ЕУ

Путин: Идејата дека Русија ќе ја нападне Европа е бесмислица

Рускиот претседател Владимир Путин на својата годишна прес-конференција остро ги отфрли тврдењата дека Русија планира напад врз Европа, оценувајќи ги како „бесмислица“ и дел од, како што рече, намерно креирана слика за Русија како закана.Одговарајќи на прашање на московскиот уредник на Би-Би-Си, Стив Розенберг, за идните планови на Русија и можноста за нови „специјални воени операции“, Путин упати серија обвинувања кон Западот и НАТО, обвинувајќи ги за поттикнување тензии.„Ќе ја нападнеме Европа? Тоа е бесмислица. Тие создаваат слика на непријател и ја претставуваат Русија како тој непријател“, изјави Путин.Тој посочи дека западните лидери, со јавни изјави за можен судир со Русија, намерно ја одржуваат атмосферата на страв и конфронтација, додавајќи дека таквиот пристап служи за внатрешнополитички цели во западните земји.Во својот настап, Путин се осврна и на, како што ги нарече, „валканите трикови“ на Западот, споменувајќи го и проблемот со „лажните вести“. Во тој контекст, тој ја спомена и тужбата на поранешниот американски претседател Доналд Трамп против Би-Би-Си, користејќи ја како пример за, според него, пристрасно медиумско известување.Истовремено, Путин го бранеше рускиот политички систем, тврдејќи дека е стабилен и легитимен, и покрај постојаните критики од странство.И покрај острите пораки, рускиот претседател истакна дека Русија не ја исклучува можноста за соработка со западните земји, вклучително и со Соединетите Американски Држави и Велика Британија.Сепак, тој нагласи дека таквата соработка мора да биде заснована на „рамноправност“ и „меѓусебно почитување“.„Подготвени сме за соработка, но таа мора да се одвива на еднаква основа и со должно почитување“, порача Путин.

Свет | пред 5 месеци

ЕУ донесе одлука за финансирањето на Украина, стигна и првата реакција од Русија

Русија позитивно реагираше на компромисот што земјите членки на Европската Унија го постигнаа за финансирањето на Украина, оценувајќи дека со одлуката донесена во Брисел е избегнато, како што велат, „незаконско користење на руските државни резерви“.Главниот руски преговарач Кирил Дмитриев преку Телеграм порача дека „правото и здравиот разум засега надвладеале“, додавајќи дека одлуката претставува „тежок удар“ за, како што ги нарече, политичарите кои туркаат кон продолжување на војната.Во своите јавни реакции, Дмитриев директно ги посочи претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, германскиот канцелар Фридрих Мерц и британскиот премиер Кир Стармер, обвинувајќи ги дека не успеале да издејствуваат конфискација на руските средства.„Неколку гласови на разум во рамките на ЕУ досега го спречија нелегалното користење на руските резерви за финансирање на Украина“, напиша Дмитриев, повторувајќи ја позицијата на Москва дека ваквиот потег би претставувал кражба на државен имот.Русија во повеќе наврати предупреди дека секое користење на замрзнатите руски средства ќе биде третирано како непријателски чин, најавувајќи можни контрамерки, вклучително и користење на западни средства и имот во Русија, особено оние во сопственост на приватни компании и инвеститори.По повеќемесечни несогласувања, земјите членки на ЕУ во раните утрински часови во петокот постигнаа договор за модел на финансирање на Украина за наредните две години. Според компромисното решение, Украина ќе добие бескаматен заем од 90 милијарди евра, а доколку Русија не плати воена отштета, отплатата на заемот би се вршела преку замрзнатата руска имотна маса во рамки на Унијата.Претходно, германскиот канцелар Мерц се залагаше за значително поамбициозен план, со кој преку средствата на руската централна банка – најголем дел замрзнати во Белгија – ќе се обезбедеа заеми до 210 милијарди евра. Сепак, тој предлог пропадна поради противење на неколку земји членки, меѓу кои Франција и Италија, како и поради сериозните правни и политички резерви изразени од Белгија.

Свет | пред 5 месеци

Германските медиуми предупредуваат: Брисел ја губи Србија од вид

Одлуката на српскиот претседател Александар Вучиќ да не присуствува на самитот на Европската унија оваа година, според германските медиуми, е силен политички сигнал за продлабоченото недоверие меѓу Белград и Брисел, но и за погрешните проценки на европските институции кон Западен Балкан.Германскиот весник „Берлинер цајтунг“ оценува дека Вучиќ со оваа одлука јасно ставил до знаење дека не е подготвен да учествува во процеси што, според него, не ги земаат предвид клучните интереси на Србија. Наместо да се отвори простор за дијалог, Брисел, како што се наведува, продолжува да ја игнорира реалната геополитичка слика на регионот.Според анализата, стабилизацијата на Западен Балкан е невозможна без активно вклучување на Србија, а уште помалку преку политики што се доживуваат како притисок или изолирање на Белград. Весникот наведува дека економската интеграција и политичката стабилност во регионот не можат да се постигнат без конструктивно учество на Србија, која се смета за највлијателната земја на Балканот.Во текстот се укажува дека Европската унија сè почесто делува спротивно на сопствените декларативни цели. Наместо да гради доверба и стабилност, Брисел создава празнини во својата политика, кои, како што се наведува, намерно ги користат други глобални актери, пред сè Кина, за да го зголемат своето влијание во регионот.„Берлинер цајтунг“ заклучува дека отсуството на политичка визија и недостигот од самокритика во Брисел претставуваат сериозен ризик. Ако Европската унија продолжи да ги потценува сигналите што доаѓаат од Балканот, може да се соочи со постепено губење на сопствениот авторитет и улога во регионот што со децении го смета за стратешки приоритет.

Свет | пред 5 месеци

Орбан: Успеавме да ја спречиме ЕУ да ѝ објави војна на Русија, но има и лоша вест

