САД

Мелони: Воспоставувањето слободна пловидба низ Ормускиот теснец е клучно за Италија и ЕУ

Италијанската премиерка Џорџа Мелони изјави дека повторното воспоставување на слободната пловидба низ Ормускиот теснец е од клучно значење за Италија и Европската унија, и се обврза на соработка со партнерите за остварување на овaa цел.По американско-израелските напади, Иран го ограничи сообраќајот низ теснецот за да врши притисок врз своите противници, што предизвика раст на цените на енергенсите, бидејќи околу петтина од светската нафта и гас поминува преку овој тесен морски патВо рамките на своите предлози за завршување на војната, Техеран сака да воведе дополнителни такси за бродовите што поминуваат низ Ормускиот теснец.„Ако Иран успее да добие овластување за наплата на дополнителни царини за транзит низ теснецот, тоа може да предизвика економски последици и промени во трговските токови. Веќе соработуваме со коалицијата за Ормускиот теснец, предводена од Обединетото Кралство и која обединува повеќе од 30 земји, за да создадеме безбедносни услови за целосно обновување на слободата на пловидбата и снабдувањето.“, изјави Мелони во Долниот дом на парламентот.Меѓутоа, потпретседателот на владата Матео Салвини изјави дека Италија нема да испраќа бродови за патролирање во тој регион без мандат од Обединетите нации.Мелони ги осуди сите прекршувања на двонеделниот договор за прекин на огнот, кој порано оваа недела го договорија САД и Иран. Таа го повика и Израел да ја запре воената активност во Либан и, покрај обвинувањата на опозицијата дека е премногу блиска со американскиот претседател Доналд Трамп, повтори дека е против американската одлука за напад врз Иран.„Бевме на чекор до точка без враќање, но сега пред нас е кревка перспектива на мир која мора да ја следиме одлучно“, порача Мелони.

Свет | пред 1 месец

Обединетите Арапски Емирати повикуваат на траен мир и слободна пловидба во Ормускиот теснец

Министерството за надворешни работи на Обединетите Арапски Емирати соопшти дека внимателно ја следи најавата за двонеделно примирје меѓу САД и Иран, нагласувајќи дека е неопходно Техеран да се обврзе на прекин на терористички напади и да обезбеди слободна пловидба.„Државата Обединети Арапски Емирати ја следи со голема внимателност изјавата на претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, за прекин на огнот, истовремено барајќи дополнителни објаснувања за сите одредби од договорот, вклучително и обврската на Иран веднаш и целосно да ги прекине сите непријателски дејства во регионот и да го отвори Ормускиот теснец без никакви услови“, се наведува во соопштението.Министерството потенцира дека иранските безбедносни напади врз инфраструктурата, енергетските објекти и цивилни локации во изминатите 40 дена, при што биле употребени околу 2.819 балистички ракети, дронови и беспилотни летала, предизвикале човечки и материјални загуби. Според Обединетите Арапски Емирати, ваквите закани бараат решителен став, вклучувајќи обврска за надоместување на причинетата штета и решавање на сите претстојни закани од Иран, вклучително нуклеарни способности, балистички ракети, дронови, воени капацитети и терористички организации во регионот.Државата исто така повикува на прекин на сите закани кои го загрозуваат слободното пловење, економските активности и безбедноста во Ормускиот теснец, изразувајќи надеж за постигнување траен мир за сите земји во регионот.Обединетите Арапски Емирати нагласува дека не биле страна во овој конфликт, но вложиле интензивни дипломатски напори за мирно решение преку билатерални канали и активности во рамки на Советот за соработка на земјите од Заливот. Министерството ја истакнува својата посветеност на заштита на суверенитетот, безбедноста и националните интереси, како и потребата Иран да ги спроведе одредбите на Резолуцијата 2817 на Советот за безбедност на Обединетите нации од 11 март 2026 година, со која се осудуваат иранските напади и се бара нивно итно запирање.

Свет | пред 1 месец

Дмитријев: Руте не може да ја заштити „пропаднатата“ НАТО алијанса

Кирил Дмитријев, претставник на рускиот претседател за инвестиции и економска соработка со странство и директор на Рускиот фонд за директни инвестиции, остро го критикуваше генералниот секретар на НАТО, Марк Руте.На социјалната мрежа X, Дмитријев напиша дека „пропаднатиот Руте не успеал да ја заштити пропаднатата НАТО алијанса“, реагирајќи на изјави на Руте за состанокот со американскиот претседател Доналд Трамп за состојбата во Алијансата.Руте претходно призна дека некои земји членки на НАТО „паднале на тестот“ поставен од САД, додека претставничката на Белата куќа, Керолина Ливит, потврди дека американскиот напад врз Иран се смета за тест за Алијансата, на кој НАТО, според САД, не успеал.

Свет | пред 1 месец

Вашингтон го притиска НАТО: „За неколку дена“ да достави планови за обезбедување на Ормускиот теснец

