Илиевска реагира: Насилници се наградуваат во екот на кампањата против насилство врз жени

Габриела Илиевска, која беше кандидат за градоначалник на Битола остро реагира што, во екот на кампањата „16 дена активизам против насилство врз жени“, лице кое, како што тврди, јавно ја „прогласило за умрена“ добило функција во управен одбор на јавно претпријатие. Таа оцени дека ваквата одлука го обезвреднува активизмот и испраќа понижувачка порака до сите жени кои зборуваат за насилството.Во сред кампањата „16 дена активизам против насилство врз жени“, истиот човек што јавно ме „прогласи за умрена“ – што симболично е најбруталниот обид за бришење на една жена – денес од градоначалникот добива награда:Позиција во Управен одбор на јавно претпријатие.Вака ли изгледа борбата против насилство? Ова не е борба. Ова е легитимирање на насилниците, исмевање на вредностите што наводно ги браните и шамар за секоја жена која се осмелила да зборува.Не ми зборувајте за активизам додека ги унапредувате оние што го практикуваат насилството. Не ми продавајте кампањи, спотови и хаштагови додека од другата страна на масата седат луѓе кои ја газат основната човечка достоинственост. Ако ова ви е „борбата“, тогаш жртвите повторно сте ги оставиле сами.

Македонија | пред 5 месеци

Трамп: Нападот врз Националната гарда е „чин на терор“

Американскиот претседател Доналд Трамп го оцени вчерашниот вооружен напад врз двајца припадници на Националната гарда во центарот на Вашингтон како „чин на терор“, „чин на зло“ и „злосторство против целата нација“. Двајцата војници беа застрелани од непосредна близина во заседа, само неколку улици од Белата куќа, во близина на метро-станицата Farragut West. Напаѓачот – 29-годишниот афганистански државјанин Рахманулах Лаканвал – бил совладан од трети припадник на Гардермата и префрлен во болница.Полицијата соопшти дека војниците се во критична состојба, а мотивот сè уште не е познат. Според Министерството за внатрешна безбедност, Лаканвал дошол во САД во 2021 година по падот на Авганистан, како дел од хуманитарната програма за преселување на Авганистанци кои соработувале со американската армија. Минатата година поднел барање за азил, кое било одобрено во април 2025 година.Трамп во видео-обраќање повторно ја обвини администрацијата на Џо Бајден за „дозволување опасни странци да влезат во Америка“, тврдејќи дека Лаканвал бил „доставен со авион во 2021 година“ и дека неговиот статус бил продолжен „според закон потпишан од Бајден“. Трамп порача дека „секој Авганистанец кој под Бајден влегол во земјата мора повторно да биде испитан“ и дека САД мора да ги отстранат сите странци „кои не придонесуваат за државата“.Инцидентот се случува во период кога повеќе од 2.000 припадници на Националната гарда се распоредени во Вашингтон по наредба на Трамп, кој тврди дека во градот има „експлозија на криминал“, иако официјалните статистики не го потврдуваат тоа. Распоредувањето е предмет на правна битка – федерален судија го прогласи за незаконско и нареди повлекување, но одлуката е суспендирана на три недели по жалба на администрацијата. По нападот, Трамп побара дополнителни 500 војници да бидат испратени во главниот град.Американската агенција за државјанство и имиграција доцна синоќа соопшти дека ги запира сите имиграциски постапки поврзани со авганистански државјани, додека трае истрагата за нападот.

Свет | пред 5 месеци

Трагедија во Кина: Воз усмрти 11 работници, двајца повредени

Во југозападниот кинески град Кунминг се случи најтешката железничка несреќа во Кина во изминатата деценија: воз налета на група железнички работници и усмрти единаесетмина, а двајца ги повреди. Инцидентот се случил на заоблен дел од шините на станицата Луојанг Таун, каде што возот изведувал тестирање на опрема за детекција на земјотреси.Истрагата е во тек, а локалните власти соопштија дека железничкиот сообраќај на станицата продолжил без прекин. Кинеската железничка мрежа, најголема во светот со повеќе од 160.000 километри, е позната по својата ефикасност, но инцидентот повторно предизвика загриженост околу безбедносните стандарди.Кина и претходно се соочувала со трагични несреќи: во 2011 година во провинцијата Жеџијанг загинаа 40 лица, а повеќе од 200 беа повредени при судир на брзи возови, додека во 2021 година деветмина работници загинаа кога воз удри во екипа на пругата Ланжу–Синџијанг во провинцијата Гансу.

Свет | пред 5 месеци

Левица предлага формирање градско енергетско претпријатие – очекуваат поддршка од мнозинството во Советот

Советничката група на Левица во Советот на Град Скопје поднесе иницијатива за формирање ново градско енергетско претпријатие под името „Енергија Скопје“ ДООЕЛ. Предлогот, како што наведуваат, има за цел Градот да ја намали зависноста од купување скапа електрична енергија и да развие сопствено производство од обновливи извори.Според иницијаторите, Град Скопје и јавните претпријатија моментално плаќаат значителни суми за струја, средства кои, според нив, би можеле да се насочат кон приоритети како комунални услуги, инфраструктура и јавен превоз.Формирањето на градско претпријатие, велат тие, би овозможило дел од електричната енергија да се произведува локално, институциите да се снабдуваат по пониски цени, а евентуалниот вишок да се продава на пазарот, со што би се создал дополнителен приход за градскиот буџет.Во иницијативата се посочува дека Скопје располага со голем број кровни површини, објекти и локации што би можеле да се искористат за поставување фотоволтаични централи и системи за складирање енергија, со што би се развил долгорочен и одржлив енергетски концепт.Од Левица очекуваат предлогот да биде разгледан и поддржан од мнозинството во Советот, предводено од ВМРО–ДПМНЕ, доколку – како што велат – јавниот интерес е приоритет. Одбивањето на иницијативата, според нив, би значело пропуштена можност за намалување на трошоците и за поголема енергетска независност на градот.Советот на Град Скопје во наредниот период треба да одлучи дали предлогот ќе биде ставен на разгледување и дали ќе добие зелено светло за понатамошни постапки.

