ТРАМП

Трамп го одложи зголемувањето на царините за мебел и кујнски елементи

Американскиот претседател Доналд Трамп донесе одлука да го одложи најавеното зголемување на царините за тапациран мебел, кујнски елементи и елементи за бањи за период од една година. Одлуката е потпишана само неколку часа пред истекот на 2025 година, со што примената на повисоките царински стапки, кои требаше да стапат во сила денеска, се поместува за почетокот на 2027 година, соопшти Белата куќа.Со оваа одлука се стопира планираното поскапување на увезените производи, кое требаше директно да влијае врз увозниците и потрошувачите во Соединетите Американски Држави. Потсетување дека во септември минатата година беа воведени царини од 25 проценти за овие производи, со план тие од почетокот на 2026 година да се зголемат на 50 проценти за кујнските елементи и на 30 проценти за тапацираниот мебел. Со одложувањето, царините засега остануваат на постојното ниво од 25 проценти.Од Белата куќа како причина за одлуката ги наведуваат тековните трговски преговори со меѓународните партнери. Во официјалното соопштение се посочува дека Соединетите Држави продолжуваат со продуктивни разговори со трговските партнери со цел решавање на прашањата поврзани со трговскиот реципроцитет и националната безбедност во контекст на увозот на дрвни производи. Сепак, не е прецизирано зошто одлуката за одложување е донесена токму во последните часови од годината.Одлуката доаѓа во чувствителен момент за администрацијата на Трамп, која се соочува со зголемени критики поради растот на цените и неможноста да се стабилизира инфлацијата. Дел од јавноста и економските аналитичари зголемувањето на цените го поврзуваат токму со царините воведени за широк спектар увозна стока откако Трамп ја презеде функцијата на почетокот на 2025 година. Цените на мебелот веќе претходно пораснаа поради царините за производи од Кина и Виетнам, кои се меѓу најголемите светски извозници во оваа индустрија.И покрај загриженоста кај американските домаќинства, претседателот Трамп и понатаму за инфлацијата ја обвинува претходната администрација на Џо Бајден, тврдејќи дека неговата царинска политика на долг рок ќе доведе до намалување на трошоците за граѓаните.При воведувањето на царините во септември, Трамп како главни аргументи ги наведе заштитата на домашната дрвна индустрија и националната безбедност. Одлуката следеше по истрага спроведена од американското Министерство за трговија за увозот на дрвна граѓа. Во месеците пред тоа, Трамп повеќепати ја критикуваше Канада поради големиот извоз на дрвни производи во САД, оценувајќи дека таквата трговска пракса може да претставува ризик за националната безбедност.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Зеленски во неверување од зборовите на Трамп:Русија сака Украина да успее, Путин понуди помош

Средбата меѓу украинскиот и американскиот Володимир Зеленски и Доналд Трамп, според официјалните информации не донесе конкретен напредок кон решение на војната во Украина.Сепак, дури и тоа може да се смета за еден вид победа, особено со оглед на досегашните недоразбирања меѓу двајцата претседатели и познатиот конфликт и понижувачкото однесување на Трамп кое беше регистрирано од медиумите.Сепак, имаше моменти за време на состанокот кога фрустрацијата на Зеленски беше видлива, напиша Скај њуs.Еден од тие моменти беше кога Зеленски накратко „ја спушти маската“. Тој се намурти, па се насмеа кога Трамп рече дека „Русија сака Украина да успее, Путин понуди помош со енергија и електрична енергија по ниски цени”.Главниот камен на сопнување останува регионот Донбас. Предлогот оваа територија да стане демилитаризирана зона сè уште е без конечно решение.„Дел од таа земја е окупирана. Дел од таа земја може да биде спорна, но би можела да биде окупирана во следните неколку месеци. Тоа е многу тешко прашање, прашање што ќе се реши“, изјави Трамп по состанокот.

Свет | пред 3 месеци

Трамп сака да биде покровител на европската десница, но Европа не го сака

Американскиот претседател Доналд Трамп отворено ја гради својата амбиција да стане политички покровител на европскиот десничарски популизам, но најновите податоци покажуваат дека тој план наидува на сериозна и неочекувана пречка – самите европски гласачи. Дури и меѓу симпатизерите на партии кои Трамп ги смета за природни сојузници, неговата популарност е ограничена и често поделена.Според новата анкета спроведена во пет земји на повеќе од 10.000 испитаници, Трамп останува генерално непопуларен во Европа, што директно ги доведува во прашање неговите обиди да се наметне како симбол и инспирација за европската десница. Истражувањето покажува дека најголема наклонетост кон Трамп постои во Велика Британија, каде околу 50 проценти од поддржувачите на партијата „Реформ“ имаат позитивно мислење за него. Сепак, континенталната Европа ја раскажува сосема поинаква приказна.Во Франција и Германија, само околу една третина од гласачите на десничарските партии изјавуваат дека го гледаат Трамп во позитивно светло. Кај пошироката јавност, бројките се уште понеповолни – две третини од Французите и Германците имаат негативен став кон американскиот претседател, додека во Велика Британија негативно мислење изразуваат 55 проценти од испитаниците. Најлошо поминува во Канада, каде 72 проценти од граѓаните имаат негативен став кон него.Овие резултати доаѓаат во момент кога администрацијата на Трамп јавно најави стратегија за поддршка на, како што ги нарекува, „патриотските европски партии“. Но, анкетата испраќа јасно предупредување – приближувањето до Трамп може да ги чини европските десничари пошироката поддршка, особено меѓу потенцијалните нови гласачи, кои често имаат понегативен став кон него од нивното јадро на симпатизери.Поддршката за Трамп не е безрезервна ниту во рамките на самата европска десница. Во Франција, гласачите на Националниот собир на Марин Ле Пен се речиси рамномерно поделени – 38 проценти имаат негативно мислење за Трамп, а 30 проценти позитивно. Слична слика има и во Германија, каде симпатизерите на Алтернатива за Германија се речиси идентично поделени меѓу поддршка и отфрлање.Токму затоа, раководството на Националниот собир во Франција внимателно се дистанцира од отворена поврзаност со Трамп. Партиските лидери јавно ги отфрлија обидите за поддршка од Белата куќа, со пораки дека не прифаќаат „вазален однос“ и дека Европа не смее да се третира како политичка или економска колонија.Истражувањето открива и поширок парадокс: европските десничарски гласачи силно инсистираат нивните лидери да ја стават сопствената држава на прво место, вредност која во голема мера ја препознаваат кај Трамп. Но токму тој национален инстинкт може да стане точка на судир со движењето МЕГА, кое отворено ги фаворизира исклучиво американските интереси.Иако многу од поддржувачите на десницата сметаат дека политиките на Трамп се корисни за САД, истовремено веруваат дека тие штетат на европските држави. Тоа јасно се гледа и во односот кон царините што ги воведе неговата администрација – иако дел од гласачите ги сметаат за штетни, не постои силна поддршка за возвратни мерки, што дополнително укажува на резервираноста кон неговата политика.Сѐ на сѐ, анкетата покажува дека Трамп можеби инспирира дел од европската десница, но не ужива широка доверба, ниту пак автоматска поддршка. Неговите обиди да стане централна фигура на европскиот популизам засега се соочуваат со студен прием, што сугерира дека европската политичка сцена, дури и на десницата, останува значително поавтономна отколку што тој очекува.

