ИРАН

(Фото) Иранските амбасади се потсмеваат на Трамп по објавата на двонеделното примирје

Најмалку две ирански амбасади јавно се потсмеваат на американскиот претседател Доналд Трамп веднаш по неговото објавување на двонеделно примирје со Иран. Помалку од два часа пред истекот на рокот што го даде на Иран за постигнување договор или соочување со закана од уништување, Трамп на социјалната мрежа Truth Social соопшти дека е постигнат двонеделен договор за прекин на огнот, кој треба да доведе до повторно отворање на Ормутскиот теснец.Веднаш по објавата во вторникот навечер, Трамп се соочи со критики и потсмевање на интернет, поради терминот „TACOing“ – акроним за „Trump Always Chickens Out“ (Трамп секогаш се повлекува), со што се aудира на неговите закани кон Иран од кои на крајот се откажал.Критиките ги поддржаа и иранските амбасади во Бугарија и Таџикистан, сугерирајќи дека заканата за војна била изрежирана за да се скрие вниманието од аферата „Епштајн“.„Се обидувам да се сокријам. Ви благодарам, ДОНАЛД Џ. ТРАМП“, објави иранската амбасада во Таџикистан на социјалната мрежа X, споделувајќи меме поврзано со Епштајн.Слична порака испрати и амбасадата во Бугарија, која на социјалната мрежа X објави: „Молете се за Епштајн!“, придружена со меме кое прикажува високи претставници од администрацијата на Трамп – министерот за одбрана Пит Хегсет, државниот секретар Марк Руби, потпретседателот Џеј Ди Венс и самиот Трамп – како се молат околу покојниот сексуален престапник кој седи во фотелјата во Овалниот кабинет.Оваа објава ја зајакна реториката на потсмевање и критики на интернет кон претседателот, поврзувајќи го неговото двонеделно примирје со контроверзната афера „Епштајн“.Примирјето дојде повеќе од еден месец откако САД и Израел на 28 февруари започнаа операција против Иран, што доведе до затворање на Ормутскиот теснец и раст на цените на горивата. Во неделите пред конфликтот, американското Министерство за правда објави милиони документи поврзани со Џефри Епштајн, во кои беа наведени имиња на бројни влијателни личности од целиот свет, вклучувајќи го и Доналд Трамп. Претседателот секогаш го негираше било какво поврзување со случајот Епштајн, против него не е подигната обвинение и никогаш не бил предмет на официјална истрага.Неколку европски лидери поднеле оставки или, во некои случаи, биле уапсени откако нивните имиња се појавиле во документите.Непосредно по американско-израелските напади на Иран, дел од експертите и светските лидери тврдеа дека конфликтот бил покренат за да се скрие вниманието од мрежата на моќни поединци поврзани со Епштајн. Службениците на Трамп изјавиле дека целта на воените операции во Иран била дестабилизација на режимот и спречување развој на нуклеарно оружје.Во остра дебата, професорот Мохамад Маранди од Универзитетот во Техеран се судри со водителот Пирс Морган околу конфликтот.„Мојата земја е под воздушни напади од вашиот криминален, Епштајнов режим. Вашиот проблем со Иран е тоа што ние сме независни и не ја прифаќаме таа Епштајнова елита која прави злосторства врз децата. Не ќе дозволиме вашиот режим да ги убива нашите деца и да помине неказнето“, рече Маранди.Професорот Фоад Изади, исто така од Универзитетот во Техеран, го поврза конфликтот со Епштајн. „Способноста на Иран да издржи притисок е поголема од способноста на другата страна. Иранските војници се борат за Иран и цивилизираниот свет, а Американците за Израел и за Епштајновата елита. Во тоа е разликата“, рече Изади на 17 март.Канадскиот политичар Ваб Кинју, премиер на покраината Манитоба, изјави слично кон крајот на март: „Ниту едно американско дете од работничката или средната класа не треба да загине во Иран. Нека се Епштајновата елита сама бори во својот војна.“

Свет | пред 2 седмици

САД предупредуваат: Ирански хакери таргетираат критична инфраструктура

Американските власти предупредуваат дека хакери поврзани со Иран таргетираат критична инфраструктура во САД, при што веќе се регистрирани прекини во работењето и финансиски загуби.Според соопштението, во кое учествуваат агенции како ФБИ и НСА, станува збор за активни кибер-напади врз уреди од оперативната технологија поврзани на интернет.Најзагрозени се индустриските контролни системи, особено програмабилните логички контролери (PLC) на компанијата Rockwell Automation, кои се широко користени во критични сектори. Во дел од случаите, нападите веќе довеле до прекин на работните процеси и финансиски штети.Американските служби посочуваат дека мета на нападите се системи поврзани со водоснабдување, канализација, како и енергетскиот сектор, што дополнително ја зголемува сериозноста на заканата.Од властите нагласуваат дека вакви активности не се нови и дека групи поврзани со Иран и во минатото спроведувале слични операции, но сегашниот бран напади се смета за особено засилен во контекст на актуелните геополитички тензии.

