САД

Папата Лав: „Доста се војни, доста се демонстрации на моќ“

Папата Лав во саботата упати силен апел до светските лидери да го прекинат она што го нарече „лудило на војната“, во време кога високи американски и ирански претставници се состануваат во Пакистан за преговори за завршување на шестнеделен конфликт, јавува Ројтерс.На посебно молитвено бдение во базиликата „Свети Петар“, првиот папа Американец остро го осуди користењето на религиозна реторика за оправдување на војната, истакнувајќи дека „заблудата за семоќ која нè опкружува станува сè понепредвидлива“.Тој директно им се обрати на светските лидери со порака: „Престанете! Време е за мир! Седнете на маса на дијалог и посредување, а не на маса на која се планира ново вооружување.“Папата Лав се осврна и на страдањата на цивилите, цитирајќи писма од деца од воени подрачја кои опишуваат „ужас и нечовечност“, нагласувајќи дека човештвото е сериозно нарушено од тековните конфликти.Тој ја критикуваше и злоупотребата на верата за оправдување на насилството, потсетувајќи на ставовите на Црквата против војната во Ирак во 2003 година и порача: „Доста е од идолопоклонство на себеси и на парите! Доста е од демонстрација на моќ! Доста е од војна!“Папата и претходно изјави дека Бог ги отфрла молитвите на оние кои започнуваат војни, нагласувајќи дека човечката рамнотежа е сериозно нарушена кога религијата се користи за оправдување на конфликти.

Свет | пред 1 месец

Заврши првата фаза од директните преговори меѓу САД и Иран во Пакистан

Во Пакистан заврши првата фаза од директните преговори меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, јавуваат извори блиски до посредничкиот процес.Според истите извори, двете делегации сега разменуваат писмени текстови со цел да се потврди усогласеноста околу денес постигнатите договори, пренесува Ал Џезира.Преговорите се одвиваат како дел од поширок дипломатски процес меѓу двете земји со посредување на пакистанските власти.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа потврди директна средба меѓу САД и Иран

Белата куќа потврди дека потпретседателот на Соединетите Американски Држави, Џеј Ди Венс, заедно со други американски претставници, остварил директна средба со иранска делегација во Исламабад.Со ова се потврдуваат претходните информации од извори блиски до посредничкиот процес дека американската и иранската страна за првпат започнале директни преговори.Според Асошиејтед прес, овој состанок претставува значаен дипломатски пресврт, имајќи предвид долгогодишниот прекин на директни контакти меѓу двете земји.

Свет | пред 1 месец

Преговорите меѓу САД и Иран влегоа во стручна фаза

Новинската агенција Тасним објави дека преговорите меѓу Иран и Соединетите Американски Држави влегле во стручна фаза, при што на местото на разговорите беа упатени членови на специјализирани одбори од двете страни.Според извештајот, генералот Мајкл Курила, командант на ЦЕНТКОМ, сепак не е дел од американската преговарачка делегација, и покрај претходните шпекулации.Во разговорите учествуваат потпретседателот на САД Џеј Ди Венс, специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер, зет на претседателот Доналд Трамп.Од иранска страна, во Исламабад пристигнале претседателот на парламентот Багер Калибаф и неговиот тим, во кој се и министерот за надворешни работи Абас Арагчи, како и заменикот на Советот за национална безбедност Али Багери Кани.