Скопје | пред 5 месеци

Хороскопски знаци кои постојано се уморни

Уморот стана дел од секојдневието за многу луѓе, без оглед на начинот на живот или количината сон. Според астролозите, неколку хороскопски знаци особено се поврзуваат со хронично чувство на исцрпеност – било поради начинот на кој го доживуваат светот, количината ментална активност или внатрешниот притисок што самите си го создаваат.ДевицаДевиците постојано анализираат, размислуваат и се грижат за секој детал, а токму оваа ментална хиперактивност најчесто ги исцрпува. Тие се наоѓаат во состојба на речиси непрекината ментална будност, што доведува до замор дури и кога физички не се претерано активни.ЈарецЈарците се исклучително амбициозни и не сакаат да губат време. Постојано тежнеат кон цели, обврски и личен напредок, но притоа често ги надминуваат сопствените граници. Оваа постојана потреба да бидат продуктивни создава хроничен замор што ги следи како сенка.РибиРибите лесно емоционално се исцрпуваат затоа што длабоко ја проживуваат секоја ситуација. Тие ги впиваат туѓите чувства, грижи и проблеми, што ги прави исклучително ранливи на емоционален замор. Често се случува Рибите да се чувствуваат исцедени по само неколку часа социјална интеракција – дури и ако тоа не е видливо однадвор.БикБиковите ја сакаат стабилноста, рутината и удобноста, но секоја промена може ментално да ги умори. Иако често се опишуваат како силни и издржливи, тие брзо се исцрпуваат кога треба да се справат со емотивни или стресни ситуации што го нарушуваат нивниот мир.

Магазин | пред 5 месеци

Хороскопски знаци кои се најнестрпливи: Не сакаат да чекаат

Во свет во кој сите сакаме сè веднаш – информации, резултати, промени – нетрпеливоста стана речиси секојдневие. Но, според астролошките толкувања, некои хороскопски знаци особено тешко се справуваат со чекањето. Кога работите не се одвиваат со темпо што ним им одговара, брзо се фрустрираат, стануваат немирни или едноставно ги земаат работите во свои раце. Ви ги претставуваме трите знаци кои најчесто важат за најнетрпеливи.ОвенОвните се природни двигатели – енергични, директни и навикнати веднаш да делуваат. За нив е тешко да седат со скрстени раце и да чекаат ситуацијата да се развие. Кога мораат да чекаат, чувствуваат дека губат време и контрола, што доведува до видлива напнатост.Овните реагираат нагло, не затоа што сакат да ги брзаат другите, туку затоа што имаат силен внатрешен порив за акција. Чекањето ги гуши, а неизвесноста дополнително ја појачува нивната нестрпливост. Затоа често се решаваат сами да ги забрзаат работите, дури и по цена да направат грешка.БлизнациБлизнаците брзо размислуваат, брзо зборуваат и брзо се вознемируваат – особено кога треба да чекаат. Тие го мразат чувството на стагнација, а секоја ситуација во која мора да стојат во место буди нервоза. Нивниот ум постојано лута, па тешко се фокусираат ако процесот е бавен или премногу пасивен.Додека чекаат, Близнаците почнуваат да анализираат, да размислуваат за други работи и да планираат што сè би можеле да прават наместо тоа. Тоа ја исцрпува нивната концентрација и ја зголемува непријатноста. Поради тоа често бараат покуси патишта, нови можности или брзи решенија.СтрелецСтрелците ја обожаваат слободата и динамиката, а ништо не ги кочи повеќе од чекањето. Тие сакаат работите да се одвиваат брзо за што поскоро да продолжат кон следната авантура. Кога ќе наидат на бавен ритам, се чувствуваат како да се заглавени, што ги прави исклучително нестрпливи.Стрелците тешко поднесуваат одолговлекување, бирократија и нејасни планови. Кога ќе забележат дека ситуацијата стагнира, често го губат интересот или мотивацијата. Наместо да чекаат, повеќе сакаат да тргнат напред и да импровизираат по пат – тоа им дава чувство на слобода и контрола.

Магазин | пред 5 месеци

Што се случува ако секој ден правите 20 чучнувања?

Чучнувањето е една од најприродните и најефикасните вежби што можеме да ги изведуваме без опрема и без одење во теретана. Иако 20 повторувања дневно може да звучат многу едноставно и недоволно предизвикувачки, оваа мала, но редовна навика носи видливи промени во телото. Редовното изведување ја активира големата мускулатура, го подобрува расположението, ја поттикнува циркулацијата и го зајакнува телото на начин што одговара и на почетници и на оние што се враќаат на вежбање по подолга пауза.Во продолжение следува преглед на промените што може да се очекуваат ако секој ден правите само 20 чучнувања.На нозете и на задникот им се враќа силата и стабилностаЧучнувањето ги активира квадрицепсите, глутеусите и мускулите на задната ложа, што доведува до јакнење на целиот долен дел од телото. Кога вежбата се изведува секојдневно, мускулите стануваат поцврсти, а движењата постабилни и побезбедни. Луѓето кои редовно прават чучнувања забележуваат подобра контрола на движењето при одење, станување од столица или качување по скали.Држењето на телото станува поправилноИако изгледа дека чучнувањето делува само на нозете, движeњето бара постојана активaција на стомачните мускули и долниот дел од грбот. Затоа држењето со време се подобрува. Кога мускулите на трупот се посилни, се намалува наведнувањето нанапред, а телото природно се исправува. Многумина по неколку недели чувствуваат помала вкочанетост во долниот дел од грбот и попријатна положба при седење и стоење.Телото почнува да троши повеќе енергијаИако 20 чучнувања не делуваат како интензивен тренинг, активирањето на големата мускулатура го забрзува метаболизмот. Чучнувањата накратко го забрзуваат пулсот, што доведува до мало, но корисно зголемување на потрошувачката на калории. Редовното изведување може да придонесе за намалување на масните наслаги, особено кога е комбинирано со урамнотежена исхрана и други лесни активности.Се подобрува подвижноста на колковите и коленатаТелото станува вкочането кога премалку се движиме, особено во пределот на колковите и колената. Со редовно изведување чучнувања се враќа природниот опсег на движење. Зглобовите стануваат подвижни, а мускулите поеластични, што го олеснува наведнувањето, одењето и секојдневните активности. Дури и мала дневна количина чучнувања може значително да ја намали напнатоста во долниот дел од грбот и колковите.Полесно се започнува со посериозен тренингДваесет чучнувања дневно се одличен начин за воспоставување рутина. Кога ќе се развие навиката на движење, многу луѓе спонтано го зголемуваат бројот на повторувања или воведуваат нови вежби. Телото при тоа се чувствува посилно, постабилно и спремно за поголем напор. Така чучнувањето станува темел за понапредни и разновидни тренинзи.Видливи промени по еден месецАко чучнувањата се изведуваат правилно и редовно, првите промени може да се забележат за неколку недели. Нозете изгледаат поцврсти, задникот се подигнува и обликува, а телото е постабилно при секојдневните движења. Луѓето кои претходно чувствувале вкочанетост во долниот дел од грбот често чувствуваат олеснување, бидејќи мускулите на трупот и нозете нудат подобра поддршка.Како правилно да изведувате чучнување за најдобри резултатиЗа максимална ефикасност важно е да се спуштите до длабочина што е удобна и безбедна, со отворени гради и активен труп. Стопалата треба да бидат цврсто на подот, со тежината распределена на петите. Движењето треба да биде контролирано и при спуштање и при подигнување, без нагли трзаи. Кога чучнувањето се изведува правилно, се зајакнуваат мускулите на нозете и трупот, а се намалува притисокот врз колената и долниот дел од грбот.

