Промени тема
Контакт
(Не)култура, насилство, национализам, идентитет, „Дајте музика“... - „Претрес“ на Снешка-Смешка Руси
(Не)култура, насилство, национализам, идентитет, „Дајте музика“... - „Претрес“ на Снешка-Смешка Руси

Скопје1.мк

media-libraryli4gnrsm1cgjcrNB0YW

Новиот систем EES на ЕУ одбил 32.000 влезови за шест месеци

Новиот биометриски систем за влез и излез на Европската Унија – EES, од почетокот на примената во октомври 2025 година регистрирал повеќе од 66 милиони премини на надворешните шенгенски граници и блокирал околу 32.000 влезови на патници од трети земји.Податоците се објавени во петтиот извештај за состојбата во Шенген, што Европската комисија го презентираше во Брисел.Системот EES целосно стапи во функција на сите надворешни граници на Шенген на 10 април 2026 година и го замени традиционалното печатење пасоши со дигитална регистрација, која вклучува фотографија на лицето, отпечатоци од прсти и податоци од патните документи.Според информациите, повеќе од 800 лица на кои им бил одбиен влез биле означени како безбедносен ризик.Одделно, eu-LISA го објави својот прв квартален статистички извештај за пилот-фазата од октомври до декември 2025 година.Во тој период биле регистрирани 8.180 одбивања за влез, 283 повлечени дозволи, 479 продолжувања на престој и повеќе од 492.000 исклучоци од регистрација на отпечатоци од прсти.Според германската федерална полиција, системот веќе го намалил просечното време за обработка на патници на аеродромите во Франкфурт и Минхен, откако патниците еднаш ќе ја завршат првата биометриска регистрација.Шпанија, пак, целосно го завршила воведувањето на системот до рокот во април, по 18 месеци тестирање.Сепак, EES предизвика и проблеми на дел од европските аеродроми. Во почетниот период, времето на обработка на некои локации пораснало за дури 70 проценти, а аеродромот во Лисабон привремено ја прекинал работата поради доцнења од неколку часа.Поради ваквите ситуации, Европската комисија на 2 мај активирала таканаречен „флекс-режим“, кој им овозможува на земјите членки привремено да ја суспендираат биометриската регистрација кога редиците ќе ја надминат безбедносната граница.Следниот извештај на eu-LISA, кој треба да биде објавен во август, ќе ги содржи и првите целосни податоци од националната примена на системот во Германија.

Свет | пред 1 ден

media-librarypti1dbos44h6dXazp7a

Домашниот одмор веќе не е „евтина“ опција за граѓаните

Охрид, Струга и Дојран и ова лето остануваат меѓу најбараните домашни дестинации, но цените за сместување покажуваат дека одморот во Македонија веќе не е толку „достапен“ како порано. Проверка на понудите на Booking и Airbnb за почетокот на јуни покажува дека една ноќ за две лица може да чини од околу 1.500 денари до над 13.000 денари, без дополнителните трошоци за превоз, храна, паркинг или лежалки.Истражувањето опфаќа различни типови сместување – од приватни апартмани до хотели – во трите најпосетени домашни летни дестинации. Цените зависат од локацијата, близината до езеро, условите во сместувањето, како и дополнителните услуги и надоместоци што ги пресметуваат платформите.Според анализата, на Booking, Охрид останува најскапата дестинација, со цени од околу 1.600 до 6.000 денари за една ноќ за две лица, а ориентациската средина на понудите е околу 3.800 денари.Во Дојран, цените се движат од околу 1.500 до 4.500 денари, додека во Струга од околу 2.000 до 4.000 денари за една ноќ.На Airbnb, пак, распоните се уште поголеми. Во Охрид и Струга биле пронајдени понуди од околу 1.470 денари до над 13.100 денари за една ноќ за две лица, додека во Дојран цените достигнувале до околу 7.860 денари.Според податоците, просечната нето-плата во февруари 2026 година изнесувала 46.159 денари, а минималната плата од март е 26.046 денари нето. Тоа значи дека само една ноќ во Охрид, со просечна цена од околу 3.800 денари, претставува околу 15 проценти од минималната плата, без да се пресметаат останатите трошоци.Дополнителен притисок врз цените создава и растот на туризмот. Во првите три месеци од 2026 година бројот на туристи во земјава пораснал за 5,2 проценти во споредба со истиот период лани, а бројот на странски туристи се зголемил за 6,9 проценти.Во анализата се наведува дека, иако домашниот туризам останува привлечен за кратки летни патувања, одморот во Македонија веќе бара внимателно планирање и пресметка на сите дополнителни трошоци.Домашниот туризам можеби останува попрактичен избор поради близината, но цените ова лето покажуваат дека и одморот во Македонија сè потешко може да се смета за навистина евтина варијанта.

