здравство

Целта на Законот за пушење со забраните и казните е исправна, но пристапот е погрешен?

Влатко Васиљ, познат по своите јавни настапи и пораки на социјалните мрежи, јавно се вклучи во дебатата за новиот закон за заштита од пушење, изнесувајќи став кој комбинира поддршка за целта, но сериозна резерва кон начинот на нејзино спроведување.Васиљ, посочува дека пушењето не претставува граѓанско право, ниту уставно загарантирана слобода и дека не може да се говори за дискриминација кога државата го ограничува во јавен простор. Според него, станува збор за навика и зависност со сериозни здравствени последици, не само за пушачите, туку и за сите околу нив.Сепак, како што нагласува, поддршката за целта на законот не значи автоматска поддршка за начинот на негово спроведување. Тој предупредува дека законското решение оди премногу нагло и ригорозно, без соодветен транзициски период, што наместо постепена промена на навиките може да произведе отпор кај граѓаните и деловната заедница.Според Васиљ, директното воведување строги забрани, високи казни и можност за затворање објекти носи ризик законот да се доживее како репресивен, наместо како инструмент за подобрување на јавното здравје. Тој смета дека се неопходни јасно дефинирани и човечки решенија, со контролирани надворешни зони за пушење, фазна имплементација и вистинска поддршка за откажување од цигари.Во својот став, Васиљ истакнува дека законот треба да има воспитна и насочувачка улога, а не да се сведува исклучиво на казнување. Тој нагласува дека е за чисти и здрави јавни простори, за заштита на децата и непушачите и за системско намалување на пушењето како општествен проблем, но и за политики што признаваат дека навиките не се менуваат преку ноќ.Пред воведување строги забрани и санкции, според него, државата и Министерството за здравство треба да понудат реални и достапни програми, стручни советувалишта и системска поддршка за откажување од пушење, со цел граѓаните да имаат вистинска помош во преминот кон поздрав начин на живот.На крајот, со доза на иронија, Васиљ додава дека му причинува посебно задоволство помислата дека ќе исчезне сцената со пури на неформалните деловни забави, саркастично додавајќи дека би поддржал и идна „забрана“ за тесни фармерки, како симбол на претенциозна урбана поза.

Коментари | пред 3 дена

Македонија подготвува најстрог закон за пушење досега: целосна забрана во јавни простори и високи казни

Министерството за здравство го објави новиот Предлог-закон за заштита од пушење, со кој се воведуваат најобемните рестрикции досега за употреба, продажба, рекламирање и промоција на тутун и никотински производи. Законот, кој треба да стапи во сила на 1 март 2026 година, има за цел да ја намали високата стапка на пушачи во земјава — која изнесува околу 45% од возрасната популација.Со новите одредби се забранува производство, увоз и продажба на сите никотински производи со ароми и вкусови – меѓу нив ментол, овошни и билни варијанти, како и течности за електронски цигари. Министерството посочува дека овие производи особено ја поттикнуваат зависноста кај младите.Законот воведува целосна забрана за пушење во сите затворени јавни и работни простори, како и во приватни возила доколку внатре има дете. Исклучок се дозволува само на отворени балкони и тераси кои се отворени од најмалку три страни и немаат прегради од стакло или најлон. Пушењето ќе биде забрането и во објекти за сместување, угостителски локали, пазари, јавен превоз и административни институции.Се предвидува и целосна забрана за рекламирање и промоција на тутунските производи, како и ограничување на прикажувањето на пушење во филмови, серии и интернет-содржини, освен ако тоа не е уметнички оправдано и проследено со здравствено предупредување.Продажбата на цигари на парче, преку автомати или онлајн ќе биде забранета. Продавниците ќе мора да ги чуваат производите во затворени шкафови без осветлување, а информациите за цените ќе се даваат само преку листa со азбучен ред.Надзорот ќе го вршат повеќе институции – Пазарниот, Санитарниот и Трудовиот инспекторат, како и МВР.Физичко лице затекнато како пуши на забрането место ќе се казни со 150 до 300 евра, односно 100 евра при плаќање на лице место. За правните лица казните изнесуваат од 2.000 до 5.000 евра, а инспекторите ќе можат и привремено да забранат вршење дејност до три месеци.Министерството за здравство објаснува дека ваквите мерки се неопходни бидејќи директните здравствени трошоци за лекување на заболувања предизвикани од пушење надминуваат стотици милиони денари годишно, а целта е „да се заштити јавното здравје и да се намали една од водечките причини за смртност во Македонија“.

