САД

Санчез со остра порака: Нема да им аплаудираме на тие што го запалија светот

Шпанскиот премиер Педро Санчез упати остра реакција по најавата за примирје во конфликтот со Иран, порачувајќи дека тоа не е причина да се заборави одговорноста за војната.„Примирјата се секогаш добра вест, особено ако водат кон праведен и траен мир. Но ова моментално олеснување не смее да нè натера да го заборавиме хаосот, разурнувањето и изгубените животи. Владата на Шпанија нема да им аплаудира на оние што го запалија светот само затоа што се појавиле со кофа вода“, напиша Санчез.Тој нагласи дека во следниот период се неопходни дипломатија, почитување на меѓународното право и стабилен мир.Санчез, кој е меѓу најгласните критичари на воената акција против Иран, претходно ги оцени нападите како „неоправдани“ и „опасни“, повторувајќи дека позицијата на Шпанија е јасна – „не на војната“.Неговата влада презеде и конкретни чекори, откако не им дозволи на американските сили да ги користат базите во Рота и Морон за операции поврзани со Иран.Дополнително, Мадрид го затвори и воздушниот простор за американски авиони вклучени во нападите, потег што предизвика остри реакции од американскиот претседател Доналд Трамп, кој се закани со прекин на трговските односи со Шпанија.

Свет | пред 1 месец

Ирак го поздрави примирјето: Шанса за стабилност и намалување на тензиите

Ирак го поздрави двонеделниот прекин на огнот меѓу САД и Иран, оценувајќи дека станува збор за важен чекор кон намалување на тензиите и зајакнување на регионалната безбедност.Ирачкото Министерство за надворешни работи соопшти дека примирјето може да придонесе за „зајакнување на безбедноста и стабилноста“ во регионот, истакнувајќи дека ваквиот развој на настаните отвора простор за смирување на ситуацијата и дипломатски напредок.Во соопштението се нагласува поддршката за сите регионални и меѓународни напори насочени кон деескалација, како и важноста од целосно почитување на примирјето и избегнување на нови провокации што би можеле повторно да ја разгорат кризата.Багдад повика овој „позитивен чекор“ да се надгради со сериозен и одржлив дијалог, кој би овозможил решавање на суштинските причини за конфликтот и градење меѓусебна доверба.Воедно, Ирак ја потврди својата определба за балансиран дипломатски пристап и поддршка на иницијативите за регионален и глобален мир, со акцент на почитување на суверенитетот, добрососедските односи и немешањето во внатрешните работи.Претходно, американскиот претседател Доналд Трамп објави дека САД ќе ги обустават нападите врз Иран во период од две недели, во рамки на договорот поврзан со отворањето на Ормутскиот теснец и продолжување на преговорите.

Свет | пред 1 месец

Пилот 36 часа бегал низ Иран, како преживеал зад непријателските линии: тајната е во четири столба од обуката во американската армија

Американски воен пилот преживеал дури 36 часа зад непријателски линии во Иран, избегнувајќи заробување и покрај тоа што бил тешко повреден, благодарение на специјализираната SERE обука, пишува The Wall Street Journal.Станува збор за елитна програма за обука на американските воздухопловни сили, чиј назив доаѓа од англиските зборови „survival, evasion, resistance and escape“ – односно преживување, избегнување, отпор и бегство. Оваа обука е клучна за пилоти и специјални единици кои може да се најдат сами на непријателска територија.Според поранешниот генерал на американските воздухопловни сили David A. Deptula, ваквата подготовка има за цел да ги научи пилотите како да преживеат, да избегнат заробување и да ги зголемат шансите за спасување.Пилотот од ловецот F-15, кој бил соборен во Иран, успеал да преживее во планински и непристапен терен, додека локалните сили активно го барале. Неговото евентуално заробување би претставувало сериозен пропаганден и политички адут за Техеран.Обуката SERE се темели на четири клучни столба.Првиот е преживување – каде пилотите учат како да ги санираат сопствените повреди, да најдат засолниште и да обезбедат вода и храна, дури и во екстремни услови. Дел од тренингот вклучува консумирање инсекти, градење импровизирани засолништа и палење оган без алат.Вториот столб е избегнување, односно способноста да не бидат откриени. Пилотите учат да се движат ноќе, да користат терен за прикривање и да воспостават контакт со спасувачките тимови без да ја откријат својата позиција.Третиот сегмент е отпор – однесување во случај на заробување. Овој дел од обуката е строго доверлив, но познато е дека се темели на правила утврдени уште за време на Korean War, кога бил воспоставен кодекс за однесување на заробени војници.Последниот столб е бегство – користење на достапна опрема и тактики за безбедно враќање на своја територија.Воените експерти нагласуваат дека токму ваквата обука прави разлика меѓу живот и смрт, но и меѓу слобода и заробеништво, особено во ситуации кога пилотите се изолирани и изложени на постојана закана.