Македонија | пред 1 ден

media-library9tbupk95mcqt6Xqk74b

Тројца убиени во напад врз исламски центар во Сан Диего

Три лица загинаа во вооружен напад врз исламски центар во Сан Диего, а полицијата случајот го третира како можно злосторство од омраза.Според информациите од локалните власти, жртвите биле застрелани пред објектот, а меѓу загинатите е и чуварот на центарот. Американските медиуми јавуваат дека другите две жртви биле вработени во установата.Началникот на полицијата во Сан Диего, Скот Вал, изјави дека чуварот имал клучна улога во спречувањето на уште потежок исход.„Без неговата реакција, исходот можеше да биде многу полош“, изјави Вал.Полицијата подоцна во паркирано возило ги пронашла телата на двајцата осомничени напаѓачи, на возраст од 17 и 19 години. Според официјалните информации, тие по нападот извршиле самоубиство.Исламскиот центар, кој се наоѓа покрај најголемата џамија во градот, располага и со училиште. За време на полициската интервенција биле евакуирани деца од објектот.Поради тоа што нападот бил насочен кон верска институција, во истрагата е вклучено и Федералното истражно биро – ФБИ.„Поради таа причина го вклучивме и ФБИ“, изјави началникот Вал.Според полицијата, околу два часа пред нападот, мајката на еден од осомничените пријавила дека нејзиниот син исчезнал и изразила стравување дека се наоѓа во суицидна состојба. Таа подоцна забележала дека недостасуваат неколку парчиња оружје и нејзиното возило.Истражителите пронашле и белешка со, како што наведуваат, „реторика исполнета со омраза“, но без конкретни закани кон исламскиот центар.За случајот реагираше и гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, кој преку објава на X им се заблагодари на службите за итна интервенција и ги повика граѓаните да ги следат насоките на локалните власти.

Свет | пред 1 ден

media-libraryihvqr12njd77a3NSwOW

Трамп: Постои добра шанса за договор со Иран без воен напад

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека постои „многу добра шанса“ Соединетите Американски Држави да постигнат договор со Иран за да се спречи Техеран да дојде до нуклеарно оружје.Изјавата доаѓа само неколку часа откако Трамп соопшти дека го одложил планираниот воен напад врз Иран со цел да продолжат преговорите.Тој рече дека лидерите на клучните американски сојузници на Блискиот Исток побарале од него да го одложи нападот, кој бил планиран за вторник, за да се овозможи продолжување на разговорите со Техеран.Истовремено, Трамп предупреди дека САД и натаму се подготвени да започнат голема воена операција доколку не биде постигнат договор.„Изгледа дека постои многу добра шанса да најдат решение. Ако можеме тоа да го направиме без да ги бомбардираме, би бил многу среќен“, изјави Трамп пред новинарите.Тој прецизираше дека барањето за запирање на воената операција дошло од лидерите на Катар, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати.Еден ден претходно, Трамп изјави дека времето за Иран истекува и дека „подобро е брзо да дејствуваат, инаку од нив нема да остане ништо“.Техеран вчера сигнализираше дека одговорил на новиот американски предлог за ставање крај на конфликтот на Блискиот Исток, кој започна на 28 февруари со нападите на САД и Израел врз Иран.Кревкото примирје е во сила од 8 април.Сепак, според последните информации, ставовите на двете страни остануваат значително оддалечени, наведува Франс прес.Според иранската агенција „Фарс“, Вашингтон доставил список со пет точки, меѓу кои од Иран се бара да задржи само еден активен нуклеарен објект и резервите од високо збогатен ураниум да ги пренесе во Соединетите Американски Држави.

