ЕУ

Кос: ЕУ загрижена за владеењето на правото во Македонија

Европската Унија изрази загриженост за владеењето на правото во Македонија и земјите од Западен Балкан, и покрај забележаниот напредок – изјави вчера европската комесарка за проширување, Марта Кос.Таа потенцираше дека и понатаму продолжува практиката на мешање во судски процеси, вршење притисок врз службеници кои истражуваат корупција и политизација на телата за регулација на медиумите, што – како што рече – е неприфатливо.Еврокомесарката нагласи дека ЕУ е изградена врз владеењето на правото, што подразбира независно судство, фер избори и слободни медиуми. Земјите кандидати кои не можат да го обезбедат ова ниво на владеење на правото нема да можат да станат членки на Унијата.Таа додаде дека земјите од Западен Балкан се во фокусот на процесот на проширување и дека владеењето на правото е клучен предуслов за нивната интеграција.

Македонија | пред 8 месеци

Филипче: Жално е што реформите за ЕУ интеграциите Владата воопшто не ги спроведува

Да го искористиме времето и искуството на другите земји, за да исчекориме напред и да покажеме резултати во преговорите за членство во Европската Унија, порача претседателот на Социјалдемократскиот сојуз на Македонија и претседавач со Националниот совет за евроинтеграции, д-р Венко Филипче.На денешната работилница „Придонесот на Собранието во ЕУ преговорите“, организирана во рамки на проектот „Поддршка на Европската интеграција на Северна Македонија“, Филипче посочи дека Македонија нема друга иднина освен Европа, а Националниот совет за евроинтеграции треба да биде платформа која ќе се надградува со искуства од другите земји.„Треба да учиме од туѓи грешки, од туѓи искуства и на тој начин да покажеме дека имаме некаква визија, имајќи предвид дека сме компатибилни како земји и со Црна Гора и со Албанија, коишто се сега неколку чекори пред нас, поради нивната посветеност, којашто ја покажаа во изминатите повеќе години, потврдувајќи ја визијата каде сакаат да ја видат својата земја во иднина“, рече Филипче.На работилницата, Филипче нагласи дека е потребен политички консензус, особено во спроведувањето на реформите кои произлегуваат од преговарачката рамка.„Барем во делот на спроведувањето на реформите, да покажеме некаков перформанс. Жално е што тоа не се случува во овој момент со доволна динамика, така како што треба да се случува. Се доцни со носењето на приоритетните закони од реформската агенда, пред сè од Министерството за правда. Меѓутоа, има еден добар, позитивен момент, имавме заеднички и надпартиски консензус во критиката на министерот за правда на минатиот состанок, од најголемите политички партии“, рече Филипче.Во однос на постигнувањето политички консензус за обезбедување уставни измени и за отпочнување на преговорите со ЕУ, Филипче потенцираше дека Собранието треба да биде телото во коешто тој процес ќе се одвива.„Нема друга институција во државата во која што треба да седнат сите политички чинители и да го постигнат потребниот консензус. Ако и формалниот дел, самото гласање, и така натаму, се одвива во Собранието, нема потреба да бараме други форми“, рече Филипче.Денешната работилница има за цел да ги зајакне капацитетите на Собранието во процесот на Европските интеграции, преку унапредување на неговата улога во вршењето на демократски надзор, поттикнување на инклузивност и градење на политички и општествен консензус околу реформите поврзани со ЕУ. Целта на проектот во рамки на работилницата, кој се имплементира од Канцеларијата на Обединетите нации за услуги на проекти (UNOPS), е да ја зајакне институционалната подготвеност и капацитетите на Северна Македонија за водење ефективни пристапни преговори и успешно управување со процесот на интеграција во Европската Унија.

Свет | пред 8 месеци

Нема фотографија

Како ќе реагира Европа на ултиматумот на Трамп?

Американскиот претседател Доналд Трамп во саботата им упати ултиматум на сојузниците во НАТО, барајќи САД да воведат „големи“ санкции кон Русија само доколку сите членки се обврзат на истото и престанат да купуваат руска нафта. Како што јавува CNN, исполнувањето на ваквиот услов би претставувало голема промена во рамките на Алијансата, а отворено останува прашањето дали постои заеднички интерес за вакви чекори.„Подготвен сум да воведам големи санкции кон Русија кога сите земји членки на НАТО ќе се договорат и ќе почнат да го прават истото, и кога сите ќе престанат да купуваат руска нафта. Само кажете кога!“, напиша Трамп на социјалните мрежи, цитирајќи делови од писмото упатено до неговите колеги во НАТО. Тој порача дека купувањето руска нафта од одредени земји е „шокантно“ и дека тоа ја ослабува преговарачката моќ на сојузот.Претседателот упати и дополнително барање: НАТО да воведе високи царини од 50% до 100% на стоките од Кина, кои би биле укинати по завршувањето на војната во Украина. Трамп смета дека ваквата мерка би го забрзала крајот на, како што го нарече, „смртоносниот, но смешен“ конфликт.Европската унија веќе има забрана за поморски увоз на руска нафта и деривати, но дел од земјите и натаму купуваат руски фосилни горива, особено течен природен гас. Дополнителен притисок претставува и фактот што Трамп во своето обраќање не спомена Индија, иако претходно бараше воведување царини и кон неа. Ова го усложнува односот, бидејќи ЕУ е во завршна фаза на трговски преговори со Индија.Со своите барања упатени кон НАТО, а не кон ЕУ, Трамп ги вклучи и земјите како Турција – еден од најголемите купувачи на руска нафта – што дополнително ја нагласува тежината на условите.Во меѓувреме, Русија не покажува знаци на деескалација. Романското министерство за одбрана соопшти дека во саботата пресретнало руски дрон кој влегол во нивниот воздушен простор за време на нападите врз Украина. Украинскиот претседател Володимир Зеленски предупреди дека тоа не е „случајност или грешка“, туку намерно ширење на конфликтот.Инцидентот доаѓа само неколку дена по упадот на руски дронови во полскиот воздушен простор, што ја натера НАТО да најави засилување на одбраната на источниот фронт. Американскиот државен секретар Марко Рубио го оцени случајот како „неприфатлив и опасен развој на настаните“.Европските лидери сега се соочуваат со двоен притисок – од една страна ултиматумот на Трамп, а од друга страна постојаната ескалација на руските провокации. Како ќе реагира Европа на оваа нова динамика, останува отворено прашање.

