ТРАМП

Авинот на Трамп тргна за Давос, па се врати поради дефект

Претседателскиот авион кој летал кон Давос, Швајцарија, со американскиот претседател Доналд Трамп, се вратил изминатата ноќ во Мериленд, помалку од еден час по полетувањето, поради „помал проблем со електричната инсталација“, соопшти денеска портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит.Како што пренесува телевизијата Си-Би-Ес, Трамп отпатувал за Давос со друг авион околу еден час подоцна.Ливит им изјави на новинарите во претседателскиот авион дека по полетувањето од заедничката база „Ендрјус“, екипажот идентификувал „помал електричен проблем“ и, од претпазливост, одлучил авионот да се врати во базата.Авионот слетал назад во базата во 23:07 часот по локално време, по што Трамп се префрлил во друг авион, кој полетал кон Давос околу полноќ.Новинарите што се наоѓале во авионот изјавиле дека светлата во кабината за медиуми накратко се изгаснале веднаш по полетувањето.Трамп во Давос треба да учествува на Светскиот економски форум, каде што се очекува да се обрати денеска, кратко по слетувањето.

Свет | пред 2 месеци

Трамп: Го сакам Макрон, но нема да остане тука уште долго

Американскиот претседател Доналд Трамп синоќа го одби повикот на францускиот претседател Емануел Макрон да присуствува на состанокот на Г7 во Франција.На брифингот во Белата куќа, по повод годишнината од почетокот на неговиот втор претседателски мандат, Трамп беше прашан дали ќе отпатува на самитот, на што одговори негативно, пренесува француската телевизија БФМ.„Не, не би го направил тоа. Затоа што, знаете, Емануел нема да остане тука уште долго. Тој е еден од моите пријатели. Многу е симпатичен. Го сакам Макрон, но нема долго да се задржи, како што и вие знаете“, изјави Трамп.Претходно, Макрон јавно го обвини Вашингтон дека „се обидува да ја ослаби Европа“, по најавите за воведување нови царински давачки кон земјите што го поддржуваат Гренланд, како дел од политиките поврзани со администрацијата на Трамп.Во меѓувреме, Трамп објави снимки од екран на наводни приватни пораки што му ги испратил Макрон преку апликацијата „Сигнал“. Во пораките, францускиот претседател изразува недоразбирање околу потезите на Трамп поврзани со Гренланд и предлага одржување состанок во Париз, во формат на Г7, по завршувањето на форумот во Давос, со можност на маргините да бидат вклучени и претставници од Украина, Данска, Сирија и Русија.Според објавените снимки, Макрон го поканил Трамп и на вечера во Париз, но одговорот на американскиот претседател не е прикажан.

Свет | пред 2 месеци

Трамп со жестока закана до Иран: „Ако ми се случи нешто, од вас нема да остане ништо“

Американскиот претседател Доналд Трамп го предупреди Иран дека на континуираните закани за атентат врз него, кои доаѓаат од Техеран, ќе биде одговорено со целосно уништување на таа земја.„Не би требало да го прават тоа, но јас јасно им ставив до знаење. Што и да се случи, ќе ја дигнеме во воздух целата земја, целата држава ќе биде уништена. Имам многу цврсти инструкции – што и да се случи, ќе бидат збришани од лицето на земјата“, изјави Трамп за „Њуз нејшн“, пренесува „Хил“.Трамп претходно изјави дека оставил јасни инструкции САД да го уништат Иран доколку таа земја изврши атентат врз него.„Тие не го направија тоа и би било катастрофално за нив ако се осмелат. Не поради мене – ако го направат тоа, ќе бидат збришани. Тоа би бил крај. Оставив инструкции: ако го сторат тоа, ништо нема да остане“, нагласи Трамп.Тој предупреди и дека можноста за напад врз Иран е на маса поради антивладините протести во земјата, во кои, според него, биле убиени повеќе од 3.300 луѓе во судири со иранските безбедносни сили.Во меѓувреме, врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, ги обвини САД дека коваат заговор против иранската влада и дека стојат зад протестите, тврдејќи дека Вашингтон се обидува да го „проголта Иран“.„Немаме намера да ја туркаме земјата во војна. Но, нема да им дозволиме на криминалците внатре во државата да дејствуваат неказнето. Уште полоши од внатрешните криминалци се меѓународните криминалци – и нив нема да ги пуштиме“, напиша Хамнеи во една од своите објави на социјалната мрежа Икс.Американските разузнавачки служби, како што беше објавено претходно, го информирале Трамп за наводни закани по неговиот живот за време на претседателската кампања во 2024 година. Поранешниот државен обвинител Мерик Гарланд изјави дека заговорот бил одмазда за убиството на иранскиот генерал Касем Сулејмани, кој беше ликвидиран од САД во 2020 година, за време на првиот мандат на Трамп.

Свет | пред 2 месеци

Поранешниот висок функционер на НАТО бара европска „црвена линија“ поради изјавите на Трамп