Свет | пред 1 месец

Тензии во Ормускиот теснец: Американски воени бродови поминаа, еден се повлече откако Иран се закани дека ќе го гаѓа

Неколку воени бродови на Американска морнарица поминале низ Ормускиот теснец, во потег што дополнително ги зголеми тензиите со Иран.Според американски извори, операцијата не била координирана со Техеран и имала за цел да ја врати довербата кај трговските бродови и да обезбеди слобода на пловидба низ меѓународните води.Од иранска страна, пак, беше соопштено дека еден американски брод се повлекол откако добил предупредување дека ќе биде гаѓан во рок од 30 минути доколку продолжи да се движи кон теснецот. Според Техеран, пораката била пренесена преку посредник од Пакистан.Овие случувања се одвиваат паралелно со мировните преговори меѓу САД и Иран, при што повторното отворање на Ормускиот теснец е една од клучните точки во евентуалниот договор.И покрај најавеното примирје, поморскиот сообраќај низ теснецот останува значително намален, а американски претставници признаваат дека дел од бродовите избегнуваат да минуваат поради безбедносни ризици.Во меѓувреме, Доналд Трамп најави почеток на операции за расчистување на морски мини, со цел нормализирање на пловидбата во овој клучен глобален коридор.

Свет | пред 1 месец

Трамп: Танкерите доаѓаат по „најдобрата нафта во светот“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека голем број празни нафтени танкери се движат кон САД за да се наполнат со, како што рече, „најдобрата и најслатка нафта и гас во светот“.Во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп нагласи дека САД располагаат со поголеми резерви од следните две најголеми нафтени економии заедно, при што квалитетот, според него, е повисок.Изјавата доаѓа во период на силни осцилации на глобалниот нафтен пазар, предизвикани од конфликтот меѓу САД, Израел и Иран, како и од ситуацијата со Ормутски теснец – клучен поморски коридор за транспорт на енергенси.Цената на нафтата „брент“ неделава достигна над 111 долари за барел, по што падна под 92 долари по најавата за условно двонеделно примирје и можност за повторно отворање на теснецот.И покрај падот, цените остануваат значително повисоки од периодот пред ескалацијата на конфликтот кон крајот на февруари, кога барел се тргуваше околу 70 долари.Затворањето на Ормутскиот теснец, преку кој минува околу петтина од светската нафта, предизвика дополнителен притисок врз цените на горивата и храната на глобално ниво.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа демантира: Нема одмрзнување на ирански имот

Белата куќа ги демантираше наводите дека Соединети Американски Држави се согласиле да одмрзнат ирански имот во странски банки.Американски официјален претставник изјавил дека таков договор не постои, отфрлајќи ги претходните информации објавени од Ројтерс, кои се повикуваа на висок ирански извор.Според тие извештаи, Вашингтон наводно бил подготвен да ослободи замрзнати средства на Иран во Катар и други странски банки како дел од преговорите.Со најновиот демант, американската страна јасно става до знаење дека нема промена во позицијата по ова прашање, додека преговорите меѓу САД и Иран продолжуваат во Исламабад.

Свет | пред 1 месец

Иран со порака до САД: „Америка прва, не Израел“

Иран испрати остра порака до Соединети Американски Држави во пресрет на клучните преговори во Исламабад, нагласувајќи дека исходот ќе зависи од тоа дали Вашингтон ќе се води од сопствените интереси или од интересите на Израел.Иранскиот прв потпретседател Мохамад Реза Ареф порача дека „заеднички корисен договор е можен“ само ако американската страна ја следи политиката „America First“.Во спротивно, доколку САД се ориентираат кон, како што ја нарече, политика „Israel First“, Ареф предупреди дека договор нема да има, а Иран ќе продолжи со „уште посилна одбрана“.„Таков развој на настаните би значел многу поголеми трошоци за целиот свет“, наведе тој.Изјавата доаѓа во момент на високи тензии и неизвесност околу преговорите меѓу Иран и САД, при што позициите на двете страни остануваат цврсти уште пред почетокот на разговорите.