Свет | пред 1 месец

Примирје со резерви: Техеран влегува во разговори со „раце на обрачот“

Иран потврди дека преговорите со Соединетите Американски Држави ќе започнат во петок во Исламабад, со посредство на Пакистан, и ќе траат до 15 дена, со можност за продолжување по договор на двете страни.Иранскиот врховен совет за национална безбедност соопшти дека разговорите се одвиваат во рамки на ограничена пауза во непријателствата, но нагласи дека тоа не значи крај на војната.Во соопштението се наведува дека Техеран влегува во преговорите откако, како што тврдат, ги постигнал своите цели на бојното поле, додавајќи дека конечен прекин на конфликтот ќе зависи од исполнување на иранските услови.Иран предложил план од десет точки, кој вклучува гаранции против идни напади, укинување на санкциите, надомест на штета, повлекување на американските сили од регионот, како и договори поврзани со Ормутскиот теснец.Според Техеран, за време на двонеделната пауза ќе биде обезбеден контролиран и безбеден премин низ теснецот, но под координација на иранските вооружени сили, што практично значи задржување на нивното влијание врз оваа клучна поморска рута.Иранските власти истакнаа дека во разговорите влегуваат со „целосна недоверба“ кон американската страна и предупредија дека нивните сили остануваат во состојба на готовност, со порака дека „рацете остануваат на обрачот“.Американскиот претседател Доналд Трамп претходно најави двонеделна пауза во нападите, оценувајќи ја како дел од „двострано примирје“ поврзано со отворањето на Ормутскиот теснец и почетокот на дипломатските преговори.

Свет | пред 1 месец

24 часа на работ на бездната: најавено двонеделно примирје меѓу САД и Иран, Техеран најави „отворање“ на Ормутскиот канал

Судирот меѓу Израел, Иран и САД влезе во 39. ден со драматичен пресврт: по часови исполнети со закани и ултиматуми, најавено е двонеделно примирје и пауза на планирани американски удари, додека Техеран соопшти дека во истиот период ќе го „отвори“ Ормускиот канал – една од најчувствителните точки за глобалната енергетска и трговска безбедност.Тензијата се изостри по тврдења дека американскиот претседател Доналд Трамп претходно испратил пораки со најтешка реторика, но на крајот објавил дека прифаќа двонеделно примирје и запирање на планираните напади. Иран, пак, ја претстави одлуката како сигнал за деескалација, а двете страни меѓусебно се обвинуваат дека „први попуштиле“.Во меѓувреме, на теренот неизвесноста останува: израелската војска, според изјави дадени во текот на ноќта, и понатаму изведувала удари врз цели во Иран. Паралелно, се појавија тврдења дека Израел е дел од договорот за прекин на огнот и дека прифатил да ја стопира кампањата на бомбардирање додека траат разговорите за натамошни чекори.Од иранска страна беше пренесено дека врховниот лидер наредил запирање на огнот за сите единици, со порака дека тоа не значи крај на војната, туку обврска воениот апарат да го почитува наредбениот синџир во периодот на најавената пауза.Дипломатските сигнали се засилија и преку посредници. Премиерот на Пакистан, Шебаз Шариф, ги пофали чекорите на двете страни и упати повик за разговори во Исламабад во петок, со цел да се отвори пат кон трајно решение и прекин на војната. Во исто време, се појавија информации дека Пекинг – како најголем трговски партнер на Техеран – вршел притисок Иран да прифати договор, преку посреднички канали, со што се нагласува поширокиот меѓународен интерес конфликтот да не се прелее во подолга регионална војна.Најавите за примирје веднаш се почувствуваа и на финансиските пазари. Американскиот долар ослабна на азиското тргување, а дел од инвеститорите се префрлија кон поризични позиции, реагирајќи на сигналите за привремена деескалација и избегнување на директен удар врз цивилна инфраструктура поврзана со рокот што се спомнуваше во контекст на Ормутскиот канал.Иако најавеното двонеделно примирје отвора прозорец за разговори, ситуацијата останува кревка. Ормускиот мореуз и понатаму е најсилната геополитичка полуга во оваа криза, а секоја нова размена на удари или погрешна проценка може брзо да го поништи ефектот на дипломатските објави и повторно да го поттурне регионот кон ескалација.

Свет | пред 1 месец

Муцунски и Ландау ја реафирмираа соработката меѓу Македонија и САД

Македонија ја зацврстува својата позиција како кредибилен сојузник на САД преку Стратешкиот дијалог, порача министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски, кој ја предводи владината делегација на втората сесија од дијалогот во Вашингтон.Во рамки на посетата, Муцунски остварил средба со заменик-државниот секретар на САД, Кристофер Ландау, при што била реафирмирана заедничката определба за силно и долгорочно партнерство меѓу двете земји.„Во Вашингтон ја предводам делегацијата која учествува на втората сесија на Стратешкиот дијалог меѓу двете земји, која ја отворивме заедно со Брендан Ханрахан, висок претставник на Бирото за европски и евроазиски прашања при Стејт департментот. Овој дијалог претставува важен формат за унапредување на билатералната соработка и потврда за силното сојузништво и стратешко партнерство“, напиша Муцунски на фејсбук.Тој посочи дека разговорите се насочени кон клучни области, меѓу кои глобалните и регионалните прашања, одбраната и безбедноста, енергетиката, економската соработка, сајбер и дигиталната безбедност, како и зајакнувањето на граничната безбедност и справувањето со прекуграничните закани.„Втората сесија на Стратешкиот дијалог претставува потврда за заедничката определба за унапредување на мирот, безбедноста и просперитетот, како и за натамошно зајакнување на трансатлантските врски. Стратешкиот дијалог ја реафирмира нашата улога како кредибилен сојузник и партнер, со јасна посветеност кон заедничките вредности и стабилноста на регионот“, пишува во објавата на Муцунски.За време на работната посета на Вашингтон, министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски се сретнал со заменик-државниот секретар на САД, Кристофер Ландау, при што била потврдена заедничката заложба за силно и долгорочно партнерство.„Остварив билатерална средба со заменик-државниот секретар на САД, Кристофер Ландау. Ја реафирмиравме заедничката определба за силно и долгорочно партнерство, засновано на безбедност, слобода и демократски просперитет. Втората сесија на Стратешкиот дијалог претставува важен исчекор во унапредувањето на билатералните односи“, наведува Муцунски во објавата на фејсбук.Како што соопшти Министерството за надворешни работи, на средбата било констатирано дека во наредниот период приоритет ќе биде спроведувањето на стратешкото партнерство, со конкретни и проширени форми на соработка во области од заеднички интерес, во корист на граѓаните на двете земји.Разговорите опфатиле и соработка во рамки на НАТО, унапредување на економските односи по усогласувањето на рамката за реципрочна и избалансирана трговија во февруари 2026 година, како и прашања поврзани со енергетската безбедност, диверзификацијата на изворите и регионалната поврзаност.„Разменети беа и мислења за состојбите во регионот на Западен Балкан и процесот на европска интеграција. Воедно, министерот Муцунски истакна дека од особена важност за регионот, особено во контекст на актуелните глобални безбедносни предизвици, е континуираното присуство и ангажман на САД, како клучен фактор и гаранција за регионалната стабилност“, пишува во соопштението на Министерството.Муцунски ја предводи владината делегација на втората сесија од Стратешкиот дијалог меѓу двете земји, која беше отворена заедно со Брендан Ханрахан од Бирото за европски и евроазиски прашања при Стејт департментот.Од Министерството за надворешни работи посочуваат дека Македонија е прва европска земја која во Вашингтон реализира ваква сесија во мандатот на актуелната администрација. Дијалогот се оценува како важна платформа за продлабочување на соработката во клучни области и потврда за долгогодишното сојузништво и стратешко партнерство меѓу двете земји.