САД побарале од НАТО-сојузниците во рок од неколку дена да предложат конкретни планови за обезбедување на слободната и безбедна пловидба низ Ормускиот теснец – една од најважните енергетски и трговски артерии во светот. Барањето доаѓа во контекст на засилени тензии на Блискиот Исток и зголемени ризици за поморскиот сообраќај низ Персискиот Залив.Според информациите објавени денес, американската страна инсистира на „конкретни обврски“ од европските сојузници, со цел најавената поддршка да се преточи во оперативни решенија – од распоредување капацитети и логистичка поддршка, до координација на патролирање и реагирање во случај на инциденти.Барањето било претставено во серија состаноци и разговори меѓу американски и НАТО-претставници, вклучително и во Белата куќа, каде се одржал состанок меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и генералниот секретар на НАТО, Марк Руте. Разговори имало и во Пентагон и во Стејт департментот, како дел од пошироките консултации за улогата на Алијансата во актуелната безбедносна криза.Во јавните изјави по средбата, Руте разговорот го опишал како „искрен“ и отворен, иако, како што се наведува, постојат јасни несогласувања. Во исто време, американската администрација, според наводите, останува незадоволна од нивото и формата на европскиот ангажман во неодамнешните операции поврзани со Иран.Темата дополнително ја оптоваруваат и претходните тензии меѓу Вашингтон и Алијансата, кои, како што се посочува, постоеле и пред најновата ескалација на Блискиот Исток, а делумно се врзувале и за политички несогласувања околу Гренланд. Во таква атмосфера, барањето за брзи и прецизни планови за Ормутскиот теснец се чита како тест за кохезијата на НАТО и за подготвеноста на европските членки да преземат поголем дел од ризикот и одговорноста на терен.Ормускиот теснец е тесен морски премин со огромно стратешко значење, преку кој минува значителен дел од глобалниот извоз на нафта и гас. Секое нарушување на безбедноста таму може да предизвика економски и политички потреси далеку надвор од регионот – што ја објаснува итноста со која САД бараат одговори и планови од сојузниците.

Свет | пред 1 месец

САД со 5 милиони долари поддршка за сајбер-безбедноста во Македонија

Македонија добива директна техничка и финансиска поддршка од Соединетите Американски Држави за зајакнување на сајбер-безбедноста и дигиталната инфраструктура, по успешно завршениот Стратешки дијалог во Вашингтон, соопшти Министерството за дигитална трансформација.„Со усвојување на заедничка изјава успешно заврши Стратешкиот дијалог помеѓу Македонија и Соединетите Американски Држави во Вашингтон, со конкретни резултати во областа на сајбер-безбедноста и дигиталната инфраструктура“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.Како дел од договорената соработка, САД најавуваат техничка поддршка преку програмата FALCON, која ќе биде насочена кон проценка и унапредување на безбедноста на клучните институционални системи.„Соединетите Американски Држави ја најавија својата намера за обезбедување техничка поддршка за зајакнување на дигиталната инфраструктура на институциите во Македонија преку програмата FALCON (Foreign Assistance Leveraged for Cybersecurity Operational Needs)“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.Во рамки на оваа поддршка, ќе се спроведат сеопфатни анализи на критичната инфраструктура со цел откривање на слабостите и нивно надминување.„Ќе бидат спроведени сеопфатни проценки на сајбер-безбедноста на критичната инфраструктура и други важни мрежи, со цел идентификација на ранливости, препорака на конкретни мерки за нивно отстранување и поддршка при носење одлуки за набавка на современи и доверливи сајбер-безбедносни решенија“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.Дополнително, предвидено е ангажирање на специјализирани советници кои ќе работат директно со институциите.„Предвидено е ангажирање на сајбер советници, кои веќе се во контакт со Министерството за дигитална трансформација и Министерството за одбрана, со цел зајакнување на националните капацитети за сајбер-одбрана, подобрување на оперативната подготвеност и зголемување на отпорноста на институциите“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.САД ќе обезбедат и директна финансиска поддршка за развој на капацитетите.„САД најавија и поддршка во износ од 5 милиони долари преку програмата за странска помош, наменета за развој на сајбер-капацитети и унапредување на заштитата на одбранбената инфраструктура преку обезбедување опрема и обуки“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.Од министерството посочуваат дека овие активности се усогласени со националните стратегии и европските стандарди.„Овие активности се во целосна согласност со националните приоритети за дигитална трансформација и сајбер-безбедност, вклучително и имплементацијата на Националната стратегија за сајбер-безбедност 2025–2028, како и усогласувањето со европските стандарди, особено со директивата NIS2“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.Министерството нагласува дека останува посветено на развој на стабилен и безбеден дигитален систем.„Министерството за дигитална трансформација останува посветено на изградба на сигурна, отпорна и доверлива дигитална инфраструктура, како основа за модерни јавни услуги и зајакната доверба кај граѓаните и бизнисите“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.„Стратешкото партнерство со Соединетите Американски Држави претставува силна потврда за напредокот на реформите и значаен поттик за понатамошен развој на дигиталниот сектор во Македонија“, соопшти Министерството за дигитална трансформација.

Свет | пред 1 месец

Трамп најавува можност за излегување од НАТО, Руте ја брани улогата на алијансата

Претседателот на САД, Доналд Трамп, повторно го критикуваше НАТО, истакнувајќи дека алијансата не ги поддржала САД во конфликтот со Иран, откако се сретна со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Вашингтон.„НАТО не беше тука кога ни требаше и нема да биде тука и кога повторно ќе ни биде потребен“, напиша Трамп на својата социјална мрежа.Руте го опиша состанокот како искрен и отворен, и покрај јасните несогласувања, а Белата куќа не објави детали од разговорите. Пред средбата, Трамп ја најави можноста за излегување на САД од НАТО, откако неколку членки одбија да помогнат во повторното отворање на Ормускиот Теснец.Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави дека Трамп ја „тестирал“ алијансата, додавајќи дека НАТО „му го сврте грбот на американскиот народ, кој ја финансира одбраната на своите членки“.Од своја страна, Руте потврди дека европските земји обезбедиле бази, логистика и прелети за поддршка, и нагласи дека светот е побезбеден поради мерките за деградирање на нуклеарните капацитети на Иран.„Големо мнозинство членки не ја сметаат војната во Иран за нелегална и се согласуваат дека е важно да се намалат нуклеарните закани“, истакна тој.

