ЕУ

Дали Словенија ќе излезе од НАТО , СЗО и ЕУ

Лидерот на словенечката партија Ресница, Зоран Стевановиќ, изјави дека партијата поддржува распишување референдуми за излегување од НАТО, Светската здравствена организација и Европската Унија, но додаде дека верува оти граѓаните во Словенија најверојатно не би ги поддржале таквите одлуки.Tој истакна дека Словенија има значително повеќе придобивки од членството во Европската Унија отколку загуби, но нагласи дека центарот на одлучување мора да се врати во Љубљана, а не во Брисел.Излегувањето од Светската здравствена организација, како што наведе, било едно од предизборните ветувања на партијата, при што Стевановиќ порача дека Ресница ќе се обиде да ги исполни сите дадени ветувања.Тој ги демантираше медиумските наводи дека неговиот избор бил прославен со руски знамиња пред зградата на парламентот, нагласувајќи дека тоа не е поврзано со неговата партија и дека станува збор за редовни собири на кои Ресница не учествува.Стевановиќ изјави дека не должи ништо на Социјалдемократската партија, која го поддржала во парламентот, и порача дека ќе поддржи кандидат за премиер кој прв ќе обезбеди доволен број гласови и ќе го усогласи својот програм со програмата на неговата партија.Тој додаде дека при формирање влада нема да гледа политичка ориентација, туку исклучиво содржина, нагласувајќи дека поддршка ќе добие само влада која ќе ги намали даноците, ќе го подобри животниот стандард и ќе се обврзе на конкретна борба против корупцијата.

Свет | пред 1 месец

По победата на Маѓар, Унгарија би можела да добие милијарди евра од ЕУ

Убедливата победа на Петер Маѓар на парламентарните избори во Унгарија ѝ донесе силен мандат на неговата партија Тиса, што ќе ѝ овозможи одврзани раце за спроведување реформи, зајакнување на владеењето на правото и потенцијално одмрзнување на милијарди евра од Европската Унија. Според анализите, двотретинското мнозинство што го обезбеди новата власт се смета за најповолен исход за европските пазари и институции, иако до последен момент важеше за малку веројатно сценарио.Економистите оценуваат дека ваквиот резултат може да поттикне раст на финансиските пазари, но предупредуваат дека оптимизмот е проследен со одредена доза претпазливост. Новата влада ќе мора да ги исполни најавените реформи за целосно да ги почувствува придобивките, особено во однос на одмрзнувањето на европските фондови.Аналитичарите посочуваат дека победата на Тиса претставува пресвртница што ќе му овозможи на Маѓар да владее без значајни ограничувања. Со тоа се отвора можност за демонтажа на политичкиот систем воспоставен од поранешниот премиер Виктор Орбан, како и за спроведување на реформите што ги бара Брисел, вклучително и зајакнување на независноста на судството и зголемување на транспарентноста.Изборите се сметаа за клучни за европските финансиски пазари, имајќи ги предвид долгогодишните тензии меѓу Орбан и Брисел, особено околу прашања како миграцијата и односите со Русија. Новиот лидер најави дека Унгарија ќе се позиционира како силен сојузник на Европската Унија и НАТО, како и дека ќе работи на обновување на нарушените односи со западните партнери.Еден од главните приоритети на новата влада ќе биде деблокадата на средствата од европските фондови, кои беа замрзнати поради нарушувања на демократските стандарди. Сепак, дел од дипломатите и кредитните агенции остануваат скептични дали овие средства ќе бидат исплатени без конкретни резултати и докази за реални реформи.Во меѓувреме, Маѓар веќе побара оставки од високи функционери во правосудството и регулаторните тела, обвинувајќи ги дека се дел од системот воспоставен во изминатите години. Тој најави и решителна борба против корупцијата, како дел од напорите за исполнување на условите на Европската Унија.

Свет | пред 1 месец

Прва реакција од Русија: Поразот на Орбан ќе го забрза распадот на ЕУ

Распадот на ЕУ ќе се забрза по изборниот пораз на партијата Фидес на унгарскиот премиер Виктор Орбан, изјави Кирил Дмитриев, директор на Рускиот фонд за директни инвестиции. Тој на социјалната мрежа Икс напиша дека развојот на настаните во Унгарија ќе има пошироки последици за Европската унија, додавајќи дека за неколку месеци ќе се покаже дали неговата проценка е точна.Неговата изјава следуваше по коментар на британскиот активист Томи Робинсон, кој оцени дека Унгарија „паднала“ и дека „продолжува падот на Европа“.Лидерот на унгарската опозициска партија Тиса, Петер Маѓар, прогласи победа на парламентарните избори, истакнувајќи дека неговата партија освоила историски резултат. Орбан го призна поразот, оценувајќи дека исходот е „болен“ за неговата партија, но нагласи дека ќе продолжи да делува како опозиција во интерес на државата.

