ценовен опсег, со околу 70.000 долари како клучна референтна точка за пазарот.

Свет | пред 2 седмици

Израел создава тампон-зони додека трае примирјето меѓу САД и Иран

Додека САД и Иран се обидуваат да го зацврстат примирјето, реалноста на теренот оди во спротивна насока – Израел постепено го проширува своето присуство и зазема нови позиции во соседните области, подготвувајќи се за долготраен и исцрпувачки конфликт на Блискиот Исток.Создавањето на таканаречени тампон-зони во Газа, Сирија, а сега и во Либан, се наметнува како клучен елемент на новата израелска стратегија, која се оформува по нападите од 7 октомври 2023 година. Наместо краткорочни воени операции со јасен крај, фокусот се префрла кон контрола на простор и создавање безбедносни појаси што треба да ја ограничат заканата од вооружени групи.Според шест израелски воени и одбранбени претставници, ваквиот пристап директно ја одразува новата реалност во која се наоѓа државата – состојба на постојана борбена подготвеност, без јасна временска рамка за завршување на конфликтите.Оваа стратегија, истовремено, претставува и признание дека досегашните цели за целосно неутрализирање на противниците се покажале како нереални. По повеќе од две и пол години судири, проценките на официјалните претставници се дека иранското верско раководство, либанскиот Хезболах, Хамас во Газа и другите вооружени групи во регионот не можат целосно да бидат елиминирани.Во такви околности, Израел се префрла кон стратегија на долгорочно управување со ризикот, наместо обид за негово целосно отстранување – пристап што сугерира дека конфликтот влегува во нова, подолга и потенцијално поопасна фаза.

Свет | пред 2 седмици

Иран до САД: Не може примирје, а паралелно „масакр“ во Либан

Иран упати остра порака до САД, обвинувајќи дека израелските напади врз Либан претставуваат сериозно прекршување на примирјето со Техеран.Заменик-министерот за надворешни работи Саид Хатибзаде во интервју за Би-Би-Си изјави дека Иран испратил директна порака до Белата куќа, предупредувајќи дека не може истовремено да се бара примирје и да се дозволи продолжување на воените операции.„Не можете да барате примирје, да ги прифатите неговите услови и опфат, вклучително и Либан, а потоа вашиот сојузник да започне масакр“, изјави Хатибзаде.Според него, нападите на Израел врз цели во Либан претставуваат „тешко прекршување“ на договорот, па дури и „своевиден геноцид“.Од израелска страна, пак, се тврди дека цел на операциите е Хезболах, кој истовремено изведува ракетни напади врз израелска територија.Оваа размена на обвинувања дополнително го става под знак прашалник веќе кревкото примирје, кое уште од првиот ден се соочува со различни толкувања и меѓусебна недоверба меѓу клучните актери.Аналитичарите предупредуваат дека доколку не се расчисти опфатот на договорот – особено прашањето дали Либан е дел од него – постои сериозен ризик од нова ескалација на конфликтот.

Свет | пред 2 седмици

Иранска револуционерна гарда со упатства: Како бродовите да избегнат мини во Ормутскиот теснец

Иран издаде конкретни упатства за пловидба низ Ормутски теснец поради зголемениот ризик од морски мини, предупредувајќи дека бродовите треба да користат алтернативни рути за да избегнат потенцијална опасност.Во соопштение на Иранска револуционерна гарда, пренесено од државните медиуми, се наведува дека новите насоки се воведуваат со цел „почитување на принципите на поморска безбедност“ и заштита на пловилата од контакт со мини.Според препораките, бродовите што влегуваат од Оманско Море треба да се движат северно од островот Ларак, а потоа да продолжат кон Персиски Залив.За пловилата што излегуваат од Персискиот Залив, се препорачува обратна рута – движење јужно од островот Ларак, со насока кон Оманското Море.Овие мерки доаѓаат во момент кога регионот останува високо нестабилен, а Ормутскиот теснец – низ кој поминува значителен дел од светската нафта – повторно е под засилена контрола и безбедносен ризик.Експертите предупредуваат дека и минимални нарушувања во пловидбата низ овој стратешки коридор можат да имаат сериозни последици врз глобалните енергетски пазари и транспортот.