Магазин | пред 5 месеци

Алиштата ви мирисаат и по перењето? Еве што облеката се обидува да ви каже

Спортските материјали, како полиестер, полиамид и еластан, се развиени така што „дишат“, односно ја впиваат влагата од кожата и брзо се сушат, што ги прави идеални за тренинг и активен живот. Но, поради нивната структура, лесно задржуваат непријатни мириси затоа што потта и природната маснотија што ја лачи кожата се таложат длабоко во влакната. Наместо да се отстранат, со перење на прениска температура или со неадекватен детергент, проблемот со одбивниот мирис и чувството на нецелосна чистота само се засилува. Дознајте што ви „порачува“ облеката – што правите погрешно за време на перењето и како најлесно да го спречите тоа.1. Користите несоодветен детергент за спортски материјалиКако што споменавме, спортската облека лесно ја задржува влагата и непријатните мириси во својата структура. Тие се таложат длабоко во ткаенината, во ситните пори и меѓу влакната, каде што обичните детергенти не продираат бидејќи немаат ензими и состојки што целно ги разградуваат маснотиите и мирисите.Како да го решите тоа:Избирајте детергент развиен специјално за спортска и активна облека – но подеднакво ефикасен и за секојдневна гардероба. Faks Sport Aktiv, со иновативна ензимска формула, продира длабоко во влакната, ги разградува маснотиите и нечистотиите наместо само да ги прикрива со мирис, и обезбедува темелна чистота и на пониски температури.2. Перете на прениски температуриПерењето на 20 или 30°C често се препорачува за зачувување на материјалите, но понекогаш овие температури или скратените циклуси не се доволни за да се отстранат сите органски остатоци, како потта, која предизвикува непријатен мирис.Како да го решите тоа:Кога е потребно нежно перење, комбинирајте пониски температури со детергент што делува и во такви услови. Така ја зачувувате функционалноста на облеката, а добивате хигиенска свежина.3. Ја занемарувате хигиената на машината за перењеДури и најдобриот детергент нема да помогне ако машината не е чиста. Наслагите од детергент, каменецот и нечистотиите на гумата, филтерот или ладицата за дозирање можат да создадат непријатен мирис што се пренесува на алиштата.Како да го решите: Детален водич за чистење на машинатаИсчистете ја ладицата за детергент – најмалку еднаш месечно. Отстранете ги наслагите и исперете ја со топла вода.Проверете го влезот за вода. Наталожениот талог може да предизвика непријатни мириси и слаб проток.Избришете ја гумата на вратата. Во наборите се собираат нечистотии и бактерии.Исчистете го филтерот – на секои 2 до 4 недели. Ова е особено важно ако често перете спортска облека или пешкири.Пуштете празен циклус на висока температура. Најмалку еднаш месечно, а идеално еднаш неделно ако главно перете на ниски температури. Програма од 60°C или повеќе ги отстранува наслагите и мирисите.

Магазин | пред 5 месеци

Авганистанец со одобрен азил ги рани двајцата припадници на Националната гарда во близина на Белата куќа

На само неколку улици од Белата куќа, вчера утрото се случи вооружен напад во кој двајца припадници на Националната гарда беа тешко ранети. Осомничен е 29-годишниот авганистански државјанин Рахманулах Лаканвал, кој беше совладан и уапсен на лице место, потврди американското Министерство за домашна безбедност.Според извори од полицијата за CBS News, Лаканвал влегол во САД во 2021 година, во рамки на програмата на администрацијата на Џо Бајден за прием на авганистански државјани по падот на Кабул. На 8 септември 2021 година му била издадена условна дозвола за престој од хуманитарни причини, позната како „Операција Добредојде сојузници“.Во 2024 година поднел барање за азил, кој му бил одобрен во 2025 година, а неговата апликација за зелена карта е сè уште во постапка.Инцидентот се случил додека припадници на Националната гарда патролирале во рамки на програмата за „висока видливост“, ангажман наложен од претседателот Доналд Трамп. Лаканвал, кој според полицијата делувал сам, излегол од заседа и пукал кон гардистите.Првиот нападнат припадник – жена – веднаш паднала откако била погодена со најмалку два куршума. Напаѓачот потоа го презел нејзиното службено оружје и продолжил да пука, ранувајќи уште еден припадник на Гарда. Третиот припадник возвратил оган и го совладал осомничениот.Директорот на ФБИ, Каш Пател, изјави дека двајцата ранети гардисти, кои доаѓаат од Националната гарда на Западна Вирџинија, се во критична состојба.Полицијата соопшти дека Лаканвал имал само четири куршуми во сопствениот пиштол пред да го преземе оружјето на гардистката.Осомничениот моментално одбива соработка со истражителите.Инцидентот предизвика бурни реакции во американската јавност и политичките кругови. Доналд Трамп во видео-обраќање го опиша Лаканвал како „странец кој влегол од Авганистан – пекол на Земјата“, обвинувајќи ја администрацијата на Бајден за продолжување на неговиот престој.Истражителите во моментов работат на утврдување на мотивите, а безбедносните служби го третираат случајот како напад изведен од осамен напаѓач.