Свет | пред 1 месец

Фон дер Лајен: „Унгарија ја избра Европа“

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, испрати силна и симболична порака по изборниот пресврт во Унгарија, нагласувајќи ја европската ориентација на земјата.„Унгарија ја избра Европа. Европа отсекогаш ја избирала Унгарија. Една земја повторно го враќа својот европски пат. Унијата станува посилна“, порача Фон дер Лајен.Изјавата доаѓа по убедливата победа на опозициската Тиса и нејзиниот лидер Петер Маѓар, што се оценува како значаен политички пресврт и сигнал за можна промена во односите меѓу Будимпешта и Брисел.Пораката на Фон дер Лајен се толкува како директна поддршка за новата политичка насока на Унгарија и потенцијално зацврстување на нејзината позиција во рамки на Европската унија.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Хаос во Ирска: Третина пумпи без гориво, блокирани патишта, револтирани граѓани

Додека Европа се обидува да одржи привид на стабилност, во Ирска е хаос. Третина од бензинските пумпи се без гориво. Клучни улици во Даблин се блокирани. Колони цистерни, под полициска придружба, како да станува збор за конвои во воена зона, а не за снабдување со гориво во една развиена европска држава.Сликата е повеќе од симболична: држава членка на ЕУ која не може да гарантира елементарно функционирање на системот кога ќе се соочи со притисок. И тоа не поради недостиг на ресурси, туку поради блокиран систем. Доволно гориво има, велат надлежните. Само што не може да стигне до граѓаните.Клучната точка, рафинеријата Whitegate е тесно грло. Доволно е неколку камиони и трактори да ги затворат пристапните патишта и ,,модерната економија” паѓа на колена. Ова не е само протест. Ова е демонстрација колку е кревка инфраструктурата кога зависи од неколку артерии.Во меѓувреме, цената ја плаќаат граѓаните. Редови, паника, неизвесност. Уште полошо, и итните служби се под притисок. Кога пожарникарите почнуваат да одлучуваат кои интервенции „не се доволно итни“, тоа веќе не е економска криза. Тоа е аларм.И додека властите повикуваат на смирување и уверуваат дека „сè ќе се нормализира за неколку дена“, реалноста на теренот зборува поинаку: систем што функционира само кога никој не го предизвикува – не е стабилен систем, туку привремена рамнотежа.

Свет | пред 1 месец

ЕУ повика на итен прекин на огнот во Либан поради цивилни жртви

Европската унија упати повик за итен прекин на непријателствата во Либан, изразувајќи сериозна загриженост поради растечкиот број цивилни жртви, во услови на засилени напади и покрај дипломатските напори за смирување на состојбата.Повикот доаѓа во момент кога израелските напади се интензивираат, иако беше најавено примирје меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, кое, според дел од посредниците, требало да се одрази и врз состојбата во регионот.„Повторуваме повик за итен прекин на непријателствата во Либан, кои тешко ги погодуваат цивилите“, изјави високата претставничка на Европската унија, Каја Калас.Таа ги повика сите страни да го почитуваат договорениот прекин на огнот и меѓународното право.„Сите страни мора целосно да го почитуваат прекинот на огнот во целиот регион“, изјави Каја Калас.Воедно, Европската унија нагласува дека заштитата на цивилите и критичната инфраструктура мора да биде приоритет, во согласност со меѓународното хуманитарно право.„Сите страни мора да го почитуваат меѓународното хуманитарно право и да ги заштитат цивилите, цивилната инфраструктура, мировните сили на Обединетите нации и хуманитарниот персонал“, изјави Каја Калас.ЕУ ја поздрави и најавата за примирје меѓу САД и Иран, како и посредничките напори на регионалните партнери, но истакна дека дипломатскиот процес мора да продолжи.„Сега е време за изработка на сеопфатна стратегија за траен мир на целиот Блиски Исток“, изјави Каја Калас.Во меѓувреме, израелските власти тврдат дека прекинот на огнот не се однесува на Либан, додека либанските служби информираат за значително зголемување на бројот на жртви во последните денови.Според официјалните податоци, во последните напади загинале стотици лица, а илјадници се повредени, што дополнително ја продлабочува хуманитарната криза во земјата.

Свет | пред 1 месец

Сиљановска: Ние сме подобри од некои земји кандидати за ЕУ

Претседателката на државата, Гордана Сиљановска-Давкова изјави дека Македонија не само што чекори рамо до рамо со водечките кандидати за членство во Европската Унија(ЕУ), туку во одредени сегменти е и пред некои од нив.Во гостување во емисијата „Клик Плус“ на ТВ21, таа нагласи дека пристапниот процес треба да се води врз основа на факти и критериуми, а не на, како што рече, ирационални барања.„Тоа покажува дека не само што сме рамо до рамо со главните претенденти за брзо членство во ЕУ, туку сме и подобри од некои од нив“, истакна Сиљановска-Давкова.Таа посочи дека македонското законодавство во голема мера е усогласено со европското, што, според неа, е дополнителен аргумент за напредокот на државата во евроинтегративниот процес.