Свет | пред 1 месец

Ормускиот теснец повторно оживува: бродови во движење пред дијалогот

Неколку бродови се движат кон Ормускиот теснец во пресрет на мировните преговори меѓу Иран и Соединети Американски Држави, кои треба да се одржат во Исламабад.Според податоците од платформата за следење на пловила MarineTraffic, повеќе бродови – претежно кинески – веќе поминале низ теснецот или се движат од Персискиот Залив кон него. Еден кинески товарен брод минал низ Ормус во текот на ноќта, откако пред речиси еден месец испловил од ирачкото пристаниште Ум Каср.Движењето на бродовите се случува во услови на зголемена неизвесност околу безбедноста на овој клучен енергетски коридор, преку кој минува значителен дел од светската нафта и гас.Во меѓувреме, Израел испрати јасна порака дека нема да разговара за прекин на огнот со Хезболах, и покрај најавениот состанок со либанонски дипломати во Соединети Американски Држави следната недела.Разговорите меѓу израелските и либанонските претставници се во тек, со цел финализирање на агендата за состанокот во Стејт департментот, но паралелно со тоа, израелските напади врз Либан продолжуваат.Комбинацијата од дипломатски активности и воени дејствија укажува дека регионот останува во состојба на висока напнатост, каде секој потег – и на море и на копно – може да има пошироки последици.

Свет | пред 1 месец

Инфлацијата во САД скокна поради војната со Иран

Инфлацијата во САД бележи нагло зголемување, при што цените се за 3,3 отсто повисоки на годишно ниво, покажуваат најновите податоци, додека главен двигател е растот на цените на енергијата поради војната со Иран.Според извештаите, индексот на потрошувачки цени во март пораснал за 0,9 процентни поени во однос на февруари, што претставува најголем месечен скок од мај 2024 година.Клучен фактор за ваквото зголемување е растот на цената на нафтата, која во изминатиот месец често ја надминуваше границата од 100 долари за барел, како последица на конфликтот и нарушувањата во транспортот низ Ормутскиот теснец – клучна рута низ која минува околу 20 отсто од светската нафта.Цените на енергијата во САД се зголемени за 10,9 отсто, додека бензинот поскапел за дури 21,2 проценти. Просечната цена на горивото надмина 4 долари по галон, што е речиси долар повеќе од пред една година.Во одредени сојузни држави, цените се уште повисоки – во Калифорнија достигнуваат 5,91 долари по галон, додека во Флорида изнесуваат 4,09 долари.Порастот на цените на горивото веќе се прелева и во други сектори. Авионските билети поскапеле за 2,7 отсто поради растот на цената на авионското гориво, додека струјата бележи зголемување од 0,8 проценти. Поскапувања има и кај облеката и новите возила.Иако по објавеното примирје меѓу САД и Иран цените на енергенсите делумно се стабилизираат, тие и натаму остануваат високи, а сообраќајот низ Ормутскиот теснец сè уште не е целосно нормализиран.Во исто време, има и ограничени позитивни сигнали – цените на храната во март благо се намалиле за 0,2 отсто, но и понатаму се за 1,9 проценти повисоки на годишно ниво.Експертите предупредуваат дека доколку високите цени на енергијата продолжат, инфлаторниот притисок ќе се прошири и врз останатите сегменти од економијата, со директно влијание врз стандардот на граѓаните.