Унгарскиот премиер Виктор Орбан изјави дека Унгарија на самитот на Европската унија спречила, како што тврди, „директно вовлекување на Европа во војна со Русија“ и одбила да учествува во финансирањето на Украина преку нов европски заем.Во објава на социјалната мрежа Икс, Орбан наведе дека преговорите во Брисел траеле цела ноќ и дека Унгарија, заедно со своите сојузници, успеала да блокира дел од предлогот што се однесувал на користење на замрзнатите руски средства.„Зад нас е долга и тешка ноќ. Успеавме да го избегнеме непосредниот ризик од војна. Не дозволивме Европа да ѝ објави војна на Русија со користење на руските средства“, напиша Орбан.Орбан: Спречивме финансиски товар за УнгаријаУнгарскиот премиер тврди дека таквиот план би ја изложил Унгарија на огромен финансиски товар. „Тој план ќе ја вовлечеше Европа во војна и ќе ѝ наметнеше на Унгарија финансиски товар од илјада милијарди форинти. Успеавме да ги заштитиме унгарските семејства“, порача Орбан.Во исто време, тој потврди дека останатите земји членки на Европската унија донеле одлука за одобрување финансиска помош за Украина во форма на заем за следните две години.„Дваесет и четири земји членки одлучија да ѝ одобрат воен заем на Украина за наредните две години. Доколку Украина не биде во можност да го врати заемот, европските земји ќе мора самите да ја покријат отплатата“, наведе Орбан.Ги повика на соработка Чешка и СловачкаОрбан посебно нагласи дека Унгарија, Словачка и Чешка не го поддржале овој модел на финансирање, истакнувајќи дека соработката во рамките на Вишеградската група повторно е активна.„За среќа, соработката во рамките на В3 повторно е жива. Унгарија, Словачка и Чешка одлучија да не се качат на тој воз. Со тоа ги поштедивме нашите деца и внуци од товарот на овој огромен заем од 90 милијарди евра“, напиша Орбан.Тој додаде дека унгарскиот удел во тој заем би изнесувал повеќе од 400 милијарди форинти.„Унгарија останува глас на мирот“И покрај постигнатиот договор меѓу останатите земји членки, Орбан тврди дека во Брисел продолжуваат, како што вели, подготовките за војна.„Лошата вест е што воените подготовки во Брисел очигледно продолжуваат. Унгарија останува глас на мирот во Европа и нема да дозволи парите на унгарските даночни обврзници да се користат за финансирање на Украина“, порача тој.Тој заклучи дека, според него, само „влада на патриоти“ може да гарантира мир и да го спречи испраќањето унгарски пари во Украина.„Ако во Унгарија постоеше влада по диктат на Брисел, таа ќе ја турнеше земјата во војна и ќе го потрошеше секое евро за поддршка на Украина. Тоа не можеме и нема да го дозволиме“, заклучи Орбан.

Свет | пред 5 месеци

Нема да ги „допрат“ руските замрзнати пари: ЕУ обезбеди кредит за Украина од 90 милијарди евра

Европската унија донесе политички чувствителна, но стратешки клучна одлука – наместо да ги користи замрзнатите руски средства, Брисел ќе се задолжи за да обезбеди финансиска поддршка за Украина во следните две години. Со тоа, лидерите на ЕУ го заобиколија ризикот од внатрешни поделби и правни последици, а истовремено испратија порака за единство и решителност.По неколкучасовни разговори во Брисел, претседателот на самитот на ЕУ, Антонио Коста, соопшти дека е постигнат договор за обезбедување значителна финансиска инјекција за Киев.„Денес одобривме одлука за обезбедување 90 милијарди евра за Украина. Итно ќе обезбедиме заем поддржан од буџетот на Европската унија“, изјави Коста на прес-конференција.Иако идејата за финансирање преку замрзнатите руски средства формално не е напуштена, лидерите ѝ дадоа на Европската комисија само мандат да продолжи да работи на т.н. заем за репарација, признавајќи дека во овој момент тој модел е нефункционален. Клучната пречка е Белгија, каде што се чуваат околу 185 милијарди евра од вкупно 210 милијарди евра руски средства замрзнати во ЕУ, поради страв од финансиски и правни последици и можна руска одмазда.„Имаше толку многу прашања за заемот за репарација, што моравме да преминеме на План Б. Рационалноста преовлада“, изјави белгискиот премиер Барт де Вевер.„ЕУ избегна хаос и поделби и остана обединета“, додаде тој.Одлуката за задолжување првично изгледаше речиси невозможна, бидејќи бара едногласност од сите земји членки, а унгарскиот премиер Виктор Орбан отворено се спротивставуваше на секој механизам што би можел директно или индиректно да се потпира на руските средства. Сепак, компромис беше постигнат: Унгарија, Словачка и Чешка се согласија да не ја блокираат шемата, под услов таа да нема финансиско влијание врз нив.Еден дипломат од ЕУ оцени дека со ова Орбан практично извојувал дипломатска победа.„Орбан го доби она што го сакаше: нема заем за репарација. И акција на ЕУ без учество на Унгарија, Чешка и Словачка“, рече дипломатот.И покрај тоа, лидерите јасно ставија до знаење дека руските средства ќе останат замрзнати сè додека Москва не плати воена отштета за штетите нанесени на Украина. Во такво сценарио, тие пари би можеле да се искористат за враќање на заемот што сега го обезбедува ЕУ.„Ова е добра вест за Украина и лоша вест за Русија и тоа беше нашата намера“, изјави германскиот канцелар Фридрих Мерц.Влогот за донесување одлука беше исклучително висок. Според проценките на европските претставници, без нова финансиска поддршка од Брисел, Украина би останала без средства веќе во вториот квартал од следната година – сценарио што, според стравувањата во ЕУ, би можело да доведе до пораз на Киев и дополнително да ја зголеми безбедносната закана од Русија за целиот блок.„Едноставно не можеме да си дозволиме неуспех“, изјави високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас.На самитот учествуваше и украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој повторно апелираше замрзнатите руски средства целосно да се стават во функција на одбраната на неговата земја.„Одлуката што сега е на маса – одлуката целосно да се користат руските средства за одбрана од руска агресија – е една од најјасните и морално оправданите одлуки што некогаш би можеле да се донесат“, изјави Зеленски.Одлуката за задолжување доаѓа и во поширок политички контекст, откако американскиот претседател Доналд Трамп неодамна јавно ги критикуваше европските земји како „слаби“, што дополнително ја зајакна потребата ЕУ да покаже политичка тежина, единство и способност самостојно да дејствува.

Свет | пред 5 месеци

Планот на ЕУ за руските пари не носи мир – „Глупава идеја што ја турка Унијата кон војна“, вели Орбан

ЕУ влезе во најострата фаза на расправа за тоа што да се прави со замрзнатите руски средства, додека Унгарскиот премиер Виктор Орбан и администрацијата на Доналд Трамп дејствуваат како два различни, но моќни фактори на сопирачка во процесот.Од една страна, Орбан во Брисел јавно го отфрли планот за користење на руските пари за финансирање на Украина, нарекувајќи го „глупав“ и предупредувајќи дека Унијата со ваков потег се доближува до директно вклучување во војната. Од друга страна, висок украински функционер откри дека САД тивко вршат притисок врз европските земји да се воздржат од оваа идеја, бидејќи Вашингтон сака да го задржи замрзнатото руско богатство како предност во можни преговори со Москва.Европските лидери денеска се пред клучна одлука: дали замрзнатите средства на руската централна банка – околу 200 милијарди евра – да се искористат за заем тежок 90 милијарди евра во корист на Украина. Планот има силна поддршка меѓу повеќе членки, вклучувајќи ја Германија, но се соочува со отпор во Белгија, каде што се наоѓа „Еуроклеар“, институцијата која држи најголем дел од средствата и стравува од руска одмазда.Според извор од Киев, седум земји засега се против планот, а Зеленски е во Брисел за да се обиде да го сврти балансот во корист на неговата држава.Во меѓувреме, американски претставници сигнализираат дека замрзнатите средства би можеле да послужат како клучен аргумент во евентуален договор со Русија, а не како моментален извор на финансирање за Украина. Слични идеи содржеше и порано протечениот план на Трамп за завршување на војната, кој предвидуваше дел од руските средства да се искористат за американски проект за реконструкција по конфликтот.Европската комисија ги повикува лидерите на ЕУ да покажат единство во момент кога руската инвазија трае неколку години, а трошоците за обнова на Украина достигнуваат над 411 милијарди долари – со прогнози дека ќе надминат многу повеќе.Брисел денеска решава меѓу два спротивставени пристапи: моделот на Орбан, кој предупредува на ескалација и ризик од војна, и ставот на мнозинството европски држави, кои тврдат дека поддршката за Украина е суштински дел од европската безбедност. На целата слика влијае и Трамп, кој – уште пред да стапи на функцијата – веќе ја менува сметката околу тоа како треба да се користи руското замрзнато богатство.