Македонија | пред 1 месец

Патување низ Европа бесплатно: ЕУ доделува 40.000 бесплатни карти

Европската комисија повторно ја отвора можноста за патување со воз низ Европа за младите. Овој пат ќе бидат доделени повеќе од 40.000 карти за лица родени помеѓу 1 јули 2007 и 30 јуни 2008 година, а право на пријавување имаат и млади од Македонија.Пријавувањето е можно и пред да се наполни 18 години, но учесниците мора да бидат полнолетни пред почетокот на патувањето. Младите можат да се пријават поединечно или како група од максимум пет лица преку Европскиот портал за млади до 22 април напладне. По пријавувањето, учесниците треба да решат краток квиз за општо знаење за Европската унија и едно прашање за процена.Пријавите потоа ќе бидат разгледани од Комисијата и Извршната агенција за европско образование и култура. Победниците ќе имаат можност бесплатно да патуваат со воз низ ЕУ во периодот од 1 јули 2026 до 30 септември 2027 година. Патувањето може да трае до 30 дена, од кои најмногу седум дена со воз.Од почетокот на оваа популарна програма, повеќе од 1,9 милиони млади се пријавиле, а околу 431.931 од нив веќе добиле карта.

Магазин | пред 1 месец

Русија предупредува на можен развој на нуклеарно оружје во ЕУ

Руската надворешна разузнавачка служба (SVR) денес соопшти дека седиштето на Европската унија наводно започнало „тајно“ да разгледува можност за развој на сопствени капацитети за производство на нуклеарно оружје. Руската надворешна разузнавачка служба го оцени овој пат како опасен и предупреди дека планот на ЕУ за нов „марш на Исток“ неизбежно би довел до „поткопување на темелите на глобалната безбедносна архитектура и меѓународниот систем за неширење на оружје за масовно уништување“.Во соопштението на прес-службата на Руската надворешна разузнавачка служба се наведува дека, иако Брисел јавно се повикува на американскиот „нуклеарен чадор“, европското раководство наводно се обидува да „купува време“ за таен развој на сопствена индустриска база за нуклеарно оружје и подготовка на јавноста за политичка одлука за нејзино стекнување. Планот предвидува формирање на паневропска доктрина за нуклеарно одвраќање, заснована на постојните капацитети на Франција и Велика Британија, со финансиска и инфраструктурна поддршка од земјите на ЕУ кои не поседуваат нуклеарно оружје.Според Руската надворешна разузнавачка служба, ЕУ би ја задржала можноста за создавање целосно автономна команда на нуклеарните сили. Руската надворешна разузнавачка служба исто така наведува дека некои европски земји веќе располагаат со значителен индустриски и технолошки потенцијал за развој на компоненти за нуклеарно оружје, меѓу кои се Германија, Италија, Чешка, Белгија, Холандија, Шведска и Шпанија.Според Руската надворешна разузнавачка служба, на териториите на некои европски земји се складира голема количина озрачено нуклеарно гориво од деактивирани блокови на нуклеарни електрани. Постојат индикации за можност за неовластено отстранување на горивото со цел одвојување на плутониум погоден за изработка на атомска бомба.Во соопштението се наведува дека, според проценките на Руската надворешна разузнавачка служба, германските експерти би можеле да добијат количина на плутониум доволна за една нуклеарна експлозивна направа за околу еден месец во истражувачките лаборатории во Карлсруе, Дрезден, Ерланген и Јилих. Ураниум за оружје, пак, би можел да се добие за околу една недела во постројката за збогатување во Гронау.Руската надворешна разузнавачка служба предупредува дека развојот на нуклеарно оружје во ЕУ може да предизвика нова глобална трка во вооружувањето. Во таа насока, Руската надворешна разузнавачка служба ги повикува САД и другите земји да преземат мерки за да се спречи такво сценарио.„Укажуваме на американската администрација и на раководствата на сите други земји дека е потребно да се стори сè за да се спречи Европската унија да развие сопствено нуклеарно оружје и неизбежната нова рунда на глобалната трка во нуклеарното вооружување што би следела“, наведува Руската надворешна разузнавачка служба во соопштението.

Свет | пред 1 месец

ЕУ го поздрави примирјето: „Чекор назад од работ по недели ескалација“

Европската Унија го поздрави договорот за двонеделен прекин на огнот меѓу САД и Иран, оценувајќи дека станува збор за значаен чекор кон деескалација по неколкунеделните тензии.Шефицата на европската дипломатија Каја Калас изјави дека примирјето претставува „чекор назад од работ по недели ескалација“, нагласувајќи дека тоа отвора простор за намалување на заканите и враќање на дипломатските напори.„Ова е неопходна можност за запирање на нападите, обновување на пловидбата и создавање услови за траен договор“, порача Калас.Таа посочи дека Ормутскиот теснец мора повторно да биде целосно отворен за меѓународниот транспорт, имајќи предвид неговото клучно значење за глобалната трговија со енергенси.Во изјавата, Калас му се заблагодари и на Ishaq Dar за улогата на Пакистан во посредувањето за постигнување на договорот, потенцирајќи дека дипломатските канали мора да останат активни.Договорот за примирје доаѓа откако американскиот претседател Доналд Трамп претходно се закани со нови напади врз Иран доколку не се отвори Ормутскиот теснец, поставувајќи рок по кој следеше промена на позицијата и прифаќање на привремен прекин на воените дејствија.Иран и Израел потврдија дека се согласуваат на двонеделното примирје, додека меѓународната заедница се обидува да го искористи овој период за продолжување на преговорите и намалување на ризикот од нова ескалација.