Свет | пред 1 ден

evn-rabotnici

Делови од Карпош, Шуто Оризари и Центар без струја

Од ЕВН Македонија информираат дека на 19 мај, вторник, поради планирани зафати на електромрежата, без електрична енергија ќе останат корисници во неколку скопски општини.Во периодот од 09:00 до 14:00 часот, без струја ќе бидат дел од корисниците на улицата „Александар Урдаревски“, лоцирани кон приклучокот на обиколницата во Шуто Оризари, како и дел од корисниците на улицата „Козле“ од број 114 до број 124 во Карпош.Дополнително, во периодот од 09:15 до 15:15 часот, без електрична енергија ќе останат корисниците на улиците „Самоилова“ и „Јоаким Крчовски“, како и Музеј на современа уметност – Скопје во Општина Центар.

Скопје | пред 1 ден

nevreme

УХМР најавува пороен дожд, грмежи и засилен ветер

Управата за хидрометеоролошки работи информира дека времето денеска ќе биде променливо облачно и нестабилно со локален пороен дожд, грмежи и засилен северозападен ветер.Според прогнозата на УХМР, пообилни врнежи, над 20 литри на метар квадратен, се очекуваат во западните и југозападните делови од земјата.Минималната температура ќе се движи од 5 до 13 степени, додека максималната дневна температура ќе достигне од 16 до 24 степени.Во Скопје времето ќе биде променливо облачно и нестабилно со локален пороен дожд и умерен до засилен северен ветер.Температурата во главниот град ќе се движи од минимални 10 до максимални 23 степени.

Македонија | пред 1 ден

media-libraryl9t81oqf517fabQpDHQ

ВМРО-ДПМНЕ избра нов портпарол и нови претседатели на општински комитети

Извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ на вечерашната седница донесе повеќе кадровски решенија за претседатели на општинските комитети на партијата, а за нов портпарол е избран Валентин Манасиевски.Од партијата велат дека дел од избраните се нови лица кои треба да внесат „свежина“, а дел се актуелни претседатели кои, според ВМРО-ДПМНЕ, оствариле големи победи на претходните избори и резултати во локалните самоуправи.„На вечерашната седница на ИК на ВМРО-ДПМНЕ, за нов портпарол на партијата е избран Валентин Манасиевски“, соопштија од партијата.За Манасиевски велат дека е долгогодишен активист кој политичкиот ангажман го започнал во Унијата на млади сили на ВМРО-ДПМНЕ.„Има завршено високо образование на Филозофскиот факултет при УКИМ, а моментално е на мастер студии на УГД во Штип“, наведуваат од ВМРО-ДПМНЕ.Во рамки на кадровските промени, избрани се и нови претседатели на општинските комитети во повеќе општини низ државата.Меѓу нив се Тони Јаревски за Карпош, Иван Живковски за Кисела Вода, Дејан Митески за Аеродром, Сергеј Попов за Центар, Ѓоко Велковски за Чаир, Дарко Костовски за Бутел, Бојан Стојаноски за Ѓорче Петров, Душко Иванов за Штип, Александар Велјановски за Тетово и Мартин Андоновски за Гостивар.„ВМРО-ДПМНЕ со овие кадровски решенија ја гради иднината на државата, како на локално, така и на централно ниво“, соопшти партијата.

Македонија | пред 2 дена

media-librarykji0cv4e3l5n2E8et3t

Рајан ер со огромен раст на добивката: Помалите авиокомпании може да банкротираат

Ирската нискобуџетна авиокомпанија Рајан ер објави силен раст на добивката и предупреди дека дел од послабите европски авиопревозници би можеле да банкротираат поради кризата со горивото.Компанијата соопшти дека добивката по оданочување пораснала за 40 проценти и достигнала речиси 2,3 милијарди евра во деловната година што завршила во март.Во истиот период бројот на патници се зголемил за четири проценти и достигнал 208,4 милиони.Главниот финансиски директор на Рајан ер, Нил Сорехан, изјави дека компанијата има подготвени планови и за најлоши сценарија поради растот на цените на авионското гориво.Тој предупреди дека зимскиот период би можел да биде кобен за некои европски авиокомпании што и претходно имале финансиски проблеми.„Мислам дека ќе видиме како дел од послабите превозници веројатно ќе пропаднат во текот на зимата“, изјави Сорехан.Рајан ер наведе дека обезбедил 80 проценти од потребното гориво за летната сезона по фиксна цена, што, според компанијата, ѝ дава предност во услови на нестабилен пазар.Извршниот директор Мајкл О’Лири претходно предупреди дека доколку цената на нафтата остане висока, може да дојде до „вистински пропасти“ на европските авиокомпании.И покрај растот на добивката и бројот на патници, приходите на Рајан ер се намалиле за 11 проценти и изнесувале 15,54 милијарди евра.