Свет | пред 2 седмици

Првиот ден од примирјето хаотичен: Напади, нејасни договори и недоверба

Првиот ден од примирјето меѓу САД и Иран покажа дека конфликтот практично не е запрен, туку само привремено ставен под политичка пауза, оценува Си-Ен-Ен.Наместо јасна деескалација, ситуацијата беше обележана со конфузија и спротивставени информации. Вашингтон, Техеран и Израел не успеаја да се усогласат околу основните услови на примирјето, додека Иран тврдеше дека договорот е прекршен поради израелски напади во Либан.Истовремено, остана нејасно дали Ормутски теснец е навистина отворен. Додека американската страна тврдеше дека пловидбата се нормализира, од Иран пристигнуваа сигнали за контрола и ограничувања, што дополнително ја зголеми неизвесноста на глобалните пазари.Паралелно со дипломатските пораки, теренот покажуваше поинаква слика. Заливските држави пријавија нови напади со дронови и ракети, а израелските операции против Хезболах продолжија со висок интензитет. Само во еден ден биле изведени десетици напади, со значителен број жртви.Овие случувања ја откриваат суштинската слабост на договорот – отсуство на јасна рамка и меѓусебна доверба. Двете страни влегуваат во најавените преговори во Исламабад со максималистички барања, што значително ги намалува шансите за брз напредок.Администрацијата на Доналд Трамп тврди дека воената кампања сериозно ги ослабела иранските капацитети, но од друга страна, Техеран демонстрира отпор и задржување на клучните ресурси, вклучително и збогатениот ураниум.Во ваква ситуација, и двете страни се обидуваат да прогласат „победа“ пред домашната јавност, создавајќи политички простор за продолжување на разговорите. Сепак, реалноста на теренот укажува дека конфликтот е далеку од завршен.Дополнителен ризик претставува фактот што дел од клучните прашања – како улогата на Израел и конфликтот во Либан – не се јасно опфатени во договорот. Ова му овозможува на секој актер различно да го толкува примирјето, што го прави исклучително нестабилно.Аналитичарите предупредуваат дека претстојните преговори ќе бидат долги и неизвесни. Иран, со контролата врз Ормутскиот теснец, располага со силен адут кој може да го користи како економски и политички притисок, додека САД се соочуваат со ограничен маневарски простор.Заклучокот е јасен: примирјето не е крај на конфликтот, туку почеток на сложен дипломатски процес, во кој секој погрешен чекор може повторно да ја разгоре кризата.

Свет | пред 2 седмици

Белата куќа: Ормускиот теснец е отворен, постигнавме огромен успех

Белата куќа соопшти дека САД постигнале „значаен успех“ во конфликтот со Иран и отвориле простор за нови преговори за долгорочен мир, откако е постигнато и привремено примирје меѓу двете земји.Портпаролката Каролин Ливит изјави дека воената операција „Epic Fury“, спроведена од администрацијата на Доналд Трамп, довела до уништување на клучни ирански воени капацитети, вклучувајќи делови од морнарицата, како и системи за производство на ракети и дронови. Според неа, сериозно се нарушени и нуклеарните амбиции на Техеран.„Заканата од Иран во голема мера е уништена“, изјави Ливит, додавајќи дека земјата повеќе не е во можност да развива нуклеарно оружје.Таа посочи дека Иран прифатил примирје по интензивните американски напади и силниот притисок, вклучително и ултиматумот на Трамп. Дополнително, Техеран се согласил да го отвори Ормускиот теснец, нагласувајќи дека тврдењата за негово затворање биле неточни.Ливит ги отфрли наводите дека Вашингтон ги прифатил претходните ирански предлози, оценувајќи ги како „неозбилни и неприфатливи“, но истакна дека подоцнежниот, „поразумен предлог“ претставува основа за идните разговори.Американската делегација ќе ја предводи потпретседателот Џеј Ди Венс, заедно со советникот Стив Виткоф и Џаред Кушнер, а преговорите се очекува да започнат во Исламабад.Таа потврди дека Либан не е дел од актуелниот договор за примирје, додека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху ги поддржува напорите за негово одржување.И покрај оптимизмот на американската администрација, конечниот исход од разговорите со Иран останува неизвесен, а преговорите ќе се водат зад затворени врати.