Свет | пред 5 месеци

Фон дер Лајен решителна: Нема да си заминам од Брисел без решение за финансирање на Украина

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека нема намера да си замине од денешниот самит на лидерите на Европската унија во Брисел без конкретно решение за финансирањето на Украина.По пристигнувањето во седиштето на ЕУ, Фон дер Лајен порача дека Унијата мора итно да најде начин како да го затвори финансискиот јаз со кој се соочува Украина, нагласувајќи дека станува збор за клучно прашање не само за Киев, туку и за европската безбедност.„Имаме една крајна цел на овој самит – мир за Украина, но мир со сила. За тоа, Украина мора да има сигурно финансирање најмалку за наредните две години“, изјави Фон дер Лајен.Таа истакна дека на маса веќе се ставени две опции за обезбедување на потребните средства, без да навлегува во сите детали, но јасно порача дека Европската унија веќе презела обврска да ѝ помогне на Украина во покривање на нејзините финансиски потреби.Во однос на таканаречениот репарациски заем, Фон дер Лајен нагласи дека, доколку се постигне договор за ваков модел, ризиците од аранжманот мора да бидат рамномерно поделени меѓу сите земји членки на Европската унија. Со ова таа го повтори ставот што претходно го изнесе и белгискиот премиер Барт де Вевер.Инаку, на 3 декември, Фон дер Лајен официјално го претстави предлогот на Европската комисија за репарациски заем за Украина, кој би се финансирал преку користење на замрзнатата руска имотна маса. Предлогот предизвика силни политички дебати во рамки на Унијата, особено околу правните и финансиските ризици од ваквиот чекор.Денешниот самит се смета за клучен момент во обидите на Европската унија да постигне единствен став околу идната финансиска и безбедносна поддршка за Украина, во услови на продолжен воен конфликт и зголемени геополитички тензии.

Свет | пред 5 месеци

Зеленски предупредува: Без одлука на ЕУ за замрзнатите руски средства, Украина ќе се соочи со сериозни проблеми

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Украина ќе се соочи со сериозни проблеми доколку Европската унија не донесе одлука за користење на замрзнатите руски средства, јавуваат светските медиуми.Зеленски изјавата ја даде пред новинарите за време на летот кон Брисел, каде што учествува на самитот на лидерите на Европската унија. Тој посочи дека средствата од евентуален репарациски заем, доколку се донесе позитивна одлука, би можеле да се користат и за обновата на Украина по завршувањето на војната.„Денес, кога зборуваме за репарации, не го ограничуваме разговорот само на обновата. Ова е војна и тие средства ни се неопходни за одржување на армијата и за поддршка на домашното одбранбено производство. Тоа вклучува европски системи, но и американски противвоздушни ракети“, изјави Зеленски.Тој додаде дека, доколку се донесе позитивна одлука, Украина е подготвена средствата да ги користи и за воени цели. Во случај на завршување на војната, по постигнување дипломатски договор, парите би биле целосно пренасочени кон обновата на земјата.Зеленски нагласи дека Соединетите Американски Држави изразиле подготвеност да помогнат во финансирањето на обновата, иако засега нема конкретни детали, додека Европа, како што рече, континуирано ја отвора оваа тема.„Одлуката за користење на замрзнатата руска имотна маса на крајот зависи од политичката волја. Без таа политичка волја, Украина ќе се соочи со сериозни потешкотии“, порача украинскиот претседател.

Свет | пред 5 месеци

Фон дер Лајен од Стразбур: Европа не смее да дозволи другите да ѝ ја кројат иднината

Европа не смее да дозволи да биде обликувана од туѓи светогледи, порача претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, реагирајќи на Националната безбедносна стратегија на САД, во која администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп упати остри критики кон Европската унија.Говорејќи во Европскиот парламент во Стразбур, Фон дер Лајен истакна дека „никого не треба да го шокира тоа што други зборуваат за Европа“, но предупреди дека Унијата не смее да дозволи надворешни перцепции да ја дефинираат нејзината иднина.Таа оцени дека Европската унија мора да се соочи со реалноста на свет кој станал „поопасен и трансакциски“, исполнет со војни и геополитички предизвици, и нагласи дека времето на комфор и носталгија е завршено.Фон дер Лајен призна дека американската стратегија точно укажува на падот на европскиот удел во светскиот бруто-домашен производ – од 25 проценти во 1994 година, на околу 14 проценти денес. Но, како што подвлече, Вашингтон пропуштил да спомене дека и уделот на САД во светскиот БДП паднал – од 22 проценти во 1994 година, исто така на околу 14 проценти денес.„Ова не е приказна само за Европа или Америка, туку за пошироки промени во светската економија“, рече таа, потсетувајќи дека Кина во истиот период го зголемила својот удел од четири на дури 20 проценти.Претседателката на Комисијата повтори дека Европа мора целосно да ја преземе одговорноста за сопствената безбедност. „Ова повеќе не е опција, туку нужност“, истакна Фон дер Лајен.Таа додаде дека Унијата годинава направила повеќе за својата одбрана отколку во целата претходна деценија. „Во последните десет години вложивме осум милијарди евра во одбранбениот фонд, а само оваа година овозможивме до 2030 година да се мобилизираат 800 милијарди евра“, нагласи Фон дер Лајен.