Свет | пред 2 дена

media-librarypfgf9i63gbdabiXgQaP

Дел од парите од игрите на среќа ќе одат за филм и туризам, Љутков најави „ренесанса“

Министерот за култура Зоран Љутков објави дека Владата го усвоила Предлог-законот за игри на среќа и забавни игри, со кој повторно се воведува финансиска поддршка за филмската индустрија и туризмот.Според Љутков, новите измени отвораат можност за значително поголеми вложувања во македонската кинематографија.„Конечно се отвора нова перспектива за македонската филмска индустрија и туризмот“, напиша министерот.Со законските измени, 3 проценти од давачките од игрите на среќа ќе се издвојуваат за Агенцијата за филм, без ограничување на висината на средствата на годишно ниво.„Ќе се обезбедат повеќе средства за домашни филмови, серии и млади автори, ќе се поддржат нови сценарија, дебитантски проекти и детски филмски содржини“, посочи Љутков.Дополнително, според него, 4 проценти од средствата ќе бидат наменети за развој на туризмот.„Ова значи повеќе македонски филмови, поголема меѓународна конкурентност и силен поттик за културниот и економскиот развој преку филмот, а со тоа и поголема промоција на Македонија како филмска и туристичка дестинација“, наведува министерот.Љутков оцени дека филмот и туризмот можат да станат еден од најсилните двигатели на економијата преку промоција на природните убавини, културата и традицијата на државата.

Македонија | пред 2 дена

media-librarygnsjt667loqh96Az7Ih

(Видео) Шамари, боксови, влечење по облека: по тепачка на протестот за правосуден на албански, полицијата уапси три лица

Полицијата уапси три лица на протестот за правосуден испит да се полага на албански јазик. Ова доаѓа по тепачка, при која, едно лице освен шамари и боксови, заврши и со искината маица.На социјалните мрежи, каде беа споделени неколку снимки, се реагираше на пасивноста на полицајците во првите моменти. Отпосле, следуваа апсења. Причината за кавгата и тепањето не е позната. “Денеска (18.05.2026) околу 17:45 часот полициски службеници од СВР Скопје приведоа три лица македонски државјани пред Министерството за правда поради нарушување на јавниот ред и мир, велат од МВР за “Скопје1”.

Скопје | пред 2 дена

media-library1vgjsksoarrgeqbz5Ex

Диететичарите ја открија најдобрата храна за намалување на холестеролот

Овесот важи за една од најздравите житарки и често е прв избор на нутриционистите кога станува збор за намалување на холестеролот и подобрување на здравјето на срцето, пренесува „EatingWell“.Истражувањата покажуваат дека редовното консумирање овес може да помогне во намалување на вкупниот и LDL, односно „лошиот“ холестерол, со што се намалува и ризикот од срцеви заболувања.Овесот е цело зрно богато со растителни влакна, протеини, витамини и минерали. Половина шолја сув овес содржи околу 150 калории, 5 грама протеини и 4 грама влакна.Најголемата придобивка за срцето доаѓа од бета-глуканот – вид растворливи влакна што во дигестивниот систем создаваат гелеста структура што помага во врзување и исфрлање на холестеролот од организмот.Освен за срцето, овесот е корисен и за стабилизирање на шеќерот во крвта, бидејќи го забавува варењето и постепено ја ослободува глукозата.Стручњаците посочуваат дека овесот помага и за подолго чувство на ситост, што може позитивно да влијае врз одржување на телесната тежина.Постојат различни видови овес – од помалку обработен до инстант-пахулки. Колку е помалку обработен, толку има понизок гликемиски индекс и побавно го покачува шеќерот во крвта.Експертите советуваат овесот да биде дел од разновидна исхрана богата со влакна, заедно со овошје, зеленчук, јаткасти плодови и физичка активност.