Македонија | пред 4 дена

Научен пресврт: Откриен механизам што може да го врати мозокот и кај напреднат Алцхајмер

Повеќе од сто години во медицината преовладуваше уверувањето дека оштетувањата во мозокот предизвикани од Алцхајмеровата болест се неповратни. Токму поради тоа, најголемиот дел од научните истражувања досега беа насочени кон превенција или кон забавување на болеста, а не кон можноста за опоравок. Ова гледиште сега е сериозно доведено во прашање со нова студија објавена во научното списание Cell Reports Medicine, која отвора перспектива дека дури и тешко оштетен мозок може да покаже знаци на обновување.Истражувачки тим од University Hospitals, Case Western Reserve University и медицинскиот центар Louis Stokes Cleveland VA Medical Center анализирал мозочни ткива од лица заболени од Алцхајмер и спровел експерименти на глувчешки модели со напредната форма на болеста. Резултатите покажале дека еден од клучните фактори за развојот на Алцхајмерот е нарушената рамнотежа на NAD+, молекула од суштинско значење за енергетскиот метаболизам на клетките.Нивото на NAD+ природно опаѓа со стареењето, но кај лицата со Алцхајмерова болест овој пад е значително поизразен. Истото било утврдено и кај лабораториските животни. Кога рамнотежата на оваа молекула е нарушена, клетките постепено ја губат способноста да ги извршуваат основните функции неопходни за нивно преживување. Научниците утврдиле дека одржувањето на стабилни нивоа на NAD+ не само што може да го запре напредувањето на болеста, туку и да доведе до функционален и патолошки опоравок.Во рамки на истражувањето биле користени два различни глувчешки модели со генетски мутации поврзани со Алцхајмеровата болест, еден поврзан со амилоидните наслаги, а другиот со тау-протеинот. Кај двата модели се развиле сериозни оштетувања на мозокот, нарушување на заштитната бариера, хронична воспалителна состојба, губење на нервни врски и сериозни проблеми со меморијата и учењето, слични на симптомите кај луѓето.Научниците потоа ја обновиле рамнотежата на NAD+ со соединение наречено P7C3-A20, развиено во нивната лабораторија. Резултатите биле, како што наведуваат авторите, изненадувачки. Кај животните кај кои терапијата била применета превентивно, болеста воопшто не се развила, а кај оние со веќе напреднат Алцхајмер, бил забележан значителен опоравок на мозочните функции. Во двата случаи, глувците целосно ги повратиле когнитивните способности.Дополнителна потврда за вистинскиот пресврт на болеста бил и падот на нивото на тау-протеинот 217 во крвта на нормални вредности, биомаркер што кај луѓето е директно поврзан со Алцхајмеровата болест. Главниот автор на студијата, Ендрју А. Пипер, изјави дека обновувањето на енергетската рамнотежа во мозокот довело до реален функционален и структурен опоравок, што отвора сериозна надеж и за примена кај луѓето.Иако на пазарот, особено во САД, веќе постојат додатоци во исхраната кои се прекурсори на NAD+, научниците предупредуваат на претпазливост. Во некои случаи тие можат да доведат до опасно високи нивоа на оваа молекула, што може да поттикне и несакани процеси, вклучително и развој на канцер. Пристапот со P7C3-A20, според авторите, овозможува прецизна регулација на рамнотежата без ризик од прекумерно зголемување.Според дел од експертите, ова истражување е значајно бидејќи покажува дека подобрувањето на симптомите не мора нужно да значи враќање на изгубените неврони, туку може да се должи на зголемена отпорност и приспособливост на мозокот. Тоа подразбира запирање на понатамошното оштетување, подобрување на комуникацијата меѓу нервните клетки и поефикасно користење на новоформираните неврони.Авторите на студијата најавија дека следниот чекор ќе бидат клинички испитувања кај луѓе. Доколку резултатите се потврдат, ова откритие би можело да означи историски пресврт во третманот на Алцхајмеровата болест, болест која со децении се сметаше за неповратна и прогресивна без реална можност за опоравок.