Свет | пред 3 месеци

Нема фотографија

Трамп: Подготвен сум да зборувам во украинскиот парламент заради мир

„Во следните неколку недели ќе знаеме дали оваа војна ќе заврши. Но може да се случи и сѐ да пропадне поради некоја мала тема за која воопшто не сме размислувале. Една војна траеше 37 години, а јас ја решив за еден ден“, изјави Трамп.Тој додаде дека неговото заминување во Украина не му е приоритет, туку дека главната цел му е постигнување мировен договор.„Понудив да одам и да зборувам во нивниот парламент. Ако тоа би помогнало – не знам. Можеби би помогнало“, рече Трамп.Зеленски му одговори дека е добредојден во Украина, а Трамп условно одговори дека би го направил тоа „доколку може да помогне да се спасат 25.000 животи месечно“.

Свет | пред 3 месеци

Кремљ: Трамп и Путин разговарале 75 минути

Американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот претседател Владимир Путин оствариле телефонски разговор кој траел еден час и 15 минути. Разговорот бил инициран од американска страна и, според Кремљ, поминал во пријателски тон, со размена на божиќни честитки.Информациите за разговорот ги пренесе советникот на Кремљ за надворешна политика, Јуриј Ушаков. Тој изјави дека Трамп сакал директно да го слушне рускиот став за конфликтот во Украина, непосредно пред неговата средба со украинскиот претседател Володимир Зеленски.„Претседателот Трамп внимателно ја сослуша проценката на руската страна за состојбата на теренот и за можностите за постигнување мировен договор“, изјави Ушаков.Според него, во разговорот било нагласено дека ситуацијата околу регионот Донбас останува клучно прашање и дека, според заедничкото мислење на двајцата лидери, Киев треба без понатамошно одложување да донесе одлука за иднината на овој регион.Ушаков додаде дека и Путин и Трамп се согласиле оти натамошното одложување на решавањето на прашањето за Донбас може дополнително да ги усложни мировните напори.„Двајцата лидери сметаат дека е неопходно украинската страна во најкраток можен рок да донесе јасна одлука за иднината на Донбас“, наведе советникот на Кремљ.Дополнително, Ушаков најави дека Доналд Трамп и Владимир Путин ќе имаат уште еден телефонски разговор во текот на вечерта, веднаш по завршувањето на средбата меѓу американскиот и украинскиот претседател.Од Кремљ засега не соопштуваат дополнителни детали за содржината на разговорот, ниту за тоа какви конкретни предлози биле разгледувани, наведувајќи дека прерано изнесување информации би можело да влијае врз натамошниот тек на дипломатските контакти.

Свет | пред 3 месеци

Трамп до Зеленски: Последниот збор е мој

Украинскиот претседател Володимир Зеленски, изјави дека Украина во моментов работи на пет документи што треба да обезбедат мир во Украина, а билатералниот договор меѓу Украина и САД за безбедносни гаранции е „скоро готов“ и блиску до потпишување.Сепак одлуката за потпишување ќе зависи од форматот на средбата со американскиот претседател Доналд Трамп.Тојизјави дека мировниот план од 20 точки, на кој работеа Украина, САД и Европската Унија, може да се потпише само со согласност на сите страни, вклучително и Русија.Американскиот претседател Доналд Трамп, во интервју за „Политико“, беше јасен дека тој е врховниот арбитер за каков било договор меѓу Русија и Украина, истакнувајќи дека судбината на планот зависи исклучиво од неговото одобрение. Оваа изјава доаѓа во пресрет на средбата со Володимир Зеленски во Флорида, каде украинскиот лидер ќе претстави нов мировен план кој вклучува демилитаризирана зона и безбедносни гаранции од САД.Средбата ќе биде фокусирана на најжешките прашања: контролата врз Донбас и управувањето со нуклеарната централа Запорожје, додека Вашингтон врши притисок врз Киев за поголема флексибилност.

Свет | пред 3 месеци

Трамп: Им дадовме „божиќен подарок“ на ИСИС, секој камп беше уништен

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека американскиот воен напад насочен кон милитантите на Исламска држава во Нигерија првично бил планиран за среда, но по негова одлука бил одложен за еден ден.„Требаше да го направат тоа порано“, изјави Трамп во разговор за „Политико“. „А јас реков: ‘Не, дајте им божиќен подарок’. Не очекуваа дека ќе се случи, но ги погодивме силно. Секој логор беше десеткуван“, рече американскиот претседател.Трамп во четвртокот соопшти дека Соединетите Американски Држави извеле воздушни напади врз милитантите на Исламска држава на северозападот на Нигерија, како одговор на нападите на оваа група врз христијанското население во регионот.„Вечерва, по моја наредба како врховен командант, Соединетите Американски Држави изведоа силен и смртоносен удар против терористичкиот олош на ИСИС на северозападот на Нигерија, кој ги таргетира и брутално ги убива, првенствено, невините христијани, на нивоа какви што не се видени со години, па дури и со векови“, напиша Трамп во објава на платформата „Трут соушл“.Командата на американската војска за Африка соопшти дека нападот бил изведен на барање на нигериските власти и дека во него биле убиени повеќе милитанти на Исламска држава.

Свет | пред 3 месеци

Откриени над милион нови документи поврзани со случајот Џефри Епстин

Американските власти откриле повеќе од еден милион дополнителни документи кои можат да бидат поврзани со случајот на починатиот сексуален престапник Џефри Епстин, соопшти Министерството за правда на САД.Како што информира Министерството во објава на платформата X, Обвинителството за јужниот округ на Њујорк и федералната истражна служба ФБИ идентификувале „повеќе од еден милион дополнителни документи кои можеби се поврзани со случајот Џефри Епстин“. Адвокатските тимови, според соопштението, работат „деноноќно“ на нивно разгледување и на законски задолжителното цензурирање на чувствителни делови со цел заштита на жртвите.Од Министерството најавуваат дека документите ќе бидат објавени „што е можно побрзо“, но поради обемот на материјалот процесот може да потрае уште неколку недели.Според Законот за транспарентност на досиејата Епстин (Epstein Files Transparency Act – EFTA), сите поврзани досиеја требаше да бидат објавени најдоцна до 19 декември. Законот беше речиси едногласно усвоен од Конгресот во ноември и потпишан од претседателот Доналд Трамп, но рокот не беше испочитуван. Заменик-министерот за правда Тод Бланш го оправда одложувањето со потребата од внимателно отстранување на идентитетите на жртвите, додека опозициските демократи ја обвинија администрацијата за кршење на законот.Џефри Епстин, финансиски советник и милионер со врски во највисоките кругови во САД, беше пронајден мртов во својата затворска ќелија во Њујорк во 2019 година. Според официјалните информации, тој извршил самоубиство. Пред неговата смрт беше обвинуван дека злоупотребил повеќе од илјада девојчиња и жени, а дел од нив наводно ги проследувал на познати личности.Меѓу неодамна објавените документи се појави и наводно писмо на Епстин во кое се тврди дека Доналд Трамп „сакал да допира млади, атрактивни девојки“. Американското Министерство за правда го оцени писмото како „фалсификувано“ и предупреди на ширење „невистинити“ тврдења за претседателот.