Магазин | пред 2 дена

Hrvatska-policija

Продавачка од Дрниш: Убиецот прашуваше дали камерите ќе го снимат

По 28-часовна потрага, хрватската полиција го уапси осомничениот за убиството на матурантот во Дрниш.Во големата полициска акција учествувале стотици полицајци, специјалци со долги цевки, дронови, хеликоптер и термални камери, а биле подготвени и полициски преговарачи.Осомничениот бил пронајден на влезот во градот, на околу 300 метри од куќата каде што, според сомнежите, било извршено убиството.При апсењето давал отпор, поради што полицијата употребила сила. Кај него биле пронајдени огнено оружје и нож со сечило долго 20 сантиметри.Полицијата соопшти дека во акцијата биле вклучени припадници од повеќе полициски единици, а потрагата била координирана од оперативен штаб.Според сомнежите, осомничениот користел бибер за да ги збуни полициските кучиња трагачи, што укажува дека однапред се подготвувал за криење.Продавачка од Дрниш изјавила дека вечерта пред апсењето купувал паштети, конзервирана храна, бибер и пијалаци, а прашувал и дали продавницата има безбедносни камери.Жителите на Дрниш претпоставуваат дека се криел во близина на железничката пруга и еден напуштен бункер, бидејќи добро го познавал теренот.Полицијата продолжува со истрагата за целосно утврдување на околностите на случајот.

Свет | пред 2 дена

media-libraryb521vis21qi88JhzpeQ

Естонија предупредува: Русија не е искрено заинтересирана за мир

Русија се соочува со сè поголеми внатрешни проблеми поради неуспесите на фронтот во Украина и економските тешкотии, изјави Каупо Росин, директор на естонската надворешна разузнавачка служба.Во интервју за The Kyiv Independent, Росин оцени дека времето во моментов не работи во корист на Владимир Путин, сè додека Западот продолжува со санкциите и поддршката за Украина.„Нема вистински успех на бојното поле за Русија и покрај огромната цена што ја плаќа“, изјави Росин.Тој посочи дека во Русија расте незадоволството поради ограничувањата на интернетот, зголемувањето на даноците и инфлацијата, додека руското напредување на фронтот забавува.Според него, украинските напади со беспилотни летала стануваат сè поефикасни и веќе погодуваат цели и во московскиот регион.Росин смета дека Кремљ моментално не е искрено заинтересиран за мировни преговори и предупреди дека евентуално украинско откажување од Донбас нема да донесе траен мир.„Русија веројатно би дошла со нови барања и повторно би почнала преговори од почеток“, рече тој.Шефот на естонското разузнавање оцени и дека Москва верува оти може да го „надмудри Западот“, додека САД и понатаму остануваат главен противник за Русија.Иако смета дека руската армија моментално нема капацитет за напад врз Естонија, Росин предупреди дека Западот не смее да се опушти.„Мораме да дејствуваме веднаш“, порача тој.

Свет | пред 2 дена

tejlor-svift-1200x675-1

Тејлор Свифт на вечера во луксузно издание: Само нараквицата чини 8.450 евра

Пејачката Тејлор Свифт продолжува со своите црно-бели модни комбинации, а странските медиуми сѐ почесто шпекулираат дека нејзината свадба со Тревис Келси е сѐ поблиску.Според „Harper’s Bazaar“, се појавија гласини дека двојката би можела да се венча околу американскиот Ден на независноста.Свифт деновиве била забележана во ексклузивниот њујоршки клуб Zero Bond, каде што се појавила во елегантна бела кошула со потпис на Стела Макартни.Пејачката наместо фустан избрала бела кошула со пеплум-крој и широки беж панталони, комбинирани со црн ремен, црни сандали со високи потпетици и црна чантичка од „Фенди“.Модните критичари оценуваат дека стилот на Тејлор Свифт станува сѐ поелегантен и позрел, што дополнително ги поттикнува шпекулациите за можна свадба.

Магазин | пред 2 дена

media-libraryvq2ulpa1dd1e3sL1HAN

Експертите предупредуваат на сè почест проблем предизвикан од долгото седење

Долготрајното седење не предизвикува само болки во грбот и вратот, туку може да доведе и до состојба позната како „синдром на мртов задник“, предупредуваат експертите, пренесува „Хафпост“.Станува збор за состојба наречена глутеална амнезија, при која мускулите на задникот ослабуваат и престануваат правилно да се активираат.Физиотерапевтката Арлен Реј објаснува дека проблемот најчесто се јавува кај луѓе кои поминуваат многу време седејќи.„Мускулите на задникот не се активираат, додека мускулите на колковите и задната ложа стануваат затегнати“, вели таа.Според докторката Џенифер О’Конел, долгото седење со текот на времето може да доведе и до оштетување на тетивите.Најчести симптоми се болка, вкочанетост и чувство на трнење во пределот на задникот, а болката може да се прошири и кон нозете.Експертите предупредуваат дека состојбата може да предизвика и болки во грбот, колковите, колената и зглобовите, бидејќи мускулите на задникот имаат важна улога во стабилноста и држењето на телото.Како превенција се препорачува редовно движење, станување на секои 30 минути и вежби за зајакнување на мускулите на задникот, како што се чучњеви, исчекори и истегнувања.Стручњаците советуваат лекарска помош доколку болката трае подолго или значително го нарушува секојдневното функционирање.