Магазин | пред 4 дена

Од алкохол до мотори: Трите избори што, според хоспис-сестра, го скратуваат животот

Медицинската сестра од хоспис (простори за нега на терминални пациенти) Julie McFadden сподели три работи што никогаш не би ги правела, откако со години се грижела за луѓе во нивните последни денови од животот. Низ својата кариера сведочела на илјадници смртни случаи и, како што вели, одблиску видела како телото реагира кога здравјето сериозно попушта.Таа е авторка на книгата „Nothing to Fear: Demystifying Death to Live More Fully“ и преку својот Јутјуб-канал редовно зборува за палијативната нега и процесите што се случуваат на крајот од животот. Токму врз основа на тоа искуство, издвојува три навики и одлуки што, според неа, имаат тешки и често фатални последици.1. Секојдневно консумирање алкохолMcFadden предупредува дека широко прифатената идеја оти „умереното“ секојдневно пиење е безопасно – не е точна.„Клинички е докажано дека секојдневното пиење не е добро за здравјето“, нагласува таа.Самата признава дека во минатото била алкохоличар, но веќе со години е трезна. Според неа, проблем претставува и секојдневното пиење, но и повременото прекумерно консумирање.„Црниот дроб е прекрасен орган што извршува многу витални функции. Кога ќе откаже, последиците се сериозни“, вели таа, додавајќи дека видела доволно луѓе кои починале од цироза и други болести поврзани со алкохол.„Тоа не е добра смрт, а најважно – може да се спречи“, потенцира McFadden, нагласувајќи дека црниот дроб има способност за опоравување доколку се престане или значително се намали пиењето.2. Пушење и вејпингИако многумина го сметаат вејпингот за „побезбедна“ алтернатива, медицинската сестра е категорична дека и пушењето и вејпингот се подеднакво штетни.„Вејпингот не ги оштетува само белите дробови, туку целиот кардиоваскуларен систем“, предупредува таа.Дури и ако не дојде до емфизем, хронична опструктивна белодробна болест или рак на белите дробови, последиците се јавуваат на срцето и крвните садови – со истенчување на нивните ѕидови и сериозни проблеми со циркулацијата.„Гледањето луѓе како умираат од овие болести не е убаво. Иако хоспис-негата може да обезбеди мирна смрт, чувството на недостиг од воздух никогаш не е пријатно“, додава таа.3. Возење мотоцикли и слични возилаТретата работа што McFadden целосно ја избегнува е возењето мотоцикли, квадови и слични возила. Оваа одлука, како што вели, произлегува од искуството во одделите за интензивна и трауматолошка нега.„Со кацига или без кацига – не е добро“, нагласува таа, посочувајќи дека видела „огромен број тешки несреќи и смртни случаи“ поврзани со вакви возила. Според неа, изложеноста и ризикот се толку големи што тоа едноставно не е нешто што би го прифатила, без оглед на мерките за заштита.Пораката што McFadden ја испраќа е јасна: многу од најтешките и најболни смртни исходи што ги видела низ годините биле последица на избори кои можеле да се избегнат или променат навреме.