Свет | пред 2 седмици

Санчез со остра порака: Нема да им аплаудираме на тие што го запалија светот

Шпанскиот премиер Педро Санчез упати остра реакција по најавата за примирје во конфликтот со Иран, порачувајќи дека тоа не е причина да се заборави одговорноста за војната.„Примирјата се секогаш добра вест, особено ако водат кон праведен и траен мир. Но ова моментално олеснување не смее да нè натера да го заборавиме хаосот, разурнувањето и изгубените животи. Владата на Шпанија нема да им аплаудира на оние што го запалија светот само затоа што се појавиле со кофа вода“, напиша Санчез.Тој нагласи дека во следниот период се неопходни дипломатија, почитување на меѓународното право и стабилен мир.Санчез, кој е меѓу најгласните критичари на воената акција против Иран, претходно ги оцени нападите како „неоправдани“ и „опасни“, повторувајќи дека позицијата на Шпанија е јасна – „не на војната“.Неговата влада презеде и конкретни чекори, откако не им дозволи на американските сили да ги користат базите во Рота и Морон за операции поврзани со Иран.Дополнително, Мадрид го затвори и воздушниот простор за американски авиони вклучени во нападите, потег што предизвика остри реакции од американскиот претседател Доналд Трамп, кој се закани со прекин на трговските односи со Шпанија.

Свет | пред 2 седмици

Ормутскиот теснец се отвора, цените на нафтата нагло се намалија

Прекинот на огнот и најавата од Иран дека клучниот Ормутскиот теснец повторно ќе биде отворен предизвикаа силна реакција на глобалните пазари, со значителен пад на цените на нафтата.Според Скај Њуз, цената на нафтата од типот Брент паднала за повеќе од 13,5 проценти и достигнала околу 94 долари за барел, што претставува нагло олеснување по неделите на раст и неизвесност.И покрај падот, аналитичарите предупредуваат дека проблемите со снабдувањето нема веднаш да исчезнат. Производството во клучните земји од Блискиот Исток е забавено, а целосното нормализирање ќе бара време.Во споредба со периодот пред конфликтот, цените и натаму се високи. Пред почетокот на нападите на 28 февруари, нафтата се движеше околу 72 долари за барел, додека просекот минатата година бил 69 долари. За време на кризата, цената континуирано надминуваше 110 долари.Иако утринскиот пад се оценува како позитивен сигнал за пазарите, експертите потенцираат дека нема простор за преголем оптимизам, бидејќи ризиците од нови нарушувања во снабдувањето остануваат.

Свет | пред 2 седмици

Ирак го поздрави примирјето: Шанса за стабилност и намалување на тензиите

Ирак го поздрави двонеделниот прекин на огнот меѓу САД и Иран, оценувајќи дека станува збор за важен чекор кон намалување на тензиите и зајакнување на регионалната безбедност.Ирачкото Министерство за надворешни работи соопшти дека примирјето може да придонесе за „зајакнување на безбедноста и стабилноста“ во регионот, истакнувајќи дека ваквиот развој на настаните отвора простор за смирување на ситуацијата и дипломатски напредок.Во соопштението се нагласува поддршката за сите регионални и меѓународни напори насочени кон деескалација, како и важноста од целосно почитување на примирјето и избегнување на нови провокации што би можеле повторно да ја разгорат кризата.Багдад повика овој „позитивен чекор“ да се надгради со сериозен и одржлив дијалог, кој би овозможил решавање на суштинските причини за конфликтот и градење меѓусебна доверба.Воедно, Ирак ја потврди својата определба за балансиран дипломатски пристап и поддршка на иницијативите за регионален и глобален мир, со акцент на почитување на суверенитетот, добрососедските односи и немешањето во внатрешните работи.Претходно, американскиот претседател Доналд Трамп објави дека САД ќе ги обустават нападите врз Иран во период од две недели, во рамки на договорот поврзан со отворањето на Ормутскиот теснец и продолжување на преговорите.