Свет | пред 1 месец

Иранска делегација пристигнува во Исламабад на разговори со САД

Иранска делегација вечерва треба да пристигне во Исламабад, каде се очекува да започнат разговори за надминување на конфликтот со САД и Израел.Иранскиот амбасадор во Пакистан, Реза Амири Могадам информира дека делегацијата доаѓа и покрај скептицизмот во иранската јавност поради, како што наведе, кршењето на прекинот на огнот од страна на Израел. Тој посочи дека разговорите ќе се водат врз основа на иранска рамка од 10 точки.Во меѓувреме, портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, соопшти дека американскиот претседател Доналд Трамп испраќа делегација во Пакистан за преговорите со Иран, предводена од потпретседателот Џ.Д. Венс.Според неа, првата рунда разговори е планирана за сабота, а во американскиот тим ќе учествуваат и специјалниот претставник Стив Виткоф и Џаред Кушнер.

Свет | пред 1 месец

Ројтерс: Израел се подготвува за долготрајна војна и нова стратегија

Додека САД и Иран се обидуваат да го зацврстат примирјето и да отворат простор за поширок мировен договор, Израел паралелно го проширува своето воено присуство и зазема нови територии во соседните области, подготвувајќи се за долготраен и исцрпувачки конфликт на Блискиот Исток, објавува Ројтерс.Создавањето на таканаречени тампон-зони во Газа, Сирија и Либан се оценува како стратешки пресврт по нападите од 7 октомври 2023 година, со кој Израел влегува во состојба на постојана борбена подготвеност, според шест израелски воени и одбранбени претставници.Истовремено, ваквиот пристап претставува и признание дека целосното елиминирање на противниците не е реална опција, и покрај повеќегодишните конфликти.„Израелските лидери заклучија дека се наоѓаат во постојана војна против противници кои треба да се одвраќаат, па дури и да се разбиваат“, изјави Натан Браун од фондацијата „Карнеги“.И покрај договореното затишје меѓу САД и Иран, Израел јасно стави до знаење дека нема да ги запре операциите против либанскиот Хезболах, кој има поддршка од Техеран. По ракетните напади од 2 март, израелската армија започна копнена офанзива во јужен Либан со цел создавање тампон-зона до реката Литани, што опфаќа околу осум проценти од територијата на земјата.Во рамки на операциите, стотици илјади жители беа повикани да се евакуираат, додека израелските сили започнаа уништување на објекти за кои се сомневаат дека биле користени за воени цели.„Целта е да се ‘исчисти’ појасот од пет до десет километри од границата, со што пограничните градови ќе бидат надвор од дострел на ракетните системи на Хезболах“, изјави висок израелски воен претставник кој побарал анонимност.Тој додава дека во дел од селата биле пронајдени докази дека речиси 90 проценти од куќите содржеле оружје или опрема поврзана со Хезболах.„Тоа значи дека тие куќи се сметаат за непријателски воени позиции кои треба да бидат уништени“, изјави истиот извор.Новата безбедносна доктрина подразбира превентивно делување надвор од сопствената територија.„Пограничните заедници не можат да се бранат од самата граница. Израел повеќе не чека напад – тој ја препознава заканата и ја напаѓа превентивно“, изјави Асаф Орион, поранешен бригаден генерал и стратег.Плановите предвидуваат Израел да задржи или контролира делови од Либан, Сирија, Западниот Брег и Појасот Газа, каде веќе има значително присуство.„Во Газа – повеќе од половина од територијата. Во Сирија – од врвот на планината Хермон до реката Јармук. Во Либан – широка тампон-зона што спречува закани од инвазија“, изјави израелски воен претставник.Сепак, ваквите планови сè уште не се формално одобрени од кабинетот на премиерот Бенјамин Нетанјаху, а официјален став од неговиот кабинет не е веднаш доставен.Во меѓувреме, реториката на дел од владините функционери дополнително ја подгрева загриженоста за можно територијално проширување.„Селските куќи долж границата, кои во секој поглед служат како претстражи на Хезболах, ќе бидат уништени по примерот на Рафа и Кан Јунис“, изјави министерот за одбрана Израел Кац.Експертите за меѓународно право предупредуваат дека ваквите постапки можат да бидат спорни.„Масовното уништување на куќи кое не се темели на индивидуална проценка би било незаконско“, изјави Еран Шамир-Борер од Израелскиот институт за демократија.И покрај стратегијата на проширување, дел од израелските аналитичари предупредуваат дека ваквиот пристап носи сериозни ризици на долг рок.„На крајот би било подобро да се вратиме на меѓународната граница и да одржуваме активна одбрана без постојани позиции“, изјави Офер Шелах, директор на истражувачка програма во Институтот за национална безбедност во Тел Авив.Анкетите покажуваат и растечка скепса кај израелската јавност, при што само 26 проценти од граѓаните веруваат дека примирјето во Газа може да донесе долгорочен мир, додека мнозинството очекува ново разгорување на конфликтот.