Магазин | пред 1 седмица

Од 1. јануари поскапи и здравствените услуги - специјалистичкки преглед од 380 на 720 денари, за Клековски поскапувањето е „симболично“

По повеќе од десет години непроменети цени, Фондот за здравствено осигурување ќе ги зголеми партиципациите за дел од здравствените услуги во јавните болници. Генералниот директор на ФЗО, Сашо Клековски, на средба со новинарите објасни дека станува збор за поскапување на основниот специјалистички и интернистички пакет за осигурениците на Фондот.Најзначајната промена се однесува на специјалистичките прегледи — наместо досегашните 380 денари, граѓаните ќе плаќаат 720 денари. Клековски го нарече зголемувањето „симболично“, иако станува збор за речиси двојно повисока партиципација.Поскапуваат и интернистичките услуги. Директорот на ФЗО го претстави зголемувањето преку износи од 40 и 60 денари, но суштината е дека станува збор за зголемување од околу 50 проценти. Со новите цени, Фондот очекува за здравствениот систем да се обезбедат приближно една милијарда денари годишно, односно околу 16 милиони евра дополнителни приходи.Според пресметките на ФЗО, околу 80 проценти од овој прилив ќе завршат во јавните здравствени установи, а остатокот кај приватниот специјалистички сектор. Само од интернистичкиот пакет, ефектот се проценува на околу 340 милиони денари годишно.Клековски најави и дека во текот на следната година позитивната листа на лекови ќе биде проширена трипати, при што приоритет ќе имаат терапиите за кардиоваскуларни заболувања.

Македонија | пред 2 седмици

Набавка на 100 амбулантни возила и деблокада за паркирањето во Клинички се „удар врз хаосот во здравството“, вели ВЛЕН

Коалицијата ВЛЕН соопшти дека на вчерашната владина седница биле донесени две одлуки кои, според нив, означуваат „нова фаза“ во јавното здравство и директен одговор на, како што наведуваат, долгогодишната небрежност и хаос во системот. Од ВЛЕН посочуваат дека мерките се реализираат под раководство на министерот за здравство Азир Алиу и дека се поставуваат нови стандарди со фокус на „животот на граѓаните“.Во соопштението се наведува дека со одлуката за набавка на 100 нови амбулантни возила, во вредност од над 461 милион денари, треба да се обезбеди побрз одговор на итни случаи, поефикасен транспорт на пациенти и подобра покриеност на територијата на државата, и во урбани и во рурални средини.Како второ, ВЛЕН информира дека се отвора пат за решавање на проблемот со паркирањето во Клиничкиот центар „Мајка Тереза“, при што, според нив, со отстранување на административните пречки ќе се овозможат ред, модернизација, зголемени капацитети и поорганизиран пристап за пациентите и медицинскиот персонал.Од коалицијата додаваат дека ја ценат „решителноста и сериозноста“ на министерот Алиу и оценуваат дека здравството не се реформира со декларации, туку со конкретни одлуки и работа, порачувајќи дека нивната цел е здравствена заштита што функционира и држава што се грижи за граѓаните.

Македонија | пред 3 седмици

Смрт на новороденче на Гинекологија: Министерството чека обдукциски наод

Министерството за здравство изрази сочувство до семејството по смртта на новороденче на Клиниката за гинекологија и акушерство и информираше дека се преземаат сите неопходни чекори за целосно расветлување на случајот. Министерот за здравство, Азир Алиу, иницирал вонреден инспекциски надзор преку Државниот санитарен и здравствен инспекторат, по што ќе следи и стручен надзор.Од Министерството потенцираат дека постапувањето ќе биде професионално, стручно и транспарентно, со цел јавноста да биде точно и објективно информирана за околностите под кои настанал трагичниот исход, како и за преземените активности од стручен аспект.Во соопштението се апелира до јавноста да се почекаат резултатите од инспекциските и стручните надзори, како и обдукцискиот наод, кој, како што наведуваат, е единствениот и конечен релевантен документ за утврдување на причините за смртта. До добивање на конечните резултати, Министерството повикува да не се создава дополнителен немир кај семејството и во јавноста.Воедно, потсетуваат дека Клиниката за гинекологија и акушерство претставува врвна терциерна здравствена установа, во која се применуваат законски пропишани протоколи за постапување во вакви случаи. Министерството за здравство најавува дека ќе остане отворено и транспарентно во комуникацијата и дека јавноста ќе биде навремено информирана веднаш по добивањето на сите релевантни наоди.