Македонија | пред 1 месец

Граѓаните на Блискиот Исток добиваат инструкции да се засолнат пред истекот на рокот

Земјите на Блискиот Исток издадоа предупредувања до граѓаните да останат дома додека се приближува рокот за преговори со Иран, кој го постави претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.Кувајтското министерство за внатрешни работи ги повика граѓаните и жителите да останат во своите домови од полноќ до 6 часот наутро во среда, наведувајќи дека станува збор за превентивна мерка. Ова предупредување се поклопува со Трамповиот рок до 20:00 часот по источноамериканско време (2:00 часот по македонско време), по кој претседателот предупреди дека „целата цивилизација ќе умре“.Американското претставништво во Манама, главниот град на Бахреин, им наложи на сите свои вработени да останат во засолништа, истовремено препорачувајќи им на американските граѓани во земјата да постапуваат исто така, да останат во безбедни простории и да се држат подалеку од прозорците.

Свет | пред 1 месец

Цените на нафтата повторно растат по заканите на Трамп

Цените на нафтата денеска повторно се зголемија откако американскиот претседател Доналд Трамп предупреди дека целата цивилизација на Иран може да исчезне ако до вечерва, до рокот од 20 часот, не се отвори повторно Ормускиот теснец. Нафтата Брент достигна околу 110 долари по барел, додека американската сурова нафта WTI (Вест Тексас Интермедијат) се движеше околу 116 долари по барел, пренесе „Трејдинг економикс“.Зголемувањето на цените следува по ноќните американски удари на воени цели на островот Харг, кој е главно иранско јазло за извоз на нафта. Иако официјални лица изјавија дека енергетската инфраструктура не била директно цел, воената акција го зголеми стравот од пореметување на глобалната понуда.Меѓутоа, извештаите укажуваат дека Иран го прекинал преговарачкиот процес со Соединетите Американски Држави. Додека поморскиот сообраќај преку Ормускиот теснец благо се зголеми на осум бродови во понеделник, тековниот проток изнесува само дел од 20 милиони барели дневно кои транзитирале во 2025 година.Пазарите сега веќе пресметуваат поголема веројатност за целосна промена на режимот на снабдување, што создава сериозни ризици на глобалните енергетски пазари.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа: Само Трамп знае како ќе реагира ако Иран не постигне договор

Додека светот се обидува да процени колку сериозно треба да се сфатат заканите на претседателот на САД, Доналд Трамп, кон Иран, Белата куќа повторно истакна дека Техеран има ограничен рок да постигне договор. Според изјавата на портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, иранскиот режим има рок до 20 часот по источноамериканско време (2 часот наутро по македонско време) да одговори и да се договори со САД.„Само претседателот знае како ќе реагира ако тоа не се случи“, додаде Ливит, потсетувајќи дека претходните закани на Трамп за „целата цивилизација“ се сфатени како исклучително сериозни, а дел од аналитичарите предупредуваат дека нивната примена би можела да се смета за можен воен злостор. Заканата следува по барањето на Трамп повторно да се отвори Ормускиот теснец, при што Иран, со околу 90 милиони жители, се наоѓа пред рок за одлука.