Свет | пред 1 месец

Брисел го забрзува развојот на одбранбени технологии, ЕУ се трка со времето

Европската унија подготвува нова програма за забрзување на развојот на воена технологија, со цел да го надмине заостанувањето во однос на глобалните конкуренти и да одговори на современите безбедносни закани.Станува збор за програмата AGILE, која предвидува инвестиции од 115 милиони евра во технологии како вештачка интелигенција, дронови, роботика и квантно компјутерство. Намерата е иновациите многу побрзо да се пренесуваат од развој во практична употреба, за разлика од досегашните бавни процедури.Програмата ќе финансира проекти кои се веќе во напредна фаза, со цел тие да бидат оперативни во рок од една до три години. Предност ќе имаат стартапи и мали компании, а финансирањето може да покрие до 100 проценти од трошоците.Потребата од ваков пристап произлегува од брзината на технолошките промени во современите конфликти, каде дронови и системи базирани на вештачка интелигенција се развиваат и применуваат за неколку недели, додека европските процедури често траат со години.И покрај значителните инвестиции во одбранбени фондови, ЕУ и натаму заостанува зад САД и Кина во вложувањата во истражување и развој, што дополнително ја нагласува потребата од побрзи и пофлексибилни механизми за финансирање.

Свет | пред 1 месец

ЕУ планира воведување данок за компаниите кои профитираат од војната со Иран

Пет министри за финансии од Европската унија повикаа на воведување данок на неочекуваната добивка на енергетските компании како реакција на растечките цени на горивата поради војната со Иран, се наведува во писмо од министрите упатено до Европската комисија, кое денес го доби на увид агенцијата Ројтерс.Министрите за финансии на Германија, Италија, Шпанија, Португалија и Австрија испратија заеднички повик во писмо од петокот, наведувајќи дека таквата мерка би била сигнал дека „стоиме единствени и дека сме способни да преземеме мерки“.„Тоа исто така би испратило јасна порака дека оние кои профитираат од последиците на војната треба да дадат свој придонес за олеснување на товарот врз пошироката јавност“, напишаа министрите.Цените на нафта и гас нагло пораснаа од почетокот на американско-израелските напади врз Иран на 28 февруари, создавајќи ценовен шок сличен на енергетската криза низ која помина Европа по нападот на Русија врз Украина во 2022 година, иако земјите од ЕУ сега добиваат повеќе енергија од обновливи извори.Во писмото упатено до комесарот на ЕУ за клима, Вопке Хукстри, министрите укажаа на сличен вонреден данок од 2022 година како решение за високите трошоци за енергија.„Со оглед на актуелните пазарни дисторзии и фискалните ограничувања, Европската комисија треба брзо да развие сличен инструмент на придонес на ниво на ЕУ заснован на цврста правна основа“, напишаа министрите.Во писмото не се наведени детали за тоа која ниво на данок на неочекуваната добивка се предлага, ниту за кои компании би се однесувал.Комесарот на блокот за енергетика изјави во вторникот дека се разгледува повторно воведување на мерките за енергетска криза користени во 2022 година, вклучително предлози за ограничување на мрежните тарифи и данокот на електрична енергија.

Свет | пред 1 месец

Лавров: Западот ја „извезува“ сопствената криза кон остатокот од светот

Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров оцени дека во НАТО и во Европската унија се видливи „кризни процеси“, а западните земји, според него, настојуваат сопствените проблеми да ги префрлат и врз незападните формати и здружувања.Во своето обраќање, Лавров со иронија се повика на реплика од филмот „Сурова романса“, како алузија на логиката дека „ако не можат тие – тогаш никој нема да може“, со што ја опиша, како што тврди, доминантната позиција на западните актери во актуелните меѓународни односи.Тој нагласи дека Москва забележува обиди да се ослабне Шангајската организација за соработка (ШОС) и да се намали нејзината улога во евроазиските прашања, но порача дека Русија ќе направи „сè“ таквите тенденции да не успеат.Лавров ова го изјави на средба со генералниот секретар на ШОС, Нурлан Јермекбаев, при што потенцираше дека организацијата, според руската оценка, има значаен потенцијал за решавање предизвици во евроазискиот простор преку дијалог, конструктивни проекти и соработка во логистиката, економијата и безбедноста.Според него, специфичноста на ШОС е во тоа што ги обединува безбедносните теми со трговско-економски, социјални и транспортни проекти, што, како што рече, целосно се вклопува во мандатот на организацијата.