Свет | пред 3 месеци

Епстин-списите повторно го отворија прашањето за Трамп и принцот Ендрју, додека институциите вадат деманти и нови детали

Американското Министерство за правда објави нов, најобемен пакет материјали поврзани со случајот на Џефри Епстин, а со него во јавноста излегоа низа нови фотографии и електронска преписка што повторно ги отворија старите сомнежи, но и донесоа директни деманти од институциите за дел од најексплозивните тврдења.Во фокусот се најде спорна разгледница која, наводно, Епстин ја испратил до осудениот спортски лекар Лари Насар и во која се споменува „нашиот претседател“. Министерството прво соопшти дека ја проверува нејзината валидност поради низа нелогичности, а потоа објави дека документот е лажен, откако ФБИ утврдил дека ракописот не одговара на Епстиновиот. Министерството јавно предупреди дека фактот што документ е објавен во официјална архива не значи дека и неговата содржина е фактички точна, најавувајќи дека објавувањето на материјалите ќе продолжи, но со законски пропишана заштита на жртвите.Паралелно, во новите материјали повторно се појавува името на Доналд Трамп, овојпат преку непотврдена изјава на возач на лимузина кој тврдел дека во 1995 година слушнал разговор во кој се споменува „злоупотреба на девојка“ и името „Џефри“. Министерството за правда реагираше дека дел од документите содржат „неистинити и сензационалистички“ наводи против Трамп доставени до ФБИ непосредно пред изборите во 2020 година и дека тие се „неосновани и лажни“, оценувајќи дека доколку имале кредибилитет, одамна ќе биле употребени против него. Во истиот пакет се споменува и интерен е-маил од 2020 година во кој се наведува дека Трамп бил наведен како патник на најмалку осум летови со приватниот авион на Епстин во периодот 1993–1996, од кои на дел, според преписката, била присутна и Гислејн Максвел, а на одредени летови се појавуваат и женски имиња што би можеле да бидат потенцијални сведоци.Еден од поинтересните сегменти е е-маил што се поврзува со 2017 година и во кој се тврди дека при преглед на телефонот на Стив Бенон биле пронајдени фотографии, меѓу кои и фотографија од Трамп и Гислејн Максвел. Пораката, според објавеното, е со затемнети адреси, без потпис и без податоци кога е настаната фотографијата, што ја прави нејзината интерпретација неизвесна. Во ист контекст се потсетува дека Бенон бил истражуван и обвинуван во друга постапка поврзана со кампањата „We Build the Wall“.Во документите има и нови елементи околу принцот Ендрју. Објавена е преписка што укажува дека лондонската Метрополитен полиција оваа година водела тајна, кодирана проверка („Операција Dawnchorus“) поврзана со медиумски наводи за неговите активности и можни дополнителни материјали што ги поседуваат британски медиуми, вклучително и списоци на патници од летови на Епстин. Истовремено, се појавуваат стари е-маилови од 2002 година за патување во Перу во кои се отвора тема за „девојки“, при што лицето потпишано со „A“ сугерира дека организацијата ја препушта на домаќините и на Максвел, а дел од текстовите го поврзуваат „Неевидливиот човек“ од преписката со принцот Ендрју. Одделно, објавена е и преписка од 2020 година што покажува дека американските власти барале правна помош и контакт со принцот Ендрју како „материјален сведок“ преку механизам за меѓудржавна правна соработка.Покрај кореспонденцијата, јавноста доби и визуелни докази од затворските записи: фотографии од надворешноста на Епстиновата ќелија во њујоршкиот „Metropolitan Correctional Center“, направени два дена по неговата смрт во август 2019, со полициска лента на вратата и идентификациска картичка. Објавени се и фотографии од ќелијата по првиот можен обид за самоубиство во јули 2019, како и интерни е-маилови што отвораат прашања за затворските пропусти, меѓу кои и планови за потенцијален цимер, што дополнително ја храни јавната дебата за условите и надзорот во последните недели од неговиот живот.Севкупно, најновата објава ги засили контроверзиите околу тоа што е доказ, што е непроверено сведочење и што е фалсификат во масата материјали. Институционалните деманти, особено за разгледницата и за дел од наводите поврзани со Трамп, ја поставуваат границата меѓу документарното и манипулативното, но истовремено објавените преписки и логистички траги повторно го враќаат во фокус прашањето за мрежата на контакти околу Епстин и степенот на одговорност на системите што со години го пропуштале да ја пресечат.

Свет | пред 3 месеци

Трамп: Разговорите за мир напредуваат, но меѓу Путин и Зеленски има огромна омраза

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, изјави дека мировните разговори меѓу Украина и Русија се во тек и дека се одвиваат „нормално“, но оцени дека меѓу рускиот и украинскиот претседател постои длабока омраза. Според него, токму тој личен антагонизам е една од клучните пречки за побрзо завршување на војната.„Меѓу овие двајца лидери, Владимир Путин и Володимир Зеленски, постои огромна омраза. Разговараме, сè оди добро, но оваа војна мора да престане“, изјави Трамп пред новинарите на својот имот Мар-а-Лаго во Флорида. Неговата изјава беше објавена на Јутјуб-каналот на Белата куќа.На прашањето дали ќе инсистира Божиќ да биде краен рок за постигнување мировен договор, Трамп одговори дека се надева оти конфликтот ќе биде завршен што е можно побрзо. Во исто време, тој жестоко го критикуваше својот претходник Џозеф Бајден, тврдејќи дека неговата администрација потрошила 350 милијарди долари за војната во Украина без јасна сметка каде завршиле тие средства. Трамп нагласи дека неговата политика е поинаква, посочувајќи дека САД сега продаваат оружје и воена опрема на НАТО, наместо директно да „фрлаат пари“, како што рече, за време на администрацијата на Бајден.Во истото обраќање, Трамп предизвика нови реакции и со изјавата дека Гренланд е неопходен за националната безбедност на САД. Тој истакна дека Вашингтон „мора да го има“ Гренланд, не поради минералите, туку исклучиво поради стратешката и безбедносната важност. Оваа изјава доаѓа по неговата одлука да го именува гувернерот на Луизијана, Џеф Лендри, за специјален пратеник за Гренланд, потег што предизвика остра реакција од Данска.Премиерите на Данска и Гренланд, Мете Фредериксен и Јенс-Фредерик Нилсен, во заедничко соопштение порачаа дека националните граници и суверенитетот на државите се заштитени со меѓународното право и дека анексија на други територии е недозволива, објави The Guardian.Покрај геополитичките теми, Трамп се осврна и на неодамна објавените досиеја поврзани со осудениот сексуален престапник Џефри Епстин. Тој изјави дека му било „непријатно“ што видел фотографии од поранешниот американски претседател Бил Клинтон во тие документи. Коментарот го даде по објавувањето на илјадници документи од Министерство за правда на САД, пренесе Sky News.Трамп истакна дека со Клинтон секогаш имал коректни односи и дека смета оти објавувањето на ваквите материјали е поттикнато главно од демократите и, како што рече, „неколку лоши републиканци“. Тој додаде дека многу луѓе биле во контакт со Епстин, кој се движел во кругови на влијателни личности во Палм Бич и на други места, нагласувајќи дека темата и понатаму ќе предизвикува силни политички и јавни реакции.

Свет | пред 3 месеци

Кремљ: Во распоредот на Путин нема планиран разговор со Трамп

Распоредот на рускиот претседател Владимир Путин за последните недели од 2025 година во моментов не вклучува телефонски разговор со претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави денеска портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, додавајќи дека Кремљ дополнително ќе соопшти дали Путин ќе му упати божиќна честитка на Трамп.„Во овој момент таков разговор не е предвиден, но доколку се појави потреба, тој може брзо да се организира“, изјави Песков, пренесува руската државна агенција ТАСС.Според неговите зборови, Путин денеска ќе има билатерални средби со претседателот на Киргистан, Садир Жапаров, како и со претседателот на Белорусија, Александар Лукашенко.