Свет | пред 1 месец

Вредноста на Биткоинот порасна по веста за примирје меѓу САД и Иран

По веста за примирјето меѓу САД и Иран и најавените мировни преговори, финансиските пазари веднаш реагираа, а криптовалутите забележаа силен раст, предводени од биткоинот кој за кратко ја надмина границата од 72.000 долари.Водечката криптовалута порасна за над 4 проценти, при што на 8 април достигна раст од 4,3 проценти и се искачи над 71.000 долари, тргувајќи се околу 71.600 долари. Позитивниот тренд се прелеа и на останатите пазари, во услови кога падот на цената на суровата нафта за повеќе од 14 проценти ги намали стравувањата од прекини во снабдувањето и го засили интересот за поризични инвестиции, вклучително акции, благородни метали и криптовалути.Етереумот исто така забележа значителен раст од 6,3 проценти и достигна вредност од 2.200 долари, што е највисоко ниво од средината на март, што дополнително го потврдува враќањето на апетитот за ризик кај инвеститорите.Од технички аспект, биткоинот се проби над средината на својот ценовен опсег, при што нивото од 80.000 долари се издвојува како клучен отпор. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека евентуален неуспех на мировните преговори може да предизвика нагли осцилации на пазарот, особено во услови на ниска задолженост и зголемена чувствителност на инвеститорите.И покрај тековниот раст, очекувањата за движењето на биткоинот во текот на годината се намалени. Геополитичките тензии, нестабилноста на цените на енергенсите и неизвесноста околу каматните стапки продолжуваат да создаваат неповолна средина за криптовалутите.Аналитичарите предупредуваат дека можноста за зголемување на каматните стапки од страна на Федералните резерви на САД, како и одложувањето на регулативата за криптопазарот, може дополнително да извршат притисок врз вредноста на дигиталните средства.Банката „Сити“ ја намали својата 12-месечна прогноза за биткоинот на 112.000 долари, додека во сценарио на рецесија не се исклучува пад и до 58.000 долари.Аналитичарите од „Стандард Чартеред“ ја ревидираа својата прогноза на 100.000 долари до крајот на годината, пониско од претходните очекувања, оценувајќи дека биткоинот најверојатно ќе се движи во ограничен ценовен опсег, со околу 70.000 долари како клучна референтна точка за пазарот.

Свет | пред 1 месец

Израел создава тампон-зони додека трае примирјето меѓу САД и Иран

Додека САД и Иран се обидуваат да го зацврстат примирјето, реалноста на теренот оди во спротивна насока – Израел постепено го проширува своето присуство и зазема нови позиции во соседните области, подготвувајќи се за долготраен и исцрпувачки конфликт на Блискиот Исток.Создавањето на таканаречени тампон-зони во Газа, Сирија, а сега и во Либан, се наметнува како клучен елемент на новата израелска стратегија, која се оформува по нападите од 7 октомври 2023 година. Наместо краткорочни воени операции со јасен крај, фокусот се префрла кон контрола на простор и создавање безбедносни појаси што треба да ја ограничат заканата од вооружени групи.Според шест израелски воени и одбранбени претставници, ваквиот пристап директно ја одразува новата реалност во која се наоѓа државата – состојба на постојана борбена подготвеност, без јасна временска рамка за завршување на конфликтите.Оваа стратегија, истовремено, претставува и признание дека досегашните цели за целосно неутрализирање на противниците се покажале како нереални. По повеќе од две и пол години судири, проценките на официјалните претставници се дека иранското верско раководство, либанскиот Хезболах, Хамас во Газа и другите вооружени групи во регионот не можат целосно да бидат елиминирани.Во такви околности, Израел се префрла кон стратегија на долгорочно управување со ризикот, наместо обид за негово целосно отстранување – пристап што сугерира дека конфликтот влегува во нова, подолга и потенцијално поопасна фаза.

Свет | пред 1 месец

Иран до САД: Не може примирје, а паралелно „масакр“ во Либан

Иран упати остра порака до САД, обвинувајќи дека израелските напади врз Либан претставуваат сериозно прекршување на примирјето со Техеран.Заменик-министерот за надворешни работи Саид Хатибзаде во интервју за Би-Би-Си изјави дека Иран испратил директна порака до Белата куќа, предупредувајќи дека не може истовремено да се бара примирје и да се дозволи продолжување на воените операции.„Не можете да барате примирје, да ги прифатите неговите услови и опфат, вклучително и Либан, а потоа вашиот сојузник да започне масакр“, изјави Хатибзаде.Според него, нападите на Израел врз цели во Либан претставуваат „тешко прекршување“ на договорот, па дури и „своевиден геноцид“.Од израелска страна, пак, се тврди дека цел на операциите е Хезболах, кој истовремено изведува ракетни напади врз израелска територија.Оваа размена на обвинувања дополнително го става под знак прашалник веќе кревкото примирје, кое уште од првиот ден се соочува со различни толкувања и меѓусебна недоверба меѓу клучните актери.Аналитичарите предупредуваат дека доколку не се расчисти опфатот на договорот – особено прашањето дали Либан е дел од него – постои сериозен ризик од нова ескалација на конфликтот.

Свет | пред 1 месец

Првиот ден од примирјето хаотичен: Напади, нејасни договори и недоверба

Првиот ден од примирјето меѓу САД и Иран покажа дека конфликтот практично не е запрен, туку само привремено ставен под политичка пауза, оценува Си-Ен-Ен.Наместо јасна деескалација, ситуацијата беше обележана со конфузија и спротивставени информации. Вашингтон, Техеран и Израел не успеаја да се усогласат околу основните услови на примирјето, додека Иран тврдеше дека договорот е прекршен поради израелски напади во Либан.Истовремено, остана нејасно дали Ормутски теснец е навистина отворен. Додека американската страна тврдеше дека пловидбата се нормализира, од Иран пристигнуваа сигнали за контрола и ограничувања, што дополнително ја зголеми неизвесноста на глобалните пазари.Паралелно со дипломатските пораки, теренот покажуваше поинаква слика. Заливските држави пријавија нови напади со дронови и ракети, а израелските операции против Хезболах продолжија со висок интензитет. Само во еден ден биле изведени десетици напади, со значителен број жртви.Овие случувања ја откриваат суштинската слабост на договорот – отсуство на јасна рамка и меѓусебна доверба. Двете страни влегуваат во најавените преговори во Исламабад со максималистички барања, што значително ги намалува шансите за брз напредок.Администрацијата на Доналд Трамп тврди дека воената кампања сериозно ги ослабела иранските капацитети, но од друга страна, Техеран демонстрира отпор и задржување на клучните ресурси, вклучително и збогатениот ураниум.Во ваква ситуација, и двете страни се обидуваат да прогласат „победа“ пред домашната јавност, создавајќи политички простор за продолжување на разговорите. Сепак, реалноста на теренот укажува дека конфликтот е далеку од завршен.Дополнителен ризик претставува фактот што дел од клучните прашања – како улогата на Израел и конфликтот во Либан – не се јасно опфатени во договорот. Ова му овозможува на секој актер различно да го толкува примирјето, што го прави исклучително нестабилно.Аналитичарите предупредуваат дека претстојните преговори ќе бидат долги и неизвесни. Иран, со контролата врз Ормутскиот теснец, располага со силен адут кој може да го користи како економски и политички притисок, додека САД се соочуваат со ограничен маневарски простор.Заклучокот е јасен: примирјето не е крај на конфликтот, туку почеток на сложен дипломатски процес, во кој секој погрешен чекор може повторно да ја разгоре кризата.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа го обвини НАТО дека им свртел грб на САД среде кризата со Иран