Европа мора да заземе значително поцврст став кон, како што ги оцени, „непријателските испади“ на американскиот претседател Доналд Трамп поврзани со Гренланд, истовремено нудејќи рамка за соработка што ќе вклучува економски и безбедносни договори. Ова го порача поранешниот дански премиер и поранешен генерален секретар на НАТО, Андерс Фог Расмусен, во авторски текст објавен во „Економист“.Расмусен потсети на долгогодишната воена поддршка што Данска ѝ ја давала на Америка, нагласувајќи дека данските војници со години учествувале во американските воени операции во Авганистан и Ирак. Тој наведе дека во периодот од 2002 до 2021 година, во 52 наврати, ковчези со посмртните останки на дански војници се враќале дома, откако тие ги загубиле животите борејќи се рамо до рамо со американските сили. Според него, Данска, гледано по глава на жител, претрпела поголеми загуби од речиси сите други членки на коалицијата предводена од САД, па дури и поголеми од самата Америка.Поранешниот дански премиер истакнува дека долго време ја сметал Америка за природен лидер на слободниот свет, како во периодот кога бил премиер, така и додека ја извршувал функцијата генерален секретар на НАТО. Сепак, според него, по изјавите и однесувањето на Трамп кон Данска, која ја нарече еден од најлојалните американски сојузници, „време е да се каже дека е доста“.Расмусен потенцира дека Гренланд не претставува закана за Соединетите Американски Држави и дека островот е заштитен од НАТО. Тој наведува дека секој обид на Русија или Кина да распоредат сили на Гренланд би наишол на заеднички одговор од Алијансата, а не само од данските вооружени сили. Потсети и на безбедносниот договор меѓу САД и Данска од 1951 година, со кој на американските сили веќе им е овозможено зголемување на присуството на островот, додавајќи дека на Вашингтон може да му се понудат и дополнителни економски можности, вклучително и инвестиции на американски компании во природните ресурси на Гренланд.Во текстот, Расмусен предупредува дека класичната дипломатија можеби нема да биде доволна во односот со Трамп. Според него, американскиот претседател верува дека може да го анектира Гренланд затоа што ја гледа Европа како поделена и немоќна, убеден дека на крајот ќе се остане само на зборови, додека САД ќе го добијат она што го сакаат.Тој ја повика Европската унија јасно да ги постави границите и најави дека, доколку се направи обид за промена на суверените европски граници, САД мора да се соочат со целосната сила на европската економска „базука“, преку сериозни ограничувања на увозот и извозот и исклучување на американските компании од европските јавни набавки.На крајот, Расмусен заклучува дека Европа има избор: или ќе одговори со сила и решителност на ваквите притисоци, или ќе биде принудена да прифати сè што ќе ѝ биде наметнато, предупредувајќи дека токму сега е моментот да се повлече јасна и непоместлива линија во „снегот на Гренланд“.

Свет | пред 2 месеци

Трамп за европските лидери: Кога сум тука се однесуваат многу коректно

Американскиот претседател Доналд Трамп со ироничен тон го опиша својот однос со францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Киер Стармер, одговарајќи на новинарско прашање за актуелните релации со двајцата европски лидери.На прашањето дали разговарал со Макрон и Стармер по денешната објава на социјалните мрежи, која се однесуваше на неговата критика за британскиот договор околу архипелагот Чагос, Трамп одговори дека не остварил директен контакт, но истакна дека односите ги смета за добри.„Не, не разговарав со нив, но мислам дека многу добро се сложуваме. Секогаш се коректни кон мене. Малку стануваат поостри кога не сум во нивна близина, но кога сум тука, се однесуваат навистина убаво. И, знаете, ми се допаѓаат и двајцата“, изјави Трамп.Изјавата доаѓа во период на зголемени тензии меѓу Вашингтон и дел од европските сојузници, особено околу прашања поврзани со Гренланд, Чагос и трговските односи, при што Трамп во повеќе наврати јавно ги критикуваше европските влади, но истовремено нагласува дека личните односи со клучните лидери остануваат стабилни.

Свет | пред 2 месеци

Трамп признава: Можеби имам лош ПР

Американскиот претседател Доналд Трамп одржа исклучително долга и содржински агресивна прес-конференција, точно една година по неговото враќање на власт, на која ги истакна, како што ги нарече, големите успеси на неговата администрација, но воедно призна дека економската порака не допира до мнозинството Американци.Обраќањето започна во преполната сала за новинари во Белата куќа, каде Трамп демонстративно покажа фотографии од лица што ги опиша како „пореметени убијци“, за кои тврдеше дека биле уапсени од Имиграциската и царинска служба и депортирани од САД. Посебен акцент стави на сојузната држава Минесота, каде изминатиот период се одржуваа протести против владините имиграциски политики.Трамп зборуваше за својот економски програм, тврдејќи дека успеал да ја „исчисти“ федералната администрација и остро го критикуваше својот демократски претходник Џо Бајден. Според него, актуелната власт наследила „хаос“, но бројките, особено во однос на инфлацијата, сега биле драстично намалени. Тој инсистираше дека економските показатели се значително подобрени, но изрази незадоволство што јавноста тоа не го препознава.„Навистина ги намаливме бројките. Искрено, не разбирам зошто тоа не се чувствува. Можеби имам лоши луѓе за односи со јавноста. Не успеваме да ја пренесеме пораката“, рече Трамп, во редок момент на отворена самокритика.Осврнувајќи се на Венецуела, тој ја пофали опозициската лидерка и добитничка на Нобеловата награда за мир, Марија Корина Мачадо, опишувајќи ја како „исклучително љубезна жена“, додавајќи дека постои можност повторно да биде вклучена во американската стратегија кон таа земја.Настапот на Трамп следуваше непосредно пред неговото заминување за Давос, каде треба да учествува на Светскиот економски форум. Според најавите, форумот би можел да биде обележан од неговите контроверзни ставови и закани поврзани со Гренланд, тема што во последно време предизвикува силни реакции и на меѓународната сцена.

Свет | пред 2 месеци

Францускиот претседател смирено по „протекувањето“ на пораката: Моите ставови се исти, без разлика каде се изречени

