САД

Човек на Трамп поднесе оставка, сега бара: Запрете ја војната

Поранешниот директор на Националниот центар за борба против тероризмот Џо Кент, кој поднесе оставка поради војната со Иран, јавно го повика американскиот претседател Доналд Трамп да го прекине конфликтот.Кент реагираше по обраќањето на Трамп до нацијата, испраќајќи директна порака против продолжување на воените операции.„Не им оддаваме почит на загинатите така што испраќаме уште наши најдобри мажи и жени во смрт на Блискиот Исток. Почит им оддаваме така што учиме од минатото и ја проливаме американската крв само во одбрана на нашата земја“, изјави Џо Кент.Тој нагласи дека моментот за повлекување е сега.„Најдобро време за излез од војна по избор е сега, пред да изгубиме уште животи“, изјави Џо Кент.Кент ја напушти функцијата на 17 март, наведувајќи дека не може „во добра вера“ да продолжи да ја извршува должноста поради војната која, според него, била започната без одобрение од Конгресот.Неговата оставка привлече значително внимание во Вашингтон, бидејќи станува збор за висок безбедносен функционер кој јавно се спротивстави на политиката на Белата куќа.Во меѓувреме, расте бројот на критики кон стратегијата на администрацијата на Трамп, особено по најавите дека конфликтот би можел да трае уште неколку недели без јасен план за негово завршување.Изјавите на Кент доаѓаат во период на зголемена загриженост кај дел од американската политичка сцена и меѓународните партнери, поради ризикот од понатамошна ескалација на конфликтот.

Свет | пред 1 месец

Полски министер за одбрана: Нема НАТО без САД, но нема ни американска моќ без НАТО

Полскиот министер за одбрана, Владислав Косиниак-Камиш, реагираше на изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп, кој ја доведе во прашање американската посветеност на НАТО. Косиниак-Камиш истакна дека „Нема НАТО без САД, но исто така нема ни американска моќ без НАТО“ и нагласи дека единството и силните врски со Вашингтон остануваат клучни за безбедноста на Полска.Трамп во интервју за „The Telegraph“ го опиша НАТО како „хартиен тигар“ и ги критикуваше европските сојузници за ограничено учество во конфликтот на Блискиот исток, вклучително и за одбивањето да испратат воени бродови за повторно отворање на пловните патишта низ Хормушкиот теснец и ограничувањето на пристапот на САД до регионалните бази.Косиниак-Камиш истакна дека светот се наоѓа во тежок момент и дека е потребно намалување на тензиите. Тој подвлече дека Полска ја зајакнува својата одбрана, издвојувајќи речиси пет отсто од БДП за воени потреби, што е највисоко ниво меѓу членките на НАТО и значително над целта на сојузот од 2,5 отсто.Министерот потврди дека Полска нема да испрати свои системи за противвоздушна одбрана „Патриот“ на Блискиот исток, и нагласи дека зајакнувањето на сопствените воени капацитети е клучно за одбрана на целиот сојуз. Од враќањето на функцијата во 2025 година, Трамп повторно ја критикуваше европската посветеност на одбраната и го доведе во прашање НАТО, создавајќи загриженост меѓу европските партнери.

Свет | пред 1 месец

Девет години затвор и милионска казна за основачка на компанија каде вработени биле присилувани на сексуални услуги

Сојузен суд во Бруклин ја прогласи за виновна Никол Даедон, коосновачка и поранешна директорка на компанијата „Онтејст“, и ја осуди на девет години затвор поради учество во заговор за принудна работа и сексуално искористување.Според обвинението, Даедон и нејзината соработничка Рејчел Червиц со години користеле психолошки, емоционални и финансиски притисоци врз вработените, принудувајќи ги да обезбедуваат сексуални услуги за клиенти и инвеститори.„Одлуката на поротата и денешната пресуда покажуваат дека присилата може да има многу облици и дека оние кои ги искористуваат другите на ваков начин ќе се соочат со сериозни последици“, изјави американскиот обвинител Џозеф Ночела.Тој додаде дека ваквите практики оставаат длабоки последици кај жртвите.„Присилата, дури и кога е претставена како добробит или зајакнување, останува искористување. Тоа е злосторство што нанесува штета на ранливи лица“, изјави Ночела.Покрај затворската казна, судот ѝ изрече на Даедон и парична казна од 12 милиони долари, како и обврска да исплати речиси 900 илјади долари обештетување на седум жртви.Нејзината соработничка Червиц е осудена на 78 месеци затвор.„Федералното истражно биро е посветено на повикување на одговорност на оние што ги искористуваат другите за профит“, изјави претставникот на Федерално истражно биро, Џејмс Барнакл.Компанијата „Онтејст“, основана во 2004 година, промовирала таканаречена „оргазмичка медитација“ како практика за подобрување на благосостојбата, нудејќи скапи обуки и програми за учество.Обвинувањата за злоупотреби за првпат се појавиле во 2018 година, кога повеќе сведоци изјавиле дека биле изложени на притисоци и принуда за извршување сексуални активности.„Бев совршена цел затоа што бев ранлива жена која сакаше да си го подобри животот“, изјави една од сведоците на судењето.Судијката Дајан Гуџарати оцени дека постапките на обвинетата сериозно го нарушиле достоинството на жртвите и нагласи дека не е покажано каење.За време на изрекувањето на пресудата, Даедон одбила да се обрати пред судот.Одбраната, пак, реагираше дека и покрај пресудата, дел од јавноста и натаму ја гледа Даедон како влијателна фигура.„Многу луѓе и денес ја гледаат Никол Даедон како трансформативна сила“, изјави нејзината адвокатка Џенифер Бонџин.