Свет | пред 5 месеци

Крај за ерата на „Јади бурек“, Јанко открива: Немам ни пензија, само пет години стаж - ја продавам опремата

Авторот на култната емисија „Јади бурек“, Јанко Илковски, соопшти дека шоуто престанува да се емитува и дека сценографијата е ставена на продажба. Во објава што предизвика големо внимание на социјалните мрежи, Илковски откри дека по повеќе од две децении во медиумите – нема осигурување, ниту доволно стаж за пензија.„Имам само пет години стаж. Никогаш ниедна телевизија не ме вработила. А оние што ме вработиле – не плаќале придонеси“, напиша тој, додавајќи дека цел живот работел како хонорарец, без социјална сигурност.Илковски објави дека целата сценографија од студиото на ТВ Сонце е достапна за продажба: панели, позадина, голема маса, стаклена маса и полица – но не и столиците. Сè се презема лично од студиото, а цената, како што посочува, е „колку побргу, толку поевтино“.„Ако никој не ја земе, ќе си ја соберам дома – ама тогаш цената ќе биде многу повисока, поради транспортни трошоци“, пишува тој.Што се однесува до ТВ Сонце, Илковски вели дека не е надлежен да открива што се случува таму:„Никогаш не бев вработен таму, вечен хонорарец. Немам никаква потреба да објаснувам за судбината на телевизијата.“Во објавата додава и дека моментално нема интерес од друга телевизија да ја преземе емисијата, а нема ниту услови за самостоен стриминг – нема спонзори, а моделот „pay-per-view“, вели тој, не може да покрие ниту сметка за интернет.

Македонија | пред 5 месеци

Две години по убиството на Вања: Македонија и понатаму трага по одговори

Над Македонија и понатаму тежи едно од најбруталните кривични дела во поновата историја – киднапирањето и убиството на 14-годишната Вања Ѓорчевска, извршено на 27 ноември 2023 година. Девојчето беше грабнато пред својот дом во скопската населба Центар во 7.30 часот утрото, на пат кон училиште. Наместо на училишна клупа, Вања тој ден заврши со куршум, закопана во импровизирана дупка во околината на Бразда.Телото беше пронајдено шест дена подоцна, на 3 декември 2023 година, по интензивна полициска потрага која го држеше целиот регион во неизвесност. Во истата криминална операција, само неколку дена претходно, беше киднапиран и убиен 74-годишниот Панче Жежовски од Велес – за да биде украден неговиот автомобил, со кој потоа ќе биде грабната Вања.Во ноември 2024 година, Основниот кривичен суд Скопје ја изрече една од најтешките пресуди во историјата на македонското судство:Љупчо Палевски – Палчо: доживотен затворВелибор Манев: доживотен затворВлатко Кешишев: доживотен затворБоре Видевски: доживотен затворАлександар Ѓорчевски (татко на Вања): ослободен од вина за помагање при грабнувањетоСудот утврди дека групата дејствувала организирано, дека Палевски ги планирал двете убиства и дека токму тој пукал во жртвите.Судско-медицинските наоди и исказите од истрагата открија морничави детали:Вања била возена во гепек, со врзани раце и нозе, со леплива лента на лицето. Била убиена за неполни два часа по киднапирањето. Дупката во која е закопана била ископана уште претходниот ден, што ја разби верзијата дека групата имала намера да бара откуп.Улогата на нејзиниот татко, Александар Ѓорчевски, кој според обвинението им давал информации за нејзиното движење, беше една од најшокантните точки во обвинителниот акт. Судот пресече дека нема докази за било какви негови дејствија во грабнувањето на неговата ќерка.И покрај пресудaтa, остануваат дилеми и неодговорени прашања:Не е пронајдено оружјето со кое се извршени убиствата.Зошто Панче Жежовски беше убиен, кога целта била само неговиот автомобил?Која била вистинската намера на групата, кога никогаш не беше испратено барање за откуп?Дали имало дојави кон Палчо, со оглед дека побегна во Србија, па во Турција?Како полицијата шест дена не го пронајде телото и покрај масовната потрага?Постоеја ли други вмешани?Јавноста особено ја бранува недоследноста во првичните мотиви – користољубие, иако немало ниту обид за преговори со семејството.Две години подоцна, семејствата на Вања и Панче, како и пошироката јавност, сè уште бараат целосна вистина. Пресудата донесе делумна правна завршница, но не и мир. Случајот останува симбол на институционални пропусти, необјаснети мотиви и трагедија што ја промени земјата.Македонија и понатаму се надева дека она што не го кажале обвинетите – ќе го покаже времето или правдата, ако конечно биде целосно сервирана.Пресудата се уште се разгледува од скопска Апелација и не е правосилна.

Македонија | пред 5 месеци

Европа под растечки хибридни напади: ЕУ и НАТО размислуваат за прв офанзивен одговор кон Русија