Францускиот претседател Емануел Макрон реагираше откако американскиот претседател Доналд Трамп јавно објави приватна порака што, како што тврди, му ја испратил Макрон, истакнувајќи дека останува целосно доследен во своите ставови, без разлика дали тие се изнесени јавно или во приватна комуникација.Трамп претходно на социјалните мрежи објави порака во која францускиот претседател изразува збунетост околу американските потези поврзани со Гренланд и предлага одржување состанок на земјите од Г7 во Париз на 22 јануари, со учество и на Украина, Русија, Данска и Сирија, како и заедничка вечера.Запрашан за „протекувањето“ на пораката на маргините на Светскиот економски форум во Давос, Макрон изјави дека ја презема одговорноста за своите зборови и постапки, нагласувајќи дека неговиот пристап е секогаш ист. Тој посочи дека е навикнат да биде доследен во она што го говори во јавноста и во она што го комуницира приватно, додавајќи дека проценката дали објавувањето на пораката е непристојно им ја остава на другите.Францускиот претседател потврди и дека нема да се сретне со Трамп во Давос, појаснувајќи дека американскиот претседател ќе пристигне на форумот по неговото заминување. Сепак, не ја исклучи можноста за средба на самитот на Г7, оценувајќи дека тоа би можела да биде соодветна прилика за разговор.Макрон нагласи дека Европа мора да остане смирена и доследна на својот курс, особено на економски план, со цел да обезбеди посилен раст, да ги брани сопствените интереси кога правилата не се почитуваат и да ги поддржи партнерите кога се под притисок.Во својот говор на Светскиот економски форум, Макрон претходно ги обвини Соединетите Американски Држави дека се обидуваат да ја ослабат Европа и упати предупредување за можен одговор на Европската унија доколку бидат воведени американски царини, додека Трамп ја повика Европа фокусот да го стави на војната меѓу Русија и Украина, а не на прашањето за Гренланд.

Свет | пред 2 месеци

Трамп: Да не се појавев јас, денес немаше да постои НАТО

Американскиот претседател Доналд Трамп се огласи со нова контроверзна порака на својата социјална мрежа Truth Social, во која тврди дека без неговото појавување денеска немало да постои НАТО.Трамп напиша дека ниту една личност, ниту еден претседател во историјата, не направил повеќе за Алијансата од него, нагласувајќи дека НАТО, според неговите зборови, би завршил „на сметилиштето на историјата“ доколку тој не се вмешал.„Да не се појавев јас, денес немаше да има НАТО. Ќе завршеше на сметилиштето на историјата. Тажно, но вистинито“, напиша Трамп, потпишувајќи ја пораката со иницијалите „Претседател ДЏТ“.Оваа изјава доаѓа во контекст на неговите чести критики кон земјите членки на Алијансата, особено европските, за недоволно издвојување средства за одбраната, како и неговото инсистирање дека токму под негов притисок биле зголемени воените буџети во рамки на НАТО.Изјавите на Трамп и претходно предизвикуваа бурни реакции меѓу сојузниците, а неговото тврдење дека Алијансата опстанала исклучиво поради неговото лидерство повторно отвора дебата за иднината на трансатлантските односи и улогата на САД во колективната безбедност.

Свет | пред 2 месеци

Длабока недоверба и чувство на хаос: ново истражување открива сериозна криза на доверба во САД

Најновото истражување на јавното мислење, спроведено од YouGov за неделникот The Economist во периодот од 16 до 19 јануари 2026 година, укажува на драматичен пад на довербата во стабилноста и институционалниот поредок на Соединетите Американски Држави. Податоците, добиени од примерок од 1.722 испитаници, отсликуваат општество опфатено со длабока вознемиреност, песимизам и незадоволство од политичката и демократската состојба во земјата.Според резултатите, дури 71 процент од Американците сметаат дека работите во државата денес се „надвор од контрола“, додека само 18 проценти веруваат дека состојбата е под контрола. Перцепцијата за насоката во која се движи земјата е исто така изразено негативна – 61 процент од испитаниците оценуваат дека САД одат во погрешен правец, а само 31 процент го поддржуваат актуелниот курс.Истражувањето открива и сериозна криза на доверба во демократскиот систем. Повеќе од половина испитаници, односно 58 проценти, изјавиле дека се незадоволни од начинот на кој функционира демократијата во земјата, при што 33 проценти се изјасниле како целосно незадоволни. Овие бројки упатуваат на продлабочување на јазот меѓу граѓаните и институциите, како и на ерозија на вербата во политичкиот процес.На конкретното прашање за евентуално испраќање федерални трупи во Минеаполис, јавното мислење е поделено, но со јасна наклонетост кон противење. Повеќе од половина, односно 52 проценти од испитаниците, се изјасниле против таква мерка, додека 37 проценти ја поддржуваат.Истражувањето ја опфатило и оценката за работата на актуелниот претседател Доналд Трамп, при што резултатите ја нагласуваат длабоката поларизација во американското општество. Работата на Трамп ја одобруваат 37 проценти од испитаниците, додека 57 проценти не ја одобруваат. Речиси половина од анкетираните, 48 проценти, изјавиле дека „силно не одобруваат“ како тој ја извршува функцијата, наспроти 22 проценти кои изразиле силна поддршка.Најниските оценки претседателот ги добива во областа на инфлацијата и цените, каде што 61 процент од граѓаните не ги одобруваат неговите политики. Слично незадоволство е забележано и во однос на прашањата поврзани со расата и имиграцијата, каде што 53 проценти од испитаниците изразиле негативен став.Истражувањето е спроведено меѓу полнолетни граѓани на САД, при што примерокот е пондериран според пол, возраст, раса, образование и претходно гласачко однесување, со цел да се обезбеди репрезентативност. Маргината на грешка изнесува плус-минус 3,2 процентни поени. Резултатите јасно сигнализираат дека американското општество влегува во период на засилена институционална и политичка несигурност, со сериозни последици по довербата во демократскиот систем.