Свет | пред 1 месец

Меѓународно право или закон на посилниот: дилемата што ја отвори војната со Иран

Нападите врз Иран и спорните воени акции на САД отворија сериозна дилема која повторно го става под знак прашалник самиот темел на глобалниот поредок – дали навистина важи меѓународното право или на сцена е законот на посилниот.Според анализа на Deutsche Welle, голем број експерти по меѓународно право сметаат дека воените дејствија на САД и Израел против Иран, како и претходната акција во Венецуела, се спротивни на меѓународното право. Сепак, реакциите од политичките лидери, особено од Фридрих Мерц, останаа нејасни и без директна осуда.Мерц, коментирајќи ги нападите, изјави: „Видиме дилема дека со правни мерки, кои се во согласност со меѓународното право, против режим кој развива нуклеарно оружје и брутално го угнетува сопствениот народ очигледно не се постигнува ништо.“ За случајот со Николас Мадуро рече дека правната ситуација е „сложена“, избегнувајќи конкретен став.Ваквиот пристап предизвика остри реакции кај правните експерти и научниците, кои во отворено писмо предупредија дека отсуството на јасна осуда „придонесува за поткопување на поредокот заснован на правила и институции во Европа и светот“.Професорката Јанина Дил од Универзитетот Оксфорд оценува дека токму политиката на големите сили му нанесува најголема штета на правото.Сличен став има и Ане Петерс од Институтот Макс Планк, која предупредува дека ако кршењата не се осудуваат, може да се создаде нова пракса.„Непишаното меѓународно право може да се промени ако на кршењата не се реагира со протести. Постои опасност забраната на употреба на сила да се поткопа и правилата да се променат“, вели Петерс.Критиките не застануваат тука. Аналитичарите укажуваат дека постои очигледна разлика во пристапот – додека кршењето на правото од страна на Русија во Украина беше остро осудено, истите принципи не се применуваат кога станува збор за други конфликти. Според Хенинг Хоф, од Германското друштво за надворешна политика, „канцеларот се однесува кон меѓународното право како што му одговара во даден момент“.Од друга страна, критики доаѓаат и од земјите од т.н. глобален југ, кои сметаат дека Западот селективно го применува правото, во зависност од сопствените интереси. Петерс, сепак, предупредува дека овие обвинувања често се користат и како политичка алатка од држави како Кина и Русија, кои не бараат еднаква примена на правото, туку намалување на критиките кон нив.Во вакви услови, експертите предупредуваат дека токму помалите држави имаат најголем интерес да го бранат меѓународното право.„Тоа би значело дека сите други држави имаат уште поголем интерес да се повикуваат на правото и колективно да застанат во негова одбрана“, вели Дил, додавајќи дека нормите и институциите се клучни за оние кои немаат моќ да делуваат еднострано.За разлика од воздржаниот став на владата, Франк-Валтер Штајнмаер јавно ја осуди ситуацијата.„Нашата надворешна политика нема да биде поубедлива ако кршењето на меѓународното право не го наречеме со вистинското име – кршење на меѓународното право. Меѓународното право не е стара ракавица која треба да ја отфрлиме кога тоа го прават другите. Напротив – тоа е од животна важност за сите земји кои не се големи сили“, изјави тој.Останува отворено прашањето дали светот се движи кон систем во кој правилата важат само кога им одговараат на најмоќните, или пак ќе се најде механизам за нивно доследно почитување. Во спротивно, предупредуваат експертите, ризикот е јасен – постепено уривање на меѓународниот правен поредок.