Свет | пред 1 месец

Златно доба во односите Унгарија-САД: Венс го посети Орбан за да му каже „Трамп ве сака, а и јас“

Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс пристигна во Будимпешта, каде упати низа пофалби до Унгарија и нејзиниот премиер Виктор Орбан, само неколку дена пред клучните парламентарни избори во земјата.Пред средбата, Венс му рече на Орбан: „Претседателот ве сака, а и јас“, нарекувајќи го „еден од ретките вистински државници во Европа“ и посакувајќи му среќа на изборите.Целта на посетата на Венс е да ја поддржи кампањата на долгогодишниот унгарски националистички лидер, во време кога бројни анкети предвидуваат дека тој би можел да ги изгуби изборите, пишува Ројтерс.Орбан, евроскептичниот премиер на власт од 2010 година, се соочува со најтешката борба за реизбор во својата кариера. Анкетите покажуваат дека неговата партија Фидес би можела да изгуби на изборите од партијата Тиса, предводена од поранешниот колега на Орбан, Петер Маѓар. Посетата на Венс, темпирана само неколку дена пред гласањето, нагласува колку е важно движењето MAGA на претседателот Доналд Трамп за останувањето на Орбан на власт. Трамп претходно лично го поддржа Орбан, опишувајќи го како „вистински силен и моќен лидер“.Односот и пријателството меѓу Унгарија и САД се многу важни за нас. Делумно затоа што го сакаме унгарскиот народ и оваа неверојатна нација и култура, но и затоа што претседателот ве цени, како и јас, бидејќи сте исклучително важен фактор во она што ја направи Европа силна и просперитетна“. , рече Венс пред разговорите со Орбан.Тој исто така рече дека е во Будимпешта поради „моралната соработка“ меѓу САД и Унгарија.Венс ги обвини бирократите во Брисел дека се обидуваат да ја уништат економијата на Унгарија и да ја направат помалку енергетски независна. Тој оцени дека мешањето од страна на европските институции е „навистина срамно“ и дека Унгарија била сведок на еден од најлошите примери на странско мешање во изборите.„Европските бирократи се обидоа да ја уништат унгарската економија затоа што го мразат тој човек“, мислејќи на Орбан, рече Венс.Тој им испрати порака на унгарските гласачи да размислат за „кој е за нив и за народот на Унгарија“, а не кој е за или против Европа или САД.„Златното доба“ во односите меѓу Унгарија и САД започна со изборот на американскиот претседател Доналд Трамп, изјави Орбан по средбата со Венс.Зборувајќи за Украина, Венс рече дека е во интерес на Украина, Европа, Унгарија и САД војната да заврши што побрзо. Тој додаде дека Европската Унија направила „голема грешка“ кога се откажа од нафтата и гасот од исток, што, според него, ја направи Европа енергетски послаба. Венс истакна дека САД сакаат да ѝ помогнат на Европа преку снабдување со течен природен гас, што ја ослабува Русија и им овозможува на европските потрошувачи пониски цени на енергијата и поголема безбедност во случај на конфликт.„Интересно е што оние што ги обвинуваат другите за проруска политика всушност се одговорни за создавање енергетски слаба Европа“, рече Венс.Венс и неговата сопруга Уша беа пречекани на аеродромот во Будимпешта од унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто, кој оцени дека оваа посета симболизира „ново златно доба во односите меѓу САД и Унгарија“. Орбан го повтори истото по средбата.Венс и Орбан разговараа за миграцијата, глобалната безбедност, како и економската и енергетската соработка. Блумберг објави дека унгарската нафтена компанија МОЛ се согласи да купи 500.000 тони американска нафта во вредност од околу 500 милиони долари.Ривалот на Орбан, Маѓар, напиша пред пристигнувањето на Венс на платформата X дека унгарската историја „не е напишана во Вашингтон, Москва или Брисел“, туку на „унгарските улици и плоштади“.

Свет | пред 1 месец

Аеродромските проверки доведоа до над 800 апсења во САД

Американската имиграциска и царинска служба (ICE) уапсила повеќе од 800 лица врз основа на дојави добиени од службеници за безбедност на аеродромите, покажуваат интерни податоци на агенцијата, објави Reuters.Од почетокот на мандатот на Доналд Трамп до февруари годинава, Управата за безбедност на транспортот (TSA) споделила податоци за повеќе од 31.000 патници со ICE, со цел спроведување на имиграциските закони.Станува збор за дојави што не се класични пријави, туку службени сигнали добиени преку програмата „Сигурен лет“, преку која TSA ги проверува податоците на патниците и ги споредува со владини бази. Доколку се утврди совпаѓање – на пример, лице со налог за депортација или нерегулиран престој – информацијата се проследува до ICE, кој потоа може да преземе мерки.Иако не е прецизирано колку од апсењата се случиле директно на аеродромите, ваквите сигнали им овозможуваат на службите да ги лоцираат лицата за време на патувањата. Двете агенции се дел од Министерството за внатрешна безбедност на САД, а нивната соработка, која претходно била насочена кон борба против тероризмот, е проширена и на редовни имиграциски случаи.Политиките за засилена контрола предизвикаа реакции кај демократите, особено откако агенти на ICE беа распоредени на повеќе аеродроми поради недостиг на персонал во TSA. Повеќе од 40 демократски конгресмени предупредија дека ваквото присуство може да предизвика страв и конфузија кај патниците.Неколку случаи на апсења на аеродроми дополнително ја разбрануваа јавноста, вклучително и приведување на студент и мајка со дете. Властите ги бранеа постапките, наведувајќи дека станувало збор за лица со конечни налози за депортација.