Свет | пред 1 месец

Познати имиња во преговорите: кој седи на маса меѓу Вашингтон и Техеран

Американската делегација која денеска ги води преговорите со Иран во Исламабад е составена од високи и влијателни политички фигури, што укажува на сериозноста на обидите за деескалација на конфликтот.На чело на американскиот тим се очекува да биде Џеј Ди Ванс, а во делегацијата се и специјалниот пратеник за Блискиот Исток Стив Виткоф и зетот на американскиот претседател Џаред Кушнер. Тие веќе имаат искуство од претходни дипломатски процеси, вклучително и разговорите за иранската нуклеарна програма и конфликтот во Украина.Од иранска страна, преговорите ги предводи Мохамад Багер Галибаф, заедно со министерот за надворешни работи Абас Арагчи и секретарот на Врховниот совет за национална безбедност Мохамад Багер Золкадр.Во услови кога состојбата околу новиот врховен лидер на Иран останува нејасна, Галибаф се издвојува како потенцијално клучна фигура во преговорите. Поранешен командант на Иранската револуционерна гарда, тој важи за тврдокорен политичар, но воедно и како соговорник со кој Западот би можел да најде заеднички јазик.Според дел од американските извори, Галибаф е „еден од клучните луѓе“, но неговото реално влијание во внатрешната структура на Иран сè уште е предмет на проценка.Во пресрет на разговорите, Галибаф изјави дека Иран пристигнал во добра вера, но без доверба кон САД, нагласувајќи дека Вашингтон не ги исполнил претходните обврски.„САД мора да ги прифати иранските права ако сака договор“, порача Галибаф.Преговорите во Исламабад се оценуваат како критичен момент за можен пресврт во односите меѓу двете земји, но со оглед на меѓусебното недоверие, исходот останува неизвесен.

Свет | пред 1 месец

Иран: САД мора да ги прифати нашите права ако сака договор

Иран испрати јасна порака до Соединетите Американски Држави пред почетокот на преговорите во Исламабад – договор ќе има само доколку Вашингтон ги прифати иранските права.Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, кој ја предводи делегацијата, изјави дека Иран пристигнал на разговорите со добра волја, но без доверба кон американската страна.„Дојдовме во добра вера, но немаме доверба во САД“, изјави Галибаф, пренесе иранската државна новинска агенција.Тој потсети дека, според Техеран, Вашингтон во претходните преговори не ги исполнил преземените обврски, што дополнително ја нарушило довербата меѓу двете страни.„САД мора да ги прифати иранските права ако сака договор“, порача Галибаф.Изјавата доаѓа во момент кога двете страни влегуваат во нов обид за деескалација на конфликтот, но со јасно изразени разлики и меѓусебно недоверие што ја прават преговарачката позиција значително потешка.

Свет | пред 1 месец

Си-Ен-Ен: САД проценуваат дека Кина подготвува испорака на оружје за Иран

Американските разузнавачки служби проценуваат дека Кина размислува за испорака на системи за противвоздушна одбрана на Иран во наредните недели, објави Си-Ен-Ен повикувајќи се на извори запознаени со проценките.Според информациите, станува збор за преносливи ракетни системи земја–воздух, кои претставуваат сериозна закана за нисколетечки воени авиони и веќе биле користени за време на неодамнешниот конфликт.Изворите наведуваат дека ваквите системи би можеле повторно да се појават доколку дојде до нова ескалација на судирите.Во извештајот се посочува и дека Иран можеби го користи тековното примирје како можност за обнова и зајакнување на своите воени капацитети, со поддршка од странски партнери.Испораката на вакви системи би значела дополнително заострување на кинеската поддршка за Иран, особено по заедничката воена кампања на Соединетите Американски Држави и Израел, која започна во февруари.Засега нема официјални реакции од Пекинг, ниту потврда за наводите, додека развојот на ситуацијата внимателно се следи во пресрет на дипломатските разговори меѓу САД и Иран.