Европа се соочува со најинтензивниот бран хибридни напади досега – руски дронови над Полска и Романија, саботажи на железнички линии, мистериозни експлозии, GPS-ометувања и упади на воени авиони. Во атмосфера на постојани провокации, Европската унија и НАТО веќе отворено размислуваат за потврдa што до неодамна делуваше незамисливо: заеднички офанзивни потези насочени кон Москва. Тоа го пренесува „Политико“, повикувајќи се на високи европски функционери.Двоумењето исчезнува во светло на фактите – од јануари до јули годинава низ Европа се регистрирани повеќе од 110 саботажи и обиди за напади, најмногу во Полска и Франција. Според аналитичарите, руските служби и агенти настојуваат да го тестираат прагот на европската толеранција и да проверат до каде можат да одат без директен одговор. Латвиската министерка за надворешни работи Баиба Браже вели дека „Русија постојано ги испитува границите“, а Европа мора да испрати јасен сигнал – со дело, не со зборови.Ескалацијата е придружена со агресивна реторика од Кремљ. Владимир Путин неодамна порача дека внимателно ја следи „милитаризацијата на Европа“, а Дмитриј Медведев дури зборуваше дека Европејците треба да се „тресат од страв“. Во Брисел таквите изјави се читаат како намерно подигање на тензиите, додека нападите на терен продолжуваат.Европските држави веќе ги засилуваат одбранбените капацитети, но анализите покажуваат дека тоа повеќе не е доволно. Германија, Полска, Италија и други земји бараат европски пристап кон офанзивни кибер-операции, брзо и јавно припишување на нападите на Москва и дури ненадејни воени вежби на источниот фронт. Полска распореди 10.000 војници за заштита на инфраструктура по саботажа на железничка линија кон Украина. Премиерот Доналд Туск го нарече тоа „државен тероризам“.Во Италија, министерот за одбрана Гвидо Кросето ги предупреди сојузниците дека континентот не смее да остане „во инерција“, претставувајќи план за борба против хибридни закани со нов европски центар, кибер-единица од 1.500 луѓе и специјализиран кадар за вештачка интелигенција. Слични иницијативи веќе разгледуваат Германија и Романија, кои ги менуваат правилата за соборување дронови над критични точки.Експертите велат дека идните одговори најверојатно ќе бидат дигитални – насочени кон руските фабрики за дронови, енергетските постројки и логистичките линии за транспорт на оружје. Истовремено, се развиваат планови за засилени информативни операции што би продреле во руската јавност, која во голема мера е отсечена од независни извори.Иако НАТО по природа е одбранбен сојуз, во Алијансата расте уверувањето дека демонстрација на сила, единство и брзи реакции е неопходна. Тоа може да значи ненадејни воени вежби покрај Литванија и Естонија, како и експресни јавни процени кога Москва стои зад напад.За експертите, Европа влегува во нова фаза во односите со Русија – онаа во која толеранцијата за хибридни удари е речиси исцрпена. „Не смееме да живееме во страв од ескалација“, порача шефот на шведската армија Мајкл Клаесон. „Мора да бидеме цврсти.“

Свет | пред 5 месеци

Нуклеарната енергија се враќа во игра

Фразата „европско враќање кон нуклеарното“ сè појасно ја опишува новата насока на енергетската политика во Европската Унија. Нуклеарната енергија повторно станува клучна алатка за енергетска независност, намалување на емисиите и стабилност на електромрежата во време на огромно зголемување на потрошувачката поради центри за вештачка интелигенција и електрични возила.Промената е забрзана од војната во Украина и напуштањето на рускиот гас. Иако дел од земјите – како Германија и Австрија – остануваат скептични, мнозинството членки ја поддржуваат нуклеарната енергија како дел од зелената транзиција. Причините се јасни: сигурност во снабдувањето, стабилна цена и зависност од суровина (уран) која не доаѓа од геополитички ризични пазари.ЕУ ја вклучи нуклеарната енергија во „зелената таксономија“, отворајќи пат за инвестиции. Проекциите покажуваат дека европската побарувачка за струја ќе порасне за 50–80 отсто, а обновливите извори сами не можат да ја обезбедат потребната количина. Затоа нуклеарната енергија се гледа како неопходен стабилизатор.Европската Комисија силно го турка развојот на малите модуларни реактори (SMR), сметајќи ги за пофлексибилна, побезбедна и поекономична технологија. Во 2024 година беше формиран Европски индустриски сојуз за SMR, со повеќе од 350 учесници и пилот-проекти во Чешка, Полска и Франција.

Свет | пред 5 месеци

Министерот Кац под оган: „Не е тероризам“ – бунт во Кнесетот поради нападите врз Палестинци

Израелскиот министер за одбрана Исраел Кац предизвика сериозни контроверзии со изјава дека нападите на израелски доселеници врз Палестинци на Западниот Брег не претставуваат тероризам, туку „само нарушување на јавниот ред и мир“. Спорната квалификација била дадена на затворена седница на Комисијата за надворешни работи и одбрана на Кнесетот, во период кога насилството во окупираните територии е во пораст, пишува The Times of Israel.Неговиот став предизвика бурна реакција кај пратениците од центристичката партија Yesh Atid, Елазар Стерн и Рам Бен-Барак, кои остро се спротивставиле, истакнувајќи дека сторителите се „еврејски терористи“ и дека таквите напади мора јасно да се дефинираат како тероризам.Последните недели донесоа драматичен раст на насилството од страна на доселеници, што ги натера безбедносните служби да го зголемат притисокот врз оваа појава. Опозициските пратеници извршиле притисок врз Кац повторно да воведе административен притвор за осомничени евреи – мерка што дозволува задржување без обвинение од безбедносни причини. Министерот неодамна објави дека таа политика повеќе нема да се применува врз еврејски напаѓачи, но останува во сила за Палестинците.Кац тврди дека постои јасна разлика меѓу „опасно насилство“ и дела што спаѓаат под нарушување на јавниот ред. Според него, насилството од страна на доселеници е од вториот вид и ниту една безбедносна служба – вклучително и Шин Бет – не го квалификува како тероризам.Но ова е во спротивност со последните потези на полицијата, која оваа недела најави кривични пријави за тероризам против двајца еврејски осомничени.Еден од нив, уапсен на 9 ноември, треба да биде обвинет откако беше снимен како брутално удира палестинска жена со палка за време на бербата на маслинки. Вториот осомничен е приведен под сомнение дека учествувал во палење имот при насилен упад на доселеници во градовите меѓу Тулкарем и Наблус.Ескалацијата на нападите, различните дефиниции на институциите и контрадикторните политички пораки отвораат сериозни прашања за пристапот на Израел кон насилството на Западниот Брег – прашање што сè почесто предизвикува меѓународна загриженост.