Свет | пред 2 месеци

Пленковиќ за Трамп и Гренланд: „Зборовите понекогаш носат повеќе штета отколку корист“

Меѓународната комуникација околу прашањето за Гренланд понекогаш создава повеќе проблеми отколку решенија и затоа треба да биде заменета со отворен и разумен дијалог, изјави денеска во Давос хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ, кој учествува на Светскиот економски форум во швајцарскиот алпски град. Во Давос утре се очекува да пристигне и американскиот претседател Доналд Трамп, во период на засилени тензии меѓу двете страни на Атлантикот.Тензиите се продлабочија откако Трамп најави воведување царини за европските земји кои застанаа на страната на Копенхаген во врска со неговите изјави за Гренланд, автономна територија на Данска. Пленковиќ нагласи дека токму во вакви ситуации е важно дијалогот да ја замени острата и пребрза меѓународна комуникација, која често произведува несакани последици.Според него, прашањата поврзани со Данска директно ги засегаат и нејзините сојузници во НАТО и сите земји членки на Европската Унија, кои мораат јасно да се позиционираат, но истовремено да водат разумна и одговорна политика кон САД како клучен трансатлантски партнер.Пленковиќ најави дека односите меѓу САД и Европската Унија ќе бидат единствената тема на претстојниот состанок на Европскиот совет во четврток. Тој истакна дека ставот на Хрватска е јасен – солидарност со Данска и барање разумно решение преку дијалог со Вашингтон. Воедно го поздрави доаѓањето на Трамп во Швајцарија, каде што американскиот претседател ќе ја појасни својата иницијатива за формирање таканаречен „Одбор за мир“.Американскиот претседател најави дека во четврток во 10:30 часот ќе ја потпише повелбата за основање на овој одбор, на маргините на форумот во Давос, каде што утре ќе се обрати и пред учесниците. Пленковиќ оцени дека е прерано да се знае дали Хрватска ќе се приклучи на иницијативата, бидејќи документот допрва треба внимателно да се проучи и за него да се спроведат соодветни консултации.Тој нагласи дека за потпишување на ваков документ мора да се испочитуваат утврдени процедури и дека одлуките не можат да се носат набрзина, од ден за ден, но додаде дека Хрватска секогаш е подготвена да ги поддржи сите иницијативи кои водат кон мир.Одборот за мир првично беше замислен како тело за надзор на спроведувањето на примирјето во Газа врз основа на резолуција на Обединетите нации, но светските медиуми наведуваат дека Трамп го гледа како подолгорочна алтернатива на светската организација, која со години е предмет на негова критика.Според досегашните информации, во Одборот за мир се поканети околу педесет држави, меѓу кои Франција, Германија и Обединетото Кралство. Покани добиле и претседателите на Русија, Турција, Белорусија и Украина, Владимир Путин, Реџеп Таип Ердоган, Александар Лукашенко и Володимир Зеленски, како и Хрватска и Европската комисија.

Свет | пред 2 месеци

Нема фотографија

Трамп се закани со царини поради Гренланд: Може ли Врховниот суд да ги поништи?

Заканите на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини кон земјите членки на НАТО, доколку Соединетите Држави не добијат контрола над Гренланд, би можеле да се соочат со сериозна правна пречка, откако Врховниот суд на САД се подготвува да донесе одлука што може да ги прогласи ваквите мерки за незаконски, објави CNBC.Трговски правници оценуваат дека царините со кои Трамп се закани изминатиот викенд најверојатно би се темелеле на Законот за меѓународни вонредни економски овластувања, чија уставност моментално ја разгледува Врховниот суд. Американскиот претседател најави дека осум европски земји ќе се соочат со растечки царини, почнувајќи од 10 проценти од 1 февруари, со зголемување на 25 проценти од 1 јуни, доколку не се постигне договор што би му овозможил на Вашингтон да го преземе арктичкиот остров.Според Мајкл Ловел, партнер во адвокатската канцеларија „Рид Смит“, иако Трамп не прецизирал врз кој закон би се повикале овие мерки, одлуката на Врховниот суд за Законот за вонредни економски овластувања директно би влијаела врз исходот на заканите со царини поврзани со Гренланд. Тој нагласува дека, доколку судот утврди дека овој закон не му дава право на претседателот да воведува царини, тогаш и мерките насочени кон членките на НАТО би биле незаконски, по што погодените компании би морале да покренат нови судски постапки.Од друга страна, министерот за финансии Скот Бесент изјави дека е „многу малку веројатно“ Врховниот суд да го оспори користењето на вонредните овластувања од страна на претседателот за наметнување царини. Одлуката се очекува веќе оваа недела, а од администрацијата порачаа дека новите царини би стапиле на сила веднаш, дури и доколку пресудата не оди во нивна корист.Доколку на Трамп му биде одземено правото да се повика на Законот за вонредни економски овластувања, администрацијата би можела да се насочи кон Одделот 232 од Законот за проширување на трговијата од 1962 година. Според правниците, претседателот би можел да ја искористи неодамна завршената истрага за критични минерали врз основа на овој закон, имајќи предвид дека Гренланд, како полуавтономна територија на Данска, располага со значајни минерални ресурси.Во јануарска прокламација на Белата куќа, Трамп се повика на овластувањата од Одделот 232 со цел насочување на преговорите со странски држави за обезбедување доволни залихи на критични минерали и за намалување на ранливоста на синџирите на снабдување. Во документот се наведува дека, доколку преговорите не вродат со плод, можно е да се воведат увозни ограничувања, вклучително и царини.Аналитичарите од „ТД Каун“ оценуваат дека Одделот 232 останува моќна алатка на администрацијата, независно од одлуката на судот. Според нив, без разлика на исходот за Законот за вонредни економски овластувања, овој механизам ќе продолжи да се користи за воведување дополнителни царини, при што тие не би биле директно поврзани со спорните мерки што се разгледуваат пред Врховниот суд.