Свет | пред 2 седмици

ЕУ го поздрави примирјето: „Чекор назад од работ по недели ескалација“

Европската Унија го поздрави договорот за двонеделен прекин на огнот меѓу САД и Иран, оценувајќи дека станува збор за значаен чекор кон деескалација по неколкунеделните тензии.Шефицата на европската дипломатија Каја Калас изјави дека примирјето претставува „чекор назад од работ по недели ескалација“, нагласувајќи дека тоа отвора простор за намалување на заканите и враќање на дипломатските напори.„Ова е неопходна можност за запирање на нападите, обновување на пловидбата и создавање услови за траен договор“, порача Калас.Таа посочи дека Ормутскиот теснец мора повторно да биде целосно отворен за меѓународниот транспорт, имајќи предвид неговото клучно значење за глобалната трговија со енергенси.Во изјавата, Калас му се заблагодари и на Ishaq Dar за улогата на Пакистан во посредувањето за постигнување на договорот, потенцирајќи дека дипломатските канали мора да останат активни.Договорот за примирје доаѓа откако американскиот претседател Доналд Трамп претходно се закани со нови напади врз Иран доколку не се отвори Ормутскиот теснец, поставувајќи рок по кој следеше промена на позицијата и прифаќање на привремен прекин на воените дејствија.Иран и Израел потврдија дека се согласуваат на двонеделното примирје, додека меѓународната заедница се обидува да го искористи овој период за продолжување на преговорите и намалување на ризикот од нова ескалација.

Свет | пред 2 седмици

Пилот 36 часа бегал низ Иран, како преживеал зад непријателските линии: тајната е во четири столба од обуката во американската армија

Американски воен пилот преживеал дури 36 часа зад непријателски линии во Иран, избегнувајќи заробување и покрај тоа што бил тешко повреден, благодарение на специјализираната SERE обука, пишува The Wall Street Journal.Станува збор за елитна програма за обука на американските воздухопловни сили, чиј назив доаѓа од англиските зборови „survival, evasion, resistance and escape“ – односно преживување, избегнување, отпор и бегство. Оваа обука е клучна за пилоти и специјални единици кои може да се најдат сами на непријателска територија.Според поранешниот генерал на американските воздухопловни сили David A. Deptula, ваквата подготовка има за цел да ги научи пилотите како да преживеат, да избегнат заробување и да ги зголемат шансите за спасување.Пилотот од ловецот F-15, кој бил соборен во Иран, успеал да преживее во планински и непристапен терен, додека локалните сили активно го барале. Неговото евентуално заробување би претставувало сериозен пропаганден и политички адут за Техеран.Обуката SERE се темели на четири клучни столба.Првиот е преживување – каде пилотите учат како да ги санираат сопствените повреди, да најдат засолниште и да обезбедат вода и храна, дури и во екстремни услови. Дел од тренингот вклучува консумирање инсекти, градење импровизирани засолништа и палење оган без алат.Вториот столб е избегнување, односно способноста да не бидат откриени. Пилотите учат да се движат ноќе, да користат терен за прикривање и да воспостават контакт со спасувачките тимови без да ја откријат својата позиција.Третиот сегмент е отпор – однесување во случај на заробување. Овој дел од обуката е строго доверлив, но познато е дека се темели на правила утврдени уште за време на Korean War, кога бил воспоставен кодекс за однесување на заробени војници.Последниот столб е бегство – користење на достапна опрема и тактики за безбедно враќање на своја територија.Воените експерти нагласуваат дека токму ваквата обука прави разлика меѓу живот и смрт, но и меѓу слобода и заробеништво, особено во ситуации кога пилотите се изолирани и изложени на постојана закана.

Свет | пред 2 седмици

Обединети Арапски Емирати: „Победивме во војната“ по нападите од Иран

Советникот на претседателот на Обединети Арапски Емирати, Анвар Гаргаш, изјави дека земјата „победила“ во војната, и покрај тоа што за време на конфликтот била цел на повеќекратни напади од Иран.„Превладавме благодарение на силната национална одбрана која го заштити нашиот суверенитет и достоинство“, изјави Гаргаш, додавајќи дека Емиратите влегуваат во нова фаза со поголемо влијание и капацитет за обликување на иднината на регионот.Според официјалните податоци на Министерството за одбрана на ОАЕ, за време на конфликтот биле пресретнати 2.221 дрон, 26 крстосувачки ракети и 520 балистички проектили.Во меѓувреме, Оман го поздрави прекинот на огнот, но истакна дека се потребни дополнителни дипломатски напори за да се обезбеди траен мир. Од таму повторно ја нагласија и улогата на Пакистан како посредник во постигнувањето на договорот.Изјавите од регионот покажуваат различни перцепции за исходот од конфликтот, додека дипломатските активности продолжуваат со цел стабилизација на состојбата.