Свет | пред 3 месеци

Трамп ја прекина лотаријата за зелени карти по масовното пукање на Универзитетот Браун

Американскиот претседател Доналд Трамп донесе одлука за суспензија на програмата за лотарија за зелени карти, позната како програмата за имигрантски визи за разноликост (DV1), по масовното пукање на Универзитетот Браун, во која минатата недела беа убиени две лица, пренесува Би-би-си.Осомничениот за нападот, португалски државјанин, влегол во Соединетите Американски Држави токму преку оваа програма во 2017 година, што, според администрацијата на Трамп, претставува сериозен безбедносен пропуст.Министерката за внатрешна безбедност Кристи Ноем потврди дека по директна наредба на претседателот програмата е ставена во мирување, со образложение дека целта е „да се осигура дека ниту еден Американец повеќе нема да биде повреден поради овој катастрофален програм“.„На осомничениот никогаш не требаше да му биде дозволен влез во нашата земја“, изјави Ноем.Програмата DV1 овозможува издавање до 50.000 имигрантски визи годишно, преку случаен избор на апликанти од земји со ниско ниво на имиграција во САД.Ноем потсети дека Трамп уште во 2017 година се залагал за укинување на програмата, по нападот со камион во Њујорк, кога беа убиени осум лица. Напаѓачот, узбекистанскиот државјанин Сајфуло Саипов, исто така влегол во САД преку програмата за разноликост на визи.Главен осомничен за пукањето е 48-годишниот Клаудио Невес Валенте. Американските власти веруваат дека тој претходно, на почетокот на неделата, го убил и португалскиот професор Нуно Луреира од Масачусетскиот институт за технологија (МИТ).Според претседателката на Универзитетот Браун, Кристин Паксон, Валенте бил запишан на докторски студии по физика на универзитетот од есента 2000 до пролетта 2001 година, но немал никаква активна поврзаност со институцијата во моментот на нападот.Само неколку часа по нејзината изјава, Валенте бил пронајден мртов во складишен објект во Салем, Њу Хемпшир. Полицијата смета дека извршил самоубиство со огнено оружје. Кај него биле пронајдени торба и две огнени оружја, а доказите од автомобилот во близина се совпаднале со оние од местото на нападот на Универзитетот Браун, потврди државниот обвинител на Род Ајленд, Питер Нерона.Властите истражуваат и убиство на 47-годишниот професор Нуно Ф. Гомеш Луреира, кој бил застрелан во својот дом во Бруклајн, околу 80 километри од Провиденс. Двајцата мажи студирале на ист универзитет во Португалија кон крајот на 1990-тите години.Во нападот што се случи на 13 декември, кога напаѓачот влегол во зградата на Машинскиот факултет на Универзитетот Браун за време на завршните испити, беа убиени двајца студенти, а деветмина беа повредени.Жртвите се идентификувани како 19-годишната Ела Кук, студентка од втора година од Алабама, и 18-годишниот Мухамад Азиз Умурзоков, студент од узбекистанско потекло, кој штотуку го започнал своето студирање.Мотивите за нападите засега остануваат непознати.

Свет | пред 3 месеци

Планот на ЕУ за руските пари не носи мир – „Глупава идеја што ја турка Унијата кон војна“, вели Орбан

ЕУ влезе во најострата фаза на расправа за тоа што да се прави со замрзнатите руски средства, додека Унгарскиот премиер Виктор Орбан и администрацијата на Доналд Трамп дејствуваат како два различни, но моќни фактори на сопирачка во процесот.Од една страна, Орбан во Брисел јавно го отфрли планот за користење на руските пари за финансирање на Украина, нарекувајќи го „глупав“ и предупредувајќи дека Унијата со ваков потег се доближува до директно вклучување во војната. Од друга страна, висок украински функционер откри дека САД тивко вршат притисок врз европските земји да се воздржат од оваа идеја, бидејќи Вашингтон сака да го задржи замрзнатото руско богатство како предност во можни преговори со Москва.Европските лидери денеска се пред клучна одлука: дали замрзнатите средства на руската централна банка – околу 200 милијарди евра – да се искористат за заем тежок 90 милијарди евра во корист на Украина. Планот има силна поддршка меѓу повеќе членки, вклучувајќи ја Германија, но се соочува со отпор во Белгија, каде што се наоѓа „Еуроклеар“, институцијата која држи најголем дел од средствата и стравува од руска одмазда.Според извор од Киев, седум земји засега се против планот, а Зеленски е во Брисел за да се обиде да го сврти балансот во корист на неговата држава.Во меѓувреме, американски претставници сигнализираат дека замрзнатите средства би можеле да послужат како клучен аргумент во евентуален договор со Русија, а не како моментален извор на финансирање за Украина. Слични идеи содржеше и порано протечениот план на Трамп за завршување на војната, кој предвидуваше дел од руските средства да се искористат за американски проект за реконструкција по конфликтот.Европската комисија ги повикува лидерите на ЕУ да покажат единство во момент кога руската инвазија трае неколку години, а трошоците за обнова на Украина достигнуваат над 411 милијарди долари – со прогнози дека ќе надминат многу повеќе.Брисел денеска решава меѓу два спротивставени пристапи: моделот на Орбан, кој предупредува на ескалација и ризик од војна, и ставот на мнозинството европски држави, кои тврдат дека поддршката за Украина е суштински дел од европската безбедност. На целата слика влијае и Трамп, кој – уште пред да стапи на функцијата – веќе ја менува сметката околу тоа како треба да се користи руското замрзнато богатство.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Трамп ја прекројува историјата во Белата куќа: Навреди, теории на заговор и самофалење од Трамп за неговите претходници

По враќањето на власт на 20 јануари 2025 година, американскиот претседател Доналд Трамп започна серија интервенции во Белата куќа, со кои не само што го промени изгледот на резиденцијата, туку и начинот на кој се претставува историјата на неговите претходници, пишува „Индипендент“.На надворешниот ѕид од колонадата на Белата куќа е поставена таканаречената „Претседателска патека на славните“, каде се изложени портрети на сите американски претседатели, со нивни биографии на бронзени плочи. Иницијативата формално има за цел едукативна презентација на историјата, но содржината на дел од плочите предизвика силни реакции.При првичното претставување на галеријата, портретот на Џо Бајден воопшто не беше поставен. Наместо него, беше изложена фотографија од автопен – уред за автоматско потпишување документи – со што се алудираше на тврдењата на Трамп дека неговиот демократски претходник страдал од деменција и не бил свесен за одлуките што ги потпишувал.Подоцна, портретот на Бајден беше додаден, но под него се појавија плочи со исклучително негативен и навредлив опис. Во текстот, Бајден е означен како „најлошиот претседател во историјата на САД“, се тврди дека ја довел земјата „до работ на катастрофа“, повторно се пласира неоснованото тврдење дека изборите во 2020 година биле „украдени“, а тој е посочен и како главен виновник за руско-украинската војна што започна во 2022 година.Сличен пристап е забележан и под портретот на Барак Обама. Во биографската белешка, првиот афроамерикански претседател е опишан како „една од најконтроверзните личности во историјата на земјата“, при што намерно е наведено и неговото средно име – Хусеин – со што, според критичарите, се потхрануваат стари теории на заговор за неговото потекло.Во текстот се наведува дека за време на неговиот мандат Исламската држава се проширила на Блискиот Исток, Либија западнала во хаос, а Русија го анектирала Крим. На внатрешен план, Обама е обвинет дека ги „демонтирал малите бизниси и јагленокопите“ и дека ја „шпионирал“ кампањата на Трамп во 2016 година. Посебно е критикуван и Законот за здравствена заштита, кој е наречен „неефикасен“ и директно поврзан со изборните порази на Демократската партија.Во споредба со Бајден и Обама, описот на Бил Клинтон е значително поблаг, со акцент на одлуки кои Трамп подоцна ги поништил, како што е трговскиот договор НАФТА.Под сопствениот портрет, Доналд Трамп, очекувано, е прикажан во исклучително позитивно светло. Посебно се истакнува дека „преживеал два обиди за атентат“, дека „завршил осум војни за осум месеци“ и дека донел „трилиони долари инвестиции“ во САД – тврдења кои, како што наведува „Индипендент“, не се поткрепени со јасни докази.Паралелно со историските интервенции, Трамп значително го променил и физичкиот изглед на Белата куќа. Дел од објектот бил срушен за да се изгради голема балска сала, зголемен е бројот на позлатени украси, а просторот е исполнет со негови портрети – практика што е спротивна на долгогодишниот политички обичај, според кој актуелниот претседател не поставува свој портрет додека е на функција.Со овие потези, оценуваат критичарите, Белата куќа сè повеќе наликува на личен простор на Доналд Трамп, а помалку на институционален симбол на американската демократија и нејзината историја.