Свет | пред 1 месец

Трамп најави брзо отворање на Ормутскиот теснец

Американскиот претседател Доналд Трамп најави дека Ормутскиот теснец ќе биде повторно отворен „прилично брзо“, со или без помош од Иран, додека блокадата на овој клучен поморски правец продолжува да го нарушува глобалното снабдување со енергенси.Изјавата доаѓа во пресрет на најавените мировни преговори меѓу американски и ирански претставници во Пакистан, каде се очекува да се бара решение за кризата.„Нема да биде лесно“, изјави Доналд Трамп.„Би го кажал ова: ќе го отвориме прилично брзо“, изјави Доналд Трамп.Тој порача дека Вашингтон нема да дозволи Иран да воведе наплата за премин низ теснецот, што Техеран го најави како можност.„Ако се обидат, нема да го дозволиме тоа“, изјави Доналд Трамп.Американскиот претседател нагласи дека клучен услов за каков било договор е Иран да не поседува нуклеарно оружје.„Без нуклеарно оружје, тоа е 99 проценти од сè“, изјави Доналд Трамп.И покрај привременото примирје, поморскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец останува речиси целосно блокиран. Во последните денови низ него минуваат минимален број бродови, што значително отстапува од претходниот просек.Според податоците, повеќе од 600 пловила, меѓу кои и над 300 танкери, се задржани во Персискиот Залив поради неизвесноста и безбедносните ризици.Во меѓувреме, во Исламабад треба да започнат преговори меѓу двете страни, со цел да се постигне трајно решение, иако засега постојат разлики во ставовите околу условите за договор.

Свет | пред 1 месец

Почнуваат преговорите САД – Иран: Ванс пристигна во Пакистан

Во Исламабад денеска започнуваат мировните преговори меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, во обид за намалување на тензиите и постигнување договор за актуелната безбедносна криза.Иранската делегација веќе пристигна во Пакистан, а ја предводат претседателот на парламентот Мохамад Багер Галибаф и министерот за надворешни работи Абас Арагчи.Во меѓувреме, според информации од пакистански извори, во земјата пристигнал и американскиот тим, предводен од потпретседателот Џеј Ди Ванс.Средбата се одржува во чувствителен геополитички момент, а се очекува разговорите да бидат фокусирани на безбедноста, регионалната стабилност и можностите за долгорочно смирување на конфликтот.

Свет | пред 1 месец

„Ќе биде најубавиот“: Трамп со нов монументален проект

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ги објави плановите за изградба на голем споменик во Вашингтон, проект со кој, како што наведува, сака да остави траен белег во главниот град на САД.„Воодушевен сум што можам да објавам дека мојата администрација денес официјално ги достави презентацијата и плановите до Националната комисија за ликовни уметности за она што ќе биде најдобриот и најубавиот споменик во светот“, изјави Доналд Трамп.Според најавите, споменикот ќе биде висок 76 метри и се очекува да стане најголем објект од ваков тип во светот.„Ќе биде прекрасен додаток за Вашингтон, во кој сите Американци ќе можат да уживаат со децении“, изјави Доналд Трамп.Планот предвидува на објектот да бидат поставени три златни статуи, како и натписи со златни букви „Една нација под Бог“ и „Слобода и правда за сите“.Проектот е инспириран од Триумфалната капија во Париз и е дел од серијата иницијативи на Трамп насочени кон редефинирање на изгледот на американската престолнина.Покрај овој проект, претходно беше изградена и голема сала за свечености во Белата куќа, а беше донесена и одлука за преименување на Кенеди центарот, како и за изработка на златна монета со ликот на актуелниот претседател.

Свет | пред 1 месец

Трамп бесен на две членки на НАТО: Цената за ова може да биде голема

Одлуките на повеќе европски земји да го ограничат пристапот на САД до воени бази за време на конфликтот во Иран отворија длабоки поделби во рамките на НАТО, пренесува „Financial Times“.Според дипломатски извори, спорот ескалира по состанокот меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг во Вашингтон, каде што бил изразен гнев поради одлуките на одредени европски сојузници.Шпанија, Италија, Обединетото Кралство и Франција беа меѓу земјите што во различен обем го ограничиле користењето на своите бази и воздушен простор за американски воени операции, иако дел од одлуките подоцна биле ревидирани.Американската страна, според извештаите, реагирала со критики и предупредувања дека ваквите потези може да влијаат врз идната посветеност на САД кон европската безбедност.Во рамките на дискусиите, дел од европските дипломати предупредуваат дека ваквите несогласувања ја поткопуваат стратегиската доверба во алијансата и може да ја доведат во прашање американската воена присутност во Европа.Канцеларот на Германија, Фридрих Мерц, повика на смирување на тензиите и истакна дека НАТО останува клучен гарант за европската безбедност.Според дипломатски извори, спорот околу пристапот до базите дополнително го ослабува аргументот дека американското воено присуство во Европа е во заеднички интерес, што предизвикува загриженост за долгорочната стабилност на алијансата.