Свет | пред 1 месец

Пазарите реагираа: Акциите скокнаа по пораката од Вашингтон

Американските берзи забележаа силен раст откако претседателот на САД Доналд Трамп најави дека војната против Иран би можела да заврши во рок од две до три недели, што внесе оптимизам кај инвеститорите.Индексот Дау Џонс порасна за 2,49 проценти на 46.341 поен, индексот Си-енд-Пи 500 за 2,91 процент на 6.528 поени, додека индексот Насдак скокна за 3,83 проценти на 21.590 поени. Станува збор за најголем дневен раст на индексите во речиси една година.Растот беше предводен од технолошките компании, при што акциите на водечките корпорации значително поскапеа.Акциите на компаниите Нвидија, Алфабет и Мета пораснаа за повеќе од пет проценти, што дополнително го засили позитивниот тренд на пазарот.Оптимизмот на инвеститорите се темели на очекувањата за смирување на геополитичките тензии и стабилизација на енергетските пазари.„Наскоро ќе си заминеме. А ако Франција или која било друга земја сака своја нафта или гас, ќе оди директно во Ормутскиот теснец и ќе се снајде сама. Мислам дека тоа всушност ќе биде многу безбедно место, но ние со тоа немаме ништо“, изјави Трамп.И покрај растот, неизвесноста околу Ормутскиот теснец останува, откако Иран ја блокираше оваа клучна поморска рута.Позитивниот тренд беше забележан и на европските берзи. Лондонскиот индекс ФТСЕ порасна за 0,48 проценти, франкфуртскиот ДАКС за 0,52 проценти, а парискиот КАК за 0,57 проценти.Сепак, и покрај последниот раст, берзанските индекси и натаму бележат загуби од почетокот на годината. Дау Џонс е во минус од 3,6 проценти, Си-енд-Пи 500 за 4,6 проценти, додека Насдак бележи пад од 7,1 процент, што укажува дека пазарите сè уште се под влијание на претходните економски и геополитички потреси.

Свет | пред 1 месец

Макрон со критика до Трамп: „Европа барем е предвидлива“

Францускиот претседател Емануел Макрон упати индиректна критика кон американскиот претседател Доналд Трамп, нагласувајќи дека Европа, за разлика од некои други партнери, нуди стабилност и предвидливост.Говорејќи пред бизнисмени и инвеститори во Токио, Макрон истакна дека Европа можеби делува побавно, но останува сигурен и конзистентен партнер.„Свесен сум дека Европа понекогаш може да се доживува како континент кој е побавен од другите“, изјави Макрон.Тој потенцираше дека токму таа предвидливост е клучна вредност во меѓународните односи.„Но предвидливоста има своја вредност и тоа го покажавме сите овие години, а би се осмелил да кажам и во последните недели: ние сме таму каде што знаете дека ќе бидеме“, изјави Макрон.Францускиот претседател во своето обраќање предупреди и на ризиците од соработка со партнери кои, како што рече, не се доследни во своите одлуки.„Не знаете дали и задутре ќе бидат на таа позиција и дали веќе утре ќе донесат одлука што може да ви наштети, а притоа ни да ве известат“, изјави Макрон.Изјавите доаѓаат во контекст на актуелните тензии поврзани со конфликтот на Блискиот Исток и критиките што претходно ги упати Трамп кон Франција, оценувајќи дека Париз бил „многу некорисен“ во текот на војната со Иран.

Свет | пред 1 месец

Американски сенатор предупредува: Блокада на Суецкиот канал ќе ја удри светската економија

Американскиот сенатор Крис Марфи предупреди дека глобалната економија би се соочила со сериозни последици доколку дојде до блокада на Суецкиот канал, особено во услови на веќе нарушени енергетски текови.Тој во објава на социјалните мрежи посочи дека актуелната состојба веќе има негативни ефекти врз светската економија.„Глобалната економија се топи бидејќи Иран го затвори Ормутскиот теснец“, изјави Марфи.Сенаторот нагласи дека ситуацијата може дополнително да се влоши доколку се отвори ново жариште на поморските линии.„Замислете колку ќе биде полошо ако иранскиот сојузник, Хутите, ефективно го затворат Суецкиот канал“, изјави Марфи.Суецкиот канал претставува една од најважните светски поморски рути, поврзувајќи го Средоземното и Црвеното Море и овозможувајќи најкратка врска меѓу Азија и Европа.Преку каналот се одвива околу 15 проценти од светската трговија, како и значителен дел од глобалниот контејнерски транспорт, што дополнително ја нагласува неговата стратешка важност во услови на зголемени геополитички тензии.