Свет | пред 1 месец

ЕТИАС ќе стартува во последниот квартал од 2026: електронска дозвола за влез во Шенген, со препорака да се аплицира навреме

Електронската патна дозвола на Европската унија – ЕТИАС – треба да започне со примена во последниот квартал од 2026 година, а точниот датум на старт ќе биде објавен неколку месеци однапред.Дозволата ќе важи за државјани на околу 60 земји кои патуваат без виза, а процедурата подразбира онлајн апликација за влез во државите од Шенген-зоната. Со валидна ЕТИАС-дозвола ќе може да се патува во вкупно 30 европски земји, вообичаено до 90 дена во рамки на било кој период од 180 дена.Цената за онлајн апликацијата е 20 евра. Од плаќање ќе бидат ослободени лица постари од 70 години и малолетници. ЕТИАС ќе важи три години, односно до истекот на патната исправа – по што ќе треба да се извади нова дозвола.Од ЕУ наведуваат дека обработката на барањето, по онлајн аплицирањето, може да трае од неколку минути до 14 дена (на пример, ако се побара дополнителна документација или информации), а во одредени случаи и до 30 дена доколку апликантот биде повикан на разговор. Поради тоа, се препорачува барањето да се поднесе значително пред планираното патување.Важно е да се нагласи дека ЕТИАС не претставува автоматска гаранција за влез. На граничен премин, службеник може да побара пасош и други документи и да утврди дали се исполнети условите за влез во земјата.ЕТИАС е дел од поширокиот пакет мерки за дигитализација и зајакнување на контролите на надворешните граници на ЕУ, заедно со системот ЕЕС (Entry/Exit System), кој треба да го замени печатирањето на пасошите со дигитална евиденција на влезови и излези, базирана на биометриски податоци.

Македонија | пред 1 месец

ЕУ доделува 1,4 милијарди евра на Украина од замрзнати руски средства

Европската Унија ќе ѝ додели на Украина 1,4 милијарди евра финансиска поддршка, средства добиени од каматите на замрзнатиот имот на Русија. Средствата веќе се префрлени на сметките на ЕУ и се наменети за одржување на украинската држава и поддршка на нејзините вооружени сили, јавува European Pravda.Дополнителните приходи од 1,4 милијарди евра потекнуваат од каматите на средствата на замрзнатиот имот на руската централна банка, која е блокирана како дел од санкциите на ЕУ воведени поради руската агресија врз Украина. Имотот останува замрзнат, но каматите не припаѓаат на Русија, па Европската комисија предложи тие да се искористат за поддршка на Украина.„Овие 1,4 милијарди евра ќе бидат насочени таму каде што се најпотребни: за одржување на украинската држава, функционирање на клучните јавни служби и поддршка на храбрите украински вооружени сили. Нашата посветеност на победата и слободата на Украина е непоколеблива“, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лејен.Од вкупниот износ, 95% ќе се пренесат преку Механизмот за заемна соработка со Украина (ULCM), кој обезбедува неповратна поддршка за сервисирање на макрофинансиските заеми на ЕУ и заеми од билатерални доверители од Г7. Преку овој механизам Украина може да добие до 45 милијарди евра. Преостанатите 5% од средствата ќе се доделат преку Европскиот инструмент за мир (EPF) за итни воени и одбранбени потреби.Оваа одлука следи по замрзнувањето на рускиот имот во Европа на неодредено време, одобрено од ЕУ во декември 2022 година, со цел да се избегне можен вето од премиерот на Виктор Орбан.

Свет | пред 1 месец

Брнабиќ бара реакција од ЕУ: Очекувам осуда за протестите во Белград

Претседателката на Народното собрание на Србија Ана Брнабиќ изјави дека очекува реакција од Европската Унија по насилните протести во Белград, при што побара осуда за нападите врз полицијата.Таа посочи дека очекува Делегацијата на Европската Унија во Србија, како и нејзините претставници, да реагираат на случувањата пред Филозофскиот факултет и зградата на Ректоратот, каде, според неа, имало напади врз полициските службеници.„Владеењето на правото треба да го почитуваат сите подеднакво. Ако вакви сцени се случуваа на улиците на Брисел, полицијата без двоумење ќе реагираше за да воспостави ред, а таков нерегистриран протест ќе беше растурен за неколку минути. Очекувам дека истите стандарди ќе се применат и во случајот со Србија“, изјави Брнабиќ.Таа ја објави пораката на англиски јазик на социјалните мрежи, нагласувајќи дека очекува конзистентен пристап од европските институции кога станува збор за примената на правото и односот кон јавниот ред.

Свет | пред 1 месец

ЕУ алармира: подгответе се за долготрајни нарушувања со нафтата

Европска комисија ги повика земјите членки навремено и координирано да се подготват за можни нарушувања во снабдувањето со нафта, со цел да се зачува стабилноста на пазарот и да се избегнат мерки што би ја зголемиле потрошувачката на гориво.Еврокомесарот за енергија Дан Јоргенсен во писмо до министрите за енергетика истакна дека снабдувањето засега е сигурно, но предупреди на ризик од долготрајни пореметувања поради кризата на Блискиот Исток и состојбите во Ормутски теснец.„Мораме да делуваме веднаш и заеднички“, се наведува во пораката.Комисијата нагласува дека ЕУ е релативно подготвена благодарение на обврските за стратешки резерви и планови за вонредни ситуации, но бара засилена координација и континуирано следење на пазарните движења.Од земјите членки се бара:да обезбедат тесна координација и размена на информации,да преземат мерки за намалување на побарувачката, особено во транспортот,да избегнуваат политики што го нарушуваат слободниот проток на нафтени деривати,да се воздржат од мерки што ја зголемуваат потрошувачката на гориво.Дополнително, се препорачува одложување на ненужните ремонти на рафинериите за да се зачува снабдувањето, како и зголемување на употребата на биогорива како алтернатива.Министрите за енергетика на земјите членки ќе одржат и видео-конференција за координиран одговор на состојбите на енергетскиот пазар.