Свет | пред 2 седмици

Британскиот премиер патува кон Блискиот Исток: Лондон со дипломатска офанзива по договорот меѓу САД и Иран

Британскиот премиер Кир Стармер отпатува на Блискиот Исток, каде ќе се сретне со припадници на Кралското воздухопловство кои учествуваат во заштита на сојузничкиот воздушен простор.Посетата, која била планирана и пред објавата за прекин на огнот меѓу САД и Иран, ќе вклучи и обраќање на премиерот до британските војници на терен.Во својата прва реакција на договорот за примирје, Стармер го поздрави како важен чекор кон деескалација, оценувајќи дека ќе донесе олеснување за регионот и светот.„Меѓународната заедница мора да направи сѐ за овој прекин на огнот да се одржи и да се претвори во траен договор“, изјави британскиот премиер.Тој нагласи дека стабилизацијата на Ормутскиот теснец, како клучна енергетска и трговска рута, е од суштинско значење за глобалната безбедност и економија.Во рамки на посетата, Стармер ќе одржи и билатерални средби со партнери од земјите од Заливот и други регионални лидери, иако од неговиот кабинет засега не откриваат детали за конкретните соговорници.Посетата се случува во чувствителен момент, кога дипломатските напори се насочени кон зачувување на кревкото примирје и спречување на нова ескалација во регионот.

Свет | пред 2 седмици

Примирје со резерви: Техеран влегува во разговори со „раце на обрачот“

Иран потврди дека преговорите со Соединетите Американски Држави ќе започнат во петок во Исламабад, со посредство на Пакистан, и ќе траат до 15 дена, со можност за продолжување по договор на двете страни.Иранскиот врховен совет за национална безбедност соопшти дека разговорите се одвиваат во рамки на ограничена пауза во непријателствата, но нагласи дека тоа не значи крај на војната.Во соопштението се наведува дека Техеран влегува во преговорите откако, како што тврдат, ги постигнал своите цели на бојното поле, додавајќи дека конечен прекин на конфликтот ќе зависи од исполнување на иранските услови.Иран предложил план од десет точки, кој вклучува гаранции против идни напади, укинување на санкциите, надомест на штета, повлекување на американските сили од регионот, како и договори поврзани со Ормутскиот теснец.Според Техеран, за време на двонеделната пауза ќе биде обезбеден контролиран и безбеден премин низ теснецот, но под координација на иранските вооружени сили, што практично значи задржување на нивното влијание врз оваа клучна поморска рута.Иранските власти истакнаа дека во разговорите влегуваат со „целосна недоверба“ кон американската страна и предупредија дека нивните сили остануваат во состојба на готовност, со порака дека „рацете остануваат на обрачот“.Американскиот претседател Доналд Трамп претходно најави двонеделна пауза во нападите, оценувајќи ја како дел од „двострано примирје“ поврзано со отворањето на Ормутскиот теснец и почетокот на дипломатските преговори.

Свет | пред 2 седмици

24 часа на работ на бездната: најавено двонеделно примирје меѓу САД и Иран, Техеран најави „отворање“ на Ормутскиот канал