Белата куќа дополнително ја заостри реториката кон сојузниците, обвинувајќи го НАТО дека „им свртел грб“ на САД во екот на меѓународната криза поврзана со конфликтот со Иран.Портпаролката Каролин Ливит ја пренесе пораката на претседателот Доналд Трамп, кој смета дека Алијансата „била на тест и не го поминала“. „Навистина е жалосно што НАТО во изминатите шест недели му сврте грб на американскиот народ“, изјави Ливит, додавајќи дека токму американските даночни обврзници со години ја финансираат одбраната на сојузниците.Овие изјави доаѓаат во контекст на пошироката геополитичка криза, откако Вашингтон прогласи успех на воената операција против Иран и постигна привремено примирје, со најава за продолжување на преговорите за долгорочно решение.Ливит потврди дека Трамп во текот на денот во Вашингтон ќе одржи средба со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, најавувајќи „искрен и отворен разговор“ за иднината на Алијансата.На прашањето дали американскиот претседател размислува за повлекување на САД од НАТО, Ливит не ја исклучи таа можност. „Тоа е тема за која претседателот веќе разговарал и за која дополнително ќе разговара со генералниот секретар Руте“, рече таа, додавајќи дека јавноста наскоро би можела да слушне и директна изјава од Трамп.Најновите пораки од Белата куќа дополнително ги засилуваат тензиите меѓу Вашингтон и сојузниците, во време кога паралелно се водат чувствителни преговори за безбедноста и стабилноста на Блискиот Исток.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа: Ормускиот теснец е отворен, постигнавме огромен успех

Белата куќа соопшти дека САД постигнале „значаен успех“ во конфликтот со Иран и отвориле простор за нови преговори за долгорочен мир, откако е постигнато и привремено примирје меѓу двете земји.Портпаролката Каролин Ливит изјави дека воената операција „Epic Fury“, спроведена од администрацијата на Доналд Трамп, довела до уништување на клучни ирански воени капацитети, вклучувајќи делови од морнарицата, како и системи за производство на ракети и дронови. Според неа, сериозно се нарушени и нуклеарните амбиции на Техеран.„Заканата од Иран во голема мера е уништена“, изјави Ливит, додавајќи дека земјата повеќе не е во можност да развива нуклеарно оружје.Таа посочи дека Иран прифатил примирје по интензивните американски напади и силниот притисок, вклучително и ултиматумот на Трамп. Дополнително, Техеран се согласил да го отвори Ормускиот теснец, нагласувајќи дека тврдењата за негово затворање биле неточни.Ливит ги отфрли наводите дека Вашингтон ги прифатил претходните ирански предлози, оценувајќи ги како „неозбилни и неприфатливи“, но истакна дека подоцнежниот, „поразумен предлог“ претставува основа за идните разговори.Американската делегација ќе ја предводи потпретседателот Џеј Ди Венс, заедно со советникот Стив Виткоф и Џаред Кушнер, а преговорите се очекува да започнат во Исламабад.Таа потврди дека Либан не е дел од актуелниот договор за примирје, додека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху ги поддржува напорите за негово одржување.И покрај оптимизмот на американската администрација, конечниот исход од разговорите со Иран останува неизвесен, а преговорите ќе се водат зад затворени врати.

Свет | пред 1 месец

Трамп: „Објавените договори се дело на измамници“

Претседателот на САД, Доналд Трамп, ги негираше точките за примирје кои беа објавени во медиумите, преку објава на социјалната мрежа Truth Social.„Бројни договори, листи и писма ги испраќаат луѓе кои немаат апсолутно никаква врска со преговорите меѓу САД и Иран. Во многу случаи, тоа се целосни измамници, шарлатани и уште полошо. Брзо ќе бидат разоткриени по завршувањето на нашата федерална истрага. Постои само една група значајни ‘ТОЧКИ’ кои се прифатливи за Соединетите Американски Држави, и за нив ќе разговараме зад затворени врати во текот на овие преговори. Тоа се ТОЧКИТЕ што се основа врз која се договоривме за ПРИМИРЈЕ. Тоа е нешто разумно и лесно може да се изостави. Многу наликува на лажните вести на Си-Ен-Ен од синоќа, кои објавија ‘извор’ што немал моќ или овластување да напише писмо во кое се тврди дека има голем авторитет“, напиша Трамп.Да потсетиме, иранскиот предлог од 10 точки вклучува прекин на војната на сите фронтови, вклучително и во Либан.Останатите точки, како што се наведува, се однесуваат на продолжување на иранската контрола врз Ормускиот теснец, прифаќање на збогатувањето на ураниум, укинување на сите примарни санкции, укинување на сите секундарни санкции, укинување на сите резолуции на Советот за безбедност на ОН, укинување на сите резолуции на Одборот на гувернери, исплата на отштета на Иран и повлекување на американските борбени сили од регионот, пренесува Нур њуз.