Македонија | пред 2 месеци

Европските држави првпат отворено му се спротивставуваат на Трамп: Забрани, одбивања и јасна порака

Европските држави првпат отворено и координирано се спротивставуваат на политиките на Доналд Трамп во војната со Иран, преземајќи конкретни мерки што директно ги ограничуваат американските воени активности.Шпанија го затвори својот воздушен простор за летови поврзани со операциите против Иран и не дозволи користење на своите воени бази, испраќајќи јасна порака дека нема да учествува во конфликтот.Италија одби да дозволи слетување на американски стратешки бомбардери, повикувајќи се на непочитување на процедурите и отсуство на координација со нејзините институции.Во исто време, Полска го одби барањето на САД да испрати системи „Патриот“ на Блискиот Исток, нагласувајќи дека тие се клучни за сопствената безбедност и одбрана на источниот фронт на НАТО.Франција, пак, забрани прелет на американски и сојузнички авиони кои транспортираат воена опрема за Израел, што дополнително ги заостри односите со Вашингтон.Овие потези доаѓаат во момент кога конфликтот влегува во втор месец, а реториката од САД станува сè поагресивна, со паралелни најави за преговори и нови воени акции.За разлика од претходните кризи, европските земји овојпат не остануваат само на дипломатски пораки, туку преземаат конкретни чекори што директно ги блокираат американските операции, повикувајќи се на меѓународното право и ризикот од поширока дестабилизација.Со тоа, сè појасно се наѕира длабок раскол меѓу САД и дел од Европа – сигнал дека континентот повеќе не е подготвен автоматски да ја следи американската политика во вакви конфликти.

Свет | пред 2 месеци

Четири европски сили го осудија израелскиот план за проширување на смртната казна

Обединето Кралство, Франција, Германија и Италија изразија „длабока загриженост“ поради предлог-законот во Израел со кој се предвидува проширување на примената на смртната казна.Во заедничко соопштение, министрите за надворешни работи на овие земји предупредија дека ваквиот закон може да има дискриминаторски карактер и да ги наруши демократските обврски на Израел.Предлогот, кој се очекува да биде разгледан во парламентот – Кнесетот, предвидува значително проширување на можностите за изрекување смртна казна, вклучително и нејзина задолжителна примена за одредени кривични дела.Реакција стигна и од Совет на Европа, каде што генералниот секретар Ален Берсе повика Израел да се откаже од законските измени, оценувајќи ги како чекор назад во однос на долгогодишната практика без извршување на смртна казна.Иако смртната казна формално постои во израелското законодавство, последен пат е извршена во 1962 година, кога бил погубен нацистичкиот злосторник Адолф Ајхман.Дополнителна загриженост изразија и експерти на Обединети нации, кои предупредија дека предложените измени може да доведат до двоен систем на примена на смртната казна, со различни правила за различни категории случаи.Законот, доколку биде усвоен, најверојатно ќе се соочи со правни предизвици и ќе заврши пред Врховниот суд на Израел.

Свет | пред 2 месеци

Филипче: Членството во ЕУ е инструмент за подобар живот

Членството во ЕУ е инструмент за подобар живот, порача претседателот на СДСМ, Венко Филипче, на денешната заедничка прес-конференција со претседателот на СДП Хрватска, Синиша Хајдаш Дончиќ.Филипче посочи дека Европската унија не треба да се гледа како крајна цел, туку како средство за подобрување на квалитетот на живот.„Практично Европската унија да не ја гледаме како наша стратешка цел, туку како инструмент да стигнеме до нашата стратешка цел, а наша стратешка цел е да живееме подобро, поквалитетно, во добри, средени, урбани средини, да има можности за младите, да има високи плати, да има квалитетен живот, младите да не заминуваат од земјата, а старите да имаат достоинствени пензионерски денови“, рече Филипче.Во таа насока, тој истакна дека придобивките од членството во ЕУ се клучни за развојот.„Колку сте помалку развиени, толку имате поголем процент од европските фондови. И тоа што сега ние не можеме да го направиме,  празни места, празни локации, поранешни фабрики – во Хрватска прераснуваат во културни центри, спортски сали, сали за концерти, сали за соодветни активности за деца, за кино-проекции за возрасни и пензионери, луѓе коишто благодарение на европските фондови се платени да се грижат за пензионерите. И тоа е тоа што Европската унија вистински квалитативно го нуди, да го подобриме нашиот живот, поради тоа што, немајќи ги тие кохезиски фондови, ние практично сме оставени на немилост. Значи, ја гледаме Европската унија како инструмент да стигнеме до нашата стратешка цел“, порача Филипче.Претседателот на СДСМ оцени дека за жал во Македонија има влада која ништо не прави за членство во ЕУ.„Жал ми е што имаме влада којашто ништо не прави на таа тема. Сметам дека тоа што сме некако поданички наместени во односите со Србија, Унгарија и практично Русија, не нѐ води никаде. Оваа стагнација, немањето развој, не му носи добро на никого.“ рече претседателот на СДСМ, Венко Филипче.