Свет | пред 8 месеци

Од 12 октомври стартува новиот систем за влез на Македонци во ЕУ

Системот за влез/излез на Европската Унија ќе започне со примена од 12 октомври, потврди денеска евроамбасадорот Михалис Рокас. Според него, оваа мерка има за цел зајакнување на безбедноста на граничните премини, а истовремено и поедноставување на самата процедура за патниците.„Станува збор за постепен процес кој ќе донесе и олеснување на влезот во ЕУ,“ рече Рокас.Во пракса, граѓаните од трети земји ќе треба еднаш да се регистрираат со отпечатоци од прсти и фотографија. По оваа иницијална регистрација, при следните патувања ќе можат да го користат автоматизираниот систем за влез на аеродромите.Евроамбасадорот посочи и дека системот ЕТИАС е различен и не треба да се меша со системот за влез/излез, додавајќи дека јавноста ќе биде навремено информирана за неговото воведување.

Македонија | пред 8 месеци

Муцунски: Преговорите со ЕУ не се блокирани – тие никогаш не започнаа поради СДСМ и ДУИ

Министерот за надворешни работи, Тимчо Муцунски, реагираше на изјавите на претседателот на СДСМ, Венко Филипче, за процесот на евроинтеграции, посочувајќи дека преговорите со Европската Унија не можат да бидат блокирани затоа што – како што вели – „никогаш и не започнале, благодарение на СДСМ и ДУИ“.„Од нас нема да слушнете големи зборови без покритие и празни чекори. Нашата задача не е да нудиме изговори, туку резултати. Затоа ја движиме државата напред – таму каде што ѝ припаѓа: во Европа. Тоа не е слоган, туку реалност што ја градиме преку конкретни проекти: бесплатен роаминг за нашите граѓани во ЕУ, зелени ленти за превозниците, пристап до европскиот единствен систем за плаќање, партнерство во безбедноста и одбраната со ЕУ. Тоа се вистински реформи, а не празни флоскули,“ истакна Муцунски.Тој додаде дека зборува и работи за поевтин роаминг, но и за зачуван идентитет, достоинство и гордост. „Не зборувам за виткање кичма, за администратори, за договори под маса, за прифаќање уцени или ултиматуми, како што тие го правеа тоа. Тука има разлика – и граѓаните ја гледаат таа разлика,“ нагласи министерот.Муцунски ја повика опозицијата да дејствува рационално и разумно и да не го саботира европскиот процес. „Ова не е борба за лични или партиски интереси. Ова е борба за граѓаните, за државата, за иднината. Ќе напредуваме само ако сите заедно ги ставиме државните пред партиските интереси,“ заврши тој.

Македонија | пред 8 месеци

Фон дер Лајен од Бугарија: Проширувањето на ЕУ останува процес заснован на заслуги

Проширувањето на Европската Унија е и останува процес базиран на заслуги, изјави претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен за време на брифингот при нејзината посета на фабриката за инженерство „ВАЗ – Сопот“ во Бугарија.„Постојат јасни барања и подобрувања што треба да се постигнат. Секој кандидат ќе биде оценет според неговите заслуги и ова е исклучително важно и за процесот и за Унијата“, нагласи таа.Фон дер Лајен истакна дека иако проширувањето бара време, тоа е од суштинско значење за регионалната безбедност и стабилност, како и за европските граѓани.„Успешното проширување е во интерес на ЕУ, бидејќи поголема Унија значи поконкурентна економија, поголема безбедност и посилен глас во светот“, додаде претседателката на ЕК.

Свет | пред 8 месеци

Војната не се приближува кон крај „ако се погледне што прави Путин“, вели висока претставничка на ЕУ

Високата претставничка на Европската унија за надворешна политика и безбедност, Каја Калас, остро ги осуди масовните воздушни напади врз Киев, во кои загинаа повеќе од десет лица, меѓу кои и деца. Таа порача дека единствениот одговор на агресијата мора да биде поголем притисок врз Москва.„Овие напади покажуваат дека Путин се потсмева на секој вид мировен напор“, изјави Калас во Копенхаген, каде што започна дводневниот состанок на министрите за одбрана и надворешни работи на ЕУ. „Она што мора да го направиме е да го зголемиме притисокот врз Русија“, нагласи таа, додавајќи дека нови санкции кон енергетскиот сектор и финансиските услуги би ја погодиле Москва најсилно.Калас ги повика членките на Унијата да продолжат со воената поддршка за Киев, истакнувајќи: „На Украина сега ѝ е потребна сета можна воена помош.“Министрите во главниот град на Данска ќе разговараат и за безбедносните гаранции за Украина по завршувањето на борбите. Според Калас, можно е Европската унија да обезбеди поддршка преку продолжување на обуката на украинската војска, зајакнување на домашната одбранбена индустрија и обврски од страна на поединечни земји членки.Таа призна дека војната не се приближува кон крај „ако се погледне што прави Путин“.