Свет | пред 3 месеци

Гувернерот на Калифорнија му се потсмева на Трамп

Гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, реагираше на синоќешното обраќање на американскиот претседател Доналд Трамп до нацијата со објава на социјалната мрежа Икс (X), која за кратко време привлече огромно внимание.Њусом, со воведот „Трамп вечерва:“, објави долга низа од зборот „Јас“ („Me“), повторен стотици пати, алудирајќи дека говорот на претседателот бил крајно самофалечки и целосно фокусиран на неговата личност.Објавата уследи веднаш по говорот на Трамп од Белата куќа, во кој тој ги истакнуваше „успесите“ на својата администрација, ја префрлаше вината за високите цени и економските проблеми врз својот демократски претходник Џо Бајден и понуди малку, ако воопшто и некакви, конкретни мерки за справување со инфлацијата и падот на животниот стандард.Во говорот, Трамп повторно се осврна на миграциите, криминалот и правата на трансродните лица, најави исплата на т.н. „воена дивиденда“ за припадниците на американските вооружени сили и повтори дека неговата политика на царини и даночни олеснувања ќе донесе економски бум. Надворешната политика, пак, доби минимален простор – не го спомена војната во Украина, а конфликтот во Газа го допре само површно.По говорот, демократите порачаа дека Трамп не понудил реални решенија за проблемите со кои се соочуваат граѓаните. Сенаторот Марк Ворнер од Вирџинија го оцени обраќањето како „тажен обид за одвлекување на вниманието“, додека ироничната реакција на Њусом стана најзабележливиот одговор од редовите на Демократската партија.Гевин Њусом е гувернер на Калифорнија од 2019 година и една од највлијателните фигури на Демократската партија на национално ниво. Поранешен градоначалник на Сан Франциско и долгогодишен сојузник на либералното крило на демократите, Њусом сè почесто се споменува како најсериозен потенцијален кандидат на партијата за претседателските избори во 2028 година.Неговата реакција дополнително го нагласува сè подлабокиот политички јаз во САД, во момент кога Трамп – речиси една година пред меѓуизборите – бележи слаби рејтинзи кај јавноста за управувањето со економијата, додека демократите веќе активно бараат лице кое би можело да му се спротивстави на национално ниво.

Свет | пред 3 месеци

Трамп ја прошири забраната за влез: Сирија, Мали, Нигер и уште четири држави на удар од 2026 година

Државјаните на Буркина Фасо, Мали, Нигер, Јужен Судан, Сирија, Лаос и Сиера Леоне од 1 јануари 2026 година ќе се соочат со целосна забрана за влез во САД, согласно новата одлука на американскиот претседател Доналд Трамп.Со најновото проширување, администрацијата додава уште седум земји на листата што Вашингтон ја смета проблематична во однос на безбедносните проверки и размената на информации, што – како што наведува Белата куќа – претставува директна закана за националната и јавната безбедност.Покрај овие држави, САД воведуваат и целосни ограничувања за лица со патни документи издадени од Палестинската власт, кои претходно беа делумно ограничени.Одлуката за Сирија претставува особено значаен пресврт. Иако Трамп во ноември јавно го поздрави доаѓањето на новиот сириски лидер Ахмед ал-Шарау по соборувањето на Башар ал Асад, последниот вооружен напад во кој загинаа двајца американски војници и еден цивилен преведувач бил наведен како клучен повод за дополнително заострување на мерките.Според Белата куќа, листата останува динамична и ќе се менува во зависност од тоа како државите ќе соработуваат во делот на безбедносните стандарди и размената на информации.

Свет | пред 3 месеци

Граѓаните на Белград може да здивнат: нема да се гради хотелот на местото на Генералштабот – фирмата на Кушнер се повлече од проектот

Проектот што со месеци го потресуваше Белград заврши со неочекуван пресврт: приватната инвестициска фирма „Афинити партнерс“ на Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, соопшти дека се повлекува од планот за купување на зградата на Генералштабот. Од фирмата за „Волстрит џурнал“ велат дека одлуката е донесена „од почит кон народот на Србија и градот Белград“, бидејќи, како што наведуваат, големите проекти треба да обединуваат, а не да предизвикуваат поделби.„Од почит кон народот на Србија и градот Белград, ја повлекуваме нашата апликација и се повлекуваме во овој момент“, изјави портпаролот на фирмата, пренесуваат српските медиуми.Повлекувањето доаѓа во момент кога случајот со Генералштабот стана предмет на кривична постапка: Обвинителството за организиран криминал поднесе обвинение против министерот за култура Никола Селаковиќ и уште тројца лица. „Волстрит џурнал“ потсетува дека Кушнер работел на проектот повеќе од две години, но дека тој станал „сè поконтроверзен“ поради постапките што ги презела власта.Кризата започна откако администрацијата на претседателот Александар Вучиќ се обиде да ја укине заштитата на културното наследство од комплексот на поранешниот Генералштаб, за да може просторот да му биде префрлен на Кушнеровиот инвеститор. Обвинителството реагираше, отворајќи истрага за фалсификување документи и апсејќи еден службеник. Како одговор, владејачката партија во Собранието со две брзи одлуки ги избриша заштитните статуси од оваа и од повеќе стари згради, потег што критичарите го оценија како неуставен и коруптивен.Опозицијата тврдеше дека државниот врв се обидува да му се додвори на Вашингтон. „Ова го нарекувате инвестиција, ние го нарекуваме велепредавство“, изјави пратеничката Мариника Тепиќ. Студентски протести, маршеви и најави за блокади и окупација на просторот дополнително го зголемија јавниот притисок.Во понеделникот, специјалниот обвинител соопшти дека поднел обвинение против Селаковиќ и уште три лица поради злоупотреба на службената должност и фалсификување документи поврзани со проектот.Според досега познатите информации, формално е потпишан само еден договор за заедничко инвестирање помеѓу стратешки партнер од САД и Србија. Во нацрт-форма се наоѓаат уште два договори за функционирањето на планираното заедничко вложување, како и предлог за 99-годишен закуп на земјиштето и модел за пренос на акции. Бидејќи документите не се потпишани или објавени, не можат ни да стапат во сила.Основниот инвестициски договор пропишува неколку причини за раскинување. Првата е неисполнување на т.н. претходни услови, неопходни за основање заедничка фирма. Други можни причини се непочитување на обврските во процесот на формирање на друштвото или неспособност страните да склучат договор за закуп и да го регистрираат во катастарот. Бидејќи во случајот не е постигнато ниту отворање на заедничка компанија ниту издавање под закуп на земјиштето – делумно поради нерешените оптоварувања на парцелите – договорот може да се раскине исклучиво поради неисполнети претходни услови.Интересно е што договорот предвидува дека само стратешкиот партнер може да го раскине договорот во таква ситуација. Србија, пак, има обврска во рок од пет дена од приемот на писменото известување да му ги надомести трошоците за раскинување: трансакциски трошоци плус еден милион евра. Стратешкиот партнер може да бара компензација и доколку државата прекрши некоја од дадените гаранции или ако гаранцијата се покаже како неточна и предизвикала загуба.Гаранциите се однесуваат на тоа дека земјиштето е навистина државно, дека не е оптоварено со реституциски или други права, дека даноците се платени – прашања што се директно поврзани со сомневањата дека укинувањето на заштитата за Генералштабот било направено со документ изработен надвор од законската постапка. Дали е така, ќе покаже текот на истрагата.