Македонија | пред 4 седмици

Револуција во медицината: Новата генска терапија носи ремисија кај неизлечив рак на крв

Терапија која до неодамна се сметаше за научна фантастика успеа да го преобрати текот на некои од најагресивните и дотогаш неизлечиви форми на рак на крвта, објавија лекарите. Овој пионерски третман се заснова на прецизно уредување на ДНК во белите крвни зрнца, трансформирајќи ги во „жив лек“ што директно ги напаѓа канцерогените клетки, јавува BBC.Првата пациентка, девојче лекувано во 2022 година, и денес е без знаци на болест и планира да стане научник специјализиран за рак. Во меѓувреме, со истиот третман биле опфатени уште осум деца и две возрасни лица со Т-клеточна акутна лимфобластична леукемија, а речиси две третини од пациентите (64%) постигнале ремисија. За сите нив, хемотерапијата и трансплантацијата на коскена срж веќе не давале резултат, а единствената преостаната опција била палијативна грижа.Шеснаесетгодишната Алиса Тепли од Лестер, која прва го примила ова лекување, сведочи: „Навистина мислев дека ќе умрам и дека нема да можам да пораснам и да ги правам сите работи што секое дете заслужува.“ Нејзиниот стар имунолошки систем целосно бил уништен, а потоа создаден нов. Поминала четири месеци во болница, целосно изолирана поради ризик од инфекција. Денес, ракот кај неа не е воочлив и потребни ѝ се само годишни прегледи.Како функционира „живиот лек“?Истражувачите од University College London и болницата Great Ormond Street користеле технологија наречена „уредување бази“. Базите – аденин (A), цитозин (C), гванин (G) и тимин (T) – се градивни елементи на генетскиот код. Уредувањето бази им овозможува на научниците да ја изменат структурата на една единствена база и на тој начин да ја променат генетската инструкција.Кај оваа форма на леукемија, Т-клетките кои треба да го штитат телото почнуваат неконтролирано да растат. Затоа, лекарите стартувале со здрави донорски Т-клетки и ги модифицирале низ неколку чекори:– го оневозможиле нивниот природен механизам за напаѓање, за да не го оштетат телото на пациентот;– го отстраниле протеинот CD7 кој се наоѓа на сите Т-клетки, за клетките да не се уништат меѓусебно;– создале „невидлив штит“ за да ги заштитат од хемотерапија;– ги препрограмирале да напаѓаат сè што носи CD7 – вклучително и канцерогените и преостанатите Т-клетки на пациентот.Резултатите се надежни, но ризиците остануваатСтудијата објавена во New England Journal of Medicine ги претставува резултатите од првите 11 пациенти. Девет од нив постигнале длабока ремисија која овозможила трансплантација на коскена срж. Седум пациенти се и натаму без болест – од три месеци до три години по третманот.„Пред неколку години ова ќе беше научна фантастика,“ вели професорот Васим Касим од UCL. „Третманот е длабок и тежок, но кога функционира – резултатите се извонредни.“ Најголемите ризици се инфекции во периодот кога имунолошкиот систем е уништен. Во два случаи, ракот ги изгубил CD7-ознаките и се „скрил“ од терапијата, по што повторно се појавил.„Станува збор за пациенти кои речиси немаа надеж за преживување,“ додава д-р Роберт Кјеса од Great Ormond Street.Д-р Дебора Јалоп од King’s College Hospital вели дека резултатите се „импресивни кај леукемија што претходно се сметаше за неуништлива“, а д-р Танија Декстер од организацијата Anthony Nolan оценува дека третманот нуди „нова надеж дека овие терапии ќе станат достапни за сè поголем број пациенти“.