Магазин | пред 2 дена

media-library8ae0uohlejt08NgTkCQ

(Видео) Давид Божиновски освои злато во Србија, обезбеди поени за Европско првенство

Македонскиот теквондист Давид Божиновски освои прво место во сениорска конкуренција на меѓународен турнир во Србија.Со освоениот златен медал, Божиновски обезбеди и значајни поени во трката за пласман на Европското првенство.Настапувајќи во силна меѓународна конкуренција, тој успеа да стигне до највисокото место на пиедесталот и да оствари важен резултат за македонското теквондо.Турнирот во Србија собра натпреварувачи од повеќе држави, а успехот на Божиновски претставува дополнителен мотив во пресрет на следните европски настапи.

Македонија | пред 2 дена

media-libraryd7uar42eqsrv1Skd0Xg

Овие хороскопски знаци остануваат оптимисти и кога животот не им оди по план

Некои луѓе и во најтешките моменти успеваат да ја задржат позитивната енергија и да најдат причина да продолжат понатаму. Според астрологијата, одредени хороскопски знаци се издвојуваат по својот оптимизам, ментална флексибилност и способност да најдат решение дури и кога ситуацијата изгледа безизлезна.СтрелецСтрелците важат за најголеми оптимисти во Зодијакот. Нивниот прв инстинкт е да веруваат дека работите ќе се средат, дури и кога моментално не изгледа така. Наместо да тонат во проблемите, тие бараат смисла и поука во секоја ситуација.ЛавЛавовите ретко дозволуваат проблемите целосно да ги скршат. И кога минуваат низ тежок период, тие се обидуваат да ја задржат контролата и да продолжат понатаму. Често знаат да ја подигнат атмосферата и кај себе и кај луѓето околу нив.ВодолијаВодолиите се оптимисти на помирен и порационален начин. Тие не сакаат паника и секогаш бараат алтернативно решение или нов пристап. Нивната смиреност им помага и во најтешките ситуации да останат „ладни глави“.БлизнациБлизнаците лесно го менуваат начинот на размислување и брзо наоѓаат нешто што ќе им го одвлече вниманието од негативните мисли. Нивниот оптимизам често доаѓа преку хумор, разговор и способноста секоја ситуација да ја претворат во приказна.

Магазин | пред 2 дена

media-library1i8h0dicp1iq9jqQ3eg

(Видео) Пукање во Турција: Четворица загинати, напаѓачот е во бегство

Вооружен напаѓач отворил оган на југот на Турција, при што загинале четири лица, а осум биле ранети, пренесуваат локалните медиуми.Пукањето се случило во округот Тарсус, во покраината Мерсин.Според информациите, нападот започнал во ресторан, по што осомничениот избегал со автомобил.Турската полиција, со поддршка од хеликоптери, започнала голема акција за пронаоѓање на напаѓачот, за кого медиумите наведуваат дека е 17-годишник.Според турските медиуми, две лица биле убиени во ресторанот, а се претпоставува дека станува збор за сопственикот и еден вработен.Напаѓачот потоа продолжил да пука и убил возач на камион и овчар кој во близина чувал стадо овци.Мотивот за нападот засега не е познат.