Свет | пред 1 месец

Џеј Ди Венс пристигна, Будимпешта под засилена безбедност

Потпретседателот на САД, Џеј Ди Венс, пристигна во Унгарија за да ја поддржи изборната кампања на премиерот Виктор Орбан пред парламентарните избори закажани за 12 април.Венс на аеродромот во Будимпешта го пречека унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто.За време на дведневната посета, Венс ќе се сретне со Орбан и ќе присуствува на предизборен собир, соопштија извори од унгарската влада.Пред поаѓањето од Вашингтон, Венс изјави дека очекува разговори за односите меѓу САД и Унгарија, како и за прашања поврзани со Европа и Украина.Во текот на посетата, улиците на Будимпешта ќе бидат затворени или ограничени за сообраќај, со присуство на оклопни возила, привремени забрани за паркирање, борбени авиони во приправност и ограничувања при слетување и поаѓање на аеродромот.Посетата се случува неколку дена пред изборите, на кои Орбан и неговата партија Фидес се соочуваат со најтежок предизвик од враќањето на власт во 2010 година. Според повеќето анкети, предност има десноцентристичката партија Тиса предводена од Петер Маџар.Поддршката од Венс е дел од стратегијата на американскиот претседател Доналд Трамп да ги поддржи идеолошки блиските десничарски лидери во светот.Орбан ја промовира „нелибералната демократија“, вклучувајќи остра антиимигрантска реторика, критика на либералните институции и конфликти со Европската Унија. Тој исто така одржува блиски односи со Русија и се противи на испораката на оружје за Украина.Американската поддршка, според аналитичарите, можеби нема да има пресудно влијание врз гласачите, бидејќи во кампањата доминираат домашни теми, како растот на трошоците за живот.

Свет | пред 1 месец

Трамп ја означи Куба како „следна“ цел во американската надворешна политика

Американскиот претседател Доналд Трамп отворено објави дека, по Иран, веќе разгледува нови цели, а меѓу нив се издвојува Куба, која тој директно ја прогласи за „следна“. Неколку дена претходно, во Овалната соба, тој дополнително ги разјасни своите намери, велејќи:„Верувам дека ќе имам чест да ја преземам Куба. Голема чест е – да ја преземам Куба на еден или друг начин.“Со години, тој ја означува Куба како непријател на Соединетите Американски Држави, управувана од „злобните сили на комунизмот“. Покрај Куба, Трамп има уште три земји во својот фокус.Во врска со Гренланд, тој повтори дека Соединетите Американски Држави ја сметаат за важна поради меѓународната безбедност.„Ако не можеме да го направиме тоа на лесен начин, ќе го направиме на тежок начин“, предупреди тој, иако подоцна го омекна тонот на состанокот во Давос, велејќи дека нема да употреби сила.Тој претходно го спомна Гренланд во контекст на својот предложен систем за ракетна одбрана „Златна купола“.Трамп беше особено строг кон Колумбија. Го обвини колумбискиот претседател Густаво Педро дека е вмешан во меѓународната трговија со дрога.„Колумбија е многу болна, ја води болен човек кој обожава да произведува кокаин и да го продава на САД. Тоа нема да трае долго, верувајте ми“, рече тој.Сепак, по подоцнежната средба со Педро, тој ја смени реториката и го опиша како „одличен“.Што се однесува до Мексико, Трамп веќе изјави дека е подготвен за воени акции за да го запре протокот на дрога.„Дали би сакал воздушни напади во Мексико за да се запре дрогата? Тоа е во ред за мене. Што и да е потребно за да се запре дрогата“, рече тој, отворено размислувајќи за испраќање американски трупи преку границата.Изјавите на Трамп доаѓаат во време кога Соединетите Американски Држави веќе спроведуваат воени операции во Иран, а неодамна извршија и упад во Венецуела, со кој беше отстранет Николас Мадуро.Неговите зборови предизвикаа загриженост во Латинска Америка и Европа.Куба веќе изјави дека е подготвена за секоја можна инвазија, додека мексиканската претседателка Клаудија Шајнбаум остро ја отфрли секоја идеја за присуство на американски трупи на територијата на нејзината земја, нагласувајќи дека суверенитетот е „свет“.Агресивниот пристап на Трамп кон соседните и идеолошки спротивставените земји повторно ги зголеми тензиите во меѓународната заедница и предизвика страв од нови конфликти во регионот.

Свет | пред 1 месец

Ескалацијата со Иран отвори барања за отстранување на Трамп од функцијaта

Сѐ поголем број американски политичари повикуваат на активирање на 25. амандман од Уставот на САД, со цел претседателот Доналд Трамп да биде отстранет од функцијата поради, како што велат, опасна ескалација и закани кон Иран.Конгресменката Јасамин Ансари оцени дека реториката на Трамп во последните денови ја надминала секоја граница, обвинувајќи го дека заканите вклучуваат и напади врз цивилна инфраструктура.Сличен став изрази и Илхан Омар, која порача дека е потребно итно повикување на 25. амандман, оценувајќи дека ваквото однесување е недозволиво.На повиците им се приклучија и други политичари, меѓу кои и конгресменката Мелани Стансбери и поранешниот републикански конгресмен Џо Волш, кои исто така побараа итна реакција од институциите.Демократскиот сенатор Крис Марфи оцени дека ситуацијата е сериозна и повика на правна анализа за можностите за примена на уставните механизми.Повиците доаѓаат во услови на растечки тензии меѓу САД и Иран, откако Трамп најави можни напади врз иранска инфраструктура.