Свет | пред 2 месеци

Гренланд остро кон Трамп: „Ова е непочитување“

Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, изјави дека не може целосно да се исклучи можноста за употреба на воени сили на арктичката територија, иако оцени дека таквото сценарио е малку веројатно. Изјавата доаѓа во услови на зголемени тензии околу статусот и безбедноста на Гренланд, пренесува Ројтерс.Нилсен истакна дека Гренланд тежнее кон поблиска и посистематска соработка со Европската унија, нагласувајќи дека стабилноста и безбедноста во Арктикот бараат заеднички пристап и почитување на меѓународните принципи.Осврнувајќи се на фотомонтажата објавена од американскиот претседател Доналд Трамп на социјалната мрежа Truth Social, на која се прикажани Трамп, потпретседателот на САД Џеј Ди Венс и државниот секретар Марко Рубио како забодуваат американско знаме на тлото на Гренланд, Нилсен изјави дека станува збор за чин на непочитување.Во меѓувреме, данската премиерка Мете Фредериксен порача дека Данска не може и нема да преговара за сопствениот суверенитет, идентитет и демократија. Таа предупреди дека прашањето за Гренланд е дел од поширокиот светски поредок и дека ситуацијата може дополнително да се влоши.Фредериксен нагласи дека Данска ги смета САД за свој најблизок сојузник, додавајќи дека Копенхаген никогаш не барал конфликт, туку соработка. Поради зголемените тензии со Вашингтон околу најавите за можно американско преземање контрола над Гренланд, таа не присуствуваше на Светскиот економски форум во Давос.

Свет | пред 2 месеци

Трамп разговарал со Руте за Гренланд, најавена средба во Давос

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека имал многу добар телефонски разговор со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во врска со прашањето за Гренланд.Трамп соопшти дека е постигнат договор за одржување состанок на повеќе страни во Давос, Швајцарија, на маргините на Светскиот економски форум, но не прецизираше кои учесници ќе бидат присутни на разговорите, пренесува Ројтерс.„Како што на сите им е многу јасно кажано, Гренланд е од клучно значење за националната и светската безбедност, околу тоа сите се согласуваат“, напиша Трамп во објава на социјалната мрежа Трут соушал.Американскиот претседател и претходно изјави дека САД за време на овонеделниот Светски економски форум ќе разговараат за преземање на Гренланд, оценувајќи дека Данска, според него, не е во состојба соодветно да ја заштити таа територија.

Свет | пред 2 месеци

Покана од Трамп пристигна и во Хрватска: Пленковиќ повикан во „Одборот за мир“

Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ добил покана од американскиот претседател Доналд Трамп да се приклучи на т.н. „Одбор за мир“, потврдија од хрватската Влада за порталот tportal.„Ќе ја проучиме поканата“, изјавиле од Владата.Поканите на Трамп досега им биле упатени на рускиот претседател Владимир Путин, францускиот претседател Емануел Макрон, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, словенечкиот премиер Роберт Голоб, а денеска беше соопштено дека покана добила и Народна Република Кина.Според анализите на хрватските медиуми, „Одборот за мир“ првично е замислен како тело за управување со Појасот Газа, но постојат проценки дека Трамп настојува да создаде нова глобална структура која би била алтернатива на Обединетите нации.

Свет | пред 2 месеци

Русија застана зад Трамп: Гренланд не е природен дел од Данска

Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров се огласи за американско-европскиот спор околу иднината на Гренланд, доведувајќи го во прашање неговиот сегашен статус како дел од Кралството Данска.На годишната конференција за медиуми во Москва, Лавров изјави дека Гренланд „не е природен дел“ од Данска, додавајќи дека прашањето за поранешните колонијални територии станува сè поизразено во современите геополитички односи.Тој нагласи дека Русија нема никакви планови да преземе контрола врз островот и дека Вашингтон е свесен оти Москва нема интерес да се меша во прашањата поврзани со Гренланд, спротивно на тврдењата што претходно ги изнесе американскиот претседател Доналд Трамп.Лавров додаде дека Русија внимателно ја следи „сериозната геополитичка состојба“ околу Гренланд, оценувајќи дека прашањето треба да се разгледува и решава во рамки на НАТО, како дел од внатрешните одлуки на сојузот.

Свет | пред 2 месеци

Трамп објави приватни пораки од Макрон и шефот на НАТО

Американскиот претседател Доналд Трамп на својата социјална мрежа Truth Social објави приватни пораки за кои тврди дека му биле испратени од генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, како и од францускиот претседател Емануел Макрон.Во пораката што Трамп ја припишува на Руте, генералниот секретар на НАТО му честита за, како што наведува, постигнатото во Сирија и изразува намера на Светскиот економски форум во Давос јавно да го истакне ангажманот на американскиот претседател во Сирија, Газа и Украина. Во истата порака, Руте наведува дека е посветен на изнаоѓање решение за прашањето со Гренланд и дека со нетрпение очекува средба со Трамп.Трамп објави и порака за која тврди дека ја добил од Макрон. Во неа, францускиот претседател пишува дека двете земји се целосно усогласени околу Сирија и дека заедно можат да постигнат „големи работи“ во однос на Иран, но истовремено наведува дека не го разбира пристапот на Трамп кон прашањето за Гренланд. Макрон, според објавената порака, предлага по завршувањето на форумот во Давос да се организира состанок во Париз во формат на Г7, со можност во неформалниот дел да се вклучат и претставници на Данска, Украина, Сирија и Русија. Дополнително, тој предлага и заедничка вечера со Трамп во Париз, пред неговото враќање во Соединетите Американски Држави.Извор близок до францускиот претседател за американската телевизија Си-Ен-Ен потврдил дека пораката која Трамп ја сподели е автентична и дека нејзината содржина е во согласност со јавните ставови на Макрон. Според истиот извор, францускиот претседател во изминатите денови јавно ги нарекол заканите со царини поради Гренланд „неприфатливи“, а воедно го одбил и повикот на Трамп да се приклучи на таканаречениот „Одбор за мир“ кој би ја надгледувал обновата на Газа.По одбивањето, Трамп изјавил дека „никому не му е потребен Макрон“, при што ја споменал и можноста за воведување царини од 200 проценти за француско вино и шампањ. Изворот близок до францускиот претседател оценил дека заканите со царини со цел влијание врз надворешната политика на Франција се неприфатливи и неефикасни.