Судирот меѓу Израел, Иран и САД влезе во 39. ден со драматичен пресврт: по часови исполнети со закани и ултиматуми, најавено е двонеделно примирје и пауза на планирани американски удари, додека Техеран соопшти дека во истиот период ќе го „отвори“ Ормускиот канал – една од најчувствителните точки за глобалната енергетска и трговска безбедност.Тензијата се изостри по тврдења дека американскиот претседател Доналд Трамп претходно испратил пораки со најтешка реторика, но на крајот објавил дека прифаќа двонеделно примирје и запирање на планираните напади. Иран, пак, ја претстави одлуката како сигнал за деескалација, а двете страни меѓусебно се обвинуваат дека „први попуштиле“.Во меѓувреме, на теренот неизвесноста останува: израелската војска, според изјави дадени во текот на ноќта, и понатаму изведувала удари врз цели во Иран. Паралелно, се појавија тврдења дека Израел е дел од договорот за прекин на огнот и дека прифатил да ја стопира кампањата на бомбардирање додека траат разговорите за натамошни чекори.Од иранска страна беше пренесено дека врховниот лидер наредил запирање на огнот за сите единици, со порака дека тоа не значи крај на војната, туку обврска воениот апарат да го почитува наредбениот синџир во периодот на најавената пауза.Дипломатските сигнали се засилија и преку посредници. Премиерот на Пакистан, Шебаз Шариф, ги пофали чекорите на двете страни и упати повик за разговори во Исламабад во петок, со цел да се отвори пат кон трајно решение и прекин на војната. Во исто време, се појавија информации дека Пекинг – како најголем трговски партнер на Техеран – вршел притисок Иран да прифати договор, преку посреднички канали, со што се нагласува поширокиот меѓународен интерес конфликтот да не се прелее во подолга регионална војна.Најавите за примирје веднаш се почувствуваа и на финансиските пазари. Американскиот долар ослабна на азиското тргување, а дел од инвеститорите се префрлија кон поризични позиции, реагирајќи на сигналите за привремена деескалација и избегнување на директен удар врз цивилна инфраструктура поврзана со рокот што се спомнуваше во контекст на Ормутскиот канал.Иако најавеното двонеделно примирје отвора прозорец за разговори, ситуацијата останува кревка. Ормускиот мореуз и понатаму е најсилната геополитичка полуга во оваа криза, а секоја нова размена на удари или погрешна проценка може брзо да го поништи ефектот на дипломатските објави и повторно да го поттурне регионот кон ескалација.

Свет | пред 2 седмици

Лидерот на израелската опозиција со жестока осуда за примирјето меѓу САД и Иран: „Израел е исфрлен од масата“

Лидерот на израелската опозиција, Јаир Лапид, упати остра критика до премиерот Бенјамин Нетанјаху по договореното двонеделно примирје меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, оценувајќи дека станува збор за потег со директни последици врз националната безбедност на Израел.Лапид порача дека Израел не бил вклучен во разговорите и дека тоа, според него, претставува „најголема дипломатска катастрофа“ во историјата на земјата. Тој тврди дека одлуки што ја допираат „суштината“ на безбедноста биле носени без Израел да биде присутен „на масата“.Во својата реакција, опозицискиот лидер нагласи дека израелската армија, како и јавноста, ја издржале тежината на кризата, но дека владата потфрлила на дипломатски и стратешки план. Според него, Нетанјаху не исполнил ниту една од целите што самиот ги поставил, а штетата што наводно е направена ќе бара години за да се поправи.Од другата страна, Нетанјаху изјави дека ја поддржува одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за двонеделна пауза на нападите врз Иран, притоа додавајќи дека примирјето не се однесува на Либан. Израелскиот премиер истакна и дека Вашингтон го информирал Израел дека останува посветен на заедничките цели во претстојните преговори.Иран, пак, најави дека разговорите со Соединетите Држави треба да започнат во петок, на 10 април, во Исламабад, што дополнително ја вжешти домашната политичка дебата во Израел околу тоа колку земјата има реално влијание врз клучните одлуки што ја обликуваат безбедносната архитектура на регионот.

Свет | пред 2 седмици

Оман: Потребни се дополнителни решенија за траен мир

Оман го поздрави постигнатиот прекин на огнот меѓу САД и Иран, но предупреди дека се потребни дополнителни дипломатски напори за да се постигне трајно решение на кризата.Во соопштение на Министерството за надворешни работи се нагласува дека примирјето е позитивен чекор, но дека конфликтот мора да се реши во неговите корени, со цел да се обезбеди долгорочен мир и стабилност во регионот.Оман изрази благодарност до Пакистан за посредничката улога во постигнувањето на договорот, оценувајќи дека дипломатскиот ангажман е клучен за деескалација на тензиите.Воедно, се потсетува дека Иран и Оман веќе работат на протокол кој треба да го регулира сообраќајот низ Ормутскиот теснец, една од најзначајните глобални поморски рути.Оман потенцира дека решенијата мора да бидат одржливи и сеопфатни, со цел да се избегнат нови ескалации и да се воспостави стабилен регионален поредок.