Свет | пред 2 седмици

Трамп: „Објавените договори се дело на измамници“

Претседателот на САД, Доналд Трамп, ги негираше точките за примирје кои беа објавени во медиумите, преку објава на социјалната мрежа Truth Social.„Бројни договори, листи и писма ги испраќаат луѓе кои немаат апсолутно никаква врска со преговорите меѓу САД и Иран. Во многу случаи, тоа се целосни измамници, шарлатани и уште полошо. Брзо ќе бидат разоткриени по завршувањето на нашата федерална истрага. Постои само една група значајни ‘ТОЧКИ’ кои се прифатливи за Соединетите Американски Држави, и за нив ќе разговараме зад затворени врати во текот на овие преговори. Тоа се ТОЧКИТЕ што се основа врз која се договоривме за ПРИМИРЈЕ. Тоа е нешто разумно и лесно може да се изостави. Многу наликува на лажните вести на Си-Ен-Ен од синоќа, кои објавија ‘извор’ што немал моќ или овластување да напише писмо во кое се тврди дека има голем авторитет“, напиша Трамп.Да потсетиме, иранскиот предлог од 10 точки вклучува прекин на војната на сите фронтови, вклучително и во Либан.Останатите точки, како што се наведува, се однесуваат на продолжување на иранската контрола врз Ормускиот теснец, прифаќање на збогатувањето на ураниум, укинување на сите примарни санкции, укинување на сите секундарни санкции, укинување на сите резолуции на Советот за безбедност на ОН, укинување на сите резолуции на Одборот на гувернери, исплата на отштета на Иран и повлекување на американските борбени сили од регионот, пренесува Нур њуз.

Свет | пред 2 седмици

Иран прогласи историска победа: „Целосно се уништени“

Врховниот национален совет за безбедност на Иран денеска прогласи „историска победа“ над САД и Израел по 40 дена војна.Тие соопштија дека Вашингтон бил принуден да го прифати иранскиот предлог од 10 точки, кој вклучува прекин на војната на сите фронтови, вклучително и во Либан.Останатите точки, како што се наведува, се однесуваат на продолжување на иранската контрола врз Ормускиот теснец, прифаќање на збогатувањето на ураниум, укинување на сите примарни санкции, укинување на сите секундарни санкции, укинување на сите резолуции на Советот за безбедност на ОН, укинување на сите резолуции на Одборот на гувернери, исплата на отштета на Иран и повлекување на американските борбени сили од регионот, пренесува Нур њуз.Врховниот безбедносен орган на Иран ги опиша изминатите 40 дена како една од „најтешките комбинирани битки во историјата“, во која Иран и неговите сојузници во Либан, Ирак, Јемен и „окупираната Палестина“ им нанеле удари кои „светот никогаш нема да ги заборави“.„Иран и отпорот речиси целосно ја уништија американската воена машина во регионот. Нанесоа разорни удари врз огромната инфраструктура и капацитети што непријателот со години ги градел и распоредувал низ регионот за оваа војна против Иран“, се наведува во соопштението.Исто така се додава дека САД уште по 10 дена од почетокот на војната сфатиле дека не можат да победат.

Свет | пред 2 седмици

Трамп: „Либан не е дел од договорот за примирје“ – „и тоа ќе биде решено“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Либан не е опфатен со двонеделното примирје договорено со Иран, нагласувајќи дека причината е улогата на Хезболах и дека прашањето „ќе биде решено“.Во интервју, Трамп посочи дека Либан не бил вклучен во договорот „поради Хезболах“, оценувајќи дека станува збор за „посебна пресметка“. Со тоа, тој направи јасна разлика меѓу рамката на примирјето меѓу Вашингтон и Техеран и тековните тензии што се прелеваат врз либанската територија.Изјавата доаѓа во ден кога се зголемија сигналите за кревкост на постигнатото примирје. Претходно, ирански медиуми објавија дека Техеран разгледува можни удари врз Израел и потенцијално преиспитување на примирјето, откако Израел извршил напади врз цели во Либан.Паралелно со тоа, во јавноста се појавија и спротивставени тврдења за тоа кои земји се опфатени со договорот. Пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф изјавил дека Пакистан е вклучен во примирјето, но кабинетот на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху инсистирал дека тоа не е случај.Развојот на настаните дополнително ја нагласува сложеноста на регионалната безбедносна слика, каде што договорите за деескалација меѓу држави често се судираат со влијанието на недржавни актери и со динамиката на фронтовите што се отвораат надвор од формално договорените рамки.