Свет | пред 2 дена

media-libraryglb22uj4ohm38V22BUD

Кога најбрзо старееме? Научниците посочија две клучни животни фази

Ново научно истражување покажало дека стареењето кај луѓето не се случува постепено, туку има два периоди кога телото нагло старее – околу 44-тата и 60-тата година од животот, пренесува „Сајенс алерт“.Студијата, објавена во списанието „Nature Aging“, анализирала молекуларни промени поврзани со стареењето кај 108 возрасни лица кои во текот на неколку години редовно давале биолошки примероци.Истражувачите следеле повеќе од 135.000 биолошки карактеристики, вклучувајќи РНК, протеини, липиди и микробиом од различни делови на телото.Според генетичарот Мајкл Снајдер од Универзитетот Стенфорд, во телото се случуваат драматични промени во средните 40-ти и раните 60-ти години.„Не старееме само постепено со текот на времето. Постојат периоди на навистина драматични промени“, изјавил Снајдер.Научниците забележале дека околу 81 процент од анализираните молекули покажуваат значителни промени токму во тие две животни фази.Промените во 40-тите години биле поврзани со метаболизмот на липиди, алкохол и кофеин, како и со кардиоваскуларни заболувања и проблеми со кожата и мускулите.Во 60-тите години, пак, биле забележани промени поврзани со метаболизмот на јаглехидрати, имунолошкиот систем и функцијата на бубрезите.Истражувачите нагласуваат дека менопаузата не е единственото објаснување за првиот „бран“ на стареење, бидејќи слични промени биле забележани и кај мажите.Тие додаваат дека се потребни дополнителни истражувања за подобро да се разбере процесот на стареење кај луѓето.

Магазин | пред 2 дена

media-library1hg9v5p9965b98eHSxp

Астероид со големина на два автобуса вечерва ќе помине блиску до Земјата

Астероид со големина од еден до два училишни автобуси денеска ќе помине покрај Земјата на оддалеченост од околу 91.500 километри, што е приближно четвртина од растојанието до Месечината, пренесува Си-Ен-Ен.Вселенската карпа, означена како 2026JH2, беше откриена на 10 мај од астрономи од опсерваторијата Маунт Лемон во Аризона.Според проценките, најблиското приближување ќе се случи вечерва непосредно пред полноќ по хрватско време.Научниците нагласуваат дека нема никаква опасност за Земјата.„2026JH2 сигурно ќе помине покрај Земјата“, изјави Ричард Бинзел, професор по планетарни науки на МИТ и креатор на Торинската скала за проценка на опасноста од астероиди.Тој објасни дека ваквите блиски минувања се релативно честа појава и дека објекти со големина на автомобил минуваат меѓу Земјата и Месечината речиси секоја недела.Астероидот припаѓа на групата Аполо астероиди, чии орбити ја пресекуваат орбитата на Земјата околу Сонцето.Точната големина на објектот засега не е позната, но научниците проценуваат дека неговиот пречник е меѓу 15 и 30 метри.Експертите додаваат дека астероидот нема да влезе во атмосферата на Земјата и нема причина за загриженост.

Свет | пред 2 дена

media-libraryvh1ap308sd4cfR672Qy

(Видео) Протестот заврши, наместо пораките за правосудниот, впечаток оставија само знамињата и националистичките извици

Протестот во Скопје, на кој се бараше правосудниот испит да може да се полага и на албански јазик, заврши, но наместо пораките поврзани со образованието, најсилен впечаток оставија националните симболи и извикувањата.Во текот на протестот беа истакнати бројни албански знамиња, а дел од учесниците извикуваа „УЧК“. На протестот имаше и учесници дојдени од Приштина.Иако беа носени транспаренти со пораки како „Студентите не се предаваат“, „Знаењето нема забранет јазик“ и „Не ми ја допирајте иднината“, вниманието го привлекоа националистичките пораки и атмосферата на собирот.Протестот се одржа по реакциите околу прашањето за полагање на правосудниот испит на албански јазик и одлуките поврзани со употребата на јазиците.

Скопје | пред 2 дена

media-library5i16bpqa2qkt13oCbgY

Човек почина од хантавирус во САД

Возрасно лице во американската сојузна држава Колорадо почина откако било потврдено дека е заразено со хантавирус, соопштија здравствените власти.Здравствените служби наведуваат дека сојот на хантавирус што ја предизвикал смртта редовно се појавува во руралните делови на Колорадо во овој период од годината, поради зголемениот контакт меѓу луѓето и глодарите.Изворот на заразата сè уште се истражува.Хантавирусот најчесто се пренесува преку глодари, а во ретки случаи може да се пренесе и од човек на човек по подолг близок контакт.Инкубацијата може да трае и до шест недели.Во меѓувреме, Светската здравствена организација претходно соопшти дека на луксузниот крузер „MV Hondius“ биле регистрирани повеќе случаи на тешки респираторни заболувања поврзани со хантавирус.На бродот биле потврдени осум случаи на зараза и два сомнителни случаи, а три лица починале. Сите патници биле ставени во карантин.