Свет | пред 9 месеци

Politico: Европа разгледува воена тампон-зона во Украина

Европската унија разгледува поддршка за воспоставување тампон-зона широка 40 километри на украинска територија како дел од напорите за прекин на војната, објави Politico повикувајќи се на пет европски дипломати. Идејата се разгледува како можност за прекин на огнот или како дел од поствоен договор меѓу Украина и Русија, но во овие разговори засега не учествува Вашингтон.Разговорите доаѓаат во време кога американскиот претседател Доналд Трамп ги интензивира напорите за мировен договор. На 15 август тој се сретна со Владимир Путин на Алјаска, а неколку дена подоцна и со украинскиот претседател Володимир Зеленски и европски лидери во Белата куќа. „Сите се обидуваат што побрзо да обезбедат гаранции за безбедност, за да не се предомисли Трамп“, изјавил еден дипломат. Притоа, предложената тампон-зона најверојатно би значела територијални отстапки од страна на Украина, но засега е неизвесно дали Киев би прифатил ваков план.Дел од европските земји предупредуваат дека вакво решение може да донесе повеќе ризици отколку придобивки и да ги изложи украинските градови на нови руски напади. Источните членки на НАТО, предводени од Полска, се загрижени дека масовно присуство на војници во Украина би можело да ја ослаби одбраната на самиот источен фронт на Алијансата.Според првичните проценки, меѓу 4.000 и 60.000 војници би можеле да бидат распоредени како мировни сили, при што Франција и Велика Британија се разгледуваат како носечки држави во операцијата. Освен обезбедување на зоната, мисијата би вклучувала и обука на украинската армија. САД јасно соопштија дека нема да испратат свои трупи, но се подготвени да дадат техничка поддршка.И покрај дипломатските напори, Русија продолжува со напади. Кремљ го доведува во прашање легитимитетот на Зеленски, а министерот за надворешни работи Сергеј Лавров порача дека Москва нема да прифати негов потпис на правни документи. Само како потврда на таквиот став, во масовен ракетен напад врз Киев во ноќта на четвртокот беа убиени најмалку 23 лица, меѓу кои и четири деца, а повредени се 63 граѓани.

Свет | пред 9 месеци

ЕУ министри на дводневен состанок по најжестокиот руски напад врз Украина

Министрите за одбрана и надворешни работи на Европската унија денеска во Копенхаген започнуваат дводневни разговори за поддршката на Украина и за кризата во Појасот Газа. Состанокот се одржува само еден ден по најжестокиот руски воздушен напад од крајот на јули, во кој загинаа најмалку 21 лице, меѓу нив и деца, а најмалку 48 беа повредени.Првиот ден ќе биде посветен на засилување на воената поддршка за Киев и на унапредување на соработката на ЕУ со украинската одбранбена индустрија, особено поради ограничувањата на американската воена помош. Утрешните разговори на министрите за надворешни работи ќе се фокусираат на нови санкции против Русија, насочени кон притисок врз претседателот Владимир Путин да прифати прекин на огнот и да се вклучи во мировни преговори. ЕУ неодамна ги таргетираше т.н. „сенкови флоти“ за извоз на руска нафта, како и приходите на Москва од енергетскиот сектор.Очекувана тема е и идното обезбедување безбедносни гаранции за Украина, како и користењето на замрзнатите средства на руската централна банка во износ од околу 210 милијарди евра. На разговорите ќе им се приклучат и министрите за надворешни работи на Украина, Исланд, Норвешка и Обединетото Кралство.Вториот ден ќе биде посветен на состојбата во Газа, каде што Европа останува поделена околу односот кон Израел. Франција и Шпанија се залагаат за построг став и можно воведување мерки, додека Германија и уште неколку земји се противат на санкции, повикувајќи на внимателен пристап.

Свет | пред 9 месеци

Унгарија ја тужи Европската унија поради користење на замрзнатата руски имот за помош на Украина

Унгарија поднесе тужба против Европската унија поради одлуката приходите од замрзнатите руски средства да се користат за воена поддршка на Украина. Судот на Европската унија ја примил тужбата на 25 август.Спорот се однесува на одлука на Советот на ЕУ со која речиси целокупните камати од замрзнатите руски средства се пренасочуваат кон Украина преку Европскиот инструмент за мировна поддршка. Се проценува дека станува збор за три до пет милијарди евра годишно. По почетокот на руската инвазија, западните земји замрзнаа околу 300 милијарди долари руски државни средства, од кои најголемиот дел се наоѓа во Европската унија.Владата на Виктор Орбан бара поништување на одлуката, тврдејќи дека е донесена спротивно на европското право и дека не е почитувано правото на вето на Унгарија. Будимпешта нагласува дека како земја која не учествува во финансирањето на инструментот не може да биде обврзана од неговите одлуки. Постапката може да трае со години, а во меѓувреме помошта за Украина ќе продолжи преку други механизми.Ова е веќе втора тужба на Унгарија против вакви одлуки, по првата поднесена во јуни 2024 година. Правниот спор се одвива во услови на заострени односи меѓу Киев и Будимпешта, кои дополнително се влошија по украинските напади со дронови врз нафтоводот „Дружба“, преку кој нафтата стигнува и во Унгарија и во Словачка.Од почетокот на војната во 2022 година, Европската унија и земјите членки имаат обезбедено речиси 186 милијарди долари финансиска, воена и хуманитарна поддршка за Украина, од кои 12,8 милијарди преку Европскиот инструмент за мировна поддршка.