Свет | пред 1 месец

Германска анализа: Лековите за кашлица најчесто не делуваат – медот еднакво ефикасен

Доколку развиете кашлица што ве мачи или ве држи будни преку ноќ, не мора веднаш да посегнувате по специјални сирупи или таблети е заклучокот на германска анализа. Германската организација за заштита на потрошувачите „Стифтунг Варентест“ предупредува дека поголемиот дел од лековите за кашлица немаат доволно докажана ефикасност.Во аптеките најчесто се нудат два вида препарати: едните ја разредуваат слузта за полесно искашлување, додека другите го намалуваат надразнувањето кај сувата кашлица. Но, според анализата на германските експерти, ниту природните, ниту синтетичките лекови за потиснување на кашлицата не го поминале тестирањето.„Купувачите можат да заштедат пари на лекови за кашлица“, стои во извештајот. Тие укажуваат дека ефикасноста на овие препарати не е научно потврдена, а дел од активните состојки носат и ризици. Како пример се наведува декстрометорфанот, супстанца што во ретки случаи може да предизвика зависност или халуцинации.Поуспешно поминале лековите за искашлување, кои генерално се оценети како „прикладни, но со претпазливост“. Иако нивниот ефект е утврден, тој е оценет како умерен.Стручњаците додаваат дека не е неопходно веднаш да се купуваат препарати – медот може да помогне исто толку. Чист мед или додаден во топол чај може да го смири надразнувањето. Иако научните резултати не се конечни, ефектот е споредлив со оној на испитаните лекови, чие дејство е ограничено.

Магазин | пред 1 месец

Револуционерен пробив: мозочни имунолошки клетки можат да ја запрат Алцхајмеровата болест

Ново научно истражување објавено во „Nature“ открива потенцијално пресвртно сознание во борбата против Алцхајмеровата болест. Меѓународен тим научници идентификуваше специфичен „прекинувач“ во мозокот кој активира заштитничко однесување кај микро глијата – имунолошките клетки задолжени за одбрана на мозочното ткиво. Овој механизам би можел да отвори пат кон развој на нова генерација терапии за една од најразорните невродегенеративни болести.Микро глијата, способни и да заштитуваат и да предизвикаат штета преку воспалителни реакции – покажале дека во контакт со амилоид-бета протеинските наслаги преминуваат во специфична, невропротективна состојба. Тимот предводен од невронаучничката Пинар Ајат од Медицинскиот факултет Icahn утврдил дека кога овие клетки се активирани на „заштитен начин“, тие забавуваат акумулација на амилоид-бета плакови и го ограничуваат појавувањето на токсичните тау-протеини.Истражувањето покажало дека овој корисен подтип на микро глија се одликува со пониски нивоа на протеинот PU.1 – одамна поврзуван со зголемен ризик од Алцхајмер – и повисоки нивоа на имуниот протеин CD28. Кога научниците го блокирале CD28 кај тестирани животни, бројот на штетни, воспалителни микро глијални клетки драматично се зголемил, а амилоидните наслаги станале уште почести.Овие податоци се совпаѓаат со претходни генетски откритија кои укажуваат дека луѓето со природно пониски нивоа на PU.1 почесто ја развиваат болеста подоцна во животот.„Ова откритие нуди важно објаснување зошто намаленото присуство на PU.1 е поврзано со помал ризик“, вели генетичарката Елисон Гоут од Icahn School of Medicine.Иако мозокот очигледно поседува сопствен одбранбен механизам против Алцхајмер, научниците нагласуваат дека тој не е доволно силен да го запре прогресот на болеста. Затоа се верува дека идните терапии би можеле да се насочат кон засилување на ова заштитно, имунолошко „вклучување“ кај микро глијата – чекор што би можел да создаде нова генерација имунотерапии за невродегенеративни заболувања.Истражувачите исто така посочуваат дека ова откритие го продлабочува разбирањето за врската помеѓу Алцхајмеровата болест и поширокиот имунолошки систем, покажувајќи дека микро глијата можеби функционираат слично на Т-клетките – клучни регулатори на имунитетот во остатокот од телото.Научната заедница го оценува откритието како значаен напредок, но последниот и најкритичен тест останува: да се утврди дали истиот механизам функционира и кај луѓето. Ако резултатите се потврдат, тоа би можело да значи почеток на сосема нова ера во третманот на Алцхајмер.