Свет | пред 1 месец

Франција изненадена од Трамп: „Не сме ја смениле позицијата“

Франција реагираше на критиките од американскиот претседател Доналд Трамп, порачувајќи дека е „изненадена“ од неговите изјави и дека не ја променила својата позиција од почетокот на конфликтот со Иран.Од кабинетот на францускиот претседател Емануел Макрон соопштија дека одлуката да не се дозволат прелети на авиони со воена опрема кон Израел преку француски воздушен простор е во целост во согласност со досегашната политика на земјата.„Изненадени сме од оваа објава. Франција не го смени својот став од првиот ден на конфликтот и ја потврдуваме оваа одлука“, наведуваат од Елисејската палата.Претходно, Трамп на својата социјална мрежа остро ја критикуваше Франција, оценувајќи дека била „многу некорисна“.„Франција не им дозволи на авионите кои одат кон Израел, натоварени со воена опрема, да ја прелетаат нејзината територија. Франција беше МНОГУ НЕКОРИСНА...САД ќе го ЗАПАМЕТАТ тоа!!!“, напиша Трамп.Француската страна претходно соопшти дека нема да дозволи користење на нејзини бази за операции поврзани со напади врз Иран, но остава можност за привремено одобрување во случаи кога станува збор за одбрана на сојузници во регионот.Според информации објавени од агенцијата Ројтерс, одбивањето за користење на францускиот воздушен простор се случило за време на викендот и претставува прв ваков потег од почетокот на војната. Според извори запознаени со ситуацијата, Израел сакал да го користи францускиот воздушен простор за транспорт на американско оружје поврзано со воените операции.

Свет | пред 1 месец

Иран: Подготвени сме за крај на војната, но бараме гаранции

Иран е подготвен да стави крај на војната, но само под јасен услов – да добие гаранции дека конфликтот нема повторно да се разгори. Ова го изјави иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, испраќајќи порака дека Техеран не отстапува од клучните барања и покрај тековните преговори.„Имаме потребна волја да го окончаме овој конфликт, но мора да се исполнат клучни услови, а тоа се пред сè гаранции дека агресијата нема да се повтори“, изјави Пезешкијан во телефонски разговор со Антонио Кошта, со што ја повтори позицијата на Техеран во момент кога ситуацијата на Блискиот Исток е оценета како крајно нестабилна.По разговорот, Кошта предупреди дека состојбата е „исклучително опасна“ и повика на намалување на тензиите. Тој апелираше Иран да ги запре нападите во регионот и да се вклучи во дипломатски процес, особено преку Обединетите нации, со цел да се обезбеди слободна пловидба низ Ормутскиот теснец.Во исто време, од Вашингтон доаѓаат поостри пораки. Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет оцени дека следните денови од војната ќе бидат пресудни.„Следните денови ќе бидат одлучувачки. Иран е свесен за тоа и воено не може да направи речиси ништо по тоа прашање“, изјави Хегсет.Тој потврди дека преговорите за прекин на конфликтот се во тек и, според него, добиваат на интензитет.„Преговорите се реални, активни се и верувам дека добиваат на замав“, рече Хегсет, но избегна директен одговор на прашањето дали САД размислуваат за испраќање копнени сили во Иран.„Не можете да се борите и да победите во војна ако на противникот му откриете што сте подготвени да направите, а што не, вклучително и испраќање копнени сили“, додаде тој.Паралелно, од Белата куќа потврдуваат дека разговорите со Техеран напредуваат, но посочуваат дека постои разлика меѓу јавните изјави на иранските власти и пораките што ги испраќаат зад затворени врати.„И покрај сите јавни настапи на режимот и неточните извештаи што ги слушате, разговорите продолжуваат и добро напредуваат. Тоа што го зборуваат јавно значително се разликува од она што ни го порачуваат приватно“, изјави портпаролката на Белата куќа Каролин Левит.Во меѓувреме, Доналд Трамп упати критики кон сојузниците кои, според него, не покажале подготвеност да помогнат во отворањето на Ормутскиот теснец. Тој порача дека земјите кои се загрижени за растот на цените на горивата треба сами да се справат со ситуацијата.„Ќе мора да научите сами да се борите за себе, САД повеќе нема да ви помагаат, како што ни вие не ни помогнавте нам. Иран е, во суштина, десеткуван. Потешкиот дел е завршен. Одете по својата нафта“, напиша Трамп.Изјавите доаѓаат во момент кога цените на енергенсите растат на глобално ниво, а во САД цената на горивата повторно ја надмина границата од четири долари, што дополнително ја зголемува загриженоста од продолжување на конфликтот и неговите економски последици.

Свет | пред 1 месец

Суд блокираше одлука на Трамп: Мигрантите со привремен статус остануваат во САД

Федерална судијка во САД ја поништи одлуката на поранешниот претседател Доналд Трамп за укинување на правниот статус на стотици илјади мигранти, наложувајќи на администрацијата да ја повлече мерката што предвидуваше нивно напуштање на земјата.Станува збор за лица кои влегле во САД преку апликацијата CBP One, воведена за време на администрацијата на Џо Бајден, со која им се овозможуваше легален и контролиран влез во земјата.Судијката Алисон Бароуз од Федералниот окружен суд во Бостон оцени дека американското Министерство за внатрешна безбедност постапило незаконски кога во април 2025 година испратило масовни електронски пораки до околу 900.000 мигранти.Во тие пораки, на лицата им било наложено: „Време е да ги напуштите Соединетите Држави“, што судот го оцени како мерка без соодветна законска основа.Со оваа пресуда се стопира обидот за масовно укинување на привремениот правен статус на мигрантите, што претставува значаен правен и политички удар врз политиките за имиграција поврзани со Трамп.Одлуката отвора поширока дебата за границите на извршната власт во регулирањето на имиграцијата, но и за континуитетот на политиките меѓу различни администрации во САД.