Свет | пред 9 месеци

Европа во нов „нерамноправен договор“ со Трамп – опасност од економска и политичка зависност

По поразот во Првата опиумска војна, династијата Ќинг во 1842 година беше приморана да потпише договор што ја вовлече Кина во повеќе од еден век странско угнетување и колонијална контрола врз трговската политика. Тој документ влезе во историјата како првиот од таканаречените „нерамноправни договори“. Денес, скоро два века подоцна, сè поголем број европски политичари и аналитичари стравуваат дека Европската унија се наоѓа во слична позиција – пред нова рунда принудни договори со САД, под палката на Доналд Трамп.Минатиот месец, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен пристигна во голф-резортот на Трамп во Шкотска за да потпише трговски договор кој предизвика шок во европските престолнини. Со прифаќањето на 15-процентна царина на поголемиот дел од европската стока, критичарите предупредија дека Брисел направил „политички пораз“, „чин на подреденост“ и „идеолошка капитулација“. Наместо дистанца од непредвидливиот американски претседател, Европа се соочи со грубо будење.Додека мастилото на договорот едвај се исуши, Трамп повторно го зголеми притисокот – најави нови царини поради европските дигитални регулативи што ги тангираат американските технолошки гиганти.„Ако ЕУ не се усогласи, САД ќе престанат да извезуваат витална технологија за микрочипови“, порача тој. Ова предупредување дојде само неколку дена по уверувањата дека дигиталниот суверенитет на ЕУ е загарантиран.Ситуацијата потсетува на 19. век: Трамп располага со воена и технолошка моќ што Европа нема. Унијата е длабоко зависна од американската технологија и од воената поддршка во соочувањето со Русија, па Вашингтон може да диктира услови.„Не станува збор само за трговија, туку за безбедност и за Украина,“ изјави еврокомесарот за трговија Марош Шефчович, јасно алудирајќи дека договорот е резултат на европската слабост.Експертите предупредуваат дека Европа две децении не вложувала во сопствената безбедност и сега ја плаќа цената.„Игнориравме сигналите уште од првата администрација на Трамп и се вративме на спиење. Се надевам дека тоа не е повторно случај,“ изјави Сабине Вејанд, главната директорка за трговија во Европската комисија.Јасно е дека царинската стратегија на Трамп не е завршена и дека Унијата ќе се соочи со нови понижувања и нерамноправни исходи во преговорите оваа есен. Единствениот начин Европа да го намали ризикот од трајна зависност е да изгради сопствен капацитет во одбраната, технологијата и финансиската стабилност – пред „неррамноправните договори“ да станат новата реалност на 21. век.

Свет | пред 9 месеци

Дипломатски скандал: Салвини до Макрон – „Оди сам во Украина со шлем и пушка“

Дипломатски скандал ја потресе Европската унија по изјавата на лидерот на италијанската Лига, Матео Салвини, кој порача дека „Макрон сам треба да оди во Украина со шлем и пушка“. Изјавата ја даде за време на состанок во Милано, одговарајќи на прашање за можноста Италија да испрати војници во Украина, пренесува Corriere della Sera.Француските дипломатски извори веднаш реагираа, оценувајќи дека зборовите на Салвини се „спротивни на климата на доверба и историските односи меѓу двете земји“. Во последниот период, официјален Париз и Рим водеа билатерален дијалог околу поддршката за Украина, кој, според француската страна, покажал силна соработка меѓу Франција и Италија.Ова не е прв пат Салвини да упати остра критика кон францускиот претседател. Во март годинава го нарече „луд“ и го обвини дека ја „турка Европа во конфликт со Русија“.Франција и Велика Британија предводат иницијатива за формирање „коалиција на доброволци“ која е подготвена да испрати трупи во Украина како гаранција за безбедност по евентуален мировен договор. Од друга страна, италијанската премиерка Џорџа Мелони јасно се спротивставува на оваа идеја и се залага Италија да не биде дел од ваквата воена операција.

Свет | пред 9 месеци

Ова се воените опции на Западот за Украина: „Европа ќе го даде лавовскиот дел од силите“

Војните команданти на САД и повеќе европски земји изминатите денови им претставија опции на своите советници за национална безбедност за тоа како да ѝ се обезбедат безбедносни гаранции на Украина, потврдија американски и европски функционери за „Ројтерс“.Средбата следеше откако американскиот претседател Доналд Трамп вети дека ќе помогне во заштитата на Украина како дел од секој можен договор за завршување на руската војна, која трае веќе три и пол години.На состанокот што се одржа од вторник до четврток во Вашингтон учествуваа началниците на генералштабовите на САД, Финска, Франција, Германија, Италија, Обединетото Кралство и Украина.Американскиот државен секретар Марко Рубио, кој воедно е и советник на Трамп за национална безбедност, одржал видео-конференција со своите европски колеги – меѓу нив британскиот советник за безбедност Џонатан Пауел, шефот на кабинетот на претседателката на Европската комисија Бјорн Сајберт и претставници од НАТО, Франција, Германија, Италија и Финска.Конечните детали допрва треба да се доработат, но според изворите, европските земји би дале „лавовски дел“ од силите во рамките на безбедносните гаранции за Украина. Тоа го потврди и американскиот потпретседател Џеј Ди Венс.Трамп изјави дека нема да распоредува американски копнени сили во Украина, но остави отворена можност за други форми на воен ангажман – како воздушна поддршка или дополнителни системи за противвоздушна одбрана.Меѓу разгледуваните опции е и испраќање европски сили во Украина под американско командување. Американската воздушна поддршка би можела да вклучува воведување зона на забрането летање, која би ја спроведувале американски борбени авиони.Францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Кеир Стармер изразија подготвеност за учество во ваква „коалиција на подготвените“, а и германскиот канцелар Фридрих Мерц сигнализираше отвореност. Во Германија, претставници на воениот синдикат предупредија дека за долгорочни мировни сили во Украина ќе бидат потребни „десетици илјади војници“.Во меѓувреме, извори од Кремљ тврдат дека рускиот претседател Владимир Путин бара Украина да се откаже од амбициите за НАТО и да се повлече од целокупниот Донбас. Москва, според наводите, би прифатила замрзнување на фронтовите во Запорожје и Херсон, а дури и предавање на мали делови од регионите Харков, Суми и Дњепропетровск кои ги контролира.Путин останува цврст во барањето западните сили да не бидат распоредени во Украина – дури ни како мировни сили.

