НАТО

Адмиралот на НАТО вели: „Нема поделба – ние претвораме милијарди во баталјони“

Командантот на Воениот комитет на НАТО, Џузепе Каво Драгоне, порача дека Алијансата активно работи на зајакнување на своите капацитети и покрај растечките глобални безбедносни поделби.Говорејќи на безбедносниот форум Шангри-Ла дијалог во Сингапур, Драгоне истакна дека „фрагментацијата не е судбина“, осврнувајќи се на актуелните геополитички предизвици и војната во Украина.Според него, конфликтот во Украина истовремено ја отсликува и ја забрзува глобалната поделеност, но НАТО останува единствен во своите ставови и активности.„На самитот во Хаг, сите 32 земји-членки се обврзаа да издвојуваат 3,5 проценти од БДП за одбрана и дополнителни 1,5 проценти за инфраструктура. Европа и Канада минатата година инвестираа 574 милијарди долари, што претставува раст од 20 проценти. Ние ги претвораме милијардите во баталјони“, порача Драгоне.Тој нагласи дека партнерствата се клучни за надминување на индустриската фрагментација, подобрување на интероперабилноста и зајакнување на одвраќачките капацитети на Алијансата.„Стандарди, доктрина, податоци, вештачка интелигенција – заедно можеме да постигнеме подобри резултати“, рече Драгоне.Адмиралот предупреди и дека одбранбената индустрија мора значително да го забрза темпото на работа, оценувајќи дека сегашните процедури за набавка не се прилагодени на современите закани.Според него, безбедноста повеќе не е исклучиво задача на армијата и државните институции, туку општествен проект во кој учествуваат академската заедница, индустријата, невладиниот сектор, локалните власти и граѓаните.Драгоне најави дека НАТО ќе продолжи со напорите за зајакнување на своите капацитети и партнерства во пресрет на идните состаноци на Алијансата, вклучително и претстојниот самит во Анкара.

Свет | пред 13 часа

Туск по заканите на Медведев: НАТО мора сериозно да ги сфати руските пораки

Полскиот премиер Доналд Туск ги повика Европската Унија и НАТО посериозно да ги сфатат изјавите и постапките на руските функционери, откако поранешниот руски претседател Дмитриј Медведев упати нови закани по инцидентот со дронот во Романија.Медведев реагираше откако дрон погоди станбена зграда во романскиот град Галац, порачувајќи дека Европската Унија треба да се подготви за нови слични настани.„Ова ќе продолжи да се случува. Војната трае. Граѓаните на државите од Европската Унија повеќе нема да можат мирно да спијат. Ова е само почеток“, напиша Медведев на социјалните мрежи.Осврнувајќи се на неговите изјави и на инцидентот во Романија, Туск предупреди дека руските провокации стануваат сè почести.„Сите во НАТО конечно треба сериозно да ги сфатат овие факти и овие зборови“, изјави полскиот премиер.На случувањата реагираше и министерот за надворешни работи на Литванија, Кестутис Будрис, кој смета дека Алијансата треба да одговори поодлучно со зголемен притисок врз Москва.Во меѓувреме, романската министерка за надворешни работи Оана Цоиу изјави дека падот на дронот врз станбен објект во Галац ги исполнува условите за активирање на член 4 од НАТО, кој предвидува консултации меѓу земјите-членки кога е загрозена безбедноста, територијалниот интегритет или политичката независност на некоја членка на Алијансата.

Свет | пред 1 ден

Руте по инцидентот во Романија: НАТО е подготвен да го брани секој дел од својата територија

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, порача дека Алијансата е подготвена да го брани секој дел од својата територија, откако руски дрон погоди станбена зграда во романскиот град Галац за време на ноќните напади врз Украина.„Неодговорното однесување на Русија претставува опасност за сите нас. Последната ноќ уште еднаш покажа дека последиците од незаконската руска агресија не запираат на границите“, напиша Руте на социјалната мрежа Икс.Тој истакна дека НАТО ќе продолжи да ги зајакнува своите одбранбени и одвраќачки капацитети и ќе остане посветен на поддршката за Украина.Инцидентот се случи во Галац, во југоисточна Романија, каде што дрон удри во покривот на десеткатна станбена зграда и предизвика експлозија и пожар. Според романските власти, повредени се две лица, жена и нејзиното дете, а десетици жители беа евакуирани.Романското Министерство за одбрана соопшти дека првичните информации укажуваат дека станува збор за дрон од типот „Геран-2“, од руско потекло, чиј експлозивен товар детонирал при ударот.Министерката за надворешни работи на Романија, Оана Цоиу, го оцени случајот како „тешко кршење на меѓународното право“ и најави дополнителни мерки за зајакнување на системите за заштита од дронови.На инцидентот реагираше и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која оцени дека Русија „преминала уште една црвена линија“.Романските власти соопштија дека за време на нападот биле подигнати два борбени авиони Ф-16 и воен хеликоптер за следење на ситуацијата, додека жителите на пограничните региони биле предупредени да побараат засолниште.Според Министерството за одбрана на Романија, од почетокот на руските напади врз украинските пристаништа на Дунав се регистрирани 28 нарушувања на романскиот воздушен простор.