Свет | пред 1 месец

Доналд Трамп се закани со затвор за новинар поради протекување информации

Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека ќе пронајде и затвори новинар кој објавил информации за американски пилот што чекал спасување по пад на воен авион во Иран, доколку не го открие својот извор.Говорејќи од Белата куќа, Трамп изјави дека протекувањето на информацијата сериозно ја загрозило спасувачката операција, бидејќи открило дека еден член од екипажот сè уште не бил пронајден.„Ќе отидеме кај медиумската куќа и ќе кажеме – ова е прашање на национална безбедност. Откријте го изворот или одите во затвор“, изјави Трамп.Според неговите наводи, објавувањето на информацијата овозможило иранските сили и цивили да дознаат дека на нивна територија се наоѓа преживеан пилот, што дополнително ја усложнило операцијата.Инцидентот се однесува на соборен борбен авион F-15E Strike Eagle fighter jet, при што двајца членови на екипажот се катапултирале. Едниот бил спасен веднаш, додека вториот бил пронајден по повеќечасовна потрага.Трамп наведе дека во спасувањето учествувале над 150 летала, вклучувајќи бомбардери, ловци и спасувачки единици, оценувајќи ја акцијата како „извонредна“, но повтори дека протекувањето ја довело во ризик.Случајот отвора и прашања за заштитата на новинарските извори во САД, каде што на федерално ниво не постои унифициран закон што целосно ги штити новинарите од обврска да ги откријат своите извори кога станува збор за прашања од национална безбедност.Тензиите околу ова прашање се зголемуваат во контекст на проширениот конфликт на Блискиот Исток, каде што информациите од теренот стануваат клучен дел од безбедносната динамика.

Свет | пред 1 месец

Ескалација на повидок: Израел се подготвува за заеднички напади со САД

Израел се подготвува за значителна ескалација на конфликтот со Иран веднаш по истекот на рокот што го постави американскиот претседател Доналд Трамп, јавуваат израелски медиуми.Според информации на јавниот сервис KAN, повикувајќи се на неименувани извори, во Израел се проценува дека САД би можеле да ги засилат нападите врз Иран, по што би следувале и координирани удари.„Подготвени сме за голема ескалација по истекот на рокот и чекаме одобрување од САД“, изјавил изворот, додавајќи дека израелските сили се веќе подготвени за дејствување.Сепак, постои и неизвесност околу конечната одлука на Вашингтон, со оглед на можноста Трамп во последен момент да се одлучи за прекин на огнот.Израелските власти, според медиумите, очекуваат „зелено светло“ за напади врз енергетски и инфраструктурни цели во Иран, а премиерот Бенјамин Нетанјаху се очекува да одржи итен безбедносен состанок со врвот на државата.Ултиматумот на Трамп предвидува Иран да го отвори Ормутски теснец и да постигне договор, во спротивно ќе се соочи со напади врз клучната инфраструктура.Во меѓувреме, конфликтот веќе однесе над илјада жртви од почетокот на заедничката офанзива на САД и Израел, додека Иран возвраќа со напади со дронови и ракети врз цели во регионот, дополнително зголемувајќи го ризикот од поширока регионална војна.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Доналд Трамп: „Не ме загрижуваат воени злосторства“ – нови закани кон Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека „воопшто не е загрижен“ за можноста неговите закани за напади врз иранска инфраструктура да се сметаат за воени злосторства.Одговарајќи на прашање од новинар на The New York Times дали нападите врз електрани и мостови би можеле да претставуваат кршење на меѓународното право, Трамп категорично ја отфрли таа можност.„Не, не, не... не ме загрижува тоа нималку. Се надевам дека нема да морам да го направам тоа“, изјави Трамп.Во текот на разговорот, тој повеќепати го нападна новинарот и медиумот, нарекувајќи го „пропаднат“ и обвинувајќи го за губење кредибилитет, додека ја бранеше својата политика кон Иран.Трамп повтори дека САД нема да дозволат Иран да развие нуклеарно оружје, оценувајќи дека иранското раководство не смее да добие таква моќ.Претходно, тој се закани дека ќе уништи дел од иранската инфраструктура, вклучително електрани и мостови, доколку Техеран не го отвори Ормутски теснец во дадениот рок.Овие изјави веќе предизвикаа реакции од експерти и политичари, кои предупредуваат дека напади врз цивилна инфраструктура може да се сметаат за прекршување на меѓународното хуманитарно право и да доведат до сериозни последици за цивилното население.

Свет | пред 1 месец

Нема договор: Трамп не прифати прекин на огнот со Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп не го одобрил предлогот за 45-дневно примирје во војната со Иран, изјавил висок функционер од Белата куќа, пренесува NBC News.„Тоа е една од повеќето опции за кои се разговара и претседателот не ја одобри“, изјавил функционерот, повикувајќи на претпазливост при толкувањето на информациите за можен договор.Во последните часови се појавиле бројни извештаи за можен прекин на огнот. Reuters јавува, повикувајќи се на извор, дека на Иран и САД им биле претставени планови во две фази – прво итен прекин на огнот, а потоа конечен договор.Предлогот, во кој важна улога има Пакистан, предвидува и период од 15 до 20 дена за финализирање на поширок договор.Во меѓувреме, други медиуми известиле за посебен предлог за 45-дневно примирје, кој, според тие информации, произлегол од интензивни преговори меѓу САД и Иран.Дипломатските напори доаѓаат во момент кога Трамп го зголемува притисокот врз Техеран. Американскиот претседател му поставил рок на Иран повторно да го отвори Ормускиот теснец, заканувајќи се со напади врз електрани и мостови доколку тоа не се случи.Трамп се очекува да ѝ се обрати на јавноста од Белата куќа во 19 часот по средноевропско време.