Свет | пред 9 месеци

Зеленски: Усогласивме заеднички ставови со ЕУ и НАТО пред средбата со Трамп

Украинскиот претседател Володимир Зеленски објави дека непосредно пред состанокот со американскиот претседател Доналд Трамп во Вашингтон, одржал координациска средба со европските лидери и генералниот секретар на НАТО во амбасадата на Украина.„Мора да ги запреме убивањата и им се заблагодарувам на нашите партнери кои работат на тоа, и на постигнување сигурен и достоинствен мир“, напиша Зеленски на „Телеграм“.Тој појасни дека со лидерите на Финска, Велика Британија, Италија, претседателката на Европската комисија и со генералниот секретар на НАТО, биле усогласени заедничките ставови пред средбата со Трамп.„Украина е подготвена за вистинско примирје и за воспоставување нова безбедносна архитектура. Мирот ни е потребен“, додаде Зеленски.Оваа средба доаѓа во моменти кога растат тензиите околу барањата на Трамп за територијални отстапки и неговите пораки дека членството на Украина во НАТО не доаѓа предвид.

Свет | пред 9 месеци

Трамп: Голема чест за Америка! Ќе видиме какви ќе бидат резултатите?

Американскиот претседател Доналд Трамп објави на социјалните мрежи дека денешниот ден е „голем ден во Белата куќа“.„Америка никогаш не имала толку европски челници овде во исто време“, напиша Трамп на својот профил на Truth Social.Тој додаде: „Голема чест за Америка!!!! Ќе видиме какви ќе бидат резултатите???“Во меѓувреме, според извештајот на агенцијата „Укринформ“, украинскиот претседател Володимир Зеленски се сретна во Вашингтон со американскиот изасланик Кит Келог, во пресрет на разговорите со претседателот Трамп.

Свет | пред 9 месеци

Макрон: Путин не бара мир, туку капитулација на Украина

Францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека целта на средбата во понеделник во Вашингтон, меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и украинскиот лидер Володимир Зеленски, е претставување на заеднички фронт на Украина и европските сојузници.„Ако денеска покажеме слабост пред Русија, всушност поставуваме основа за идни конфликти“, рече Макрон по видеоконференцијата на Коалицијата на волни, каде што западните сојузници на Киев повторија дека се залагаат за траен мир и почитување на територијалниот интегритет на Украина.Францускиот претседател нагласи дека нема да има разговори за украинските територии без учество на Украина, ниту пак може да се зборува за безбедноста на Европа без самите Европејци. Тој побара Украина и европските лидери да бидат директно вклучени во сите идни мировни самити.„Утре одиме во Вашингтон не само да го следиме претседателот Зеленски, туку и да ги браниме интересите на Европејците“, додаде Макрон.Во однос на Русија, Макрон беше јасен: „Мислите ли дека претседателот Путин сака мир? Ако ме прашувате мене – не. Тој сака капитулација на Украина. Тоа е она што го предложи“.Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, порача дека заедничкиот настап на Европа и САД е клучен за одржлив мир.„Ако не се договори прекин на огнот, ЕУ и САД мора да го зголемат притисокот врз Русија“, напиша Кошта на платформата Х.

Свет | пред 9 месеци

Трамп и потпретседателот Венс денеска на виртуелен состанок со Зеленски и европските лидери

Американскиот претседател Доналд Трамп и потпретседателот Џеј Ди Венс денеска ќе учествуваат на виртуелен состанок со украинскиот претседател Володимир Зеленски и лидерите на главните европски држави, јави ABC News, повикувајќи се на американски функционери.Според Reuters, европските челници најпрво ќе одржат координациски состанок меѓу себе за усогласување на ставовите пред разговорот со Трамп за претстојните преговори на Белата куќа со рускиот претседател Владимир Путин. На конференцијата, која започнува во 14 часот по средноевропско време и ја организира германскиот канцелар Фридрих Мерц, ќе присуствуваат челниците на Германија, Франција, Финска, Велика Британија, Италија и Полска, како и генералниот секретар на НАТО.На дневен ред се стратегиите за зголемување на притисокот врз Русија, можниот редослед на чекори во мировниот процес, иднината на руските окупирани територии и безбедносните гаранции за Украина.Потоа, во 15 часот, европските лидери ќе одржат заедничка видеоконференција со Трамп и Венс. По овој состанок, т.н. „коалиција на подготвените“ – група држави кои работат на планови за поддршка на Украина во случај на примирје – ќе се сретне под домаќинство на Германија, Франција и Британија.Средбите се одржуваат во пресрет на самитот Трамп–Путин, закажан за 15 август во Анкорејџ, Алјаска – прв американско-руски состанок на највисоко ниво од 2021 година. Минатата недела Трамп изненадно прифати одржување на самитот, откако претходно изразуваше незадоволство од ставовите на Путин кон американската мировна иницијатива.Американскиот претседател претходно изјави дека и Киев и Москва ќе треба да направат територијални отстапки за да се стави крај на војната, при што руските сили моментално контролираат речиси една петтина од Украина. Овој став и непредвидливоста околу исходот на самитот предизвикуваат загриженост кај европските држави, кои стравуваат од можен договор што би бил на штета на Украина.Еден висок функционер од Источна Европа за Reuters изјави: „Сега сме фокусирани на тоа да обезбедиме тоа да не се случи – работиме со американските партнери и остануваме координирани и обединети од европска страна. Сè уште има време до петок.“Белата куќа вчера ги намали очекувањата за значителен напредок кон примирје, нарекувајќи ја средбата на Алјаска „вежба за слушање“.