Свет | пред 1 месец

Иран прогласи историска победа: „Целосно се уништени“

Врховниот национален совет за безбедност на Иран денеска прогласи „историска победа“ над САД и Израел по 40 дена војна.Тие соопштија дека Вашингтон бил принуден да го прифати иранскиот предлог од 10 точки, кој вклучува прекин на војната на сите фронтови, вклучително и во Либан.Останатите точки, како што се наведува, се однесуваат на продолжување на иранската контрола врз Ормускиот теснец, прифаќање на збогатувањето на ураниум, укинување на сите примарни санкции, укинување на сите секундарни санкции, укинување на сите резолуции на Советот за безбедност на ОН, укинување на сите резолуции на Одборот на гувернери, исплата на отштета на Иран и повлекување на американските борбени сили од регионот, пренесува Нур њуз.Врховниот безбедносен орган на Иран ги опиша изминатите 40 дена како една од „најтешките комбинирани битки во историјата“, во која Иран и неговите сојузници во Либан, Ирак, Јемен и „окупираната Палестина“ им нанеле удари кои „светот никогаш нема да ги заборави“.„Иран и отпорот речиси целосно ја уништија американската воена машина во регионот. Нанесоа разорни удари врз огромната инфраструктура и капацитети што непријателот со години ги градел и распоредувал низ регионот за оваа војна против Иран“, се наведува во соопштението.Исто така се додава дека САД уште по 10 дена од почетокот на војната сфатиле дека не можат да победат.

Свет | пред 1 месец

САД инвестираат 5 милиони долари во истражување на критични минерали во Македонија

Во седиштето на Американската корпорација за финансиска поддршка за развој (DFC) во Вашингтон свечено беше потпишан договор за финансиска поддршка од 5 милиони долари, наменета за истражување на критични минерали во Македонија.Договорот го потпишаа Конор Колман, раководител на инвестиции во DFC , и Ник Јовановски, извршен директор на компанијата Пела Глобал Лимитед. На настанот присуствуваше и министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска, како и министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски.Оваа финансиска поддршка претставува конкретен чекор во развојот на потенцијалот на критичните минерали, кој е значаен сегмент од современите енергетски и индустриски политики. Договорот отвора можности за понатамошни инвестиции, истражувања и технолошки развој, во согласност со глобалните трендови за обезбедување алтернативни извори на критични суровини.Настанот се одржа во рамки на официјалната посета на владината делегација на САД, при што претходно беше одржана двострана средба со раководството на DFC за разгледување на можностите за продлабочување на соработката и поддршка на конкретни проекти.Овој чекор е значаен сигнал за зголемен интерес за инвестирање во секторот на критични минерали во Македонија и дополнително ја потврдува стратешката соработка со САД во областа на енергетиката и ресурсите.

Македонија | пред 1 месец

(Видео) Хегсет прогласи победа: „Иран молел за примирје“

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет денеска изјави дека операцијата „Епски бес“ била историска и надмоќна победа на бојното поле, како и дека Иран „молел“ за примирје и дека сите тоа го знаат.Хегсет ја оцени операцијата како голем ден за светскиот мир, пренесува CBS News.Во обраќањето до новинарите, Хегсет рече дека операцијата ја направила иранската воена „борба неефикасна во годините што следуваат“.Американскиот министер за одбрана истакна дека за сега задачата на Пентагон е завршена, но дека тој останува „подготвен во позадина“:„Сега имаме шанса за вистински мир и вистински договор. Министерството за војна, за сега, го заврши својот дел. Стоиме подготвени во позадина за да осигураме дека Иран ќе ги исполни сите разумни услови. Како што сите знаат, никој не постигнува подобар договор од претседателот Трамп. Ние остануваме тука, не одиме никаде“, рече Хегсет.На прашањето дали идниот американски договор со Иран ќе вклучува предавање на целокупниот обогатен ураниум, Хегсет одговори дека тој материјал моментално е „закопан“ и дека САД го „следат“.„Точно знаеме што имаат, и тие тоа го знаат, и или ќе ни го дадат, што претседателот одреди – ќе ни го дадат доброволно, ние ќе го добиеме, ќе го земеме, или ќе сториме нешто друго“, додаде тој.Хегсет призна дека Иран сè уште може да испукува ракети, како што изгледа направи денеска кон различни држави во Персискиот Залив, но предупреди дека тоа би било „многу, многу неразумно“.„Сè што им е останато закопано во бункерите е сè што ќе имаат. Сè уште можат да пукаат, тоа го знаеме. Нивното командување и контрола се толку децимирани што не можат вистински да координираат, па сè уште можат да пукаат тука и таму, но тоа би било многу, многу неразумно. Но, повеќе не можат да градат проектили, ракети, лансери или беспилотни летала“, истакна Хегсет.Тој е првиот висок американски официјален претставник кој директно се обрати до новинарите откако беше прогласено примирјето со Иран.