Свет | пред 5 месеци

Инспекции во основното училиште во Влае по сомнеж за труење: денес резултатите, родителите сведочат за тешки симптоми

Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) соопшти дека првичните сознанија за причините поради кои десетици ученици од ОУ „Димо Хаџи Димов“ во скопско Влае добија стомачни тегоби, повраќање и симптоми слични на труење ќе бидат познати денес. Директорката на ИЈЗ, Марија Андоновска, потврди дека целата вечер се вршат лабораториски анализи на земените примероци од храна, вода, работни површини и од вработените во училишната кујна.Случајот предизвика огромна загриженост меѓу родителите, особено по сведоштвата дека дел од децата имале сериозни симптоми и барале итна медицинска помош. Еден родител за редакцијата опиша драматична ноќ:„Цела ноќ беше со повраќање на секои десет минути, со тешки болки и дехидрација. Состојбата беше страшна“, сведочи еден од родителите.Во меѓувреме, Државниот санитарен и здравствен инспекторат (ДСЗИ) ја затвори училишната кујна како потенцијален извор на зараза. Директорот Кирил Лазов информира дека е наредено вонредно чистење, дезинфекција, дезинсекција и дератизација, како и вонредни здравствени прегледи на сите вработени. „Ќе мора да се почекаат официјалните резултати“, изјави тој.Од Детската клиника соопштија дека двајца ученици се задржани на болничко лекување, а повеќе од десетина побарале медицинска помош. Директорот Реџеп Мемеди вели дека децата имале изразени стомачни тегоби и повраќање, но нивната состојба е стабилна.Меѓу учениците кои биле затруени бил и помалиот син на премиерот Христијан Мицкоски, кој по два дена лекување е пуштен на домашна нега.Училиштето вчера беше со значително намалена присутност – многу родители ги земаа своите деца веднаш по дознавањето на информациите.ИЈЗ, АХВ и ДСЗИ продолжуваат со координирани проверки. Првичните резултати се очекуваат денес.

Македонија | пред 5 месеци

Пукање во близина на Белата куќа: Двајца припадници на Националната гарда во критична состојба

Во тешка вооружена пресметка што се случи во средата попладне во центарот на Вашингтон, двајца припадници на Националната гарда од Западна Вирџинија беа критично повредени откако вооружен напаѓач отвори оган врз нив.Американскиот претседател Доналд Трамп го оцени нападот како „чин на зло, омраза и терор“, нагласувајќи дека станува збор за „злосторство против целата нација“.Во првичните изјави Трамп тврдеше дека напаѓачот влегол во САД од Авганистан во 2021 година, критикувајќи ја администрацијата на неговиот претходник Џо Бајден.Сепак, според податоци на повеќе извори за ABC News, осомничениот е идентификуван како 29-годишниот Рахманулах Лаканвал – кој поднел барање за азил во 2024 година и го добил азилот во април 2025 година, токму во време на администрацијата на Трамп.По објавите на претседателот, Американската служба за државјанство и имиграција (USCIS) соопшти дека ја запира обработката на сите имиграциски барања поврзани со државјани на Авганистан „до понатамошно безбедносно преиспитување“.ФБИ го води случајот како потенцијален акт на меѓународен тероризам и испитува дали напаѓачот бил инспириран од странска терористичка група.Нападот се случил околу 14:15 часот, во близина на метро-станицата Farragut West, само неколку блокови од Белата куќа. Според полицијата, напаѓачот се појавил зад аголот, подигнал оружје и од заседа пукал кон припадниците на Гардената.Командантот Џефри Керол од полицијата во Вашингтон изјави дека други припадници на Гардената веднаш реагирале:„Ги слушнале пукотниците, го совладале осомничениот и го држеле на земја откако бил погоден.“Покрај тешко повредените припадници на Националната гарда, и осомничениот е ранет и хоспитализиран во критична состојба.Белата куќа накратко беше блокирана како мерка на претпазливост, но мерката беше укината околу 17 часот. Трамп, кој традиционално го минува Денот на благодарноста во Мар-а-Лаго на Флорида, веднаш реагираше и на социјалните мрежи:„Животно кое пукаше врз двајца припадници на Националната гарда… ќе плати многу висока цена,“ напиша претседателот.Министерот за одбрана Пит Хегсет соопшти дека, по налог на Трамп, во Вашингтон ќе бидат испратени дополнителни 500 припадници на Националната гарда.Тој го нарече нападот „кукави чен и подмолен чин“, а генерал-мајор Тим Сјуард од Националната гарда на Западна Вирџинија ги пофали колегите кои „го неутрализирале напаѓачот и спасиле животи“.Во моментов во Вашингтон се распоредени 2.188 припадници на Гардената како дел од федералното преземање на контролата врз безбедноста во градот.Градоначалничката на Вашингтон Муриел Баузер изјави дека нападот „изгледа како целен чин“.Потпретседателот Џеј Ди Венс, кој во моментот се наоѓа во воена база во Кентаки, порача:„Ова е тажен потсетник дека војниците – било активни, резервисти или Национална гарда – се меч и штит на САД.“Повеќе информации за мотивите и идентитетот на напаѓачот се очекуваат на прес-конференција најавена за четврток.

Свет | пред 5 месеци

(Видео) Човекот кој го запали џипот на Орце Камчев и фабриката „Пелагонија“: „Нѐ плаќаше татко му на Ковачевски“

Дејан Богоев, осуденик кој речиси три децении ја издржува својата казна за серија тешки кривични дела, во интервју за „Претрес со Ландов“ откри детали за најкоментираните случаи од бурните доцни 90-ти: палењето на автомобилот на Орце Камчев, рекетот, нарачките, палењето на фабрики и улогата на тогашните политички структури.Во продолжение е структурирана реконструкција на интервјуто – со прашањата поставени од новинарот Ландов, а одговорите преземени од Богоев, според достапните транскрипти.Богоев откри дека автомобилот на Орце Камчев го запалил уште во 1998 година, но тврди дека тоа било нарачка и дека вистинскиот мотив не бил негов.„Тој знае дека сум јас, ама знае дека не сум јас виновен“, изјавува Богоев, додавајќи дека акцијата чинела „пет-шест илјади марки“.Според него, причината била политичка амбиција: „Тогаш беше кандидат за пратеник во Карпош… после сакаше да биде ВМРО.“На прашањето дали некогаш се извинил, Богоев кратко одговара: „Многу пати, да. Ама нема… му е гајле.“Богоев не бега од фактот дека во доцните 90-ти живеел како лик од криминална драма.Тврди дека бил инволвиран во палење на бројни објекти:„Еден автомобил и пет-шест фабрики.“Методот, вели тој, бил едноставен и брутален: „Влегуваш внатре, кршиш, ги запалиш… и тоа е.“Во делот за наводниот рекет во времето на Бранко Црвенковски, Богоев категорично негира вмешаност:„Не, никогаш. И човекот нема врска.“Но, веднаш потоа упатува обвинување кон друга фигура:„Имаат тие другите… На Ковачевски (Слободан) беше татко му жив, тој нè плаќаше.“Тврди дека задачата била „уништување материјален доказ“.Богоев вели дека сè што зборува сега го прави за да „излезе вистината“, иако очекува последици.Интервјуто отвора низа прашања за влијанијата, нарачките и политичките пресметки од еден мрачен период во македонската историја.Цел разговор тука:

Студио | пред 5 месеци

Трагедија во Австралија: напад од ајкула однесе млад живот, а маж се бори за живот

Една млада жена загина, а маж е тешко повреден по напад од ајкула на источниот брег на Австралија. Инцидентот се случил утрово на плажата Кроуди Беј, во близина на Порт Маквори – популарно место за сурфање, околу 350 километри северно од Сиднеј.Според полициските информации на Нов Јужен Велс, двете лица – за кои се верува дека се во дваесеттите години – биле нападнати додека биле во вода. Жената починала на самото место, и покрај обидите на минувачите да ѝ помогнат пред пристигнувањето на службите за итна помош. Мажот, кој исто така има сериозни повреди од каснување, со хеликоптер бил пренесен во болница и се наоѓа во критична состојба.Плажата е затворена додека властите се обидуваат да утврдат која вид ајкула стои зад нападот. Според извршниот директор на Surf Life Saving NSW, Стивен Пирс, несреќата се случила на „многу оддалечена локација“, што дополнително го отежнало пристапот и интервенцијата.„За жал, животот на млада жена беше изгубен, а еден млад маж се бори за живот. Ова се навистина ужасни настани, а годинава веќе имавме неколку вакви случаи“, изјави Пирс.Австралија годинава брои пет смртни случаи од напади на ајкули. Ланската година имало 13 напади без фатален исход, додека 2023 година се регистрирани четири смртни случаи. Во 2020 година, седум лица загинаа по вакви инциденти.Професорот Чарли Хувенеерс од Универзитетот Флиндерс за Guardian Australia изјави дека „во последните две децении се бележи пораст на бројот на напади од ајкули низ целата држава“, укажувајќи на тренд кој загрижува и научници и спасувачки служби.

Свет | пред 5 месеци

Хамас призна: десетици борци заглавени во тунели – бара притисок врз Израел

Палестинското движење Хамас првпат јавно призна дека дел од неговите борци се заробени во подземната тунелска мрежа во Појасот Газа. Во изјава до медиумите, организацијата побара од земјите-посредници да извршат притисок врз Израел за да им овозможи на заробените борци безбедно да ги напуштат тунелите.Барањето доаѓа откако израелската војска минатата недела соопшти дека убила повеќе од 20 припадници на Хамас кои се обиделе да избегаат од „подземната терористичка инфраструктура“, а привела уште осум.„Го сметаме Израел целосно одговорен за животите на нашите борци и ги повикуваме посредниците веднаш да дејствуваат за да обезбедат нашите синови да се вратат дома“, се наведува во соопштението на Хамас.Израелските медиуми со недели објавуваат дека помеѓу 100 и 200 борци на Хамас се заробени во тунелите под градот Рафах, во делот од Појасот Газа што е под израелска воена контрола.Според договорот за прекин на огнот што стапи во сила на 10 октомври, постигнат со посредство на САД, израелската армија треба да се повлече зад т.н. „жолта линија“, која го означува подрачјето под израелска контрола.Американскиот специјален пратеник Стив Виткоф во ноември, на конференција во Мајами, неформално спомна „200 борци заробени во Рафах“, алудирајќи дека нивната судбина може да биде „тест“ за тоа како двете страни го спроведуваат примирјето.Но Израел засега ја исклучува можноста за каква било форма на безбеден премин за борците на Хамас. Портпарол на израелската влада за АФП изјави дека премиерот Бенјамин Нетанјаху „нема да дозволи безбеден коридор за 200 терористи на Хамас“, повторувајќи дека целта на Израел останува „демонтирање на воените капацитети на Хамас и демилитаризација на Појасот Газа“.

Свет | пред 5 месеци

44 мртви, 279 исчезнати: ужасни се последиците од стравичниот пожар во Хонг Конг

Стравичен пожар го зафати стамбениот комплекс „Ванг Фук Корт“ во Хонг Конг, при што животот го загубија најмалку 44 лица, а пожарникарите и понатаму се борат со огнената стихија. Според последните податоци, дури 279 жители сè уште се водат како исчезнати, додека спасувачките тимови започнаа пребарување на дел од високите згради во комплексот.Според болничката управа на Хонг Конг, до утринава биле хоспитализирани најмалку 66 лица, од кои 17 во критична, а 24 во тешка состојба.Повеќе од 900 станари се евакуирани во привремени засолништа. Полицијата уапси двајца директори и еден консултант од градежната компанија поврзана со комплексот, под сомнение за убиство од небрежност.Комплексот „Ванг Фук Корт“ го населуваат околу 4.600 луѓе, од кои речиси 40 проценти се постари од 65 години, покажуваат податоците од пописот од 2021 година. Многумина од нив живеат таму уште од 80-тите години, кога било изградено ова субвенционирано јавно домување.Како што продолжува гаснењето на преостанатите жаришта, спасувачките тимови ги изнесуваат телата на загинатите. Снимките на агенцијата „Ројтерс“ прикажуваат како црни вреќи со посмртни останки се внесуваат во возила на итната помош.Преживеани станари за Си-Ен-Ен изјавија дека стравуваат оти конечниот биланс ќе биде уште потежок, бидејќи пожарникарите се соочиле со огромни потешкотии да стигнат до луѓето заробени на високите катови на комплексот.

Свет | пред 5 месеци

(Видео) 20.000 демонстранти на улиците во Софија - шишиња и петарди фрлени кон полицајците

Луѓе се собраа на улиците на Софија, главниот град на Бугарија, протестирајќи против наглото зголемување на даноците предвидено во нацрт-буджетот за следната година, пред неговото конечено усвојување во парламентот.Протестот го организираше опозициската коалиција, а се проценува дека на улиците излегоа околу 20.000 луѓе. Собирот се одвива во момент кога таа балканска држава се подготвува да влезе во еврозоната со почетокот на следната година.Протестот ја одразува широко распространетата загриженост поради економските последици од буџетот врз граѓаните и деловниот сектор, вклучително и зголемување на придонесите за социјално осигурување и дуплирање на данокот на дивиденда.Коалициската влада има стабилно мнозинствоДемонстрантите формираа човечки ланец околу зградата на парламентот и се обидоа да ги блокираат возилата на пратениците, што доведе до интервенција на полицијата за спречување на насилство. Полицијата соопшти дека протестирачите фрлале шишиња и петарди кон службениците, при што беа повредени тројца полицајци.И покрај противењето на различни општествени групи и предупредувањата на економистите дека нацрт-буджетот носи значителни ризици, се очекува тој сепак да биде усвоен, бидејќи коалициската влада има стабилно мнозинство во парламентот.Буџетот предвидува рекорден обем на државна потрошувачка од речиси 46% од БДП. Зголемувањето главно ќе се финансира преку повисоки даноци за компаниите и работниците, како и преку нагло зголемување на јавниот долг.