Свет | пред 1 месец

САД алармира поради ризици од вештачка интелигенција: итен состанок со банките

Американскиот секретар за финансии, Скот Бесент, свикал состанок во Вашингтон со раководствата на најголемите американски банки поради зголемените кибернетски ризици поврзани со најновиот модел на вештачка интелигенција на компанијата Anthropic.На состанокот, според медиумските извештаи, присуствувал и гувернерот на американската централна банка, Џером Пауел, а меѓу присутните биле и раководители на некои од најголемите системски важни банки во САД, вклучувајќи ги „Goldman Sachs“, „Bank of America“ и „Citigroup“.Причината за загриженост е новиот AI модел на Anthropic, кој, според интерни проценки, може да открива и искористува ранливости во софтвери и системи, што отвора ризици за финансиската стабилност и националната безбедност.Компанијата соопшти дека моделот веќе идентификувал илјадници безбедносни пропусти, вклучувајќи и некои стари повеќе од децении, поради што неговата достапност е ограничена на мал број големи технолошки и индустриски партнери.Експертите предупредуваат дека ваквата технологија може да биде злоупотребена од хакери за пробивање на заштитени системи, што дополнително ја зголемува загриженоста кај регулаторите и финансискиот сектор.

Свет | пред 1 месец

Џеј Ди Венс: Подготвени сме за разговори со Иран, но нема да толерираме измами

Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс изјави дека администрацијата на Доналд Трамп има јасна стратегија за претстојните преговори со Иран и изрази оптимизам во пресрет на средбата.Говорејќи пред новинарите во Вашингтон, Венс истакна дека очекува разговорите во Исламабад да бидат позитивни, додавајќи дека американската страна ќе пристапи конструктивно, но и внимателно.Тој порача дека САД се подготвени за дијалог доколку иранската страна преговара со добра намера, но предупреди дека во спротивно нема да има отстапки.„Ако се подготвени за искрени разговори, ќе им подадеме рака. Но, ако се обидат да нѐ изиграат, ќе видат дека нашиот преговарачки тим нема да биде воопшто попустлив“, изјави Венс.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Иран емитуваше AI-видео за „заседа“ на американски спасувачки тим

Иранската телевизија емитуваше видео генерирано со помош на вештачка интелигенција, кое прикажува како наводно изгледала засадата што ја поставила Иранската револуционерна гарда на американски спасувачки тим поврзан со пилот на F-15.Во снимката, операцијата е прикажана како голем неуспех на САД, а се тврди дека американските сили биле во заседа од страна на ИРГК. Како што се наведува, ракета на ИРГК погодила мотор на авион MC-130. Исто така се тврди дека биле соборени хеликоптери „Црн јастреб“ и дека „Америка била уништена“.На крајот, нараторот се фали дека овој „епски неуспех“ е причината зошто Америка сега преговара со Иран и дека се предала.Во меѓувреме, иранските системи за противвоздушна одбрана наводно собориле американски ловец F-15 на 22 март во близина на Ормускиот теснец, откако бил пресретнат над јужниот брег на земјата, пренесуваат медиумите.Американски функционер кон крајот на март изјави дека САД уништиле два свои авиони MC-130J за време на спасувачка мисија, без да наведе детали за тоа како биле изгубени леталата.Сепак, Иранскиот корпус на исламската револуционерна гарда (ИРГК) во соопштение наведе дека нивните сили уништиле „непријателски летечки објекти“ кои влегле во централните делови на земјата за време на, како што го опишуваат, неуспешен обид за спасување.