Свет | пред 3 месеци

Трамп не е сигурен дека републиканците ќе го задржат Претставничкиот дом

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека не е сигурен дали Републиканската партија ќе ја задржи контролата над Претставничкиот дом на Конгресот на меѓуизборите следната година, оценувајќи дека ефектите од неговата економска политика сè уште не се целосно видливи, објави „Волстрит журнал“.Во интервју за весникот, Трамп рече дека не може да предвиди како ќе заврши изборниот циклус во ноември, кога Американците ќе го избираат целиот состав на Претставничкиот дом, една третина од Сенатот и низа државни и локални функционери. „Не можам да ви кажам. Не знам кога целиот тој нов капитал ќе почне навистина да делува“, изјави Трамп, одговарајќи на прашањето дали републиканците би можеле да ја изгубат контролата врз долниот дом на Конгресот.Тој тврди дека неговата економска политика, која вклучува воведување широк спектар царини за увоз, придонесува за отворање нови работни места, раст на берзите и зголемени инвестиции во Соединетите Американски Држави. Иако минатата година водеше кампања со ветувања за намалување на инфлацијата, во последниот период Трамп наизменично го негира постоењето на проблем со падот на животниот стандард, обвинувајќи го својот претходник Џо Бајден, и уверува дека неговите мерки ќе донесат конкретни придобивки за Американците во текот на следната година.„Мислам дека до моментот кога навистина ќе зборуваме за изборите, што е за неколку месеци, цените ќе бидат во многу подобра состојба“, изјави Трамп во интервјуто. Минатиот месец тој укина царини за повеќе од 200 прехранбени производи, како одговор на растечката загриженост кај американските потрошувачи поради високите цени на храната. Сепак, не прецизираше дали ќе следуваат дополнителни олеснувања за друга стока.Според последната анкета на Ројтерс/Ипсос, рејтингот на Трамп пораснал на 41 отсто, но само 31 отсто од испитаниците позитивно го оцениле неговото влијание врз трошоците за живот. Во меѓувреме, демократите забележаа серија победи на државни и локални избори во Вирџинија, Њу Џерси и Њујорк, каде што клучна тема беше загриженоста на гласачите за животниот стандард и високите цени на храната.Од Белата куќа најавија дека Трамп активно ќе се вклучи во предизборната кампања низ земјата во наредната година, со цел да им даде поддршка на републиканските кандидати и да ги истакне, како што вели, успесите на својата економска политика. Претседателот повтори дека намалувањето на даноците и царините за странска стока, според неговите проценки, ќе донесат повеќе пари во џебовите на американските семејства.

Свет | пред 3 месеци

Нема фотографија

Трамп по нападот во Сирија: САД ќе ѝ возвратат на Исламската држава

По смртоносниот напад во Сирија во кој беа убиени двајца американски војници и еден цивил, американскиот претседател Доналд Трамп порача дека САД ќе возвратат. За нападот ја обвини терористичката група Исламска држава.„Ова е напад на ИСИС“, изјави Трамп пред новинарите во Белата куќа, непосредно пред заминувањето на фудбалскиот натпревар Army–Navy во Балтимор.„Војниците настрадаа во заседа што ја изведе ИСИС, а во нападот беа ранети уште тројца нивни соборци. Жалиме за загубата, ова се одлични, тројца одлични луѓе. И едноставно ужасна работа“, изјави претседателот.Тој нагласи дека и Сирија во оваа борба е на иста страна. „Претседателот, новиот претседател на Сирија, како што ми рекоа и не сум изненаден, е скршен од тоа што се случи. Ова беше напад на ИСИС врз нас и врз Сирија. Многу, многу тажно“, додаде Трамп.Најавена брза одмаздаНа директно новинарско прашање дали Соединетите Држави ќе ѝ возвратат на Исламската држава, претседателот одговори потврдно: „Да, ќе возвратиме“. Пред новинарот да постави следно прашање, Трамп го прекина разговорот со одлучна порака: „Ќе возвратиме. Ви благодарам многу“.Убиени двајца војници и преведувачДа потсетиме, двајца американски војници и еден цивилен преведувач беа убиени, а уште тројца беа ранети во нападот што во саботата се случи во Сирија, потврди американското Министерство за одбрана, а пренесе Си-Ен-Ен.Главниот портпарол на Пентагон, Шон Парнел, на социјалната мрежа Икс објави дека инцидентот се случил за време на состанок со клучни локални лидери. „Нивната мисија беше поддршка на тековните операции против ИСИС и антитерористичките операции во регионот“, наведе Парнел, додавајќи дека имињата на загинатите нема да бидат објавени додека не бидат известени нивните семејства.Остра порака од министерот за одбранаМинистерот за одбрана Пит Хегсет потврди дека напаѓачот бил убиен од партнерски сили и упати остра порака. „Нека се знае, ако целите Американци, каде било во светот, остатокот од својот краток, вознемирувачки живот ќе го поминете знаејќи дека Соединетите Држави ќе ве ловат, ќе ве пронајдат и немилосрдно ќе ве убијат“, напиша Хегсет на Икс.Извештај на сириските медиумиСпоред официјалната сириска новинска агенција САНА, американските војници се нашле под оган за време на заедничка патрола со сириските сили во централна Сирија. Поради инцидентот бил запрен сообраќајот на автопатот меѓу Деир ез-Зор и Дамаск, а на небото биле забележани американски борбени авиони.„Американски хеликоптери интервенираа за да ги евакуираат ранетите во базата ал-Танф по инцидентот со пукањето“, објави САНА, повикувајќи се на американската база во источна Сирија, во близина на границата со Ирак.