Свет | пред 2 седмици

Пазарите здивнаа: Примирјето меѓу САД и Иран ја турна нафтата надолу

Цените на нафтата значително паднаа на светските пазари и се движат околу 95 долари за барел, како директна реакција на најавеното примирје меѓу САД и Иран, како и сигналите за делумна нормализација на транспортот низ Ормутски теснец.На лондонскиот пазар, цената на Брент нафтата падна за 14,71 долари и изнесува околу 94,56 долари за барел, додека на американскиот пазар е забележан уште поголем пад – од 17,32 долари, со цена од 95,63 долари.Пазарите првично беа во неизвесност поради најавите за можна воена ескалација, но пресврт донесе одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за двонеделно примирје, при што иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи најави дека пловидбата ќе се одвива во координација со иранската војска.Според проценките, во Персискиот Залив во моментов се задржани меѓу 10 и 13 милиони барели нафта дневно, кои постепено треба да почнат да се движат низ теснецот. Пред конфликтот, преку Ормутскиот теснец минувале околу 20 милиони барели дневно, што го прави еден од најкритичните енергетски коридори во светот.Падот на цените се пренесе и на европскиот пазар на дизел, каде цената на тон падна за повеќе од 300 долари во однос на претходниот ден.Сепак, и покрај моменталното олеснување, аналитичарите предупредуваат дека двонеделното примирје е премногу кратко за целосно враќање на довербата на пазарите, а неизвесноста околу правилата за транзит низ теснецот останува клучен ризик за понатамошните движења на цените.

Свет | пред 2 седмици

Иран воведува контрола: За минување низ Ормутскиот теснец потребно е одобрение

Иран ќе ја задржи контролата врз поморскиот сообраќај низ Ормутски теснец, објавија државните медиуми, и покрај знаците дека по примирјето сообраќајот постепено се обновува.Според иранската државна телевизија, повикувајќи се на изјава на министерот за надворешни работи Абас Арагчи, пловидбата ќе биде дозволена само во координација со иранските вооружени сили и под одредени технички услови.Бродовите ќе смеат да минуваат низ теснецот и да влегуваат во иранските територијални води само по добивање официјално одобрение.Дополнително, според сведоштва цитирани во медиуми, на дел од бродовите им било пренесено дека за транзит ќе биде потребна дозвола од морнарицата на Иранската револуционерна гарда, а во спротивно им се заканува уништување.Овие најави доаѓаат и покрај претходната изјава на американскиот претседател Доналд Трамп дека услов за примирјето е „целосно, веднаш и безбедно отворање“ на теснецот.Податоците за поморски сообраќај покажуваат дека движењето на бродови низ Ормутскиот теснец постепено се зголемува, но под нови и значително построги услови.

Свет | пред 2 седмици

Иран ќе оствари приход од 364 милиони долари за време на примирjето

Бродовите блокирани во Ормускиот теснец ќе му овозможат на Иран приход од повеќе од 360 милиони долари преку премин низ овој клучен пловен пат, објави агенцијата Tasnim.Високата аналитичарка на компанијата „Kepler“, Аменех Бакр, наведува дека „172 милиони барели сурова нафта и нафтени деривати се наоѓаат на 182 бродови во Персискиот Залив и чекаат дозвола за премин низ Ормускиот теснец“.Вклучувајќи такса од два милиони долари по брод, Иран ќе заработи вкупно 364 милиони долари во текот на овој период.Транзитот низ Ормускиот теснец ќе се одвива во координација со иранските оружани сили, истакна иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи.Во соопштението, Аракчи прецизира:„За време на две недели, безбеден премин низ Ормускиот теснец ќе биде возможен преку координација со иранските вооружени сили и земајќи ги предвид техничките ограничувања“.Ова е една од клучните точки на двонеделното примирје меѓу Иран и САД, бидејќи обезбедува бродовите да можат да минуваат низ теснецот без ризик од судир, додека Иран истовремено остварува значителен приход од транзитот.

Свет | пред 2 седмици

(Видео) Хегсет прогласи победа: „Иран молел за примирје“

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет денеска изјави дека операцијата „Епски бес“ била историска и надмоќна победа на бојното поле, како и дека Иран „молел“ за примирје и дека сите тоа го знаат.Хегсет ја оцени операцијата како голем ден за светскиот мир, пренесува CBS News.Во обраќањето до новинарите, Хегсет рече дека операцијата ја направила иранската воена „борба неефикасна во годините што следуваат“.Американскиот министер за одбрана истакна дека за сега задачата на Пентагон е завршена, но дека тој останува „подготвен во позадина“:„Сега имаме шанса за вистински мир и вистински договор. Министерството за војна, за сега, го заврши својот дел. Стоиме подготвени во позадина за да осигураме дека Иран ќе ги исполни сите разумни услови. Како што сите знаат, никој не постигнува подобар договор од претседателот Трамп. Ние остануваме тука, не одиме никаде“, рече Хегсет.На прашањето дали идниот американски договор со Иран ќе вклучува предавање на целокупниот обогатен ураниум, Хегсет одговори дека тој материјал моментално е „закопан“ и дека САД го „следат“.„Точно знаеме што имаат, и тие тоа го знаат, и или ќе ни го дадат, што претседателот одреди – ќе ни го дадат доброволно, ние ќе го добиеме, ќе го земеме, или ќе сториме нешто друго“, додаде тој.Хегсет призна дека Иран сè уште може да испукува ракети, како што изгледа направи денеска кон различни држави во Персискиот Залив, но предупреди дека тоа би било „многу, многу неразумно“.„Сè што им е останато закопано во бункерите е сè што ќе имаат. Сè уште можат да пукаат, тоа го знаеме. Нивното командување и контрола се толку децимирани што не можат вистински да координираат, па сè уште можат да пукаат тука и таму, но тоа би било многу, многу неразумно. Но, повеќе не можат да градат проектили, ракети, лансери или беспилотни летала“, истакна Хегсет.Тој е првиот висок американски официјален претставник кој директно се обрати до новинарите откако беше прогласено примирјето со Иран.