Свет | пред 9 месеци

Албанија се подготвува за влез во ЕУ, почна уривањето на дивоградбите!

Владата на Албанија, предводена од премиерот Еди Рама, ја започна кампањата „Урбана ренесанса 2.0“, насочена кон уривање на нелегални градби и ослободување на узурпираните јавни површини низ целата држава. Иницијативата е претставена како значаен чекор во подготовките за влез во Европската Унија до 2030 година.Целта на акцијата е создавање почисти и уредени, „поевропски“ градови, како дел од пошироката стратегија за територијално уредување и контрола. Уривања веќе се изведуваат во Тирана, Скадар, Валона и други урбани, крајбрежни и заштитени подрачја. Отстранети се разни нелегални објекти – настрешници, киосци, огради и доградби кои го попречуваат пристапот до јавни простори.Само во Тирана, според планот, до крајот на јули 2025 година требаше да се ослободат околу 20.000 квадратни метри јавна површина.Владата воспостави и онлајн платформа „Мој јавен простор“, преку која граѓаните можат да пријавуваат незаконско градење, узурпација на јавен простор или загадување. Премиерот Рама редовно објавува видеа од акциите на социјалните мрежи, повикувајќи на заедничко делување меѓу граѓаните, општините и бизнис заедницата.Кампањата е дел од пошироки реформи во областа на инфраструктурата, управувањето со отпад и водоснабдувањето. Посебно внимание привлече уривањето на околу 40 објекти во заштитеното подрачје Тет, кое предизвика реакции во јавноста поради начинот на изведба.Властите најавуваат дека „Урбана ренесанса 2.0“ ќе продолжи како долгорочна програма со построги мерки, меѓу кои конфискација на незаконски изградени објекти и формирање „црна листа“ на инвеститори што ги прекршуваат прописите. Ослободените површини ќе бидат преуредени според проекти на домашни и странски архитекти.

Свет | пред 9 месеци

Од октомври нови правила за патување во ЕУ – дигитална регистрација, биометриски податоци, нова давачка

Ако досега при патување во странство главната грижа ви беа пасошот, парите и авионскиот билет, од октомври 2025 ќе имате и нова обврска. Повеќето земји-членки на Европската Унија и уште четири европски држави од 12 октомври ќе почнат постепено да го применуваат новиот Систем за влез/излез (Entry/Exit System – EES) за патници од земји надвор од ЕУ, соопшти Европската комисија.Со новите правила, наместо рачно печатење пасоши, ќе се воведе дигитална регистрација за сите патници кои влегуваат во Шенген зоната за краток престој до 90 дена. При првото влегување, патниците ќе мора да достават биометриски податоци – отпечатоци од прсти и фотографија – до граничните службеници.Воведувањето на EES е подготвителен чекор за стартот на Европскиот систем за патнички информации и одобрување (ETIAS), кој според најновите информации ќе започне да важи во последниот квартал од 2026 година. Тогаш, државјаните на трети земји кои се ослободени од виза за ЕУ ќе мора да поднесат онлајн апликација и да платат такса од 20 евра – повисока од претходно најавените 7 евра. Одобрението ќе важи три години.Што е потребно за ETIAS апликацијата?За да аплицирате ќе ви треба:важечки пасош (не постар од 10 години, со важност најмалку уште три месеци),платежна картичка,лични податоци.Пасош кој не ги исполнува меѓународните стандарди може да биде одбиен.Како ќе се спроведува EES?Системот ќе се воведува постепено на надворешните граници на 29 европски земји во рок од шест месеци. Ќе се собираат биометриски податоци (фотографии и отпечатоци од прсти), а патник кој одбива да ги даде нема да може да влезе во земјите што го користат EES.

Свет | пред 9 месеци

Трамп планира средба со Путин и Зеленски, ЕУ: „Нас никој не нè повикал“

Американскиот претседател Доналд Трамп ги информирал дел од европските лидери за планот да се сретне со рускиот претседател Владимир Путин, како и за можен трилатерален состанок со него и украинскиот лидер Володимир Зеленски.Од Европската комисија потврдија дека претседателката Урсула фон дер Лајен не била во директен контакт со Трамп и не учествувала во координација со западните лидери. Неколку лидери на земји-членки ја информирале за иницијативата, но официјална покана од Вашингтон нема.„Го поддржуваме праведниот и траен мир за Украина. Што се однесува до самитот, допрва треба да се види дали ќе се одржи – прерано е за детали“, изјави портпаролката на ЕК Ариана Подеста, одбивајќи да потврди дали ЕУ ќе биде поканета.Брисел повтори дека не постои решение за Украина без согласност на Киев, и дека за улогата на ЕУ во поствоената реконструкција мора да има консултации.„Никој не сака мир повеќе од Украина и Европската унија. Русија во моментов не е заинтересирана за мир. Поддржуваме секој чекор кон примирје, но во меѓувреме ѝ помагаме на Украина да биде силна – и на бојното поле и на преговарачката маса“, порачаа од ЕК.Иако ЕУ не е вклучена во актуелните американски дипломатски напори, европските држави ќе го понесат најголемиот товар по завршувањето на војната – и финансиски, и со евентуално присуство на теренот. Трамп веќе порача дека САД нема да имаат активна улога, освен во инвестиции за експлоатација на стратешки минерали, а трошоците ќе паднат на ЕУ. Киев, пак, се надева на брзо отворање на првите поглавја во пристапните преговори за членство.