Свет | пред 5 месеци

Американско-европски мировен план: Гаранции за Украина, но Русија останува клучна пречка

Американско-европскиот мировен план има за цел да ги одврати идните руски напади врз Украина преку јакнење на украинската армија, распоредување европски сили во земјата и засилено користење американски разузнавачки податоци, објави „Њујорк тајмс“, повикувајќи се на извори запознаени со преговорите. Планот треба да биде основа за поширок договор за прекин на огнот, но и да ја убеди Украина на територијални отстапки и откажување од формално членство во НАТО.Во изминатите денови, американски и европски дипломати во Берлин одржаа состаноци со украинското раководство и во најголем дел усогласија два документа што ги дефинираат безбедносните гаранции. Во разговорите учествуваа високи претставници од повеќе европски земји, а Европската комисија оцени дека е постигнат реален и конкретен напредок благодарение на усогласеноста меѓу Украина, Европа и САД.Сепак, сеопфатен прекин на огнот засега изгледа тешко остварлив, бидејќи Русија не е вклучена во преговорите и не покажува подготвеност за компромис. Москва инсистира Украина да се откаже од делови од Донбас и категорично се спротивставува на присуство странски сили поврзани со НАТО на украинска територија.Според планот, украинската армија би се стабилизирала на околу 800.000 војници, со модернизирана обука и опрема. Европските сили би биле распоредени во западниот дел од Украина, далеку од линиите на потенцијален прекин на огнот, додека САД не планираат испраќање свои трупи, туку би обезбедувале разузнавачка и техничка поддршка за надзор на договорот и следење на евентуални руски активности.Документите се очекува да бидат финализирани во наредните денови, по што ќе бидат доставени до Русија, а потоа се најавуваат нови рунди разговори со украинската страна.

Свет | пред 5 месеци

Западен Балкан заедно во ЕУ – никој не смее да остане на маргините, порача Муцунски од Брисел

Муцунски од Брисел порача дека Западен Балкан треба истовремено да чекори кон Европската Унија, без разлики и без држави што би останале изолирани. Неговото обраќање на настанот „Здравица за добрите соседи: Еве колку се добри Западните Балканци…“, под покровителство на еврокомесарката Марта Кос, беше насочено кон заедништвото како единствено одржливо решение за регионот.Муцунски истакна дека пристапниот процес не смее да создава нови поделби, ниту да дозволи одредени земји да напредуваат, а други да заостануваат.– Тоа не мора да се случи во исто време. Знам дека системот не функционира така, но треба да бидеме таму заедно. Ниедна држава во регионот не треба да биде изолирана од полноправно членство во ЕУ и од нас зависи да работиме врз основа на стандарди, врз основа на критериуми и да гледаме кон иднината. Помалку да гледаме кон минатото, а повеќе кон иднината, бидејќи иднината е она што може да нè обедини, истакна Муцунски.Настанот во Брисел беше посветен на културното богатство и европската перспектива на регионот, со особен акцент на традицијата на виното. Во тој контекст, Муцунски посочи дека винската приказна убаво го отсликува духот на соработката на Балканот.– Ние сме исклучително горди што многу од земјите во регионот го нарекуваат виното свое, а барем дел од процентот на грозје во нивното вино е македонско. Нема да ги именувам земјите во моментов за никој да не се навреди, бидејќи тоа секогаш е малку ризично во нашиот регион, но она што тоа го покажува е дека кога работиме заедно можеме да го направиме најдобриот производ. Производот што сите го сакаат и производот што е вистински европски, нагласи Муцунски.Еврокомесарката Кос, пак, потсети дека Европската Унија не смее да ја гледа интеграцијата на Западниот Балкан само низ бројки, поглавја и технички мерки.– Моите кандидати за членство се повеќе од само трчање по преговорите, по исполнување обврски, постојано велење да… Вистинската цел на оваа вечер е да покажеме дека ние сме луѓе и треба подобро да се познаваме, рече Кос, нагласувајќи дека регионот е познат по гостопримството, што силно се чувствува и на вакви настани.Таа додаде дека државите од Западниот Балкан вложуваат огромна страст и енергија во пристапниот процес.– Мислам дека понекогаш треба да им кажеме: Не мора да го правите тоа. Вие сте Европејци. Вие сте дел од нас. Она што го правиме сега е формалност и тоа ми дава енергија да работам со вас, рече Кос, најавувајќи дека ќе се залага регионот да стане попознат меѓу земјите членки. Таа откри дека по завршување на техничките преговори за членство со секоја држава, ќе го искачи нејзиниот највисок врв – во македонскиот случај, тоа е Кораб.Албанскиот премиер Еди Рама, домаќин на настанот во новите простории на Мисијата на Албанија при ЕУ, додаде доза хумор во целата вечер.– Еднаш некој ме праша како се справувам со сите тие работи. Реков: Им велам да, за сè што ќе ми кажат… Тоа е лудо. На ЕУ и велите те сакам, а ЕУ ви вели: Во ред, но што е со вашата усогласеност. Вие велите: Но, те сакам, а Европа вели: Добро, но има некои критериуми, рече Рама, сугерирајќи ја апсурдноста на долгите процедури.Во здравицата на крајот, Рама додаде дека Балканот и Европа веќе се испреплетени.– Ние станавме толку многу Европејци, што овде веќе не знаете кој е Балканец, кој е од ЕУ. Тоа е добро за оние од ЕУ. Добро е за нив да личат на нас.Вечерта заврши со порака дека интеграцијата не е само формален процес, туку заедничка визија заснована на вредности, култура и меѓусоседска блискост – токму она што, според говорниците, може да го приближи регионот побрзо и поуспешно кон ЕУ.

Македонија | пред 5 месеци

Критични денови за Европа: ЕУ под силен притисок да спречи мировен договор за Украина без нејзино учество

Европската Унија се соочува со една од најтешките недели во последните години, додека се обидува да го зачува своето влијание во преговорите за потенцијален мировен договор за Украина и истовремено да обезбеди финансиска стабилност за Киев. Сè поголемите стравувања дека САД и Русија би можеле да склучат договор без Европа ја засилуваат политичката тензија во пресрет на клучниот самит на ЕУ во четврток, пренесува Politico.Притисокот се зголеми по критиките од Вашингтон и особено по изјавите на Доналд Трамп, кој европските лидери ги нарече „слаби“, а Европа „во распаѓање“. Затоа Брисел оваа недела ја оценува како пресвртна точка за европското единство и за нејзината улога во обликувањето на мировниот процес.Најважните разговори денес се префрлаат во Берлин, каде украинскиот претседател Володимир Зеленски ќе се сретне со лидерите на Германија, Обединетото Кралство и со претставници на администрацијата на Трамп, меѓу кои Џаред Кушнер и специјалниот пратеник Стив Виткоф. Засега не е јасно дали францускиот претседател Емануел Макрон ќе присуствува, но тој викендов телефонски разговарал со Зеленски.Германскиот кабинет потврди дека по почетната средба ќе се приклучат и други европски шефови на држави и влади, како и раководството на ЕУ и НАТО.Средбата доаѓа по негативните реакции на мировниот нацрт-план од 28 точки, изработен од Виткоф со, како што тврдат европски и украински извори, учество на претставници на Кремљ. Планот беше одбиен од Киев и повеќе европски престолнини, по што е предложена алтернативна верзија.Украина и нејзините европски партнери минатата недела доставија амандман од 20 точки до Вашингтон, чијашто содржина е доверлива. Главниот нерешен проблем е иднината на украинските територии под руска окупација.Според дипломатски извори, Трамп предложил повлекување на двете армии и воспоставување демилитаризирана „слободна економска зона“ отворена за американски инвестиции. Киев го одбил предлогот. Европејците предупредуваат дека инсистирањето на САД за територијални отстапки создава сериозни тензии.Како можен сигнал за компромис, Зеленски изјави дека Украина би можела да не инсистира на членство во НАТО доколку добие силни билатерални безбедносни гаранции од САД и Европа.Паралелно со дипломатските разговори, во Брисел следува тешка расправа за обезбедување средства за Украина. ЕУ планира да користи 185 милијарди евра замрзната руска државна имовина во белгискиот депозитар Euroclear, како и дополнителни 25 милијарди евра од други замрзнати средства.Италија, Малта, Бугарија и новата чешка влада се приклучија кон скептицизмот на Белгија, што значително го отежнува постигнувањето политички консензус. Формално можат да бидат надгласани, но отпорот создава голем ризик за договор.