Свет | пред 1 месец

Британски магазин: Крај на американската империја

Еден од најреномираните британски политички магазини, The New Statesman, објави анализа под наслов „Крај на американската империја“, автор Џон Греј, во која остро се критикува политиката на американскиот претседател Доналд Трамп кон Иран.Греј наведува дека Трамповата, како што самиот ја нарекол, „мала екскурзија“ во Иран прераснала во сериозно стратешко промашување и „марш кон катастрофа“.Според неговите зборови, американската воена операција, која првично имаше за цел да спречи Иран да развие нуклеарни капацитети, за кои Трамп претходно тврдеше дека се „уништени“, сега се сведе на обид за деблокада на Ормускиот теснец и враќање на ситуацијата на состојбата пред почетокот на конфликтот.Авторот предупредува дека таков повраток повеќе не е можен.„Трамп не може да прогласи победа и да се повлече, а при тоа да му го препушти клучниот морски премин на Иран“, истакнува Греј.Додава дека токму Иран, благодарение на способноста да ја наруши глобалната економија, веќе започнал процес кој го нарекува „конечен распад на американската империјална моќ“.Во текстот се нагласува дека војната на Блискиот исток ги поткопала финансиските темели на американската хегемонија. Без разлика на исходот на конфликтот, смета Греј, Иран повторно ќе се појави како голема сила, со пресудна улога во глобалната нафтена економија, особено како контролор на преминот преку Ормускиот теснец.Посебно предупредува на можноста за дополнителна ескалација. Ако Трамп реши да „го заврши делото“ со покренување копнена операција, Соединетите Американски Држави би можеле да се најдат во конфликт поголем од војните во Виетнам, Авганистан и Ирак заедно.Греј исто така тврди дека трансатлантскиот сојуз сериозно е разнишан. Иако НАТО формално постои, смета дека е оперативно нефункционален, додека САД сè повеќе се оддалечуваат од Европа и се враќаат на геополитички курс од периодот пред Првата светска војна.Во анализата се отвора и прашањето на глобалните последици, особено во контекст на Русија и Кина. Авторот предупредува дека ваквата ситуација би можела да им даде можност на лидери како Владимир Путин и Си Џинпинг да ги зајакнат своите позиции, било преку засилени хибридни операции во Европа или преку потенцијално решавање на прашањето за Тајван без директен воен конфликт.На крај, Греј оди и чекор понатаму, тврдејќи дека Трамповата политика не може да се објасни само низ геополитика, туку и низ психолошки модели на однесување. Повикувајќи се на теориите на Сигмунд Фројд, го опишува Трамповото делување како „присила на повторување“, несвесен обид за повторно обликување на минатото и потврдување на сопствената моќ.„Во подлабок смисол отколку што обично се признава, Доналд Трамп не знае што прави“, заклучува Греј, оценувајќи дека оваа американска интервенција е „точка без враќање“ во повлекувањето на САД како глобална сила.

Свет | пред 1 месец

Иран возврати со ракетни и дронски напади врз Кувајт и Обединетите Арапски Емирати по ударот врз рафинеријата Лаван

Иран изврши ракетни и дронски напади врз Кувајт и Обединетите Арапски Емирати неколку часа по утринскиот воздушен напад врз нафтената рафинерија на островот Лаван, јавува иранската државна телевизија.Ракетните и дронските напади на Емиратите и Кувајт се случија неколку часа по целените удари врз нафтените објекти на островот Лаван во Иран.Државната телевизија ја цитира и Националната иранска компанија за преработка и дистрибуција на нафта, која соопшти дека објектите на рафинеријата на Лаван биле изложени на „кукавички напад“ околу 10 часот по локално време.Според известувањата на иранските медиуми, во рафинеријата на југот на Иран се слушнале експлозии, неколку часа по најавата за двонеделно примирје меѓу Техеран и Вашингтон. Засега нема информации за евентуална штета или повредени лица.

Свет | пред 1 месец

Трамп најави царини од 50% за државите кои го снабдуваат Иран со оружје

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, упати остар предупредувачки сигнал до државите кои го снабдуваат Иран со воено оружје, најавувајќи моментални економски санкции.„Државата која испорачува воено оружје на Иран веднаш ќе биде оптоварена со царини од 50 отсто на сета стока што се продава во САД. Нема да има исклучоци ниту изземувања“, порача Трамп.Оваа изјава доаѓа во моментот на смирување на тензиите на Блискиот Исток.Потсетуваме, Трамп претходно објави дека Соединетите Американски Држави и Иран постигнаа договор за двонеделно примирје, со посредство на Пакистан, под услов Иран целосно да го отвори Ормускиот теснец.Според неговите зборови, Иран доставил предлог од десет точки кој претставува основа за понатамошни преговори, при што клучните прашања веќе се усогласени. Тој додаде дека примирјето треба да послужи за финализирање на поширок договор.Договорот е постигнат во последните моменти пред истекот на рокот поставен од Вашингтон, со што привремено е запрен конфликтот меѓу Иран, САД и Израел, започнат кон крајот на февруари.

Свет | пред 1 месец

Мицкоски: Прва европска држава сме со вакво ниво на дијалог со САД

Македонија и САД ја продлабочуваат меѓусебната соработка преку стратешки дијалог на високо ниво, при што се отвораат нови можности во повеќе клучни области, како енергетиката, безбедноста и дигиталната трансформација, изјави премиерот Мицкоски.Тој нагласи дека Македонија учествува на исклучително високо ниво во процесот, посочувајќи дека станува збор за прв ваков дијалог за една европска земја.„Се отворија многу теми – одбрана, дигитална трансформација, безбедност и енергетика. Министерството за надворешни работи на САД ја потенцираше улогата на нашата држава, нагласувајќи дека станува збор за рамноправни партнери“, изјави Мицкоски.Премиерот информираше дека е усогласена и заедничка изјава за царински тарифи, како и дека се потврдени нови инвестиции кои се очекува да следат во наредниот период.Според него, со ова Македонија прави значаен исчекор во билатералните односи со САД, кои, како што посочи, остануваат стратешки партнер на земјата во регионот.