Свет | пред 3 месеци

Лукашенко не штедеше пофалби за Трамп: Импресиониран сум, велат дека Трамп сака ласкање, но тоа не е мојата намера

Белорускиот претседател Александар Лукашенко вчера во Минск оствари средба со американскиот специјален пратеник за Белорусија, Џон Коул. На почетокот од средбата, Коул го поздрави Лукашенко со зборовите „Ми е драго што ве гледам“, на што белорускиот претседател одговори: „И мене исто така“.Лукашенко му честиташе на Коул за неговото именување за специјален пратеник на САД за Белорусија, нагласувајќи дека со тоа станува клучна личност за односите меѓу двете земји. Тој побара од Коул да му пренесе порака на американскиот претседател Доналд Трамп дека оваа средба ги обврзува двете страни на конкретни резултати. „Кажете му на господинот Трамп дека ова нè обврзува да постигнеме одредени резултати. И ние ќе го сториме тоа“, изјави Лукашенко за време на разговорот.Белорускиот претседател позитивно ги оцени и последните потези на Трамп, истакнувајќи дека бил силно импресиониран од неговите неодамнешни активности. „Велат дека Трамп сака ласкање, но тоа не е мојата намера. Морам да кажам дека навистина бев импресиониран од неговите последни чекори“, рече Лукашенко, додавајќи дека светот се менува многу брзо и дека се појавуваат нови проблеми за кои е неопходно да се разговара и да се бараат решенија.Поголемиот дел од средбата меѓу Лукашенко и американскиот пратеник се одржал зад затворени врати, без дополнителни детали за содржината на разговорите.Претходно, во средата, Лукашенко на седница на Советот за безбедност на Белорусија повторно ја нагласи улогата на Доналд Трамп во обидите за постигнување мирно решение за војната во Украина. Тој оцени дека, без оглед на обидите на дел од јавноста да ја минимизира улогата на Трамп, американскиот претседател работи сериозно на запирање на конфликтот. „Неговите изјави нема да поминат незабележано. Тој сака да ја запре војната за да спречи луѓето да гинат. Може околу тоа да се крева врева и да се зборува што било, но што може да се каже против она што Американците денес го прават“, изјави Лукашенко.

Свет | пред 3 месеци

Кој е планот на Трамп за Западен Балкан?

Новата американска Стратегија за национална безбедност, потпишана од претседателот Доналд Трамп, јасно укажува на пренасочување кон строго дефинирани американски приоритети, при што Западниот Балкан се споменува само маргинално, пренесува Дојче веле.Претседателката на Атлантскиот совет во БиХ, професорката Дијана Гупта, наведува дека документот недвосмислено ја поставува тезата „Америка на прво место“, со фокус на националната безбедност, економијата, борбата против криминалните картели и миграциите.„Соединетите Американски Држави низ историјата му помогнале на голем дел од светот, но тоа често не било доволно вреднувано. Доналд Трамп сака другите да почувствуваат што значи кога Америка пред сè се грижи за себе и за своите граѓани“, изјави Гупта за Дојче веле.Според неа, спречувањето на конфликтите во Украина и на Блискиот Исток останува врвен приоритет, додека партнерството со Европа нема да биде доведено во прашање. „Во свет со повеќе центри на моќ, безбедноста е најважна, а интересите на ЕУ и САД се длабоко испреплетени“, истакнува таа.Западниот Балкан на маргините на стратегијатаВојниот аналитичар Хамза Вишта нагласува дека регионот се појавува речиси исклучиво во контекст на односите меѓу Србија и Косово. „Ниту БиХ, ниту регионот во целина немаат значајна улога во документот. Главниот фокус е насочен кон американските интереси во западната хемисфера“, наведува тој.И покрај тоа, стратегијата испраќа важна порака: САД можеби не се подготвени да интервенираат како во минатото, но остануваат спремни да стабилизираат средини каде што има потенцијал за сериозни американски инвестиции.„Доколку се создадат услови за влез на американски капитал во БиХ, тоа подразбира и подготвеност да се заштитат тие вложувања – секако на места каде интересите на партнерите се совпаѓаат со интересите на САД“, објаснува Вишта.Тој додава дека БиХ треба да сфати: колку се посилни односите со Америка и колку е поотворена економијата, толку е постабилен безбедносниот амбиент. Како примери ги наведува јужната гасна интерконекција и можностите за соработка во наменската индустрија.Геополитичка важност и европски интеграцииГупта посочува дека Западниот Балкан мора цврсто да остане на курсот кон НАТО и Европската Унија. „Регионот нема реална перспектива надвор од евроатлантските процеси. Балканот е премногу важен за да биде оставен на маргините. Интеграцијата е предуслов за стабилност, развој и демократски напредок“, истакнува таа.Таа предупредува дека БиХ е политички сложена држава со тешко постигнување консензус. „БиХ е како во политички кружен тек. Без силна поддршка од САД и ЕУ тешко може да се направи исчекор. Затоа е неопходно градење компромис и одржување на мирот“, додава Гупта.Воено-политичкиот аналитичар Недџад Ахатовиќ смета дека промената на американскиот пристап кон проширувањето на НАТО дополнително го усложнува патот на земјите од регионот кон членство. Според него, тоа отвора простор за јакнење на влијанието на Турција и Русија, додека Кина веќе е значаен фактор во регионот.„Србија е најголемиот купувач на руско и кинеско оружје, а воедно ги продлабочува и економските врски со Пекинг“, посочува Ахатовиќ.Американската улога во БиХ останува клучнаБезбедносниот експерт Владимир Вучковиќ уверува дека САД нема да се повлечат од БиХ. „Дејтонскиот договор е еден од најзначајните надворешнополитички успеси на САД. Вашингтон нема да се откаже од него“, рече тој.Вучковиќ појаснува дека забелешките на САД за издвојувањето средства за одбрана во рамки на НАТО се внатрешно прашање на Алијансата и не претставуваат директна закана за Балканот. Независно од тоа кога и дали БиХ ќе стане дел од НАТО, важно е да остане на патот кон Европската Унија.Тој ја нагласи и важноста на мисијата Еуфор Алтеа, оценувајќи дека таа и понатаму е подготвена да одговори на сите безбедносни предизвици.Пониски очекувања, поголема одговорностИако новата стратегија посветува малку внимание на регионот, експертите сметаат дека пораката е јасна: САД ќе бидат присутни таму каде што има сигурни институции и јасен економски интерес.За БиХ тоа значи помалку очекувања од надворешни актери и повеќе напори за зајакнување на внатрешниот политички дијалог и односите со Вашингтон и Брисел.„Каде што се вложуваат американски средства, САД нема да дозволат тие да бидат загрозени“, заклучува Хамза Вишта.