Свет | пред 5 месеци

Италија застанува со Белгија, а тука е и Бугарија: Се кочи планот на ЕУ за користење замрзнати руски средства за Украина

Италија ѝ се приклучи на Белгија во спротивставувањето на планот на Европската унија замрзнатиот руски државен имот да се користи како основа за бескаматен заем за Украина, покажува интерен документ до кој дојде „Политико“.Интервенцијата на Рим, како трета најголема земја-членка на ЕУ според население и гласачка тежина, доаѓа помалку од една недела пред клучниот самит на европските лидери во Брисел и сериозно ги поткопува надежите на Европската комисија дека ќе успее да обезбеди политички договор за оваа иницијатива.Европската комисија настојуваше државите-членки да постигнат согласност на самитот на Европскиот совет закажан за 18 и 19 декември, со цел милијардите евра руски девизни резерви, кои се чуваат во белгиската финансиска институција „Еуроклир“, да ѝ бидат ставени на располагање на Украина за поддршка на нејзината економија разурната од војната.Белгија веќе подолго време покажува резерви кон овој план, стравувајќи од високи финансиски последици во случај на арбитражна пресуда во корист на Русија. До неодамна, Брисел немаше отворена поддршка од други земји-членки, но ситуацијата сега се менува.Според документот, Италија заедно со Белгија, Малта и Бугарија ѝ предлага на Европската комисија да разгледа алтернативни модели за финансирање на Украина во наредните години, наместо директно користење на замрзнатата руска имотна резерва.„Ги повикуваме Комисијата и Советот да продолжат со истражување и дискусија за други опции, усогласени со правото на ЕУ и меѓународното право, со предвидливи параметри и значително помали ризици, со цел да се одговори на финансиските потреби на Украина“, се наведува во документот на четирите земји.Како алтернатива се споменува таканаречениот „план Б“, кој би подразбирал заедничко задолжување на Европската унија за финансирање на Украина во наредниот период. Сепак, и ова решение носи сериозни предизвици. Критичарите предупредуваат дека таквиот чекор дополнително би го зголемил и онака високиот јавен долг на Италија и Франција, а би барал и едногласна одлука, што отвора можност за блокада од страна на унгарскиот премиер Виктор Орбан.Иако овие четири земји, дури и со евентуална поддршка од Унгарија и Словачка, немаат доволно гласови за да формираат блокирачко малцинство, нивното јавно противење значително ги намалува шансите Европската комисија да постигне политички договор веќе следната недела.Премиерката на Италија, Џорџа Мелони, досега доследно ги поддржуваше санкциите против Русија, но владината коалиција што ја предводи е поделена кога станува збор за поддршката на Украина. Потпретседателот на владата, Матео Салвини, отворено го поддржа и планот на американскиот претседател Доналд Трамп за завршување на војната во Украина.Во дополнителна критика, Белгија, Италија, Малта и Бугарија изразија скепса и кон идејата Европската комисија да ги користи своите вонредни овластувања за да ги измени правилата за санкции и долгорочно да ја задржи руската имотна резерва замрзната.Иако вчера гласаа за одлука со која се овозможува подолгорочно замрзнување на руските средства, тие нагласија дека тоа не значи автоматска согласност за нивно користење. „Ова гласање на никаков начин не ја прејудицира одлуката за евентуално користење на имобилизираната руска имотна резерва, која мора да биде донесена на ниво на лидери“, наведуваат четирите земји.Правниот механизам за подолгорочно замрзнување на имотот е дизајниран за да се намали можноста проруски влади во рамки на ЕУ, како оние во Унгарија и Словачка, во иднина да дозволат враќање на средствата во Русија.Сепак, Белгија, Италија, Малта и Бугарија предупредуваат дека ваквиот пристап носи „далекусежни правни, финансиски, процедурални и институционални последици“, кои, според нив, би можеле да одат многу подалеку од конкретниот случај со руската имотна резерва.

Македонија | пред 5 месеци

ЕУ трајно ги замрзна руските средства

Државите членки на ЕУ, со исклучок на две, денеска преку писмена постапка ја одобрија одлуката за подолготрајно замрзнување на рускиот имот, што претставува клучен предуслов за одобрување на репарацискиот заем за Украина. „Писмениот процес е завршен, 25 држави за, две против“, изјави европски дипломатски извор, без да ги наведе кои две држави биле против.Станува збор за клучен дел од предлогот на Европската комисија замрзнатиот руски имот да се користи како основа за репарацискиот заем за Украина.Досега секоја членка можеше да го блокира продолжувањетоСанкциите против Русија, вклучително и замрзнувањето на средствата на Руската централна банка, според правилата на ЕУ мора да се обновуваат на секои шест месеци и тоа едногласно, што значи дека која било членка можеше да го блокира продолжувањето.Во случај на таква блокада, рускиот имот би бил автоматски одмрзнат, а товарот за отплата на заемот би паднал врз земјите членки. Сега Комисијата предложи употреба на член 122 од Договорот за функционирање на ЕУ, кој предвидува можност во итни ситуации одлучувањето со консензус да се замени со одлучување со квалификувано мнозинство.Комисијата предложи уредба врз основа на член 122 со која би се забранил трансферот на руските средства додека не се реши прашањето за штетата што руската агресија ѝ ја нанесе на Украина.