Свет | пред 2 месеци

Трамп ги прозва Британците за „голем идиотизам“, Лондон возвраќа дека договорот останува

Изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, со која одлуката на Обединетото Кралство да го предаде архипелагот Чагос на Маврициус ја оцени како „голем идиотизам“, нема да влијае врз спроведувањето на постигнатиот договор, порача британската влада.Во изјава за Sky News, главниот секретар на премиерот и член на потесното раководство на британската влада Дарен Џонс истакна дека договорот со Маврициус е веќе склучен и законски уреден. Според него, Велика Британија ги договорила условите со властите во Порт Луис, донела соодветна законска рамка и го потпишала спогодбениот документ, со што процесот е завршен.Џонс нагласи дека договорот претставува начин да се обезбеди функционирањето на британско-американската воена база на островот Диего Гарсија за наредните сто години, потенцирајќи дека токму ова било клучната цел на британската дипломатија. Тој потсети дека и Соединетите Американски Држави претходно позитивно се изјасниле за договорот, а поради сложениот меѓународно-правен статус на архипелагот било неопходно да се најде трајно решение со кое ќе се заштитат воените капацитети.Запрашан дали пристапот на британскиот премиер Кир Стармер, кој настојува да одржи блиски односи со Трамп, дава резултати, Џонс одговори дека британскиот лидер бил критикуван затоа што не реагирал со јавни навреди или остри пораки. Според него, наместо тоа, владата се одлучила за сериозна и тивка дипломатија, што, како што рече, ја ставило Велика Британија во подобра позиција од која било друга држава во односите со новата американска администрација.Во меѓувреме, лидерот на партијата Reform UK Најџел Фараж, кој важи за близок до Трамп, застана во одбрана на американскиот претседател. Во објава на социјалната мрежа Икс, Фараж напиша дека е благодарен што Трамп, како што наведе, „ставил вето на предавањето на архипелагот Чагос“, дополнително заострувајќи ја политичката дебата околу ова чувствително геостратешко прашање.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Објавена досега невидена снимка: Макрон го разбудил Трамп со вест за примирје

Објавена е досега невидена видеоснимка на која се гледа моментот кога францускиот претседател Емануел Макрон телефонски го контактира американскиот претседател Доналд Трамп за да му соопшти дека постои можност за прекин на огнот во Украина. Веста предизвикала видлива еуфорија кај Трамп, кој на тоа одговорил со зборовите: „О, супер, Нобелова награда за ова“.Снимката е направена за документарен филм на France Télévisions и го прикажува Макрон како се јавува од Киев во раните утрински часови на 10 мај. Францускиот претседател го информира Трамп дека украинскиот претседател Володимир Зеленски прифатил услови за 30-дневно примирје со Русија, под надзор на Соединетите Американски Држави и со поддршка од европските земји.„Доналде, знам дека кај тебе е многу рано. Извини што се јавувам во ова време“, вели Макрон во објавениот исечок, по што додава дека Киев се согласил со предложениот договор.„Ги прифати сите услови?“, прашува Трамп, а веднаш потоа додава: „О, супер. Нобелова награда за мир за ова“. Неколку моменти подоцна, Трамп го пофалува Макрон со зборовите: „Ти си најдобар“.Во друга секвенца, снимена само неколку минути подоцна, Макрон стои покрај Зеленски, британскиот премиер Кир Стармер, полскиот премиер Доналд Туск и германскиот канцелар Фридрих Мерц, додека повторно го информираат Трамп дека новинари се присутни и ги повторуваат деталите од договорот постигнат со украинската страна.Сепак, надежите за примирје траеле многу кратко. Само неколку часа подоцна, рускиот претседател Владимир Путин го одбил предлогот за прекин на огнот и наместо тоа предложил „директни преговори“ со Украина, закажани за 16 мај.Тие разговори, на кои инсистираше Москва, се одржаа во Истанбул, но без присуство на претседателите. Руската страна беше претставена од Владимир Медински, понизок советник во хиерархијата. Подоцна беа организирани уште едни „директни“ разговори во Турција, на почетокот на јуни, но и тие завршија без конкретен резултат, со што уште еднаш беа урнати надежите за дипломатски пробив и трајно примирје.

Свет | пред 2 месеци

„Политико“: Трамп го избегнува Зеленски на маргините на Давос

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, ги избегнува контактите со украинскиот претседател Володимир Зеленски на маргините на Светскиот економски форум во Давос, објави „Политико“, повикувајќи се на свои извори.Според експерти за надворешна политика од Републиканската партија, Зеленски изразува силна желба за лична средба со Трамп, но неподготвеноста за таков состанок доаѓа директно од Белата куќа. Во анализата се наведува дека украинскиот претседател смета оти придобивките од директна комуникација со американскиот лидер ги надминуваат можните ризици, предупредувајќи дека, доколку тој не воспостави контакт со Трамп, тоа ќе го сторат други актери.По последната средба со американскиот претседател кон крајот на декември, Зеленски изјави дека двете страни постигнале целосен договор за безбедносните гаранции за Украина. Во исто време, Трамп пред неколку дена оцени дека Русија е подготвена за склучување мировен договор, додека, според него, Киев го одолговлекува процесот.Во рамки на разгледувањето на мировниот план на САД, на почетокот на декември рускиот претседател Владимир Путин ја прими американската делегација во Кремљ. Иако беа разгледани основите на иницијативата предложена од Вашингтон, не беше постигнат компромис. Путин соопшти дека САД ги поделиле 27-те точки од првичниот план во четири пакети и предложиле тие да се разгледуваат одделно.Неколку дена подоцна, во Берлин се одржа состанок меѓу претставници на САД и Украина, чија содржина ѝ била пренесена на Москва преку директорот на Рускиот фонд за директни инвестиции, Кирил Дмитриев.Кон крајот на декември, Трамп и Зеленски одржаа разговори на Флорида, по што американскиот претседател изјави дека е постигнато разбирање за 95 отсто од прашањата. Потоа Трамп телефонски разговараше со Путин, кој го информирал за обид на украинските вооружени сили да ја нападнат неговата резиденција, по што од Москва беше соопштено дека преговарачката позиција е ревидирана.