Свет | пред 1 месец

Ексминистерот за здравство од времето на СДСМ ќе биде прв вицепремиер наместо Меџити

Портпаролот на коалицијата „ВРЕДИ“, Дритон Сулејмани, потврди дека досегашниот министер за здравство Беким Сали ќе го наследи Изет Меџити на функцијата прв вицепремиер на Владата. Меџити, кој ја извршуваше оваа должност, ќе ја преземе градоначалничката функција во општина Чаир по победата на локалните избори.„Ние веќе функционираме како ВРЕДИ и досегашните министри беа министри на ВРЕДИ, а не на одделни политички партии, така и ќе продолжиме. Како што има најавено Меџити, негов наследник на позицијата прв вицепремиер ќе биде Беким Сали, додека за министер за животна средина и просторно планирање ќе биде назначен друг и за тоа допрва ќе се одлучува. Сѐ уште нема конкретно име“, изјави Сулејмани на денешната прес-конференција.Беким Сали беше министер за здравство од 2022 до 2023 година, во владата предводена од СДСМ.Одговарајќи на новинарско прашање што очекува да се случува со ДУИ по изборите, портпаролот Сулејмани изјави дека во таа партија се потребни суштински промени, но не очекуваат дека нешто драстично ќе се промени во нивното делување.

Македонија | пред 2 месеци

Доктор открива: Како телото предупредува дека крвните садови се блокирани

Многу луѓе ги занемаруваат првите симптоми на затнати артерии, сметајќи дека се работи за стрес, замор или привремена непријатност, пишува Times of India. Лицата над 40 години, како и оние кои имаат висок крвен притисок, дијабетес, покачен холестерол или семејна историја на срцеви заболувања, треба особено да внимаваат на предупредувањата што телото ги испраќа.Срцево-садовиот хирург д-р Сумит Кападија издвојува шест клучни симптоми што може да укажуваат на заќорени артерии.1. Болка или притисок во градитеОва е најчестиот знак дека срцето не добива доволно крв. Се јавува чувство на тежина, притисок или печење во градите, кое може да се шири кон левата рака, рамото, вилицата или грбот. Ако болката се појавува при физички напор и исчезнува при одмор, потребна е лекарска консултација. Ако не престанува ни во мирување, може да биде знак за срцев удар и е неопходна итна медицинска помош.2. Кус здив и постојан заморКога срцето не добива доволно кислород, целиот организам се напрега повеќе. Ако останувате без здив дури и при мали напори или чувствувате необјаснива исцрпеност, тоа може да биде прикриен знак на срцево заболување.3. Грчеви во нозете кои исчезнуваат при одморБолка во листовите, бутовите или задникот при одење, која престанува кога ќе застанете, е чест симптом на периферна артериска болест. Поради стеснетите артерии, мускулите не добиваат доволно кислород, а со текот на времето и краткото одење станува тешко.4. Онемување или слабост во рацете и нозетеНедостатокот на кислород во крвта може да ги оштети нервите, што предизвикува чувство на трпнење, студенило или слабост во екстремитетите. Тоа може да го отежни движењето и да го зголеми ризикот од падови – јасен сигнал дека е потребен лекарски преглед.5. Рани на стапалата кои тешко заздравуваатЛошата циркулација го успорува заздравувањето на ткивото. Ако рана не зарасне со недели, постои опасност од инфекција или дури гангрена. Навремена интервенција може да спречи сериозни компликации.6. Студен екстремитет и промена на бојата на кожатаАко една нога или рака е значително постудена, побледа или со синкаста нијанса, тоа укажува на ослабен проток на крв. Може да се забележи и губење на влакненца или сјајна, затегната кожа – уште еден сигнал дека е потребна брза лекарска проценка.