Свет | пред 5 месеци

За мали пратки од Тему и Шеин ќе се плаќа 3 евра царина, ЕУ воведува нова мерка

Од следната година ќе плаќаме 3 евра царина на мали пратки нарачани од Тему и Шеин.Европските министри за финансии денеска постигнаа привремен договор за воведување фиксна царина од три евра за мали пакети, што ќе се применува од 1 јули 2026 година и најмногу ќе ги погоди кинеските онлајн-продавници. Станува збор за пратки со вредност помала од 150 евра, кои сочинуваат 93 проценти од е-трговијата во Европската Унија.Според податоците на Европскиот економски и социјален комитет, секој ден во Европа пристигнуваат околу 12 милиони мали пакети со облека, козметика и играчки нарачани од Кина преку онлајн-платформите Шеин и Тему. Претставници предупредуваат дека прагот од 150 евра ги става европските трговци во неповолна положба и носи ризици по здравјето и безбедноста.Кинеските онлајн-продавници се обвинуваат дека не ги почитуваат здравствените и безбедносните стандарди што важат во Европската Унија. Шеин и Тему преку своите апликации продаваат производи на фабрики со пониски трошоци, делумно поради тоа што не мора да вршат тестирања какви што се задолжителни за производителите во Европа, ниту пак се обврзани да ја рециклираат вратената стока, што е практика во ЕУ.Овие платформи стануваат сè поприсутни и во Македонија, во услови на пораст на цените на храна, енергенси, кирија и облека. Привремениот договор за царина од три евра ќе важи додека не се укине правилото со кое ваквите пратки се ослободуваат од царински давачки.Во ноември, министрите за финансии договорија укинување на правилото што дозволува влез на стока со вредност под 150 евра во ЕУ без плаќање царина. Таа мерка ќе почне да важи откако ќе се воспостави Центарот за царински податоци на Европската Унија – централизирана платформа за размена на царински информации и засилување на контролите, чија функционалност се очекува во 2028 година.Преговорите за воспоставување на овој центар сè уште траат помеѓу Советот на ЕУ и Европскиот парламент, како дел од пошироката реформа на царинската рамка на Унијата. Кога ќе стане целосно оперативен, центарот ќе овозможи царинска примена на сите пакети што влегуваат на европскиот пазар.

Свет | пред 5 месеци

Трамп остро ја нападна Европа, фон дер Лајен возврати: „Никој нема право да се меша во европската демократија“

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно ја критикува Европската Унија, а претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен му порача дека ниту една надворешна сила не смее да се меша во демократските процеси во Европа. Нејзината реакција следи по објавувањето на новата американска Стратегија за национална безбедност, документ што предизвика силни реакции во Брисел, пренесува Политико.Фон дер Лајен изјави дека „одлуката за тоа кој ќе ја води една држава ја носат само нејзините граѓани“ и додаде дека „суверенитетот на гласачите мора да биде заштитен“. Според неа, никој однадвор нема право да влијае врз изборните процеси во Европа.Оспоруваниот американски документ содржи тези кои добија поддршка од европската крајна десница и од Русија. Во него се тврди дека Европа во следните две децении се соочува со „цивилизациско исчезнување“ и се критикуваат обидите на ЕУ да ја ограничи пропагандата на екстремните десничарски партии, што се нарекува „политичка цензура“. Документот отворено повикува на „отпор кон актуелниот европски курс во рамки на европските нации“.Фон дер Лајен потсети дека токму поради ваквите закани Европската комисија го предложила пакетот „Штит за демократијата“, кој треба да ја засили борбата против странско мешање на интернет, особено во периоди на избори.Таа оцени дека односите со САД се менуваат, но порача дека Европа мора да се потпре на сопствената сила: „Важно е да бидеме горди што сме Европска Унија, да ги препознаеме нашите капацитети и да се соочиме со предизвиците пред нас“, рече таа, нагласувајќи дека „обединета Европа“ мора да биде клучната цел.Критиките од Брисел доаѓаат по интервју во кое Трамп ја опиша Европа како „континент во пропаѓање“ предводен од „слаби лидери“. Иронично, Политико неодамна го прогласи токму Доналд Трамп за личност со најголемо влијание врз европската политика во годината што доаѓа.

Свет | пред 5 месеци

ЕУ трајно блокира 210 милијарди евра руски средства додека Москва не плати оштета

ЕУ донесе одлука трајно да ги блокира 210 милијарди евра средства на Руската централна банка. Мерката се темели на член 122 од Договорот на ЕУ, кој овозможува одлука со квалификувано мнозинство и без право на вето. Целта е да се спречи враќање на средствата додека Москва не исплати воена оштета на Украина.Најголемиот дел од средствата, околу 185 милијарди евра, се наоѓаат во „Евроклир“ во Брисел, а останатите 25 милијарди — во приватни банки. Досега имобилизацијата се обновуваше на секои шест месеци, што ја правеше ранлива на блокади.Европската комисија ја оправдува одлуката со економските последици од руската инвазија, тврдејќи дека е неопходно да се спречи ослободување на средствата за да се заштити економијата на ЕУ. Деблокада ќе биде можно само кога ќе престанат ризиците и кога Русија ќе плати оштета на Украина.Одлуката доаѓа и во контекст на загриженост дека надворешни фактори би можеле да се обидат да влијаат врз користењето на средствата. Белгија, како главен чувар на замрзнатите средства, и понатаму има забелешки и бара правни доработки пред самитот на 18 декември, на кој лидерите на ЕУ треба да решат како да обезбедат дополнителни 90 милијарди евра за Украина.

Свет | пред 5 месеци

Спајиќ со порака до Вучиќ: „Ќе ве чекаме во ЕУ од 2028 година и навиваме да побрзате“

Премиерот на Црна Гора, Милојко Спајиќ, му одговори на предлогот на српскиот претседател Александар Вучиќ Западен Балкан заеднички да се приклучи кон Европската унија. Иако ја поддржа идејата за заедничка европска перспектива, Спајиќ порача дека Црна Гора очекува да биде подготвена за членство веќе во 2028 година.На социјалната мрежа Икс, Спајиќ напиша: „Се согласувам дека ЕУ треба да биде крајната дестинација за целиот Западен Балкан. Сепак, ние ќе ве чекаме таму од 2028 година и навиваме навистина да побрзате и да ги забрзате другите кандидати од регионот“.Изјавата следи по настапот на Вучиќ на панелот „Европска конкурентност во фрагментирана геополитичка средина“ на форумот Белтолкс во Белград, каде српскиот претседател образложи дека најдобрата опција за Унијата е истовремено членство на сите земји од регионот.„Ако прифатите една, две или три од нас, тогаш што ќе правиме со другите? Како ќе ги решиме сите отворени прашања?“, рече Вучиќ, најавувајќи дека идејата ќе ја изложи пред претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лаен и претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта.Според Вучиќ, заедничкиот прием би бил од придонес за стабилноста и на регионот и на Европа.