Свет | пред 2 седмици

Американска новинарка: „Трамп би можел да фрли нуклеарна бомба, а јас и понатаму би гласала за републиканците“

Американската новинарка Мегин Кели изјави дека и понатаму би ги поддржувала републиканците и би гласала за нив дури и во случај претседателот Доналд Трамп да реши да употреби нуклеарно оружје.Кели го кажа ова во понеделник, 6 април, за време на својот подкаст, наведува „Експрес“.„Искрено, Трамп би можел да фрли нуклеарна бомба, а јас и понатаму би гласала за републиканците наместо за демократите. Она што демократите сакаат да го направат е да фрлат нуклеарна бомба врз нашата земја“, рече Кели.Нејзината изјава доаѓа во контекст на американските воени акции против Иран.Кели претходно ја критикуваше операцијата, сметајќи ја за предавство на предизборните ветувања на Трамп за „антивоена политика“.Сепак, таа нагласи дека ништо што Трамп би направил нема да ја натера да гласа за демократите.„Она што тие го прават – отворени граници, она што го прават со децата и сè останато – за мене е нуклеарен напад врз нашата земја. Тоа никогаш не би можела да го поддржам“, додаде таа.Кели истовремено ја пофали Трамповата политика „мир преку сила“, вклучително и прецизните удари врз иранските нуклеарни објекти за да се спречи Иран да развие нуклеарно оружје.Сепак, предупреди дека подолга американска воена ангажираност во Иран би можела да доведе до долгорочна доминација на демократите на изборите.Оваа изјава брзо предизвика бурни реакции на социјалните мрежи.Многумина ја осудија како екстремна и опасна, додека други ја бранеа затоа што ја изразува длабоката фрустрација и антипатија кон политиката на демократите.Кели, која е поранешна водителка на Fox News и NBC, денес го води својот популарен подкаст на SiriusXM и е позната по остри, често контроверзни коментари.

Свет | пред 2 седмици

Британски магазин: Крај на американската империја

Еден од најреномираните британски политички магазини, The New Statesman, објави анализа под наслов „Крај на американската империја“, автор Џон Греј, во која остро се критикува политиката на американскиот претседател Доналд Трамп кон Иран.Греј наведува дека Трамповата, како што самиот ја нарекол, „мала екскурзија“ во Иран прераснала во сериозно стратешко промашување и „марш кон катастрофа“.Според неговите зборови, американската воена операција, која првично имаше за цел да спречи Иран да развие нуклеарни капацитети, за кои Трамп претходно тврдеше дека се „уништени“, сега се сведе на обид за деблокада на Ормускиот теснец и враќање на ситуацијата на состојбата пред почетокот на конфликтот.Авторот предупредува дека таков повраток повеќе не е можен.„Трамп не може да прогласи победа и да се повлече, а при тоа да му го препушти клучниот морски премин на Иран“, истакнува Греј.Додава дека токму Иран, благодарение на способноста да ја наруши глобалната економија, веќе започнал процес кој го нарекува „конечен распад на американската империјална моќ“.Во текстот се нагласува дека војната на Блискиот исток ги поткопала финансиските темели на американската хегемонија. Без разлика на исходот на конфликтот, смета Греј, Иран повторно ќе се појави како голема сила, со пресудна улога во глобалната нафтена економија, особено како контролор на преминот преку Ормускиот теснец.Посебно предупредува на можноста за дополнителна ескалација. Ако Трамп реши да „го заврши делото“ со покренување копнена операција, Соединетите Американски Држави би можеле да се најдат во конфликт поголем од војните во Виетнам, Авганистан и Ирак заедно.Греј исто така тврди дека трансатлантскиот сојуз сериозно е разнишан. Иако НАТО формално постои, смета дека е оперативно нефункционален, додека САД сè повеќе се оддалечуваат од Европа и се враќаат на геополитички курс од периодот пред Првата светска војна.Во анализата се отвора и прашањето на глобалните последици, особено во контекст на Русија и Кина. Авторот предупредува дека ваквата ситуација би можела да им даде можност на лидери како Владимир Путин и Си Џинпинг да ги зајакнат своите позиции, било преку засилени хибридни операции во Европа или преку потенцијално решавање на прашањето за Тајван без директен воен конфликт.На крај, Греј оди и чекор понатаму, тврдејќи дека Трамповата политика не може да се објасни само низ геополитика, туку и низ психолошки модели на однесување. Повикувајќи се на теориите на Сигмунд Фројд, го опишува Трамповото делување како „присила на повторување“, несвесен обид за повторно обликување на минатото и потврдување на сопствената моќ.„Во подлабок смисол отколку што обично се признава, Доналд Трамп не знае што прави“, заклучува Греј, оценувајќи дека оваа американска интервенција е „точка без враќање“ во повлекувањето на САД како глобална сила.