Свет | пред 1 месец

Трамп до Европа: „Сами борете се, Америка нема да ве спасува, не бевте со нас - нема да бидеме со вас“

Американскиот претседател Доналд Трамп упати остра порака до европските сојузници, порачувајќи дека Соединетите Американски Држави повеќе нема автоматски да им помага во безбедносни и енергетски кризи.Во објава на Truth Social, Трамп директно ги повика европските држави, меѓу кои и Обединетото Кралство, сами да се справат со последиците од кризата во Ормутски теснец, клучна рута за глобалниот транспорт на нафта.„Ќе мора да научите сами да се борите. САД повеќе нема да бидат тука да ви помагаат, како што ни вие не бевте тука за нас“, напиша Трамп, додавајќи дека европските земји треба „да соберат храброст и сами да го преземат теснецот“.Тој истовремено предложи европските држави да купуваат енергенси од САД, нагласувајќи дека американските ресурси се доволни за снабдување.Изјавата доаѓа во контекст на продлабочени несогласувања меѓу Вашингтон и дел од европските сојузници, кои одбиваат директно да се вклучат во воените операции против Иран.Во меѓувреме, конфликтот меѓу САД, Израел и Иран трае повеќе од еден месец, со напади врз воена и енергетска инфраструктура и сериозни последици врз глобалните енергетски текови.Пораките од Трамп дополнително го отвораат прашањето за иднината на трансатлантските односи и улогата на НАТО, во услови на сè поголем јаз меѓу САД и европските партнери.

Свет | пред 1 месец

Трамп удри по Франција: „Многу некорисни, Америка ќе памети“

Американскиот претседател Доналд Трамп жестоко ја критикуваше Франција откако Париз одби да дозволи прелет на американски и сојузнички авиони кои транспортираат воена опрема за Израел.Во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп го оцени потегот како „МНОГУ НЕКОРИСЕН“, додавајќи дека САД „ќе го запаметат“ однесувањето на Франција во контекст на операциите против Иран.„Франција не дозволи прелет на авиони натоварени со воена опрема за Израел. Франција беше МНОГУ НЕКОРИСНА... САД ќе го запаметат тоа“, напиша Трамп.Оваа реакција доаѓа во период на засилени тензии меѓу Соединетите Американски Држави и дел од европските сојузници, кои сè поотворено се дистанцираат од воените операции против Иран.Франција претходно одлучи да не дозволи користење на својот воздушен простор за мисии поврзани со конфликтот, повикувајќи се на меѓународното право и ризикот од дополнителна ескалација во регионот.Во меѓувреме, војната меѓу САД, Израел и Иран влегува во вториот месец, со напади врз воена и енергетска инфраструктура, како и растечки притисок врз глобалните безбедносни и економски текови.

Свет | пред 1 месец

САД со двојна стратегија: „Преговори со бомби“ кон Иран

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека преговорите со Иран се „активни и во тек“, но истовремено порача дека САД ќе продолжат со воен притисок додека не се постигне договор.„Би сакале многу повеќе да постигнеме договор, но во меѓувреме – ќе преговараме со бомби“, изјави Хегсет, нагласувајќи ја двојната стратегија на Вашингтон.Тој посочи дека разговорите се реални и добиваат на интензитет, по состаноците со високите американски функционери, меѓу кои и потпретседателот и државниот секретар Марко Рубио.Според Хегсет, целта на САД е Иран да се откаже од своите нуклеарни амбиции и да овозможи отворање на Ормутскиот теснец, што е клучно за глобалната енергетска безбедност.Тој додаде дека САД не сакаат да преземаат повеќе воени дејствија отколку што е неопходно, но јасно стави до знаење дека воениот притисок ќе продолжи сè додека не се постигне посакуваниот исход.

Свет | пред 1 месец

Клучен доказ под знак прашалник: Форензиката го руши случајот за убиството на Кирк