Свет | пред 2 седмици

CNN: Трамп закануваше, па се повлече – цената може да биде висока

Американскиот претседател Доналд Трамп најпрво упати остри закани кон Иран, а потоа во последен момент се повлече и прогласи двострано примирје, што отвори сериозни прашања за неговата стратегија и кредибилитет, оценува CNN.Само околу еден час пред истекот на рокот за евентуални разорни напади врз иранската инфраструктура, Трамп на социјалните мрежи објави „двостран прекин на огнот“, наведувајќи дека Иран се согласил на целосно отворање на Ормутскиот теснец.Сепак, иранските власти ја толкуваат ситуацијата поинаку. Според нивниот предлог од 10 точки, Техеран бара координација и практична контрола врз поморскиот сообраќај низ теснецот, што би му дало значајна геополитичка и економска предност.Иранскиот министер за надворешни работи нагласи дека дури и за време на примирјето, преминот ќе биде условен и под надзор на иранските сили, со што дополнително се ограничува слободата на пловидба.Анализата посочува дека, иако примирјето привремено ја намалува опасноста од поголема ескалација и потенцијална економска катастрофа, исходот може да биде стратешки неповолен за САД доколку Иран ја зацврсти контролата врз клучната енергетска рута.Воедно, наглото менување на реториката – од закани дека „целата цивилизација може да исчезне“ до прогласување примирје – отвора дилеми за доследноста и веродостојноста на американската политика.Според CNN, ваквите потези можат да остават впечаток дека САД се подготвени да се повлечат под притисок, што би можело да ги охрабри противниците во идни конфликти.И покрај тоа што непосредната опасност е намалена, аналитичарите предупредуваат дека неизвесноста останува, а контролата врз Ормутскиот теснец може да стане клучна точка на нови геополитички тензии.

Свет | пред 2 седмици

Нов преседан: Иран и Оман ќе наплатуваат транзит низ Ормутскиот теснец

Иран и Оман планираат да воведат транзитни такси за бродовите што ќе поминуваат низ Ормутскиот теснец за време на двонеделното примирје, објави иранската агенција Тасним.Според наводите, средствата собрани од наплатата ќе бидат наменети за обнова по штетите од конфликтот, додека засега нема официјален коментар од омaнското Министерство за надворешни работи.Ормутскиот теснец, кој се смета за една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта, е речиси затворен од почетокот на конфликтот, а според податоците за следење на бродскиот сообраќај, низ него моментално поминуваат околу 5 проценти од вообичаениот обем.И покрај тоа, дел од земјите, меѓу кои Пакистан и Индија, веќе преговарале со Иран за обезбедување премин за своите бродови.Според извештаите, Техеран претходно наплаќал и до 2 милиони долари по брод, иако не е познато дали тие суми биле навистина исплатени.Воведувањето на вакви такси претставува преседан, со оглед дека теснецот традиционално се третира како меѓународен пловен пат низ кој досега не се наплатувал транзит.

Свет | пред 2 седмици

„Понижувачко повлекување“: Вака иранската ТВ ја објави одлуката за примирје на Трамп

Иранските државни медиуми објавија дека американскиот претседател Доналд Трамп прифатил двонеделно примирје „под услови на Техеран“, оценувајќи ја неговата одлука како „понижувачко повлекување од анти-иранската реторика“.Според информации на иранското Врховно советодавно тело за безбедност, преговорите меѓу Иран и САД треба да започнат на 10 април во Исламабад, со посредство на Пакистан, и би можеле да траат до 15 дена.Разговорите ќе се фокусираат на финализирање на предлог од 10 точки, кој опфаќа прашања како транзитот низ Ормутскиот теснец, ублажување на санкциите и повлекување на американските сили од регионот.Претходно, Трамп објави дека ќе ги прекине нападите врз Иран на период од две недели, под услов Техеран целосно да го отвори теснецот – клучна светска рута за транспорт на нафта.Од Белата куќа, пак, потврдија дека и Иран се согласил на привремен прекин на огнот, но нагласија дека преговорите се во тек и дека нема конечен договор.И покрај различните интерпретации од двете страни, најавените разговори во Исламабад се сметаат за прв сериозен дипломатски обид за деескалација по повеќенеделниот конфликт.