Свет | пред 2 седмици

Иран возврати со ракетни и дронски напади врз Кувајт и Обединетите Арапски Емирати по ударот врз рафинеријата Лаван

Иран изврши ракетни и дронски напади врз Кувајт и Обединетите Арапски Емирати неколку часа по утринскиот воздушен напад врз нафтената рафинерија на островот Лаван, јавува иранската државна телевизија.Ракетните и дронските напади на Емиратите и Кувајт се случија неколку часа по целените удари врз нафтените објекти на островот Лаван во Иран.Државната телевизија ја цитира и Националната иранска компанија за преработка и дистрибуција на нафта, која соопшти дека објектите на рафинеријата на Лаван биле изложени на „кукавички напад“ околу 10 часот по локално време.Според известувањата на иранските медиуми, во рафинеријата на југот на Иран се слушнале експлозии, неколку часа по најавата за двонеделно примирје меѓу Техеран и Вашингтон. Засега нема информации за евентуална штета или повредени лица.

Свет | пред 2 седмици

Трамп најави царини од 50% за државите кои го снабдуваат Иран со оружје

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, упати остар предупредувачки сигнал до државите кои го снабдуваат Иран со воено оружје, најавувајќи моментални економски санкции.„Државата која испорачува воено оружје на Иран веднаш ќе биде оптоварена со царини од 50 отсто на сета стока што се продава во САД. Нема да има исклучоци ниту изземувања“, порача Трамп.Оваа изјава доаѓа во моментот на смирување на тензиите на Блискиот Исток.Потсетуваме, Трамп претходно објави дека Соединетите Американски Држави и Иран постигнаа договор за двонеделно примирје, со посредство на Пакистан, под услов Иран целосно да го отвори Ормускиот теснец.Според неговите зборови, Иран доставил предлог од десет точки кој претставува основа за понатамошни преговори, при што клучните прашања веќе се усогласени. Тој додаде дека примирјето треба да послужи за финализирање на поширок договор.Договорот е постигнат во последните моменти пред истекот на рокот поставен од Вашингтон, со што привремено е запрен конфликтот меѓу Иран, САД и Израел, започнат кон крајот на февруари.

Свет | пред 2 седмици

(Видео) Погодена рафинерија за нафта во ирански Лаван, при воздушен напад

Иран објави дека рафинеријата на островот Лаван е погодена во воздушен напад утрово.„Околу 10 часот, објектите на рафинеријата за нафта Лаван, која се наоѓа на островот Лаван, беа изложени на кукавички напад од страна на непријателот“, се наведува во соопштението на Националната иранска компанија за рафинирање и дистрибуција на нафта, пренесено од агенцијата Мехр.Во нападот нема жртви ниту повредени, се додава во соопштението.

Свет | пред 2 седмици

Папата Лав: Примирјето меѓу САД и Иран носи надеж за мир

Папата Лав XIV го поздрави двонеделното примирје постигнато меѓу САД и Иран, оценувајќи го како „знак на силна надеж“.Првиот поглавар на Католичката црква од САД во изминатите недели се истакна како остар критичар на војната во Иран, нагласувајќи дека заканите на американскиот претседател Доналд Трамп кон Иран се „неприфатливи“.За време на општата аудиенција на Плоштадот Свети Петар, Лав XIV рече дека примирјето ја отвора вратата за мирно решение и дека конфликтот може да се заврши само со враќање на преговарачката маса.