Македонија | пред 1 месец

Папата Лав: Примирјето меѓу САД и Иран носи надеж за мир

Папата Лав XIV го поздрави двонеделното примирје постигнато меѓу САД и Иран, оценувајќи го како „знак на силна надеж“.Првиот поглавар на Католичката црква од САД во изминатите недели се истакна како остар критичар на војната во Иран, нагласувајќи дека заканите на американскиот претседател Доналд Трамп кон Иран се „неприфатливи“.За време на општата аудиенција на Плоштадот Свети Петар, Лав XIV рече дека примирјето ја отвора вратата за мирно решение и дека конфликтот може да се заврши само со враќање на преговарачката маса.

Свет | пред 1 месец

(Фото) Иранските амбасади се потсмеваат на Трамп по објавата на двонеделното примирје

Најмалку две ирански амбасади јавно се потсмеваат на американскиот претседател Доналд Трамп веднаш по неговото објавување на двонеделно примирје со Иран. Помалку од два часа пред истекот на рокот што го даде на Иран за постигнување договор или соочување со закана од уништување, Трамп на социјалната мрежа Truth Social соопшти дека е постигнат двонеделен договор за прекин на огнот, кој треба да доведе до повторно отворање на Ормутскиот теснец.Веднаш по објавата во вторникот навечер, Трамп се соочи со критики и потсмевање на интернет, поради терминот „TACOing“ – акроним за „Trump Always Chickens Out“ (Трамп секогаш се повлекува), со што се aудира на неговите закани кон Иран од кои на крајот се откажал.Критиките ги поддржаа и иранските амбасади во Бугарија и Таџикистан, сугерирајќи дека заканата за војна била изрежирана за да се скрие вниманието од аферата „Епштајн“.„Се обидувам да се сокријам. Ви благодарам, ДОНАЛД Џ. ТРАМП“, објави иранската амбасада во Таџикистан на социјалната мрежа X, споделувајќи меме поврзано со Епштајн.Слична порака испрати и амбасадата во Бугарија, која на социјалната мрежа X објави: „Молете се за Епштајн!“, придружена со меме кое прикажува високи претставници од администрацијата на Трамп – министерот за одбрана Пит Хегсет, државниот секретар Марк Руби, потпретседателот Џеј Ди Венс и самиот Трамп – како се молат околу покојниот сексуален престапник кој седи во фотелјата во Овалниот кабинет.Оваа објава ја зајакна реториката на потсмевање и критики на интернет кон претседателот, поврзувајќи го неговото двонеделно примирје со контроверзната афера „Епштајн“.Примирјето дојде повеќе од еден месец откако САД и Израел на 28 февруари започнаа операција против Иран, што доведе до затворање на Ормутскиот теснец и раст на цените на горивата. Во неделите пред конфликтот, американското Министерство за правда објави милиони документи поврзани со Џефри Епштајн, во кои беа наведени имиња на бројни влијателни личности од целиот свет, вклучувајќи го и Доналд Трамп. Претседателот секогаш го негираше било какво поврзување со случајот Епштајн, против него не е подигната обвинение и никогаш не бил предмет на официјална истрага.Неколку европски лидери поднеле оставки или, во некои случаи, биле уапсени откако нивните имиња се појавиле во документите.Непосредно по американско-израелските напади на Иран, дел од експертите и светските лидери тврдеа дека конфликтот бил покренат за да се скрие вниманието од мрежата на моќни поединци поврзани со Епштајн. Службениците на Трамп изјавиле дека целта на воените операции во Иран била дестабилизација на режимот и спречување развој на нуклеарно оружје.Во остра дебата, професорот Мохамад Маранди од Универзитетот во Техеран се судри со водителот Пирс Морган околу конфликтот.„Мојата земја е под воздушни напади од вашиот криминален, Епштајнов режим. Вашиот проблем со Иран е тоа што ние сме независни и не ја прифаќаме таа Епштајнова елита која прави злосторства врз децата. Не ќе дозволиме вашиот режим да ги убива нашите деца и да помине неказнето“, рече Маранди.Професорот Фоад Изади, исто така од Универзитетот во Техеран, го поврза конфликтот со Епштајн. „Способноста на Иран да издржи притисок е поголема од способноста на другата страна. Иранските војници се борат за Иран и цивилизираниот свет, а Американците за Израел и за Епштајновата елита. Во тоа е разликата“, рече Изади на 17 март.Канадскиот политичар Ваб Кинју, премиер на покраината Манитоба, изјави слично кон крајот на март: „Ниту едно американско дете од работничката или средната класа не треба да загине во Иран. Нека се Епштајновата елита сама бори во својот војна.“

Свет | пред 1 месец

САД предупредуваат: Ирански хакери таргетираат критична инфраструктура

Американските власти предупредуваат дека хакери поврзани со Иран таргетираат критична инфраструктура во САД, при што веќе се регистрирани прекини во работењето и финансиски загуби.Според соопштението, во кое учествуваат агенции како ФБИ и НСА, станува збор за активни кибер-напади врз уреди од оперативната технологија поврзани на интернет.Најзагрозени се индустриските контролни системи, особено програмабилните логички контролери (PLC) на компанијата Rockwell Automation, кои се широко користени во критични сектори. Во дел од случаите, нападите веќе довеле до прекин на работните процеси и финансиски штети.Американските служби посочуваат дека мета на нападите се системи поврзани со водоснабдување, канализација, како и енергетскиот сектор, што дополнително ја зголемува сериозноста на заканата.Од властите нагласуваат дека вакви активности не се нови и дека групи поврзани со Иран и во минатото спроведувале слични операции, но сегашниот бран напади се смета за особено засилен во контекст на актуелните геополитички тензии.

Свет | пред 1 месец