Свет | пред 1 месец

Иран ги демантира преговорите со САД во Пакистан

Иранска делегација пристигна во Исламабад на посредни разговори со САД, предводена од министерот за надворешни работи Абас Аракчи и претседателот на парламентот Мохамед Бакер Калибаф, објави „Волстрит журнал“, повикувајќи се на извори запознаени со ситуацијата.Сепак, полуофицијалната иранска новинска агенција „Тасним“ соопшти дека веста за пристигнувањето на ирански претставници во Исламабад на разговори со САД е „целосно лажна“. Слични негирања објавија и други ирански медиуми поврзани со државата.Се очекува американската делегација да ја предводи потпретседателот Џеј Ди Венс, а ќе ѝ се придружат и специјалниот пратеник Стив Виткоф и зетот на Доналд Трамп, Џаред Кушнер. Виткоф и Кушнер учествуваа во три рунди индиректни нуклеарни разговори со иранските преговарачи во Оман пред САД и Израел да започнат напади врз Иран на 28 февруари.И покрај ова, пакистанските власти продолжуваат да тврдат дека подготовките за разговорите се одвиваат според планот, со зголемени безбедносни мерки и пристигнување на меѓународни делегации, додека конечниот состав и почетокот на преговорите сè уште се чекаат.Поранешниот ирански министер за надворешни работи Камал Харази почина од повредите здобиени во воздушен напад, објавија иранските државни медиуми рано утринава. Харази, кој беше шеф на Стратешкиот совет за надворешни односи, беше ранет неколку дена претходно во израелско-американски воздушен напад, објави државната новинска агенција ИРНА, велејќи дека „починал пред неколку часа“.Поранешниот ирански министер за надворешни работи на Иран, Камал – Харази, ФОТО ЕПАКако што јавуваат медиумите Харази беше министер за надворешни работи на Иран од 1997 до 2005 година. Неговата последна улога беше советник на долгогодишниот врховен лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, според медиумските извештаи. Хамнеи беше убиен на почетокот на нападите на САД и Израел врз Иран.

Свет | пред 1 месец

Стармер: „Доста ми е од Трамп“

Британскиот премиер Кир Стармер изјави дека му е „доста“ од Доналд Трамп.За време на посетата на земјите од Заливот, Стармер остро се спротивстави и на израелските напади врз Либан, порачувајќи дека тие „не смеат да се случуваат“.Тој недвосмислено ги осуди израелските воени акции, велејќи: „Ова мора да престане, тоа е мој цврст став, и затоа прашањето не е техничко – дали се работи за прекршување на договорот или не“.Иако напомена дека „не сите ги знаеме сите детали од примирјето“, додаде: „Но, да бидам сосема јасен – тие не се во право“.САД и Израел, од друга страна, тврдат дека договорот за прекин на огнот со Иран не го опфаќа Либан, додека Иран го тврди спротивното.Индекс потсетува дека во средата попладне Израел извршил изненаден напад врз централниот дел на Бејрут, при што за само 10 минути биле погодени 100 цели, во рамки на, како што наведоа, кампања за искоренување на силите на Хезболах поддржани од Иран.Според локалните власти, убиени се околу 112 лица.Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изјави дека привременото примирје со Иран нема да го вклучи Хезболах и дека Израел ќе продолжи да „удира со полна сила“.Иран се закани со повторно започнување на војната доколку Израел продолжи со бомбардирањето на Либан, а во знак на протест го запре и поминувањето на нафтени танкери низ Ормускиот теснец.