Свет | пред 1 месец

Анкета во Шпанија: Трамп е поголема закана за мирот од Путин

Шпанците веруваат дека американскиот претседател Доналд Трамп во моментов е поголема закана за светскиот мир од рускиот претседател Владимир Путин. Дополнително, мнозинството од граѓаните во таа земја смета дека Мадрид не треба воено да го поддржува Вашингтон во војна против Иран, според анкета објавена денес од шпанскиот весник „Паис“.На прашањето кои лидери претставуваат најголема закана за глобалниот мир, 81 процент од испитаниците го именувале  Трамп. Високи 79,3 проценти од анкетираните пак сметаат дека тоа е рускиот претседател Владимир Путин, а 71,2 проценти го посочиле израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху дека придонесува за загрозување на светскиот мир.Далеку зад нив се другите светски лидери во анкетата, како што се новиот врховен лидер на Иран, Моџтаба Хамнеи со  62,9 проценти, понатаму севернокорејскиот претседател Ким Џонг Ун со 62,2 проценти и кинескиот претседател Си Џинпинг со 49,3 проценти.Ставовите на Шпанците за меѓународните лидери, како и за други прашања, во голема мера се под влијание на идеолошките разлики, наведува весникот.Па така Трамп е најголемата закана за огромното мнозинство левоориентирани гласачи, додека Путин е најголемата загриженост кај десничарските гласачи.Според анкетата, во Шпанија сè уште постои силно противење на војната на Блискиот Исток, при што 56 проценти од испитаниците се против продолжување на воените офанзиви сè додека не се собори иранскиот режим.Исто така повеќе од половина од испитаниците се против тоа Шпанија да им обезбеди воена поддршка на САД и Израел во војната против Иран и да им даде приоритет на односите со Вашингтон.Исто така, огромното мнозинство, повеќе од 70 проценти од Шпанците поддржуваат крај на израелско-палестинскиот конфликт и се залагаат за договорно решение за политичката криза во Венецуела, а 66 проценти поддржуваат продолжување на меѓународната воена помош за Украина сè додека руската инвазија продолжува.Иако речиси две третини го поддржуваат останувањето на земјата во НАТО, а повеќе од половина се за формирање европска армија, сепак мнозинството го отфрла испраќањето шпански војници во конфликти наведува шпанскиот весник.Половина од анкетираните се убедени дека е можна нова светска војна. Исто така околу 39 проценти од испитаниците веруваат во можноста Путин да нападне земја од ЕУ.Анкетата објавена во „Паис“ исто така, покажа голем песимизам кај Шпанците и поделба во општеството во врска со клучните прашања како што се трошоците за одбрана.Зголемувањето на воените трошоци го поддржуваат 46,3 проценти од испитаниците, додека 45,3 се против тоа, при што десницата е за поголемо трошење, а левицата против тоа.Во однос на иднината, речиси 70 проценти од Шпанците се песимистични, при што половина сметаат дека ќе биде насилна, авторитарна и нееднаква, додека помалку од 10 проценти веруваат дека ќе биде попросперитетна и постабилна, наведува во својот натпиш медиумот.

Свет | пред 1 месец

Лукашенко: Трамп ја откри позицијата на САД и на Западот

Заслугата ја припишува на американскиот претседател Доналд Трамп, ставовите на Соединетите Американски Држави и на Западот во целина за многу прашања се целосно разоткриени, изјави денеска белорускиот претседател Александар Лукашенко на средба со генералниот секретар на Организацијата на договорот за колективна безбедност (ОДКБ) Талатбек Масадиков.Тој нагласи дека светот се соочува со различни проблеми, вклучувајќи го и нивото на вооружување во одредени земји, и порача дека сите спорни прашања треба да започнат да се решаваат, пренесува белоруската новинска агенција БелТА.„Не е јасно во кој правец ќе се развива светот и како ќе бидат структуирани меѓународните односи, но позицијата на САД и на Западот е целосно разоткриена. Трамп ја оголи оваа ситуација и сега разбираме во каква положба се човековите права и каде исчезнала демократијата. Треба да извлечеме соодветни заклучоци од тоа што се случи, особено во врска со Иран“, нагласи Лукашенко.„Белорусија не сака војна, но се подготвува за неа“, додаде тој.Тој додаде дека најопасната работа за САД е тоа што Американците ја покажаа својата ранливост и дека сами сфатија дека никогаш нема да можат да ја победат Кина, својот глобален ривал.„Никогаш. И тоа го покажува ситуацијата во Иран“, рече белорускиот претседател и нагласи дека е време да се заврши конфликтот во Иран.

Свет | пред 1 месец

САД склучија договор со Колт за производство на пушки за Македонија

Министерството за војна на САД соопшти дека му доделило на локалниот производител на оружје Колт Мануфакторинг договор со максимална вредност од 40,86 милиони долари (35,4 милиони евра) за производство на пушки М4/М4А1 за странски партнери, вклучувајќи ги Северна Македонија и Босна и Херцеговина.Договорот со фиксна цена, неопределена испорака/неопределена количина ќе ја поддржи продажбата на странска воена опрема во Северна Македонија, Босна и Херцеговина, Ирак и Тунис, соопшти Министерството за војна на САД во известување претходно оваа недела.Договорот е предвиден да заврши до 31 март 2031 година. Северна Македонија е членка на НАТО од 2020 година. Босна и Херцеговина не е членка на НАТО, но е дел од програмата Партнерство за мир (ПзМ) на алијансата од 2006 година.