Нови судски поднесоци внесуваат сериозен пресврт во случајот за убиството на Чарли Кирк, откако одбраната тврди дека клучниот доказ – куршумот – можеби воопшто не одговара на оружјето поврзано со осомничениот.Според документите доставени до судот, адвокатите на Тајлер Робинсон наведуваат дека Бирото за алкохол, тутун, огнено оружје и експлозиви не успеало да воспостави јасна балистичка врска меѓу куршумот пронајден при обдукцијата и пушката што му се припишува на осомничениот.Овој наод потенцијално го доведува во прашање еден од најважните елементи на обвинението за убиство со предумисла, за кое Робинсон се соочува и со можност за смртна казна.Одбраната побарала одложување на прелиминарното рочиште за најмалку шест месеци, со цел да се анализираат обемните форензички материјали. Меѓу нив се и извештаи од Федерално истражно биро и АТФ, кои укажуваат дека на дел од доказите се пронајдени повеќе различни ДНК-траги.Дополнително, адвокатите добиле околу 20.000 дигитални записи – аудио, видео и документи – што обвинителството ги доставило како доказен материјал, што дополнително го усложнува процесот.Според обвинителството, Робинсон патувал три часа до кампусот на Универзитет Јута Вали со намера да го изврши убиството. Властите тврдат дека оружјето било препознаено од неговиот татко, кој го пријавил случајот откако ја видел пушката на објавени фотографии.Сепак, новите форензички дилеми околу куршумот и ДНК-трагите отвораат сериозни прашања за цврстината на доказите, што може значително да влијае врз понатамошниот тек на судењето и конечната пресуда.

Свет | пред 1 месец

Иран сè поблиску до нови правила за Ормутскиот теснец: На бродовите од ЕУ ќе им биде забранет премин

Сигурносниот одбор на иранскиот парламент го одобри нацрт-законот со кој се воведува систем за наплата на премин низ Ормускиот теснец и се предлага ограничување на пристапот за пловила поврзани со земји кои вовеле санкции против Иран.Претставникот на одборот, Мојтба Сари, изјави за новинската агенција FARS дека предлогот ќе биде поднесен за расправа и гласање во парламентот.„Според нацрт-законот, бродовите од САД, Израел и од земјите кои во последните години го санкционирале Иран ќе имаат забранет премин низ овој стратешки морски пат. Пловила од Европската унија исто така ќе бидат опфатени“, изјави Сари.Наплатата ќе се врши во националната валута на Иран, риал, извести FARS, во потег насочен кон зајакнување на валутата и заобиколување на американските санкции, а истовремено државата ќе има целосна контрола врз финансиските текови.Овој потег сигнализира дополнителна ескалација со Вашингтон.Американскиот претседател Доналд Трамп побара Иран целосно да го отвори теснецот, клучна рута за глобалните енергетски испораки, и се закани со драстични последици доколку тоа не го стори.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа: Многу поранешни ирански лидери веќе не се на планетата Земја поради лаги кон САД

Белата куќа соопшти дека некои поранешни ирански лидери се убиени затоа што, како што тврди администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, ги излажале САД за време на преговорите.Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, коментираше за моменталната војна со Иран и неодамнешното соопштение на претседателот Трамп, во кое тој се закани со понатамошна ескалација доколку не се постигне договор.„Кога претседателот вели поразумно, тоа значи дека тие луѓе зад сцената изгледаат поразумни во тие разговори од некои од претходните лидери кои повеќе не се на планетата Земја затоа што ги излажаа САД и нè вовлекоа во преговори, а тоа беше неприфатливо за претседателот, поради што многу од тие претходни лидери беа убиени. Значи, ова е уште една историска можност за Иран да го стори вистинското“, рече Ливит.Нејзината изјава доаѓа еден ден откако Трамп објави порака на неговата платформа Truth Social во која се наведува дека САД водат „сериозни разговори со нов, поразумен режим“ во Иран и се закани дека целосно ќе ја уништи енергетската инфраструктура на Иран доколку не се постигне договор и Ормутскиот теснец не се отвори за сообраќај.Во таа објава, Трамп рече дека САД ќе го „завршат своето присуство“ во Иран со „диснување во воздух и целосно уништување на сите нивни електрани, нафтени полиња и островот Харг“, клучен терминал за извоз на иранска нафта.Тој додаде дека досега „намерно не ги допреле“ тие цели, но дека тоа може да биде одмазда за, како што тврди, убивањето на американски војници во текот на последните децении.

Свет | пред 1 месец

Трамп подготвен да ја заврши војната без отворање на Ормускиот теснец

Претседателот на САД Доналд Трамп им рекол на своите соработници дека е подготвен да ја заврши воената кампања против Иран дури и ако Ормускиот теснец остане во голема мера затворен, објави весникот „Волстрит џурнал“, повикувајќи се на претставници од администрацијата.Според пишувањето на весникот, Трамп и неговите соработници процениле дека операцијата за повторно отворање на овој поморски премин би го продолжила конфликтот надвор од планираниот рок од четири до шест недели.Поради тоа било одлучено САД да се обидат да ги остварат главните цели – слабеење на иранската морнарица и нејзините ракетни резерви, како и намалување на тековните непријателства, со истовремен дипломатски притисок врз Техеран за да се овозможи слободен проток на трговијата.Доколку тоа не успее, Вашингтон, според наводите на официјалните лица, би извршил притисок врз сојузниците во Европа и земјите од Заливот да преземат водечка улога во повторното отворање на Ормускиот теснец.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Жесток американско-израелски напад врз Исфахан, се шират драматични снимки

Сведоци забележале интензивни американско-израелски напади врз Исфахан, еден од најголемите ирански градови со околу 2,3 милиони жители и локација на воената воздухопловна база Бадр.Според извештаите, силни експлозии и голем пожар го осветлиле ноќното небо над градот, додека густи облаци чад се издигнувале од повеќе погодени подрачја.Нападите се дел од поширока воена кампања на САД и Израел против Иран, а Исфахан се смета за стратешки важен поради својата воена и индустриска инфраструктура.