Свет | пред 3 месеци

Администрацијата на Трамп во отворен судир со ЕУ: казната за X ја разгоре политичката битка

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп влезе во отворен конфликт со Европската унија, претворајќи ги долгогодишните тензии околу слободата на изразување, Украина и миграциите во официјална политика на Вашингтон, пишува „Аксис“.Ескалацијата следува по казната од 140 милиони долари што Унијата ѝ ја изрече на платформата X на Илон Маск, откако европските регулатори утврдиле дека ја довела јавноста во заблуда, прикривала информации за огласувањето и го ограничувала пристапот на истражувачите до јавни податоци.Маск жестоко возврати, обвинувајќи ја ЕУ за „бирокатска тиранија“ и задушување на слободата на говор, при што под хаштагот #UkiniteEU се собраа десничарски политичари и милиони негови следбеници. Полскиот министер за надворешни работи Радослав Сикорски порача: „Оди на Марс. Таму нема цензура на нацистички поздрави.“Американски високи функционери се ставија во одбрана на Маск. Државниот секретар Марко Рубио ја нарече казната „напад врз американските технолошки платформи“, потпретседателот Џ. Д. Ванс го оцени како „смешна пресуда“, а сенаторот Тед Круз повика Трамп да воведе санкции кон ЕУ „додека оваа срамота не биде поништена“.Во најновата американска Стратегија за национална безбедност, Европа е опишана како геополитички ривал. Документот ја обвинува Унијата за „регулаторно задушување“ и „поткопување на демократските процеси“, посочувајќи ги масовните миграции како главна спорна точка.Според Белата куќа, европските власти создале „демографски промени“ со отворање на границите, а истовремено ги замолчуваат критичарите. Илон Маск и Ванс на Минхенската безбедносна конференција отворено дадоа поддршка на европски крајнодесничарски партии, меѓу кои и германската АфД.„Ова е политичка објава на војна“, изјави поранешниот висок претставник за надворешна политика на ЕУ, Жозеп Борел. „Трамп сака бела Европа поделена на држави, зависна од неговите политички потреби. Престанете да се преправате дека не е наш противник.“Европските лидери предупредуваат и на вмешување во внатрешните политички процеси. Претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта порача дека „вмешувањето во европскиот демократски живот е неприфатливо“.Позицијата на ЕУ беше дополнително заострена со колумната на комесарот за одбрана Андриус Кубилиус, кој оцени дека стратегијата на Вашингтон покажува „јасен антагонизам кон Унијата“ и дека зад говорот за „цивилизациски закани“ стојат исклучиво американски геополитички интереси.Трамп, во големо интервју за „Политико“, ги нарече европските лидери „слаби“ и додаде дека „Европа пропаѓа“.

Свет | пред 3 месеци

Орбан бара милијарди, Трамп вели – „Ништо не сум ветил“

Американскиот претседател Доналд Трамп негира дека ветил финансиска помош од 20 милијарди долари за Унгарија, спротивно на изјавите на унгарскиот премиер Виктор Орбан.„Не, не му ветив, но тој ја побара“, изјави Трамп за Политико во интервју објавено во вторник.Орбан претходно тврдеше дека САД ќе обезбедат „финансиски штит“ за Унгарија во случај на „шпекулативен или политички напад“, алудирајќи на средствата што Европската Унија ги задржува поради загриженост за владеењето на правото. Во интервју за унгарската АТВ, тој прецизираше дека Будимпешта очекува помош од 10 до 20 милијарди долари или евра.Минатиот месец, Трамп дозволи Унгарија да продолжи со увозот на руска енергија и покрај американските санкции воведени поради инвазијата врз Украина. Во разговорот за Политико, тој наведе дека ситуацијата на Унгарија е специфична затоа што земјата нема излез на море и не може да увезува енергенси по морски пат.

Свет | пред 3 месеци

Папата го критикуваше Трамп по изјавата за Европа

Папата Лав пред новинарите, по средбата со украинскиот претседател Володимир Зеленски, изјави дека Европа мора да ја има централната улога во напорите за запирање на војната во Украина. Тој предупреди дека ниту еден мировен план што ја занемарува европската улога не може да биде реалистичен.„Војната е во Европа“, нагласи Папата, додавајќи дека европските земји мора да бидат составен дел од безбедносните гаранции. Тој истакна дека не сите ја разбираат важноста на тоа, но дека Европа мора да биде дел од секој процес на договарање мир по речиси четиригодишниот конфликт.Неговите коментари беа протолкувани како критика кон американскиот претседател Доналд Трамп, чија администрација во почетокот го исклучуваше европското учество во поставувањето на основните рамки за мировни преговори со Москва.На прашање за планот на Трамп, Папата рече дека не сака да го коментира, наведувајќи дека не го прочитал целиот документ. Сепак, нагласи дека она што го видел претставува значително отстапување од долгорочното вистинско сојузништво помеѓу Европа и САД.Папата Лав предупреди и дека некои од неодамнешните американски изјави можат да ги ослабат врските со Европа.„Мислам дека се обидуваат да го разделат она што, според мене, треба да остане многу важно сојузништво – денес и во иднина“, изјави тој.На прашање дали планира да ја посети Украина, Папата одговори дека се надева на тоа, но дека не знае кога би можело да се реализира. „Можеби ќе се оствари“, рече тој.Во меѓувреме, изјави на американски функционери дополнително ги разнишале уверувањата за стабилноста на поствоеното сојузништво меѓу Европа и Вашингтон. Новиот документ за Национална безбедносна стратегија на САД наведува дека Европа мора да го промени својот курс или ризикува да биде „избришана“.„Слаби се“, рече Трамп за европските лидери во изјава за Politico.„Сакаат да бидат политички коректни. Не знаат што да прават“, додаде тој.

Свет | пред 3 месеци

Нема фотографија

Ескалација на азискиот конфликт: Трамп тврди дека може „со еден повик“ да го запре судирот

Американскиот претседател Доналд Трамп најави дека лично ќе се вклучи во смирување на жестоките судири меѓу Тајланд и Камбоџа, кои влегоа во трет ден. Трамп, кој во јули веќе посредуваше во воспоставување примирје меѓу двете држави, изјави дека денес или утре ќе оствари телефонски повик за да се сопре најновата ескалација, пренесува Ројтерс.Настапувајќи на митинг во Пенсилванија, Трамп наведе низа конфликти за кои тврди дека помогнал во нивно запирање, меѓу кои и оние меѓу Пакистан и Индија, како и Израел и Иран. Потоа се осврна на повторните борби во Југоисточна Азија.„Мразам да го кажам ова, Камбоџа–Тајланд, започна денес и утре ќе мора да направам телефонски повик“, рече Трамп. „Кој друг може да каже дека ќе се јави и ќе запре војна меѓу две многу моќни земји, Тајланд и Камбоџа?“По јулските судири, во кои загинаа најмалку 48 лица, Трамп разговараше со лидерите на двете земји и беше клучен во воспоставувањето на тогашното кревко примирје.Додека се очекува неговата нова интервенција, ставовите на Тајланд и Камбоџа околу преговорите се спротивставени. Тајландскиот министер за надворешни работи изјави дека нема услови за преговори и дека ситуацијата не е соодветна за посредништво на трета страна. Од друга страна, главниот советник на камбоџанскиот премиер Хун Манет порача дека Камбоџа е „подготвена да разговара во секое време“.Во јули Трамп го искористи влијанието преку трговските преговори за да посредува во примирјето, но тајландскиот министер Сихасак Фуанкеткео предупреди дека заканите со царини не треба да се користат како средство за притисок.Ситуацијата повторно експлодираше откако Тајланд минатиот месец ги суспендираше мерките за деескалација договорени на октомврискиот самит во присуство на Трамп. Причина беше тежок инцидент со тајландски војник, погоден од нагазна мина за која Бангкок тврди дека била новопоставена од Камбоџа, што Пном Пен негира.Двете држави евакуираа стотици илјади луѓе од пограничните подрачја. Камбоџа соопшти дека од понеделник загинале девет цивили, а 20 се тешко повредени. Тајланд објави дека има четири загинати војници и 68 ранети.Тајландската армија изјави дека целта е „да се осакати“ воената способност на Камбоџа на долг рок, додека камбоџанското Министерство за одбрана возврати дека нивните сили немале избор освен да преземат одбранбени дејства, обвинувајќи ја тајландската страна за „несеќено и брутално гаѓање на цивилни области“, што Бангкок го демантира.

Свет | пред 3 месеци