Свет | пред 2 седмици

Иранскиот претседател: Договорот е постигнат по услови што ги бараше Техеран

Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан за првпат се огласи по постигнувањето на договорот за прекин на огнот меѓу Иран и САД, оценувајќи дека примирјето претставува резултат на жртвата и единството на народот.Во објава на социјалната мрежа Икс, Пезешкијан истакна дека договорот е постигнат со прифаќање на „општите принципи што Иран ги барал“.„Прекинот на огнот, со прифаќање на принципите што ги бараше Иран, е плод на крвта на нашиот голем маченик Хамнеи и ангажманот на целиот народ“, напиша тој, алудирајќи на починатиот врховен лидер Али Хамнеи.Тој додаде дека иранскиот народ ќе остане обединет за време на двонеделното примирје со САД.Претходно, американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека од Техеран добил план од десет точки како дел од договорот за запирање на нападите, што отвори простор за продолжување на преговорите меѓу двете страни.

Свет | пред 2 седмици

Медведев: Самото прифаќање разговори е победа за Иран

Подготвеноста на американскиот претседател Доналд Трамп да разговара за предлогот од десет точки за ставање крај на војната со Техеран претставува „победа“ за Иран, оцени поранешниот руски претседател Дмитриј Медведев.Во објава на Телеграм, Медведев, кој сега е заменик-претседател на Советот за безбедност на Русија, посочи дека и покрај претходните остри закани од Вашингтон, на крајот „превладал здравиот разум“.„Самото тоа што Трамп прифати да разговара за планот од десет точки е победа за Иран“, напиша Медведев, додавајќи дека останува неизвесно дали САД навистина ќе го прифатат предложениот договор.Тој изрази сомнеж дека договорот ќе биде целосно реализиран, предупредувајќи дека постои ризик од нови судири. Според него, актуелното примирје е „кршливо“ и се одржува повеќе поради политичка нужност отколку поради реално решавање на конфликтот.Медведев оцени дека Трамп не може долго да води војна без поддршка од Конгресот, што дополнително ја ограничува позицијата на САД.Воедно, тој предупреди дека Израел може да повлече сопствени потези, бидејќи примирјето, според него, не ги решава клучните безбедносни прашања на таа земја, што ја прави ситуацијата „крајно неизвесна“.Претходно, Трамп објави двонеделно запирање на нападите врз Иран, условено со повторно отворање на Ормутски теснец – клучна рута за глобалната нафтена трговија, што беше затворена поради ескалацијата на конфликтот.

Свет | пред 2 седмици

Нафтата поевтини, но останува поскапа од пред војната

Цените на нафтата бележат значителен пад, но и понатаму остануваат повисоки во однос на периодот пред почетокот на конфликтот на Блискиот Исток.Цената на Брент нафтата падна за речиси 15 проценти и се движи околу 94 долари за барел, што е сериозно намалување во споредба со нивото близу 120 долари, регистрирано во екот на ескалацијата, кога ракетни напади го потресуваа регионот на Персискиот Залив.Пазарите реагираа и на изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп, кој испраќаше променливи сигнали – од најави за можен излез од кризата, до закани за силни напади врз Иран, што дополнително ја зголеми неизвесноста.Дополнителен притисок врз цените создаде и затворањето на Ормутски теснец, една од најважните светски рути за транспорт на нафта, што сериозно ја наруши глобалната понуда.Иако падот на цените се смета за позитивен сигнал за пазарите, нафтата и натаму е околу 30 проценти поскапа во споредба со периодот пред почетокот на војната на 28 февруари, што укажува дека последиците од кризата сè уште се чувствуваат.

Свет | пред 2 седмици

Пезешкијан: Прекинот на огнот е плод на крвта на Хамнеи

Претседателот на Иран, Масуд Пезешкијан, изјави дека прекинот на огнот е резултат на „крвта на великомаченичкиот лидер“ Али Хамнеи.„Прекинот на огнот, со прифаќање на општите принципи што Иран ги бараше, е плод на крвта на нашиот великомаченички водач Хамнеи и постигнување на присуството на сите луѓе на теренот. Од денес па натаму, ќе останеме заедно – било во дипломатијата, одбраната, на улица или во службата“, напиша Пезешкијан на социјалната мрежа Икс.Врховниот лидер на Иран, ајатолах Али Хамнеи, беше убиен на првиот ден од нападите на американските и израелските сили врз Иран на 28 февруари, по што на функцијата го наследил неговиот син, Мојтаба.Премиерот на Пакистан, Шехбаз Шариф, соопшти дека Иран, САД и нивните сојузници постигнале договор за итен прекин на огнот кој стапува во сила веднаш и ги опфаќа сите зони на конфликт.Претседателот на САД, Доналд Трамп, претходно изјави дека по разговори со пакистанското раководство е договорен двонеделен прекин на огнот меѓу САД и Иран.Набрзо откако беше објавен договорот, иранските власти го потврдија, наведувајќи дека тој вклучува „континуирана иранска контрола над Ормускиот теснец“.