Свет | пред 9 месеци

Никола Димитров: Ако ЕУ остане без вредности, тогаш е ништо!

„Европа мора да биде доследен, конзистентен и принципиелен партнер, партнер кој испорачува и исполнува ветувања. Партнер кој е гласен кога се прават неправди, кога се крши меѓународното право, кога се злоупотребуваат човековите права. Тоа не го гледаме“, порача претседателот на „Солуција“, Никола Димитров, на „Сими Симпозиумот“ што се одржува по 27-ми пат во Грција.“Силата на ЕУ секогаш била во принципите. Во моментот кога Европа ги напушта вредностите, тоа станува ништо. Европа мора да биде доследен, конзистентен и принципиелен партнер, партнер кој испорачува и исполнува ветувања. Партнер кој е гласен кога се прават неправди, кога се крши меѓународното право, кога се злоупотребуваат човековите права. Тоа не го гледаме”. Ова го порача претседателот на “Солуција”, Никола Димитров на дваесет и седмиот Сими Симпозиум, оваа година под насловот “Парадоксот на Пандора”.Димитров зборуваше за македонското искуство во европските интеграции и блокадите со кои земјава се соочува:“ЕУ дозволи тоа што нас ни беше најважно и тоа што го обезбедивме со Преспанскиот договор, тоа што Грција го прифати - дека ние сме Македонци, кои зборуваат македонски јазик, да биде сега нападнато од Бугарија. Бугарија гордо го грабна ветото, откако тоа прво ни беше ставено од Франција, ужасна геостратешка грешка на Париз. И сега наместо да зборуваме за реформи, заглавени сме со срамни прашања од минатиот век, со наратив што едноставно е недозволив во 21 век во Европа - некој друг да ми кажува кој сум и каков јазик зборувам”, порача Димитров.Тој зборуваше и за улогата на ЕУ на светската геополитичка сцена, потенцирајќи дека со политика на компромиси кога се клучните вредности во прашање, ЕУ си го подрива и сопствениот кредибилитет и своето значење во свет, кој станува мошне опасен и непредвидлив.“Мислам дека многу европски лидери, со чест на исклучоци, не се свесни колку на долг рок ќе се одрази врз силата на ЕУ нивниот молк за Газа, на пример”, заклучи Димитров.

Коментари | пред 10 месеци

„Добрососедство по мерка на ЕУ: Блискоста со Србија не се дозволува“, професорката Ванковска објасни што и пречи на Европа

Иако Европската унија постојано инсистира на добрососедски односи меѓу земјите од Западен Балкан, од Македонија очекува да се дистанцира од Србија – став што, според професорката Билјана Ванковска, не само што е контрадикторен, туку и опасен по внатрешната стабилност на државата.-Прво, нѐ обвинуваат за блиски односи со нивна полноправна членка (иако не многу популарна) - Унгарија.Второ, од нас бараат “добрососедски односи” ама сакаат да се скараме со Србите, иако тие (божем) го поддржуваат и членството на Србија (и БиХ) во ЕУ.Конечно, треба да се скараме и со Русија и со Кина - а тие развиваат односи на соработка со Кина особено поради царините на Трамп. Руски енергенси купуваат “под рака” со прокси.За нас знам дека имаме власт која колку и да ја понижуваат, таа ќе им бакнува рака. Ама, ЕУ знае ли кај тера? И како мисли да го стабилизира Балканот со негова дестабилизација?Заборавив да додадам нешто за ефектите врз внатрешната стабилност на Македонија: инсистирајќи на наводно влијание на т.н. Српски свет, ЕП директно ги поткопува меѓуетничките односи. Албанската заедница едвај дочека да викне: “фатете го крадецот (Србите ни се непријатели)”. Уставен суверенитет не постои кај нас од 2018, од миксот на европски и балкански методи како што сугерираше еврокомесарот Хан.Балканскиот котел го меша Брисел. Големите европски сили нѐ третираат како парички за поткусурување“, вели таа.