Свет | пред 5 месеци

(🔴Премиерно) „Претрес“ зад решетките на затворот „Штип“: Исповеди, (не)признавање вина, кучката Цеца, услови и ќелии

Во ова специјално издание на „Претрес со Ландов“ ја отвораме вратата зад која малкумина влегуваат – вратата на затворот во „Штип“. Одблизу ги прикажуваме вистинските услови во кои осудениците живеат, правилата што го диктираат секој нивен ден и невидливиот систем кој истовремено и казнува, и (не)поправа.Разговараме со рецидивисти кои по трипати се враќаат зад решетки, со луѓе што тврдат дека животот им се скршил во една секунда, но и со осуденици чии дела ја потресоа јавноста – со палење фабрики и автомобил, до лице осудено по трагична сообраќајна несреќа во која загина тригодишно дете.Епизодата ја отвора и спротивната страна на системот: човечките парадокси во затворот – како случајот со осуденик кој фрлил камен во канцеларијата на директорот, а подоцна токму од него добил помош за ортопедско помагало без кое не може да се движи поради ампутираната нога.Од условите и здравствената нега, до ресоцијализацијата и неминовните прашања за вина, каење и повторување на делата – ова издание не е само приказна за затворот во Штип. Ова е приказна за општеството, за системот што треба да превоспитува, и за луѓето чии животи продолжуваат зад решетки.Следете не на:

Македонија | пред 5 месеци

Трамп ја навреди новинарката на „Њујорк тајмс“: „Грдa е – одвнатре и однадвор“

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно се најде во фокусот на критики поради навредлив коментар упатен кон новинарката на „Њујорк тајмс“, Кејти Роџерс. Трамп ја нарече „грдa – одвнатре и однадвор“ откако весникот објави детална анализа за неговите знаци на стареење и неговото значително поредок појавување во јавност, пренесува CNN.Инцидентот доаѓа помалку од две недели по неговата претходна навреда кон друга новинарка, кога ѝ рече „тивко, свињо“, по што повторно се отвори прашањето за неговите честo сексистички и груби истапи кон жени во медиумите.„Њујорк тајмс“ во својата анализа го спореди јавниот ангажман на 79-годишниот Трамп годинава со неговиот прв мандат. Весникот утврди дека американската јавност го гледа „значително поретко“, дека има помалку јавни настани во распоредот и дека патува многу помалку низ земјата отколку во 2017 година. Сепак, се истакнува дека Трамп и натаму е „скоро секаде присутен“ во американската политичка сцена.Како реакција на текстот, Трамп на својата платформа Truth Social напиша:„Гмазовите од пропаднатиот ‘Њујорк тајмс’ пак се на дело.“Тој воопшто не го спомена машкиот коавтор на статијата, Дилан Фридман, туку директно ја нападна Роџерс.„Таа е треторазредна новинарка која е грда – одвнатре и однадвор“, напиша претседателот, додека истовремено се пофали дека „работи најмногу досега“ и тврди дека има „најдобри анкети во историјата“, иако неговиот рејтинг е значително понизок од врвот на вториот мандат.Трамп додава и дека „еден ден ќе остане без енергија“, но дека „со совршен здравствен преглед и сеопфатен когнитивен тест кој ‘совршено го решил’, тој ден дефинитивно не е денес“.

Свет | пред 5 месеци

Андоновски: Дигитализацијата e основна алатка за борба против корупцијата

Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, вечерва гостуваше во Тема на денот во Дневникот на Сител ТВ. Андоновски говореше за проектот за 55.000 ваучери од 15.300 денари за студенти, за кој досега имаат аплицирано 37.970 студенти, а над 17.000 студенти веќе подигнале електронски уред.Министерот напомена дека овој проект освен што помага на оние кои најмногу им треба да добијат електронски уред, истовремено целата постапка е транспарентна и едноставна. Со ова, Андоновски смета дека корупцијата целосно се елиминира.„Оваа услуга покажува борба против корупцијата. Овој систем не познава кое дете од каде доаѓа, кој студент какви родители има, системот не подразбира дали сте син или ќерка на некој функционер за да добиете ваучер, туку тој систем доделува ваучери на секој кој ги исполнува условите”, истакна Андоновски.Дополнително, министерот истакна и дека изводот од матична книга на родени и уверението за државјанство се издаваат онлајн а со тоа директно се влијае на сузбивање на ситната корупцијата.„Веќе не плаќате 400-500 денари на некој службеник во некоја канцеларија за побрзо да го издаде вашиот документ. Кликнувате, 20 секунди и го добивате документот на меил”, заврши министерот Андоновски.

Македонија | пред 5 месеци

(Видео) Уште еден пешак удрен кај „Јосип Броз-Тито“

Уште еден човек вечерва беше удрен на пешачкиот премин кај гимназијата „Јосип Броз-Тито“. На социјалните мрежи се појави снимка направена веднаш по несреќата, на која се гледа повредениот маж како седи на коловозот, додека минувачи се обидуваат да му помогнат и да го смирaт до пристигнување на медицинските екипи.Од Министерството за внатрешни работи засега нема официјални информации ниту за причините на несреќата, ниту за здравствената состојба на повредениот.Инцидентот се случува неполн месец по претходната несреќа на истото место, кога возач на теренско возило прегази жена и избегa од локацијата. Тој беше уапсен неколку часа подоцна, на пат кон Средно Водно.Жителите на Центар и околните училишта со години предупредуваат дека преминот е небезбеден, особено во вечерни часови, барајќи трајно решение што ќе спречи нови трагедии.

Скопје | пред 5 месеци