Свет | пред 2 седмици

(Фото) Иранските амбасади се потсмеваат на Трамп по објавата на двонеделното примирје

Најмалку две ирански амбасади јавно се потсмеваат на американскиот претседател Доналд Трамп веднаш по неговото објавување на двонеделно примирје со Иран. Помалку од два часа пред истекот на рокот што го даде на Иран за постигнување договор или соочување со закана од уништување, Трамп на социјалната мрежа Truth Social соопшти дека е постигнат двонеделен договор за прекин на огнот, кој треба да доведе до повторно отворање на Ормутскиот теснец.Веднаш по објавата во вторникот навечер, Трамп се соочи со критики и потсмевање на интернет, поради терминот „TACOing“ – акроним за „Trump Always Chickens Out“ (Трамп секогаш се повлекува), со што се aудира на неговите закани кон Иран од кои на крајот се откажал.Критиките ги поддржаа и иранските амбасади во Бугарија и Таџикистан, сугерирајќи дека заканата за војна била изрежирана за да се скрие вниманието од аферата „Епштајн“.„Се обидувам да се сокријам. Ви благодарам, ДОНАЛД Џ. ТРАМП“, објави иранската амбасада во Таџикистан на социјалната мрежа X, споделувајќи меме поврзано со Епштајн.Слична порака испрати и амбасадата во Бугарија, која на социјалната мрежа X објави: „Молете се за Епштајн!“, придружена со меме кое прикажува високи претставници од администрацијата на Трамп – министерот за одбрана Пит Хегсет, државниот секретар Марк Руби, потпретседателот Џеј Ди Венс и самиот Трамп – како се молат околу покојниот сексуален престапник кој седи во фотелјата во Овалниот кабинет.Оваа објава ја зајакна реториката на потсмевање и критики на интернет кон претседателот, поврзувајќи го неговото двонеделно примирје со контроверзната афера „Епштајн“.Примирјето дојде повеќе од еден месец откако САД и Израел на 28 февруари започнаа операција против Иран, што доведе до затворање на Ормутскиот теснец и раст на цените на горивата. Во неделите пред конфликтот, американското Министерство за правда објави милиони документи поврзани со Џефри Епштајн, во кои беа наведени имиња на бројни влијателни личности од целиот свет, вклучувајќи го и Доналд Трамп. Претседателот секогаш го негираше било какво поврзување со случајот Епштајн, против него не е подигната обвинение и никогаш не бил предмет на официјална истрага.Неколку европски лидери поднеле оставки или, во некои случаи, биле уапсени откако нивните имиња се појавиле во документите.Непосредно по американско-израелските напади на Иран, дел од експертите и светските лидери тврдеа дека конфликтот бил покренат за да се скрие вниманието од мрежата на моќни поединци поврзани со Епштајн. Службениците на Трамп изјавиле дека целта на воените операции во Иран била дестабилизација на режимот и спречување развој на нуклеарно оружје.Во остра дебата, професорот Мохамад Маранди од Универзитетот во Техеран се судри со водителот Пирс Морган околу конфликтот.„Мојата земја е под воздушни напади од вашиот криминален, Епштајнов режим. Вашиот проблем со Иран е тоа што ние сме независни и не ја прифаќаме таа Епштајнова елита која прави злосторства врз децата. Не ќе дозволиме вашиот режим да ги убива нашите деца и да помине неказнето“, рече Маранди.Професорот Фоад Изади, исто така од Универзитетот во Техеран, го поврза конфликтот со Епштајн. „Способноста на Иран да издржи притисок е поголема од способноста на другата страна. Иранските војници се борат за Иран и цивилизираниот свет, а Американците за Израел и за Епштајновата елита. Во тоа е разликата“, рече Изади на 17 март.Канадскиот политичар Ваб Кинју, премиер на покраината Манитоба, изјави слично кон крајот на март: „Ниту едно американско дете од работничката или средната класа не треба да загине во Иран. Нека се Епштајновата елита сама бори во својот војна.“

Свет | пред 2 седмици