Свет | пред 2 седмици

Белата куќа: Ништо не е конечно, преговорите со Иран продолжуваат

Белата куќа соопшти дека двонеделниот прекин на нападите на Блискиот Исток претставува „работна основа за преговори“, но нагласи дека нема конечен договор.Портпаролката Каролин Левит изјави дека преговорите со Иран продолжуваат и дека се разгледува можноста за директни разговори, но додаде дека „ништо не е конечно додека тоа не го објави претседателот или Белата куќа“.Претходно, Доналд Трамп најави наредните две недели да запрат нападите, условени со повторно отворање на Ормутскиот теснец, на што Техеран се согласи во рамки на прекинот на огнот.Од Белата куќа оценуваат дека токму притисокот од САД и воената моќ довеле до оваа согласност, но потенцираат дека процесот е во тек и исходот сè уште не е дефиниран.И покрај привременото смирување, ситуацијата останува неизвесна, а следните чекори ќе зависат од исходот на дипломатските разговори.

Свет | пред 2 седмици

Примирје по заканите, Трамп: „Голем ден за светскиот мир“ по паузата во нападите

Американскиот претседател Доналд Трамп го поздрави двонеделниот прекин на нападите врз Иран, оценувајќи го како „голем ден за светскиот мир“.Во објава на Truth Social, Трамп порача дека Иран „доволно војувал“ и дека следува период на „позитивни потези“, најавувајќи и активна улога на САД во обезбедувањето на поморскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец – една од најважните глобални рути за транспорт на енергенси.„Ќе доставуваме залихи и ќе бидеме присутни за да осигуриме дека сè ќе се одвива како што треба“, напиша Трамп, изразувајќи уверување дека ситуацијата ќе се стабилизира.Оваа изјава доаѓа по претходните остри закани од негова страна, кога предупреди дека „целата цивилизација може да исчезне“ доколку Иран не го отвори теснецот во зададениот рок.Со новата реторика, се навестува привремено смирување на тензиите по повеќенеделната ескалација меѓу САД, Израел и Иран.

Свет | пред 2 седмици

Граѓаните на Блискиот Исток добиваат инструкции да се засолнат пред истекот на рокот

Земјите на Блискиот Исток издадоа предупредувања до граѓаните да останат дома додека се приближува рокот за преговори со Иран, кој го постави претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.Кувајтското министерство за внатрешни работи ги повика граѓаните и жителите да останат во своите домови од полноќ до 6 часот наутро во среда, наведувајќи дека станува збор за превентивна мерка. Ова предупредување се поклопува со Трамповиот рок до 20:00 часот по источноамериканско време (2:00 часот по македонско време), по кој претседателот предупреди дека „целата цивилизација ќе умре“.Американското претставништво во Манама, главниот град на Бахреин, им наложи на сите свои вработени да останат во засолништа, истовремено препорачувајќи им на американските граѓани во земјата да постапуваат исто така, да останат во безбедни простории и да се држат подалеку од прозорците.

Свет | пред 2 седмици

Израел се извини поради оштетувањето на синагога во Техеран

Израелската армија изрази жалење откако синагога во Техеран беше оштетена во ракетен напад извршен претходно денеска.„Израелските одбранбени сили жалат поради колатералната штета на синагогата и нагласуваат дека нападот бил насочен кон висок воен објект, а не кон место за богослужба“, се наведува во соопштението упатено до Си-Ен-Ен.Армијата додаде дека целта бил висок командант во штабот „Хатам ел-Анбија“, кој го користат иранските вооружени сили, и дека пред нападот биле преземени мерки за намалување на штетата врз цивилите.Оштетувањето на синагогата се случи пред завршувањето на Пасха, еврејскиот празник кој го одбележува излегувањето на Израелците од египетското ропство.Си-Ен-Ен геолокализираше фотографии и видеоснимки објавени од иранските медиуми, кои прикажуваат голема штета на синагогата „Рафи Нија“, со книги на хебрејски разфрлани меѓу урнатините.Иранската новинска агенција ISNA соопшти дека синагогата, едно од верските средишта на техеранските Евреи од периодот на Пахлави II, е „целосно уништена во воздушниот напад“.Пред револуцијата во 1979 година, во Иран живееле околу 60.000 Евреи, додека според последниот попис од 2016 година, нивниот број се намалил на нешто помалку од 10.000.

Свет | пред 2 седмици

Белата куќа: Само Трамп знае како ќе реагира ако Иран не постигне договор

Додека светот се обидува да процени колку сериозно треба да се сфатат заканите на претседателот на САД, Доналд Трамп, кон Иран, Белата куќа повторно истакна дека Техеран има ограничен рок да постигне договор. Според изјавата на портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, иранскиот режим има рок до 20 часот по источноамериканско време (2 часот наутро по македонско време) да одговори и да се договори со САД.„Само претседателот знае како ќе реагира ако тоа не се случи“, додаде Ливит, потсетувајќи дека претходните закани на Трамп за „целата цивилизација“ се сфатени како исклучително сериозни, а дел од аналитичарите предупредуваат дека нивната примена би можела да се смета за можен воен злостор. Заканата следува по барањето на Трамп повторно да се отвори Ормускиот теснец, при што Иран, со околу 90 милиони жители, се наоѓа пред рок за одлука.