Свет | пред 2 месеци

Трамп: Предавањето на Диего Гарсија е „голема глупост“ и закана за безбедноста

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, остро го критикуваше Обединетото Кралство поради плановите да му го отстапи островот Диего Гарсија на Маурициус. Островот е дел од архипелагот Чагос и има клучно стратешко значење, бидејќи на него е сместена американска воена база.Трамп овој потег го оцени како „голема глупост“, наведувајќи дека станува збор за исклучително важна територија од аспект на националната безбедност. Во објава на платформата „Truth Social“, американскиот претседател порача дека ваквата одлука е уште еден во низата аргументи зошто САД, според него, мора да го „стекнат Гренланд“.Според Трамп, Кина и Русија го доживуваат овој потег како чин на „целосна слабост“. Тој ги повика Данска и европските сојузници да „ја направат вистинската работа“, нагласувајќи ја важноста на стратешкото единство.Од друга страна, британскиот министер Дарен Џонс изјави дека коментарите на американскиот претседател нема да влијаат врз веќе постигнатиот договор со Маурициус. Тој појасни дека спогодбата е правно регулирана и гарантира опстанок на американската воена база на Диего Гарсија во следните 100 години.Џонс истакна дека токму на овој начин се обезбедува долгорочна стабилност и континуитет на базата, додавајќи дека САД претходно позитивно го оцениле договорот. Британската влада, според него, и понатаму останува во силна позиција благодарение на внимателно избалансираната дипломатија, и покрај промените во американската администрација.Додека официјалните претставници во Лондон инсистираат на континуитетот на договорот, дел од британската политичка сцена зазеде поинаков став. Лидерот на партијата „Реформ УК“, Најџел Фараж, кој важи за близок до Трамп, јавно го поддржа американскиот претседател и ја критикуваше одлуката за предавање на островот.

Свет | пред 2 месеци

Нема фотографија

(ВИДЕО) Нова закана од Трамп: 200 отсто царини за Франција

Претседателот на Соединетите Американски Држави Доналд Трамп изјави дека има намера да воведе царини од 200 отсто на француските вина и шампањи, во рамки на поширока закана за воведување трговски мерки против европските земји кои се спротивставуваат на неговиот план поврзан со Гренланд.„Ќе воведам царини од 200 отсто за француските вина и шампањи, а Макрон, ќе се приклучи на мировниот совет“, изјави Трамп пред новинарите, пренесува Ројтерс.Францускиот претседател Макрон претходно порача дека Франција „во оваа фаза нема намера позитивно да одговори“ на понудата за учество во таканаречениот мировен совет. Тој оцени дека заканите со царини се неприфатливи и нагласи дека Франција и Европската унија нема да подлегнат на притисоци.Трамп во повеќе наврати изјави дека, според негово мислење, европските земји „нема да пружат сериозен отпор“ на неговиот план за преземање на Гренланд, што предизвика остри реакции од европските лидери.Како одговор, Макрон побара од Европската унија да го активира Инструментот против присила, познат како трговска „базука“, со цел заштита на европските економски интереси. Тој истакна дека Европа ќе одговори обединето и координирано и дека европскиот суверенитет мора да биде зачуван.

Свет | пред 2 месеци

(ФОТО) Трамп јавно ги сподели пораките од Макрон

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, објави снимки од екранот од наводни пораки кои му ги испратил францускиот претседател Емануел Макрон преку апликацијата за размена на пораки „Сигнал“.Во пораките, како што пренесува францускиот весник „Фигаро“, Макрон му напишал на Трамп дека не разбира што прави во врска со Гренланд. Во исто време, францускиот претседател навестил можност за организирање состанок во Париз во четврток попладне, по завршувањето на форумот во Давос, во формат на Г7.Според содржината на пораките, Макрон предложил на маргините на состанокот да бидат поканети и претставници на Украина, Данска, Сирија и Русија, со цел разговори за пошироки меѓународни прашања.На истите снимки од екранот се гледа и покана од Макрон до Трамп за вечера во Париз во четврток. Одговорот на американскиот претседател не е прикажан во објавените пораки.Објавата на Трамп предизвика силни реакции во јавноста и повторно ги отвори прашањата за односите меѓу Вашингтон и Париз, како и за чувствителните теми поврзани со Гренланд и геополитичките тензии.

Свет | пред 2 месеци

„Трамп, не благодарам“: Париз не се приклучува на новиот мировен одбор

Францускиот претседател Емануел Макрон не планира да го прифати повикот на американскиот претседател Доналд Трамп за приклучување кон предложениот „Одбор за мир“, изјавил за „Блумберг“ извор близок до францускиот лидер.Според неименуваниот извор, Макрон смета дека нацрт-повелбата на одборот ги надминува прашањата поврзани со Газа и отвора сериозни дилеми, особено во однос на почитувањето на принципите и институционалната рамка на Обединетите нации, кои Франција ги смета за неприкосновени.Извори запознаени со ситуацијата наведуваат дека неколку европски земји исто така добиле покана да се приклучат на одборот, а Доналд Трамп има намера конечната повелба и мандатот на телото да бидат потпишани во Давос, во четврток.Сепак, одредени одредби во документот предизвикале сомнежи кај дел од поканетите држави околу тоа дали воопшто треба да го прифатат учеството. Дополнителна контроверзност предизвикува барањето на американската администрација земјите што сакаат постојано место во одборот да придонесат со најмалку една милијарда долари.Според нацрт-повелбата на предложената група, во која „Блумберг“ имал увид, Доналд Трамп би бил првиот претседавач на одборот и би располагал со овластувања самостојно да одлучува за членството.Критичарите предупредуваат дека со оваа иницијатива Трамп се обидува да изгради алтернативна меѓународна структура која би можела да стане ривал на Обединетите нации, организација што американскиот претседател со години јавно ја критикува.