Македонија | пред 2 месеци

„Договорот со Бугарија не предвидува промена на Уставот“, Сиљановска одржа предавање во Загреб за парадоксите на македонските евроинтеграции

Претседателката Гордана Сиљановска Давкова на предавањето на тема „За парадоксите на македонските евроинтеграции“ на Правниот факултет во Загреб истакна дека во Македонија граѓаните имаат јасен став, околу 80 отсто не сакаат да се менува Уставот, но речиси 70 отсто се за членство во Европската Унија. Таа додаде дека ова создава тешка дилема за политичарите, како да се усогласи волјата на народот со меѓународните обврски.Таа посочи дека историјата покажува дека земјата знае да прави тешки, но важни чекори и дека Македонија е единствената држава што го сменила своето име.Претседателката нагласи дека во дипломатските односи често се посочува дека договорите треба да се почитуваат, но тоа не значи дека секој договор може да наметне промена на Уставот. Таа додаде дека според власта договорите треба да се почитуваат во духот на соработката, без да се кршат домашните правила.„Членот 7 вели: Ако членка на ЕУ ги крши основните принципи и вредности, третина од членките, третина од европските пратеници или самата Европска комисија, може да покрене постапка за ограничување и забрана за право на одлучување. Ваков беше случајот со Унгарија и Полска ако се сеќавате. Нека се најде некој Ричард Лајон Хард, барем ова да го каже таму. Сега ние чекаме, затоа кажувам, чекајќи го Годо, не знам која е причината, но што е тоа што сега е најважно? Неизвесност во светот. Не зборуваме за проширување на ЕУ, зборуваме за безбедноста на ЕУ. Очекуваме можеби мигранти повторно, а портата е тука, Грција па ние. Зошто да не ни се дозволи нам. Се разбира имам емпатија према Украина и Молдавија, но зошто и на нас да не ни се овозможи технички да преговараме“, изјави Сиљановска и додаде:Ако ги читате заклучоците за Албанија, Црна Гора и за нас, ќе видите разлика. Заклучоците се обично општи, но кај нашиот пишува спроведување на Преспанскиот и Договорот со Бугарија. Нема проблем за спроведувањето, но договорот е двостран документ, што е со другата страна. Но живееме во време кога силните го работат она што можат, а слабите она што мораат.Сиљановска Давкова нагласи дека во договорот за добрососедство со Бугарија од 2017 година нема ниту еден збор за уставни измени, потенцирајќи дека таквите прашања не може да се воведуваат преку протоколи договорени меѓу министри, без ратификација во парламент.Не може двајца министри за надворешни работи во улога на конзули да менуваат договор. Тоа е спротивно на правните принципи – истакна таа, додавајќи дека не ѝ е јасно како вакви одредби станале дел од преговарачката рамка со ЕУ.Според претседателката, постои ризик преку протоколите да се отвораат нови прашања, кои не се поврзани со Копенхашките критериуми, туку претставуваат мешање во внатрешните работи на државата.Поради ова, како што рече Сиљановска Давкова, експертите, вклучително и Венецијанската комисија, велат дека земјата треба да најде баланс меѓу почитувањето на домашните институции и меѓународните очекувања.

Македонија | пред 2 месеци

Сијарто тврди дека деталите од состанокот на ЕУ стигнале до Лавров преку медиуми и тајни служби

Министерот за надворешни работи на Унгарија, Петер Сијарто, кој се најде во центарот на дипломатски скандал поради наводите дека на Сергеј Лавров пренел детали од состанок на официјалните лица на ЕУ, тврди дека целиот случај е поврзан со „странски разузнавачки служби“.Според неговите зборови, странските разузнавачки органи се обидуваат да се вмешаат во внатрешните работи на Унгарија преку новинарот на медиумите „Direkt36“ и „VSquare“, Саболч Панји, поврзан со кругови на Фидес и со поранешниот предизборен тим на политичарката Анита Орбан, инаку една од водечките опозициски политичари.Според Сијарто, Панји го предал бројот на телефонот на Сијарто на тајната служба на една земја-членка на ЕУ, што овозможило потенцијално следење на разговорите на министерот, пренесе „Magyar Nemzet“.Панји изјавил дека не е само пријател на Анита Орбан, туку и дека соработува со оваа политичарка од Тиса, партија која важи за фаворит на претстојните избори на 12 април.Сијарто посочил дека ѝ помага и понатаму во професионални прашања и дека порано работел во нејзиниот предизборен тим.Тој особено предупреди дека ваквите настани ја ставаат во прашање сувереноста на Унгарија и чие влијание би спроведувала потенцијалната нова влада.Сијарто додаде дека и Брисел е „активен учесник“ во овој обид за интервенција, додека Панји призна разговор со странски разузнавачки служби, но не откри идентитет на државата.„Стана јасно, дека и Брисел е активен играч во овој обид за интервенција“, заклучи шефот на унгарската дипломатија.