Свет | пред 1 месец

Иран демантира: Нема преговори со САД додека трае војната

Иран повторно ги демантираше тврдењата дека води преговори со САД, нагласувајќи дека разговори нема и нема да има додека трае, како што ја нарекува, американската воена агресија.Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаеил Багаеи, соопшти дека од почетокот на конфликтот не е одржан ниту еден директен контакт меѓу Иран и Вашингтон.„Во изминатите 31 ден не водевме никакви преговори со Америка. Имаше само американско барање за разговори и предлози доставени преку посредници, вклучително и Пакистан“, наведе Багаеи во објава на социјалната мрежа X.Тој потенцираше дека приоритет на Техеран во моментот е одбраната на државата и дека нема простор за дипломатски процес додека траат воените операции. Дополнително, посочи дека Иран има негативни искуства од претходни обиди за дипломатија, кои, според него, завршиле со „предавство“.Изјавите од Техеран се во директна спротивност со позицијата на Белата куќа. Портпаролката Каролин Левит тврди дека разговорите сепак се одвиваат и дека има напредок.„Преостанатите елементи на иранскиот режим сакаат да го запрат уништувањето и да седнат на преговарачка маса додека сè уште можат“, изјави Левит, додавајќи дека разговорите „продолжуваат и се одвиваат добро“, и покрај, како што рече, „јавниот наратив“ од Техеран.Ситуацијата дополнително ја продлабочува неизвесноста околу можен дипломатски излез од конфликтот, кој засега останува без јасни сигнали за деескалација.

Свет | пред 1 месец

Претседателот на Египет до Трамп: „Ве молам, запрете ја војната“

Претседателот на Египет, Абдел Фатах ал-Сиси, упати директен и драматичен апел до американскиот претседател Доналд Трамп да ја запре војната во Иран, оценувајќи дека токму Вашингтон има клучна улога за деескалација.„Никој освен вас не може да го запре овој конфликт. Ве молам, помогнете ни да ја запреме војната“, порача Сиси на енергетската конференција во Каиро.Тој предупреди дека ескалацијата може да предизвика сериозни последици за глобалната економија, вклучително и нагло зголемување на цената на нафтата, која, според проценките, може да достигне и над 200 долари по барел.Сиси истакна дека нападите врз енергетската инфраструктура и нарушувањето на снабдувањето ќе доведат до двоен удар – недостиг на ресурси и раст на цените, со најтешки последици за земјите со послаби економии.Дополнително, предупреди и на можна глобална прехранбена криза, поради нарушувања во извозот на ѓубрива, што може да ја загрози стабилноста на многу држави.Во меѓувреме, Советот за соработка во Заливот оцени дека нападите врз енергетската инфраструктура и затворањето на Ормускиот теснец претставуваат сериозна закана за глобалната енергетска безбедност, со оглед дека преку овој морски пат се транспортира значителен дел од светската нафта.

Свет | пред 1 месец

Стармер: Британија нема да испрати војници во Иран

Британскиот премиер Кир Стармер изјави дека Обединетото Кралство нема да испраќа војници во Иран и нема директно да се вклучи во војната.„Ова не е наша војна и нема да бидеме вовлечени во неа“, порача Стармер, додавајќи дека Лондон презема исклучиво одбранбени мерки за заштита на своите граѓани, интереси и сојузници во регионот.Тој нагласи дека Британија продолжува со дипломатските напори за повторно отворање на Ормускиот теснец, кој е клучен за глобалната трговија со нафта.Сепак, и покрај ваквата позиција, Велика Британија им дозволи на САД користење на своите воени бази за напади врз цели поврзани со заканите во теснецот, а истовремено распореди и борбени авиони за пресретнување на ирански проектили.Со ова, Лондон се обидува да одржи баланс – без директно учество на терен, но со ограничена поддршка на сојузниците во рамки на пошироката безбедносна стратегија.