Македонија | пред 10 месеци

Прв пат во историјата? „Активирајте ја нуклеарната опција против Унгарија!“

Под слоганот „Силна Европа во светот што се менува“, во текот на следните шест месеци Кралството Данска, кое го презеде претседателството со Советот на Европската Унија на 1 јули, ќе се фокусира на две главни теми - безбедност и одбрана и конкурентност и зелена транзиција.На овој пат, Данска покрена важна иницијатива, имено, сака Европа да го искористи целиот свој правен арсенал против Унгарија за кршење на основните права на Унијата, вклучително и покренување на таканаречената „нуклеарна опција“, Член 7, против Будимпешта, пишува Политико.„Продолжуваме да бидеме сведоци на кршење на фундаменталните вредности“, изјави данската министерка за европски прашања, Мари Бјер, пред новинарите во Архус, каде што е во посета Европската комисија, додека Копенхаген го презема претседателствоto со Советот на ЕУ, додавајќи: „Затоа ќе ја продолжиме постапката според Член 7, како и расправата за Унгарија“.„Нуклеарна опција“Член 7 е клаузула во договорот на ЕУ што им овозможува на земјите да гласаат за исклучување или санкционирање на членка што ги крши правилата на Унијата. Се смета за најтешка законска мерка - „нуклеарната опција“, која ЕУ сè уште не ја имплементирала и покрај тврдењата на Брисел дека Унгарија го прекршила законот.Бјер, исто така, рече дека Унијата треба да размисли за ограничување на пристапот до фондовите на Унијата за земјите што го кршат европското право, а друго важно прашање за Данска е проширувањето на ЕУ. Министерот ја критикуваше Унгарија за постојаната блокада на членството на Украина во Унијата и рече дека Данска е подготвена да ги разгледа сите политички и практични решенија „за да можеме да продолжиме напред“.Недостаток на поддршка од две земјиДоколку земјите од ЕУ одлучат да ја заострат постапката според Член 7, тие би можеле да ѝ го одземат правото на глас на Унгарија за прашања од европската политика, како што е проширувањето, со што ќе го изгубат правото на вето на Будимпешта врз членството на Украина.Сепак, дипломатите предупредуваат дека таков чекор би барал решителна поддршка од Париз и Берлин за да се убеди остатокот од Унијата, и дека поддршката во моментов недостасува.Иако Унгарија продолжува категорично да го отфрла членството на Украина, се шпекулира дека Европската комисија може да одлучи да продолжи со членството на Молдавија со формално отворање на преговарачки кластер во наредните денови. Молдавија и Украина се движат кон членство во ЕУ заедно, па затоа нивното одвојување би било контроверзно.

Свет | пред 10 месеци

Жерновски прашува: Која земја не се замара со ЕУ? Одговорот ќе ве изненади

Поранешниот амбасадор на Македонија, Андреј Жерновски со иронија го привлече вниманието на фактот што Македонија нема амбасадор во Данска.„Која е земјата без амбасадор во Данска?Вчера, Данска официјално го презеде шестмесечното ротирачко претседателство со Советот на ЕУ, со две главни приоритети: безбедност и конкурентност. Задачата е доста тешка, како резултат на екстремната неизвесност и нестабилност со кои денес се соочува Европската Унија.Инаку, Данска повторно стана силен застапник на проширувањето, тврдејќи дека Украина само во рамките на ЕУ и НАТО може да биде безбедна и просперитетна. Да се потсетиме на историското наследство на Данска во однос на проширувањето: во 1993 година, данското претседателство со Советот на ЕУ заврши со самитот на кој се воспоставија Копенхашките критериуми, кои станаа библија за сите последователни рунди на проширување.Овојпат, Данска го поставува својот основен приоритет за проширување на ЕУ низ безбедносна перспектива. Мошне значајно е што го опишува проширувањето како „геополитичка неопходност“ и „единствениот начин ЕУ ефикасно да придонесе за стабилизирање на европскиот континент“. Но, нејзиното претседателство со Советот се соочува со предизвикот да го усогласи овој геополитички императив со пристапот на ЕУ кон проширувањето, базиран на заслуги и сопствената подготвеност на ЕУ за проширување.Сите земји кои се членки на ЕУ или се кандидати за влез во истата, имаат свој амбасадор во Копенхаген, освен една. Причината е едноставна- владата на таа земја има други приоритети и нема време да се занимава со небитни работи како што е, на пример, нејзиниот евроинтеграциски процес.Прашање:Која е таа земја?“ праша Жерновски

Македонија | пред 10 месеци

„Македонскиот идентитет не се служи на чинија, вие стапнавте на македонска земја која на словенските народи во Европа им ја даде писменоста“ – реакција на Цаневска до Кос

По спорната изјава на еврокомесарката за проширување Марта Кос, во која македонскиот идентитет го сведе на традиционални јадења како „тавче-гравче, пинџур и полнети пиперки“, со јавна реакција се огласи и новинарката Катерина Цаневска.„Добро е што знаете за убавините на вековната македонска кујна. Но, како поранешна колешка и со која живеевме во иста држава, повеќе од јасно ви е дека тоа не се темелите на македонскиот идентитет. Вие стапнавте на македонска земја која на словенските народи во Европа им ја даде писменоста, згазивте на земја која го има Свети Климентовиот универзитет од 886 година, центарот на словенската писменост и култура, земја во која манастири чествуваат 1.000 годишно постоење.Оваа земја ги изнедрила Прличев, Цепенков, Жинзифов, Пејчиновиќ…Рацин, Конески, Петре М. Андреевски, Горан Стефановски, Чинго… Знаете дека сте на земја во која се виело Тешкото-,, Зурли штом диво ќе писнат, штом тапан ќе грмне со подземен екот…во бескрајно оро син оди по татка, по деда си- внук…”.Земја во која низ векови создавано е македонското творештво признато во цел свет. Од Македонија изнедриле златните грла на Бадев, Илиева, Томовска, Манчевски, Лазарова, Јонче, Пепи… но и Тоше, Каролина, Илкова, Биџова, Гугуловски, Нацевски, музички групи и виртуозите Влатко Стефановски, Трпчевски… Сигурна сум дека знаете за Делчев, Карев, Питу, за Првата република на Балканот, за хероите и дека секогаш Македонија била на вистинската страна на историјата. Вратете се во својата земја и во Европа со чувство на задоволство дека сте биле во земја со вековна традиција, непроценливо културно и образовно богатство.Дојдете и друг пат, не со зборови туку вистински да го почувствувате вкусот на македонска кујна: тавче гравче, пинџур, погача, полнети пиперки, но и да ги видите охридските фрески и да ја дегустирате пастрмката, македонската жолта и вината. Сакам да верувам дека вчера имавте лош ден и дека ќе се извините за тешко повредените чувства на македонскиот народ“.

Коментари | пред 10 месеци