Македонија | пред 1 месец

Иран и САД пред клучен договор – рокот истекува денес

Иран и САД добиле план за ставање крај на непријателствата кој би можел да стапи во сила во понеделник и повторно да го отвори Ормускиот теснец, објави денес Ројтерс, повикувајќи се на неименуван извор запознаен со предлогот.Според наводите на изворот, Пакистан изработил рамка за завршување на непријателствата и ја доставил до Иран и САД во текот на изминатата ноќ, наведувајќи двофазен пристап со итен прекин на огнот, по што би следел сеопфатен договор.„Сите елементи мора да бидат договорени денес“, изјавил изворот, додавајќи дека почетниот договор ќе биде структуриран како меморандум за разбирање финализиран по електронски пат преку Пакистан, единствениот комуникациски канал во преговорите.Аксис претходно, повикувајќи се на американски, израелски и регионални извори, објави дека САД, Иран и регионалните посредници разговараат за потенцијален 45-дневен прекин на огнот како дел од двофазен договор што би можел да доведе до траен крај на војната.Изворот изјавил за Ројтерс дека началникот на пакистанската војска, Асим Мунир, бил во контакт „целата ноќ“ со потпретседателот на САД Џеј Ди Венс, специјалниот пратеник Стив Виткоф и иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи.Според предлогот, прекинот на огнот би стапил во сила веднаш, би се отворил Ормускиот теснец, со рок од 15-20 дена за финализирање на пошироко решение.Договорот, неформално наречен „Исламабадски договор“, би вклучувал регионална рамка за теснецот, со завршни лични разговори во Исламабад.Иранските претставници претходно изјавија за Ројтерс дека Техеран бара траен прекин на огнот со гаранции дека нема повторно да биде нападнат од САД и Израел.Беше наведено дека Иран примил пораки од посредници, вклучувајќи ги Пакистан, Турција и Египет.Се очекува конечниот договор да вклучува обврска на Техеран дека нема да тежнее кон нуклеарно оружје, во замена за олеснување на санкциите и одмрзнување на имотот, изјавил изворот.Два пакистански извори изјавиле дека Иран сè уште не се обврзал и покрај интензивираните активности.„Иран сè уште не одговорил“, рекол еден извор, додавајќи дека предлозите поддржани од Пакистан, Кина и САД за привремен прекин на огнот досега не довеле до прифаќање на обврски.

Свет | пред 1 месец

САД и Иран во преговори за 45-дневно примирје

САД, Иран и група регионални посредници разговараат за условите за потенцијално 45-дневно примирје кое би можело да доведе до траен крај на војната, објави Axios, повикувајќи се на четворица американски, израелски и регионални извори запознаени со преговорите.Ројтерс не можеше да ја потврди информацијата, бидејќи Белата куќа и американскиот Стејт департмент засега не одговорија на барањата за коментар.Според Axios, посредниците разговараат за условите на двофазен договор. Првата фаза би вклучувала 45-дневно примирје, во текот на кое би се воделе преговори за траен завршеток на конфликтот. Втората фаза би подразбирала конечен договор за ставање крај на војната.Се наведува и дека примирјето би можело да се продолжи доколку биде потребно дополнително време за разговори.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави за The Wall Street Journal дека вторник навечер е крајниот рок Иран да го отвори Ормускиот Теснец или ќе се соочи со напади врз критичната инфраструктура.„Ако не направат нешто до вторник навечер, нема повеќе да имаат електрани и нема да имаат мостови“, изјави Трамп за весникот.

Свет | пред 1 месец

Пукање кај Белата куќа: Тајната служба трага по осомничен, нема жртви

Пукање во близина на Белата куќа во текот на ноќта предизвика вознемиреност во Вашингтон, по што американската Тајна служба започна истрага и потрага по осомничениот, соопштија надлежните.Според првичните информации, полицијата реагирала кратко по полноќ, откако истрели биле слушнати во близина на паркот Лафајет, кој се наоѓа непосредно до комплексот на Белата куќа. Во инцидентот, како што се наведува, нема загинати ниту повредени.Тајната служба извршила пребарување на паркот Лафајет и пошироката околина, но лицето осомничено за пукањето во моментот не било пронајдено.Иако безбедносните мерки биле засилени, дневниот распоред на Белата куќа, според објавеното, останал непроменет. Како дел од мерките на претпазливост, бил затворен и сообраќајот во делот околу паркот Лафајет.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Ирански медиуми: Американците не спасиле пилот од соборениот Ф-15

Иранските државни медиуми ги негираа изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп дека е спасен вториот член од екипажот на соборениот борбен авион F-15, пренесува Си-ен-ен. Трамп претходно објави дека пилотот бил извлечен во голема операција со десетици вооружени авиони, додавајќи дека е повреден, но надвор од животна опасност.Иранската новинска агенција Тасним, повикувајќи се на воени извори, тврди дека спасувачката мисија пропаднала и дека иранските сили уништиле повеќе американски летала во јужната покраина Исфахан. Според нив, погодени биле два хеликоптера „Блек хок“ и еден транспортен авион „Ц-130“, кои биле запалени.Иранските медиуми објавија и снимки на кои наводно се гледаат остатоци од уништените летала. Од друга страна, Би-би-си објави дека американските сили самите уништиле два транспортни авиони за време на операцијата, бидејќи не можеле да полетаат и не сакале да паднат во рацете на Иран.Од Тасним обвинуваат дека Трамп се обидува да прикрие неуспех на мисијата, тврдејќи дека со објавата за спасување на пилотот сака да го ублажи впечатокот од, како што велат, тешкиот пораз.Ситуацијата ја коментираше и претседателот на иранскиот парламент Мохамад Багер Галибаф, кој порача дека „ако САД остварат уште три вакви победи, ќе бидат целосно уништени“.Според американски извори, пак, двата члена на екипажот биле спасени во одделни операции на специјалните сили длабоко на иранска територија, при што се воделе интензивни борби и била спроведена сложена воена координација, додека Иран изнесува сосема спротивна верзија на настаните.

Свет | пред 1 месец