Свет | пред 1 месец

Рубио со жестока порака до Иран: „Ова нема да се дозволи“

Американскиот државен секретар Марко Рубио упати остри критики кон раководството на Иран, оценувајќи дека заканите за контрола врз Ормускиот теснец нема да бидат прифатени.„Тоа нема да се дозволи“, изјави Рубио, додавајќи дека Доналд Трамп располага со повеќе опции за спречување на такво сценарио.Во својата изјава, Рубио употреби и исклучително остра реторика кон иранското водство. „Тие луѓе се лудаци. Тие се луди. Тие се верски фанатици“, рече тој.Сепак, посочи дека во комуникацијата со иранските претставници има одредени промени, но предупреди дека нивните најави мора внимателно да се проверат.„Некои од работите што велат дека се подготвени да ги направат – мора да видиме дали навистина можат да ги реализираат. Тоа мора многу силно да се тестира“, нагласи Рубио.Изјавата доаѓа во време на зголемени тензии во регионот, каде контролата врз Ормускиот теснец, низ кој поминува значителен дел од светската нафта, претставува клучно геостратешко прашање.

Македонија | пред 1 месец

Мадрид со остар потег: Забрана за американски летови во операции против Иран

Шпанија го затвори својот воздушен простор за американските авиони кои учествуваат во операции поврзани со војната во Иран, со што дополнително се дистанцира од конфликтот на Блискиот Исток.Министерката за одбрана Маргарита Роблес изјави дека на САД не им е дозволено ниту користење на воените бази во Шпанија, ниту прелетување преку нејзиниот воздушен простор за вакви операции.„Не дозволуваме користење на базите ниту на воздушниот простор за акции поврзани со војната во Иран“, рече Роблес во Мадрид.Оваа одлука ги принудува американските воени авиони да бараат алтернативни рути кон Блискиот Исток, иако се предвидени исклучоци за итни ситуации.Потегот е дел од пошироката политика на шпанската влада, која отворено се спротивставува на нападите врз Иран. Премиерот Педро Санчез е меѓу најгласните критичари на американско-израелските операции, оценувајќи ги како еднострани и спротивни на меѓународното право.Одлуката дополнително ги затегнува односите меѓу сојузниците, откако американскиот претседател Доналд Трамп претходно се закани со трговски мерки кон Мадрид поради одбивањето да се користат шпанските бази за воени цели.

Свет | пред 1 месец

Подготовка за офанзива? САД ја зголемуваат воената сила околу Иран, над 50.000 војници во регионот

САД распоредиле дополнителни воени сили на Блискиот Исток, со што вкупниот број на американски војници во регионот надминал 50.000, што е за околу 10.000 повеќе од вообичаеното ниво, пренесува The New York Times.Засилувањето доаѓа во момент кога американскиот претседател Доналд Трамп разгледува следни чекори во конфликтот со Иран, кој трае веќе еден месец.Според американски воени извори, во регионот се испратени дополнителни 2.500 маринци и 2.500 морнари, додека претходно Пентагон наредил и распоредување на околу 2.000 војници од 82-та воздухопловно-десантна дивизија.Силите се распоредени во повеќе земји, меѓу кои Саудиска Арабија, Бахреин, Ирак, Сирија, Јордан, Катар, Обединети Арапски Емирати и Кувајт, што укажува на поширока регионална мобилизација.Една од опциите што се разгледуваат е евентуална копнена операција, вклучително и заземање на стратешки цели како островот Харк, клучна точка за извоз на нафта во Персискиот Залив. Истовремено, Хормушки теснец, преку кој се транспортира околу 20 проценти од светската нафта, е сериозно нарушен поради воените дејствија.Сепак, воените аналитичари предупредуваат дека и покрај зголемувањето, бројката од 50.000 војници е недоволна за поголема копнена инвазија. За споредба, при инвазијата на Ирак во 2003 година, коалицијата предводена од САД ангажирала околу 250.000 војници.Дополнително, Иран со својата големина, население и воени капацитети претставува значително посложен предизвик, поради што експертите оценуваат дека евентуална окупација би била исклучително ризична и долготрајна операција.

Свет | пред 1 месец

Прв увоз по два месеца: Руски танкер со нафта пристигна во близина на Куба

Рускиот танкер „Анатолиј Колодкин“ со околу 650.000 барели сурова нафта од типот „Урал“ влезе во ексклузивната економска зона на Куба, што би можело да претставува прв увоз на руска нафта во оваа земја во последните два месеца.Рускиот танкер кој транспортира сурова нафта е детектиран во зоната на Куба, според податоците за следење на движењето на бродови, што укажува на можен нов енергетски товар кон карипската држава.Танкерот „Анатолиј Колодкин“, кој испловил од Приморск натоварен со околу 650.000 барели сурова нафта од типот „Урал“, наскоро би можел да биде истоварен во кубанското пристаниште Матанзас, доколку не го промени својот тек, покажуваат податоците од службите за следење на бродови, пренесува Ројтерс.Соединетите Американски Држави дозволиле рускиот танкер да се приближи до Куба, а американската крајбрежна стража не добила наредба да го пресретне бродот, иако располага со пловни објекти способни за таква операција во регионот. Со тоа е избегната можна директна конфронтација со Русија во близина на американскиот брег.

Свет | пред 2 месеци