Свет | пред 1 месец

„Claude“ останува на црната листа, администрацијата на Трамп ја слави победата

Американскиот суд одби да ја отстрани компанијата „Anthropic“, создавач на популарниот асистент „Claude“, од црната листа на Пентагон. Оваа одлука се смета за голема победа за администрацијата на претседателот Доналд Трамп и неговиот тим за национална безбедност. Спорот настана бидејќи Министерството за одбрана ја означи технологијата како ризик за безбедноста на државата.Министерот за одбрана, Пит Хегсет, тврди дека компанијата одбива да ги отстрани одредените заштитни бариери од своите производи, поради што „Anthropic“ е прогласена за опасност за синџирот на снабдување во доменот на националната безбедност.Раководството на компанијата не се согласува со ова и тврди дека министерот ја надминува својата законска надлежност. Тие предупредуваат дека таквата ознака може да ги чини милијарди долари во изгубени бизниси и да предизвика сериозна штета по угледот на компанијата на светскиот пазар.Судот во Вашингтон сепак одлучи дека забраната останува на сила додека целосниот судски процес не заврши. Вршителот на должноста државен обвинител, Тод Бланш, ја пофали одлуката како клучна за зачувување на воената безбедност. Од друга страна, претставниците на компанијата веруваат дека на крајот ќе докажат дека одлуката била незаконска.Целиот случај ја привлекува вниманието на светската јавност бидејќи ја одредува иднината на користењето на вештачката интелигенција во воени цели.

Свет | пред 1 месец

Инвестициската банка Голдман Сакс ја намали прогнозата за цените на нафта и гас по примирјето САД–Иран

Инвестициската банка Голдман Сакс ја ревидираше прогнозата за цените на нафтата за вториот квартал од 2026 година, по договореното двонеделно примирје меѓу Соединетите Американски Држави и Иран.Според новите проценки, цената на Brent crude ќе изнесува околу 90 долари по барел, додека американската WTI crude се очекува да достигне 87 долари. Претходните проекции предвидуваа повисоки цени – 99 долари за Brent и 91 долар за WTI. Како причина за ревизијата банката наведува намален геополитички ризик и постепено нормализирање на протокот на нафта низ Ормутскиот теснец.Во текот на неделата, цената на Brent падна за над 11 проценти, но веќе следниот ден забележа раст поради неизвесноста околу примирјето и ограничениот проток на нафта.За третиот и четвртиот квартал од 2026 година, прогнозите на банката остануваат непроменети: Brent се очекува да се движи околу 82, односно 80 долари по барел, додека WTI ќе изнесува 77, односно 75 долари по барел.Аналитичарите предупредуваат дека ризикот од нов раст на цените останува значителен. Во сценарио на подолготрајни нарушувања на снабдувањето, особено на Блискиот Исток, Brent би можел да достигне и 115 долари по барел во последниот квартал од годината.Паралелно, Голдман Сакс ја намали прогнозата за цената на природниот гас во Европа за вториот квартал – од 70 на 50 евра по мегават-час, поради очекувањата дека испораките преку Ормутскиот теснец постепено ќе се стабилизираат од средината на април. Сепак, дополнителни доцнења или оштетувања на инфраструктурата би можеле повторно да ја покачат цената над 75 евра по мегават-час.

Свет | пред 1 месец

Нафтената индустрија на Србија поднесе барање за нова лиценца за работа до САД пред истекот на старата

Нафтената индустрија на Србија (НИС) поднесе барање за нова лиценца за работа до Министерството за финансии на Соединетите Американски Држави, откако постоечката оперативна лиценца истекува на 17 април.Канцеларијата за контрола на странски средства при Министерството за финансии на САД (OFAK – Канцеларија за контрола на странски средства) во март ја издаде претходната оперативна лиценца за Нафтената индустрија на Србија, која важи до истиот датум.Поради тоа, компанијата сега поднесе ново барање за продолжување на лиценцата.Во меѓувреме, американската администрација ја продолжи лиценцата за преговори на „Гаспром њефт“ и MOL за продажба на руското мнозинско сопствеништво во компанијата до 22 мај. Канцеларија за контрола на странски средства воведе санкции кон Нафтената индустрија на Србија на 9 октомври 2025 година поради мнозинското руско сопствеништво.

Свет | пред 1 месец