Магазин | пред 2 месеци

Голем интерес за вакцинација против сезонски грип – над 70 илјади пријавени, 22 илјади веќе вакцинирани

Министерството за здравство информира дека интересот за вакцинација против сезонски грип континуирано расте. Досега се пријавени над 70 илјади граѓани, а вакцинирани се повеќе од 22 илјади лица низ државата.Вакцинацијата се спроведува на 35 вакцинални пункта, од кои пет се во Скопје. Сите заинтересирани граѓани можат да се пријават преку апликацијата vakcinacija.mk или преку својот матичен лекар.Со бесплатната вакцинација се опфатени ризичните категории население, меѓу кои: лица над 65 години, лица со хронични заболувања, здравствени работници, бремени жени, деца од 6 месеци до 5 години, лица сместени во установи за социјална заштита на стари лица и вработените во овие установи.Во организација на Министерството, превентивни тимови од здравствени установи низ државата продолжуваат со теренска вакцинација и во домашни услови за повозрасни и неподвижни лица, како и за лица со попреченост.

Македонија | пред 2 месеци

Во Македонија регистрирани 188 болни и двајца починати од грип

Здравствените власти во Европа се подготвуваат за нова сезона на грип, која според експертите би можела да биде потешка од вообичаеното. Причини за загриженост се ниските стапки на вакцинација и зголемениот број случаи во други делови на светот, како Јапонија и Австралија.Податоците на Европскиот центар за превенција и контрола на болести покажуваат дека бројот на заболени постепено расте, што е типично за овој период од годината.Во Македонија ид Од почетокот на сезоната регистрирани се вкупно 188 случаи на заболени од грип, што е 77% повеќе од истиот период минатата година и 36% повеќе од просекот на последните 14 сезони. Најмногу заболени има во Гостивар (79 случаи), а највисока инциденца е во Македонски Брод. Во досегашниот тек на сезоната пријавени се и две починати лица поврзани со грип.Од ИЈЗ препорачуваат дека вакцинацијата против сезонски грип е најсигурниот начин на заштита. Институтот за јавно здравје препорачува вакцинација за сите, особено за ризичните групи: лица над 65 години, деца од 6 месеци до 5 години, хронично болни, бремени жени и здравствени работници.За заштита, граѓаните се советуваат да ги почитуваат основните мерки: избегнување на гужви и контакт со болни лица, често миење на рацете, редовно проветрување и загревање на просториите, топло облекување и консумирање на храна богата со витамини, особено витамин Ц, доволно сон и физичка активност за јакнење на имунитетот.Доколку се појават симптоми како температура, кашлица и болки во телото, се препорачува одмор дома, повеќе течности и избегнување контакт со други лица, а во случаи на потешки симптоми – итно да се побара лекарска помош, особено кај постари и хронично болни лица.

Македонија | пред 2 месеци

Истражување: Несоницата може да ја зголеми биолошката возраст на мозокот

Новo истражување објавено во британското медицинско списание „Лансет“ открива дека недостатокот на квалитетен сон може значително да го забрза стареењето на мозокот и да има сериозни последици по менталното здравје.Научниците анализирале податоци од повеќе од 27.000 возрасни лица на возраст меѓу 40 и 70 години, користејќи магнетна резонанца и вештачка интелигенција за да ја проценат биолошката старост на нивниот мозок.Резултатите покажале дека луѓето кои страдаат од несоница, хрчење или имаат неправилен ритам и траење на спиењето, имаат мозок што изгледа речиси една година постаро од нивната вистинска возраст. „Староста на мозокот која ја надминува биолошката возраст може да биде показател за оддалечување од здравото стареење“, наведуваат истражувачите.Претходните студии веќе покажале дека „постар мозок“ е поврзан со побрзо когнитивно опаѓање, зголемен ризик од деменција и пократок животен век. Новиот тим научници дополнително открил дека воспалителните процеси во телото може да играат важна улога — лошиот сон ја зголемува воспаленоста во организмот, што пак доведува до оштетување на крвните садови и мозочните клетки.Иако процесот на стареење на мозокот не може целосно да се запре, експертите нагласуваат дека здравите навики на спиење можат значително да го забават. Тие препорачуваат редовен распоред на спиење, ограничување на кофеинот и алкохолот, избегнување на екрани пред легнување и создавање мирна и затемнета средина за одмор.

Медиасет | пред 2 месеци