Свет | пред 2 месеци

Норвешкиот премиер: Му објаснив на Трамп дека Нобеловата награда не ја доделува нашата влада

Американскиот претседател Доналд Трамп го поврза својот заострен став кон Гренланд со минатогодишната одлука да не му биде доделена Нобеловата награда за мир. Во порака испратена до норвешкиот премиер Јонас Гар Стере, Трамп напишал дека повеќе не чувствува обврска да размислува „исклучиво за мир“, алудирајќи на одлуката на Нобеловиот комитет.Оваа порака дополнително ги заостри односите меѓу Вашингтон и неговите најблиски европски сојузници, во контекст на заканите на Трамп за преземање на Гренланд, самоуправна територија во рамки на Кралството Данска. Во саботата, Трамп најави воведување царина од 10 проценти на увозот на стоки од осум земји кои застанале на страната на Данска и Гренланд, мерка што треба да стапи во сила во февруари.Земјите на кои се однесува мерката упатија остри реакции, додека британскиот премиер Кир Стармер се обиде да ја смири ситуацијата. Иако Белата куќа не ја исклучи можноста за употреба на сила за преземање на стратешки важниот арктички регион, Стармер изјави дека не верува оти ќе дојде до воена акција и нагласи дека проблемот треба да се реши преку мирен дијалог.Сепак, пораката на Трамп до норвешкиот премиер може дополнително да ги наруши веќе оптоварените односи меѓу САД и Европа, кои со месеци се соочуваат со несогласувања околу војната во Украина, трговските царини, воените трошоци и миграциската политика.Во изминатите денови, тензиите дополнително пораснаа. За време на викендот, илјадници жители на Гренланд излегоа на протести против какви било обиди за преземање на островот. Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, порача дека заканите со царини нема да го променат нивниот став и истакна дека нема да подлегнат на притисоци.Во исто време, министерката за економија, минерали, енергија, правда и еднаквост на Гренланд, Нааја Натаниелсен, за Асошиејтед прес изјави дека брзата реакција на сојузниците ја охрабрува и дека покажува оти станува збор за прашање „поголемо од самиот Гренланд“.Во пораката што Трамп ја испратил до Стере, а која ја објави норвешката влада, меѓу другото стои дека, поради тоа што не му била доделена Нобеловата награда за мир за, како што тврди, запирање на повеќе војни, повеќе не чувствува обврска да се води само од идејата за мир, туку да размислува за тоа што е добро и исправно за Соединетите Американски Држави. Пораката завршува со тврдење дека светот нема да биде безбеден доколку САД немаат целосна контрола врз Гренланд.Норвешкиот премиер потврди дека пораката била одговор на претходна порака што тој и финскиот претседател Александер Стуб ја испратиле до Трамп, во која се спротивставиле на најавените царини и повикале на смирување на тензиите. Стере нагласи дека ставот на Норвешка е јасен, дека Гренланд е дел од Кралството Данска и дека неговата земја целосно ја поддржува Данска. Тој појасни и дека Нобеловата награда за мир ја доделува независен комитет, а не норвешката влада.Стере изјави дека не одговорил на пораката на Трамп, но дека и понатаму смета оти е мудро да се разговара и изрази надеж дека ќе има можност за разговор со американскиот претседател оваа недела во Давос.Американскиот министер за финансии Скот Бесент, пак, го бранеше пристапот на Трамп кон Гренланд за време на Светскиот економски форум во Давос. Тој оцени дека е бесмислено да се тврди оти ставот на претседателот е поврзан со Нобеловата награда и нагласи дека Трамп го гледа Гренланд како стратешки ресурс за САД, додавајќи дека безбедноста на американската хемисфера нема да му биде препуштена на никој друг.Трамп и претходно јавно ја изразуваше желбата да ја добие Нобеловата награда за мир, која минатата година му беше доделена на венецуелската опозициска лидерка Марија Корина Мачадо. Минатата недела, таа му ја врачи својата Нобелова медала на Трамп, кој изјави дека планира да ја задржи, иако Нобеловиот комитет соопшти дека наградата не може да се поништи, пренесе или сподели со друго лице.

Свет | пред 2 месеци

Одлучивте да не ми ја доделите Нобеловата награда за мир, па повеќе немам обврска да размислувам само за мирот, му пишал Трамп на норвешкиот премиер

Американскиот претседател Доналд Трамп му испратил писмо на норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, во кое наведува дека повеќе не се чувствува обврзан да се фокусира исклучиво на мирот, откако минатата година не му била доделена Нобеловата награда за мир. Писмото било испратено во период на засилени изјави и барања од страна на Трамп поврзани со Гренланд.„Драг Јонас, бидејќи вашата земја одлучи да не ми ја додели Нобеловата награда за мир за запирање на повеќе од осум војни, повеќе не чувствувам обврска да размислувам исклучиво за мирот, иако тоа секогаш ќе биде доминантно, туку сега можам да размислувам за тоа што е добро и соодветно за Соединетите Американски Држави“, напишал Трамп во пораката, чијашто автентичност ја потврдиле од кабинетот на норвешкиот премиер.Во истото писмо, Трамп повторно го довел во прашање суверенитетот на Данска над Гренланд, тврдејќи дека островот не може самостојно да се одбрани од влијанието и заканите на Кина и Русија без директна американска вмешаност. Тој наведува дека не постојат, според него, јасни пишани докази за данските сопственички права, оценувајќи дека „светот нема да биде безбеден“ додека Соединетите Американски Држави немаат целосна контрола врз островот.Норвешкиот премиер Сторе ги отфрлил тврдењата на Трамп во врска со Нобеловата награда, појаснувајќи дека неа ја доделува независниот Норвешки Нобелов комитет, а не владата на Норвешка, која нема влијание врз одлуките на комитетот.Норвешка, заедно со уште седум европски држави, е меѓу земјите на кои Трамп им се заканил со воведување царини од 10 проценти, како дел од поширокиот притисок поврзан со прашањето за Гренланд и односите со европските сојузници.

Свет | пред 2 месеци