Свет | пред 2 седмици

Иран одговори на заканата на Трамп дека „цивилизацијата ќе изумре“

Американскиот претседател Доналд Трамп денеска преку својата социјална мрежа Truth Social упати закана кон Иран, тврдејќи дека „целата една цивилизација вечерва ќе изумре и никогаш повеќе нема да се врати“. Тој додаде дека „47 години изнуда, корупција и смрт конечно ќе завршат“ и ја благослови „големата нација на Иран“.Гласноговорничката на иранската влада, Фатеме Мохаџерани, оцени дека заканите на Трамп се „знак на незнаење“ и нема да придонесат за дијалог. „Вратите на дијалогот се отвораат со почит; патот на закани и понижувања не води кон разговор“, рече Мохаџерани, нагласувајќи дека заканувањето на „цивилизација“ покажува непознавање на историјата на иранскиот народ.Американскиот државен секретар Марко Рубио исто така најави дека „ќе има повеќе вести во текот на денот“ за можна дипломатска комуникација со Иран.Иранското Министерство за надворешни работи преку својот портпарол Есмаил Багаеи истакна дека „силата на културата, логиката и верата во праведноста на сопствениот пат ќе преовлада над голата сила“.Првиот потпретседател на Иран, Мохамад Реза Ареф, порача дека иранската цивилизација илјадници години преживеала „заблуди“ на непријателите и дека Иран нема да се плаши од заканите на Трамп. „Нашиот одговор на бруталноста на непријателот е цврсто да стоиме и да се потпираме на внатрешната сила на иранскиот народ“, додаде тој.

Свет | пред 2 седмици

Три лица загинаа во напад на пазар во Техеран

Во израелски воздушен напад на пазарот Сејед Есмаил во Техеран, Иран, загинаа три лица, јавуваат државната новинска агенција ИРНА и полуслужбената агенција Фарс.Меѓу жртвите е и 65-годишен маж, додека четири продавници се урнале. Две лица се повредени, според извештаите на Фарс.

Свет | пред 2 седмици

Напнатоста околу Иран ја турна НАТО во најголема криза

Американскиот претседател ја засилува реториката и заканите кон Иран, а прашањето е дали НАТО ќе стане колатерална штета на овие конфликти.Бившиот американски амбасадор при НАТО, Иво Далдер, изјавува дека Алијансата „не е мртва“, но е „длабоко оштетена“ поради трансатлантските поделби.„НАТО е скршен“, отворено вели Далдер.Пред повеќе од една година, тој објави статија под наслов „НАТО без Америка: Како Европа може да ја води алијансата замислена за американска контрола“.Сега тој истакнува дека напнатоста околу Иран помеѓу Доналд Трамп и европските сојузници ја турнала Северноатлантската алијанса во „најлошата криза“ во нејзината историја. НАТО токму на 4 април го одбележа својот 77-годишен јубилеј.

Свет | пред 2 седмици

Доналд Трамп пред истекот на рокот даден на Иран: „Цела цивилизација може да умре вечерва“

Американскиот претседател Доналд Трамп упати нова, досега најдраматична закана кон Иран, оценувајќи дека „целата цивилизација вечерва може да умре“, во објава на неговата социјална мрежа Truth Social.„Цела цивилизација вечерва ќе умре и никогаш повеќе нема да се врати. Не сакам тоа да се случи, но веројатно ќе се случи“, напиша Трамп, додавајќи дека можната промена на режимот во Иран би можела да донесе „нешто револуционерно добро“.Изјавата доаѓа во момент кога истекува рокот што самиот го постави за Иран да постигне договор или да го отвори Ормутскиот теснец – клучна глобална рута за транспорт на нафта.Трамп претходно најави дека, доколку не се исполнат условите, ќе следуваат жестоки напади, предупредувајќи дека Иран „ќе се соочи со пакол“.Неговата реторика дополнително ги зголемува тензиите во регионот, каде веќе неколку недели трае ескалација меѓу САД, Израел и Иран, со меѓусебни напади и спротивставени тврдења за штетите и последиците од конфликтот.

Свет | пред 2 седмици