Свет | пред 5 месеци

Калас: САД остануваат најголем сојузник на Европа, но ни недостига самодоверба

Шефицата на европската дипломатија, Каја Калас, изјави денеска дека САД остануваат најголемиот и најважен сојузник на Европа, но додаде дека Европската унија мора да развие поголема самодоверба во односите со Русија. Нејзините коментари доаѓаат по објавувањето на новата Стратегија за национална безбедност на САД, во која се наведува дека на Европската унија и дека ѝ недостасува јасна и самоуверена политичка насока.Документот, објавен на веб-страницата на Белата куќа, предлага САД да ѝ помогнат на Европа да ја „исправи својата моментална траекторија“, што предизвика остра реакција во дел од европската јавност.Калас, говорејќи на панел-дискусија на Доха форумот во Катар, оцени дека дел од американските критики се оправдани.„Има многу критики, но некои се точни. Ако погледнеме кон Европа, таа често ја потценува сопствената моќ во односите со Русија. Потребно ни е повеќе самодоверба. САД и понатаму остануваат нашиот најголем сојузник“, истакна Калас.Нејзините зборови доаѓаат во чувствителен геополитички момент, во кој европските земји се соочуваат со притисок за посилна одбранбена и енергетска автономија, а истовремено се обидуваат да го одржат стратегиското партнерство со Вашингтон.

Свет | пред 5 месеци

Радев: Интеграција на Македонија во ЕУ поскоро, но не на сметка на правата на бугарската заедница во земјата

Претседателот на Бугарија, Румен Радев оствари средба со претставници на организациите на бугарската заедница во Македонија од Битола, Охрид, Скопје, Прилеп, Кавадарци и Кочани, соопшти прес-службата на шефот на бугарската држава.Тој изјавил дека вклучувањето на Бугарите во Уставот на Македонија значително ќе го забрза патот на земјата кон Европската Унија и се надева, како што рекол, нашиот југозападен сосед ќе го стори тоа што е можно поскоро за да ги отвори вратите за преговори за полноправно членство.„Должност на секоја демократска држава е ефикасно да ги заштити правата на сите свои граѓани и да го гарантира нивното право на самоопределување. Сите се надеваме дека интеграцијата на Македонија ќе се случи што е можно поскоро, но тоа не може да биде на сметка на правата на бугарската заедница во земјата“, нагласил бугарскиот претседател.Радев изразил надеж дека македонските власти ќе го спроведат европскиот компромис од 2022 година што е можно поскоро и ќе ги вклучат Бугарите во нивниот устав.

Македонија | пред 5 месеци

Корупциски потрес во европската дипломатија: истрагата стигнува до највисоките редови на ЕУ

Брисел е потресен од сериозен корупциски скандал во кој се вмешани две од најпознатите фигури на европската дипломатија. Поранешната шефица за надворешна политика на ЕУ, Федерика Могерини, и високиот дипломат Стефано Санинио се меѓу тројцата формално обвинети за измама, корупција во јавни набавки, судир на интереси и оддавање службена тајна, соопшти Европското јавно обвинителство (ЕППО).Тројцата биле приведени во вторникот во рамки на истрага поврзана со сомнежи дека престижниот „College of Europe“ во Бриж – во кој Могерини е ректорка – однапред добивал информации за тендерот за Европската дипломатска академија, деветмесечна програма што ја организира Европската служба за надворешно дејствување (EEAS). По приведувањето, сите се пуштени да се бранат од слобода, откако ЕППО оценил дека нема ризик од бегство.Покрај Могерини и Санинио, осомничен е и уште еден висок службеник на Европската комисија. Според ЕППО, претреси биле извршени во просториите на EEAS и College of Europe со цел да се утврди дали институцијата била унапред запознаена со критериумите на тендерот и дали добила неправедна предност пред останатите конкуренти.Могерини беше потпретседателка на Европската комисија и висока претставничка за надворешна политика од 2014 до 2019 година, додека Санинио е еден од најискусните дипломати на ЕУ и до неодамна беше генерален секретар на EEAS. Нивното приведување предизвика неверување во дипломaтските кругови, каде двајцата долго време важеле за клучни фигури со беспрекорна кариера.Скандалот ја погоди Европската унија во чувствителен момент. Политико оценува дека ова е најголемиот предизвик со кој се соочува претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лаен, една година по почетокот на вториот мандат. Таа веќе е под притисок поради обвинувања за недоволна транспарентност, а оваа истрага – која временски се поклопува со почетокот на нејзиниот прв мандат – дополнително го зголемува политичкиот ризик.Критичарите веднаш го искористија случајот за да побараат ново гласање за недоверба кон фон дер Лаен – четврто по ред. Додека истрагата продолжува, ЕК инсистира дека сите осомничени се невини додека судот не докаже спротивно, но Брисел веќе ја чувствува тежината на најголемиот корупциски потрес во европската дипломатија последниве години.

Свет | пред 5 месеци

ЕУ сака да стопира влез на кинеска роба преку Тему и Шеин

Европа се соочува со невидена навалица од мали пратки од Кина – дури 12 милиони пакети дневно, најчесто со облека, козметика и играчки купени преку платформите Shein и Temu, покажуваат податоците на Европскиот економски и социјален комитет (ЕГСО). Минатата година во ЕУ влегле 4,6 милијарди такви пратки, а оваа бројката може да ја надмине границата од 6 милијарди.ЕГСО предупредува дека ваквата динамика претставува директна закана за европската трговија, работните места и здравјето на потрошувачите. „На удар сме од цунами,“ изјави Емили Прузет од француската работодавачка асоцијација MEDEF, додавајќи дека европските институции едноставно не успеваат да го следат темпото на кинеските платформи.Европските трговци тврдат дека Shein и Temu имаат нереално ниски цени поради тоа што не ги применуваат европските индустриски, еколошки и здравствени стандарди. Производите што се продаваат преку нивните апликации често избегнуваат тестирања задолжителни во ЕУ, а компаниите немаат обврска да ја рециклираат вратената стока.Финската федерација на трговци наведува дека многу артикли се до 40% поевтини од оние во продавниците во земјата. Но, поевтиното носи сопствени ризици: финските инспектори утврдиле дека 90% од тестираниот увоз од платформите не ги исполнува европските стандарди, а половина од тие производи биле опасни.Слични алармантни резултати доаѓаат и од Франција, каде при инспекција на 200.000 пакети од Shein, дури 80% не биле во согласност со стандардите на ЕУ.Покрај здравствените и безбедносните ризици, голем проблем е и фактот што на мали пратки до 150 евра не се плаќа царина, што резултира со милионски загуби за европските земји. Во Финска бројот на вакви пратки пораснал од еден милион на 50 милиони за само три години.Европските институции предупредуваат дека системот не може да го контролира огромниот прилив на милионски индивидуални пратки, бидејќи увозник е самиот потрошувач, а не компанија. За разлика од големите контејнери, кои се тестираат на граничните премини, малите пакети практично се непрегледливи.Сепак, Европската комисија најавува дека ќе воведе построги контроли и дека ослободувањето од царина за пакети до 150 евра ќе биде укинато, што би требало да ја намали навалата на евтин увоз и да ги заштити европските потрошувачи и трговци.Европските власти бараат решението да почне уште во Кина – со проверка на стоката пред да се испрати кон европскиот пазар. Останува да се види дали Пекинг ќе биде подготвен на такви компромиси.