Свет | пред 2 дена

media-librarympldmvne5alq3oF5yFL

Украина разви сопствена лизгачка бомба: „Наскоро ќе ги погодува руските цели“

Украина разви сопствена лизгачка бомба, која е целосно производ на украински инженери и е наменета за напади врз утврдени позиции, командни центри и други цели длабоко зад фронтот.Ова го изјави украинскиот министер за дигитална трансформација, Михајло Федоров.„Ова не е копија на западни или советски решенија, туку оригинален производ на украинските инженери“, рече Федоров.Лизгачките бомби се класични авионски бомби опремени со крилја и системи за наведување, што им овозможува по лансирањето да прелетаат голема далечина до целта.Украина досега користеше западни JDAM-комплети за претворање на класични бомби во лизгачки, додека Русија од 2023 година масовно користи модернизирани советски FAB-бомби со системи за наведување.Руските сили користат лизгачки бомби од 250, 500 и 1.000 килограми, а Москва воведе и FAB-3000 со боева глава од 3.000 килограми.Ова оружје стана сериозна закана за украинските позиции бидејќи може да се лансира надвор од дострелот на дел од противвоздушната одбрана, а притоа носи огромен експлозивен товар.Федоров порача дека новото украинско оружје е дел од пошироките напори Киев да изгради сопствена високотехнолошка воена индустрија.„Наскоро украинските лизгачки бомби ќе ги погодуваат непријателските цели“, изјави тој.

Свет | пред 2 дена

media-libraryqj1ahs6oq9kq2VbazTa

Осомничениот за убиството од Дрниш е донесен во полициска станица, ќе даде исказ во присуство на адвокат

Осомничениот за убиството на 19-годишниот доставувач во Дрниш, денеска околу 15:15 часот, беше донесен во Полициската станица во Шибеник.Како што пренесуваат хрватските медиуми, тој бил спроведен со две полициски комбиња и неколку полицајци.Осомничениот сè уште се наоѓа во полициската станица, каде што треба да даде исказ во присуство на адвокат кој му е доделен по службена должност.Според хрватскиот закон, полицијата има рок од 24 часа од моментот на апсењето да го задржи, а рокот може да биде продолжен за уште 24 часа доколку е потребно.По сослушувањето во полицијата, осомничениот ќе биде предаден на притворски надзорник, а потоа ќе даде официјален исказ и во Жупаниското државно обвинителство во Шибеник.

Свет | пред 2 дена

media-librarydo27rg2ff3u98ZH2YMh

Украински сили: Ситуацијата кај Покровск станува сè потешка

Украинските сили кои држат позиции северно од Покровск се „речиси отсечени“, додека руските сили сè повеќе доминираат во воздухот, логистичките правци и возвишенијата околу градот во Доњецката област, пренесува Kyiv Independent.Во проценката објавена од украинскиот 7. корпус за брзо дејствување се наведува дека руските дронови создаваат огромен притисок врз украинските единици, поради што ротациите, евакуациите и снабдувањето станале речиси невозможни.Според украинските сили, Русија ги контролира возвишенијата и високите згради околу Покровск и користи системи за надзор и електронско војување за доминација над воздушниот простор.Покровск со месеци е едно од главните жаришта на борбите во Доњецката област, бидејќи претставува важен логистички јазол за украинската армија.Украинскиот корпус опиша и таканаречена „зона на уништување“ долга околу 25 километри северно од градот, која е под постојан надзор на руски оператори со дронови.„Нашата логистика до тие позиции е сведена на минимум и е можна само по воздушен пат – со дронови“, наведуваат украинските сили.Тие додаваат дека руските FPV-дронови веднаш уништуваат беспилотни копнени возила, а украинските пешадиски единици често мораат пеш да минуваат десетици километри низ шумски и ридски терени за да избегнат откривање.Според украинската проценка, движењето кон фронтот е претворено во „игра на криенка со смртта“, бидејќи извидувачките дронови постојано кружат над теренот, по што следуваат прецизни артилериски напади.

Свет | пред 2 дена

Согласност за колачиња (cookies)

Нашата веб-страница користи колачиња за подобрување на корисничкото искуство и анализа на сообраќајот.

Дознај ексклузивно и прв

Прв ќе ги дознаваш ударните и вонредните случувања