Свет | пред 2 месеци

Милановиќ со порака до Сиљановска: Има живот и без ЕУ, и тоа успешен и достоинствен

Претседателката на Македонија, Гордана Силјановска-Давкова, престојува во официјална посета на Хрватска, каде на Пантовчак се сретна со претседателот Зоран Милановиќ.На заедничката средба, Милановиќ се осврна на долгогодишниот процес на пристапување на Македонија кон Европската унија, оценувајќи дека пред земјата се поставуваат премногу услови и барања. Тој нагласи дека Македонија самостојно треба да одлучи по кој пат ќе се движи.„Македонија сама одлучува што е најдобро за неа и кој пат ќе го избере. Претпоставувам дека тоа е патот на благосостојба, мир и спокој на граѓаните. ЕУ и НАТО се надградба, но куќата се гради одвнатре. Има живот и без ЕУ, и тоа успешен и достоинствен“, изјави Милановиќ.Од своја страна, Силјановска-Давкова истакна дека Македонија се соочува со силен притисок од Европската унија за уставни измени, при што побара еднаков третман и укинување на двојните стандарди.„Како држава, скромно бараме да нема двојни стандарди и нашите постигнувања да се вреднуваат како и на сите други“, нагласи претседателката.Таа предупреди и на поширокиот контекст на меѓународната политика, оценувајќи дека во светот има сè помалку владеење на правото.„Денес живееме во свет каде силните прават што сакаат, а слабите она што мораат“, рече Силјановска-Давкова.Претседателката потенцира дека проширувањето на ЕУ денес не е само политичко и економско, туку и безбедносно прашање, особено за Балканот кој често е погоден од глобалните турбуленции.И покрај предизвиците, таа изрази надеж дека Македонија ќе добие фер шанса за членство и ќе може рамноправно да се натпреварува во исполнување на европските критериуми.Македонија е кандидат за членство во ЕУ од 2005 година, а преговорите официјално ги започна во 2022 година. Сепак, процесот е забавен поради билатерални спорови, особено со Бугарија.

Македонија | пред 2 месеци

Фон дер Лајен: Клучниот енергетски правец мора да биде безбеден, потребно е решение преку преговори

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, повика на итно дипломатско решение за војната со Иран, нагласувајќи дека стабилноста на Блискиот Исток е од клучно значење за целиот свет.Говорејќи во Канбера, Австралија, таа истакна дека единствениот одржлив излез од конфликтот е преку преговори и запирање на непријателствата.„Од најголема важност е да се дојде до решение постигнато преку преговори, кое ќе стави крај на конфликтот што го гледаме на Блискиот Исток“, изјави фон дер Лајен.Таа предупреди дека војната веќе има сериозни последици врз глобалната економија, особено преку растот на цените на енергенсите, што директно ги погодува економиите, компаниите и граѓаните.Посебен акцент стави на Ормутскиот теснец, кој го опиша како клучен енергетски и трговски правец за снабдување со нафта и гас на глобално ниво.Фон дер Лајен најави дека дел од земјите членки на Европската унија се подготвуваат да помогнат во обезбедување на овој стратешки коридор, откако ќе заврши конфликтот.„Сите ги чувствуваме последиците – од цените на гасот и нафтата до влијанието врз нашите општества. Затоа овој правец мора да биде безбеден“, порача таа.

Свет | пред 2 месеци

Дипломатски инцидент ja тресе ЕУ, Орбан итно се огласи: „Ова е сериозен напад врз Унгарија“

Украинските разузнавачки служби го прислушувале мобилниот телефон на унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто, откако го добиле неговиот број од унгарски новинар, соопшти премиерот на Унгарија, Виктор Орбан.Орбан истакна дека наложил Министерството за правда да го истражи случајот, кој би можел да се квалификува како кривично дело.„Прислушкувањето на член на владата е сериозен напад врз Унгарија. Наложив на министерот за правда веднаш да ги истражи информациите во врска со прислушувањето на телефонските повици на Петер Сијарто“, напиша Орбан на социјалните мрежи.Од своја страна, Сијарто нагласил дека бил шокиран кога дознал дека му се прислушкува телефонот по дојава од унгарски новинар, додавајќи дека „е срамно што овој новинар, кој соработува со разузнавачки служби, е близок до раководството на партијата „Тиса“.Портпаролот на унгарската влада, Золтан Ковач, објавил аудио-снимка од новинарот Саболч Панји, која протекла, на која новинарот признава дека го дал бројот на Сијарто на странски разузнавачки агенции за да ги следат неговите повици.Според „Политико“, повикувајќи се на неименувани дипломати и официјални лица, лидерите на Европската унија престанале да ја повикуваат Унгарија на состаноци каде се разговара за доверливи информации поради страв од пренесување информации на Русија.Будимпешта ги нарекла овие тврдења лажни и како проукраинска пропаганда насочена кон поддршка на опозициската партија „Тиса“ пред претстојните парламентарни избори.Потсетуваме, парламентарните избори во Унгарија се закажани за 12 април.

Свет | пред 2 месеци