Свет | пред 5 месеци

Тежок удар за Брисел: ЕЦБ смета дека планот за финансирање на Украина го крши европскиот правен поредок

Планот на Европската унија да и́ обезбеди на Украина огромен „репарациски заем“ од 140 милијарди евра, заснован врз заврзнатиот руски државен имот, се соочи со сериозна блокада: Европската централна банка (ЕЦБ) категорично одбила да ја поддржи иницијативата, оценувајќи дека таа го крши европското право.Како што пишува Financial Times, ЕЦБ заклучила дека предлогот би претставувал форма на забрането монетарно финансирање, бидејќи би ја ставил централната банка во позиција да го покрива ризикот од државните обврски – нешто што европските договори експлицитно го забрануваат.Оваа одлука доаѓа во момент кога ЕУ е под засилен притисок да пронајде начин да го финансира украинскиот буџет за 2026 и 2027 година, додека Киев се соочува со недостиг на средства и со обновена руска офанзива.Во планот на Европската комисија, земјите членки требало да ги поделат ризиците за отплата преку државни гаранции. Но Комисијата стравувала дека државите нема да можат доволно брзо да обезбедат ликвидност во итен случај.Затоа побарала од ЕЦБ да интервенира како кредитор во последна инстанца за Euroclear Bank – институцијата што ја чува најголемата количина од замрзнатата руска имотнина (над 200 милијарди евра).ЕЦБ одговорила негативно, наведувајќи дека таквата улога би значела финансирање на државите преку задната врата – спротивно на мандатот на банката.„Таков предлог не може да се разгледува, бидејќи веројатно би го прекршил европското право кое забранува монетарно финансирање,“ соопштија од ЕЦБ.По одбивањето, Европската комисија започнала да работи на алтернативни модели за да обезбеди привремена ликвидност и да го одржи планот во живот.Портпарол на Комисијата истакна дека ЕЦБ „активно учествувала во сите разговори од крајот на октомври“, но не изнел детали за новите опции што се разгледуваат.Белгија, земјата што ја надгледува Euroclear, силно се противи заемот. Премиерот Барт де Вевер го оцени планот како „фундаментално погрешен“ и побара 26-те други земји членки да дадат:правно обврзувачки,неопозиви,безусловни,солидарни гаранции на барање,доколку рускиот имот биде одмрзнат во иднина.Европските санкции што го држат рускиот имот замрзната мораат да се обновуваат на секои шест месеци едногласно, што значи дека една земја – како Унгарија, која веќе блокираше слични одлуки – може да предизвика правен пресврт.Додатен притисок врз ЕУ создава и тековниот американски мировен план за Украина. Во Брисел се стравува дека потенцијален договор меѓу Вашингтон и Москва би можел да доведе до:укинување на европските санкции,барање Euroclear веднаш да ѝ ги врати средствата на Русија,голем финансиски удар за ЕУ.Според предлогот на Комисијата, Украина би морала да го врати заемот само ако Русија прифати да плати репарации – услов кој засега изгледа недостижен.

Свет | пред 5 месеци

Нуклеарната енергија се враќа во игра

Фразата „европско враќање кон нуклеарното“ сè појасно ја опишува новата насока на енергетската политика во Европската Унија. Нуклеарната енергија повторно станува клучна алатка за енергетска независност, намалување на емисиите и стабилност на електромрежата во време на огромно зголемување на потрошувачката поради центри за вештачка интелигенција и електрични возила.Промената е забрзана од војната во Украина и напуштањето на рускиот гас. Иако дел од земјите – како Германија и Австрија – остануваат скептични, мнозинството членки ја поддржуваат нуклеарната енергија како дел од зелената транзиција. Причините се јасни: сигурност во снабдувањето, стабилна цена и зависност од суровина (уран) која не доаѓа од геополитички ризични пазари.ЕУ ја вклучи нуклеарната енергија во „зелената таксономија“, отворајќи пат за инвестиции. Проекциите покажуваат дека европската побарувачка за струја ќе порасне за 50–80 отсто, а обновливите извори сами не можат да ја обезбедат потребната количина. Затоа нуклеарната енергија се гледа како неопходен стабилизатор.Европската Комисија силно го турка развојот на малите модуларни реактори (SMR), сметајќи ги за пофлексибилна, побезбедна и поекономична технологија. Во 2024 година беше формиран Европски индустриски сојуз за SMR, со повеќе од 350 учесници и пилот-проекти во Чешка, Полска и Франција.

Свет | пред 6 месеци

Филипче: Без реформи, уставните измени не се доволни за почеток на преговори со ЕУ

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, на Националната конвенција за Европската Унија порача дека „единствениот пат напред за земјава се европските интеграции“, оценувајќи дека најновиот извештај на Европската комисија е сериозен аларм за состојбата во која се наоѓа државата. Тој истакна дека Северна Македонија го добила најлошиот извештај во последните повеќе од десет години.„Жалам што го добивме најлошиот извештај на Европската комисија за нашата земја изминатите повеќе од деценија. Јасно е констатирано дека изминатата година реформи нема. Единствен полош извештај е оној од 2015 година, кога бевме оценети како заробена држава, но власта и сега го прави истото“, изјави Филипче.Тој предупреди дека доколку продолжи политиката на застој и одбивање на реформи, постои реален ризик земјата да биде вратена чекор назад во евроинтегративниот процес. „Ако вака продолжиме, не сум сигурен – можеби Европската унија повторно ќе не врати на ниво на скрининг“, нагласи лидерот на СДСМ.Според Филипче, нема гаранција дека билатералниот спор со Бугарија ќе остане единствен услов за напредок во преговорите. „Можно е тоа да не биде единствениот услов. Зошто? Затоа што не сме подготвени. Нема придвижување во подготовките за отворање на кластерите, особено на првиот – fundamentals“, рече тој.Како еден од најсериозните проблеми ги посочи недонесувањето на трите клучни патокази: за владеењето на правото, за функционирањето на демократските институции и за јавната администрација. Филипче смета дека дури и доколку уставните измени се изгласани, преговорите со ЕУ нема да можат да започнат веднаш.„Да се случат уставните измени утре, ние сепак нема да можеме веднаш да ги почнеме преговорите. Тоа ја доведува во прашање политичката волја на оваа влада да направи вистински чекори во евроинтеграциите“, рече тој.Филипче додаде дека ваквата стагнација се случува во момент кога ЕУ испраќа јасни сигнали дека е подготвена да го забрза процесот на проширување. „На последниот состанок амбасадорката на Данска јасно порача: ние некогаш бевме најголемите скептици за проширувањето, а сега даваме зелено светло и ги охрабруваме сите земји-кандидати да продолжат со реформите, затоа што проширување евидентно ќе има“, истакна лидерот на СДСМ.

Македонија | пред 6 месеци