Свет | пред 2 дена

НАТО ја осуди Русија по нападот со дрон во Романија

НАТО остро ја осуди Русија откако руско беспилотно летало погоди станбена зграда во центарот на романскиот град Галац, во близина на границата со Украина.Портпаролката на Алијансата соопшти дека генералниот секретар на НАТО е во контакт со романските власти по инцидентот, кој се случил во контекст на руските напади врз украинска инфраструктура во близина на романската граница.„Утрово беспилотно летало погоди станбена зграда во Романија. Го осудуваме руското непромислено однесување“, наведе портпаролката на НАТО, додавајќи дека Алијансата ќе продолжи да ги зајакнува своите одбранбени капацитети против сите закани, вклучително и оние од беспилотни летала.Инцидентот предизвика нова загриженост за безбедноста на земјите членки на НАТО, кои се наоѓаат во непосредна близина на воените дејствија во Украина. Засега не се соопштени дополнителни информации за евентуални жртви или за степенот на материјалната штета.

Свет | пред 2 дена

Шефот на НАТО жестоко ја критикуваше Словенија: „Ја поткопувате нашата безбедност“

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, упати остра критика до Словенија поради начинот на кој ги прикажува трошоците за одбрана, обвинувајќи ја Љубљана дека вештачки ги зголемила бројките за да го достигне договорениот праг од два проценти од БДП.Во писмо испратено до техничкиот премиер Роберт Голоб на почетокот на мај, Руте предупредил дека ниските издвојувања за одбрана „ја поткопуваат колективната безбедност“ во време на криза.Според податоците што Словенија ги доставила до НАТО, земјата во 2025 година треба да издвојува 2,01 процент од БДП за одбрана, што претставува значително зголемување во однос на претходните години.Но, според проценките на Алијансата, дел од тие средства не спаѓаат во договорената дефиниција за одбранбени трошоци. НАТО смета дека реалните словенечки издвојувања изнесуваат околу 1,6 проценти од БДП, односно приближно 300 милиони евра помалку од прикажаното.Во писмото, Руте побарал Словенија итно да обезбеди повеќе средства за одбраната и во пресметките да ги вклучува само официјално признатите одбранбени расходи.Од кабинетот на премиерот Голоб потврдија дека го добиле писмото и нагласија дека актуелната влада обезбедила најголем обем средства за одбрана досега, со што, според нив, првпат се исполнува обврската за два проценти од БДП.Словенечката влада посочи дека постојат различни толкувања за тоа што треба да се смета за безбедносна инвестиција, нагласувајќи дека во безбедноста спаѓаат и вложувања во критична инфраструктура, сајбер-безбедност, енергетска сигурност и воена мобилност.Според словенечката резолуција за развој на армијата, земјата треба постепено да ги зголемува издвојувањата и до 2030 година да достигне три проценти од БДП за одбрана.

Свет | пред 3 дена

Стратешкиот остров Готланд станува клучна точка на НАТО

НАТО забрзано работи на зајакнување на одбраната на шведскиот остров Готланд во Балтичкото Море, кој сѐ повеќе се смета за една од најважните и најранливи точки на Алијансата во однос на Русија, објави „Политико“.Стравувањата од можна руска агресија и хибридни напади, како и неизвесноста околу идната американска поддршка за европската безбедност, ги натераа Шведска и сојузниците повторно да го претворат островот во силно воено упориште.Готланд се наоѓа на околу 300 километри од руската енклава Калининград и има клучна стратешка позиција за контрола на Балтичкото Море.Шведска оваа недела ја заврши првата НАТО-вежба на островот по приклучувањето кон Алијансата во 2024 година. Во вежбата учествувале околу 18.000 војници од 13 држави, кои увежбувале одбрана од можен руски напад.Шведскиот командант за одбрана Михаел Клесон предупреди дека руски напад „може да се случи во секој момент“, посочувајќи на зголемените руски активности, саботажи, дронови и шпионски инциденти во регионот.Островот често се нарекува „непотоплив носач на авиони“ поради неговата улога во воздушните и поморските операции во Балтикот. Според шведските експерти, оној што го контролира Готланд, контролира голем дел од случувањата во Балтичкото Море.Шведска веќе инвестирала повеќе од 200 милиони евра за модернизација на инфраструктурата, обновување на противвоздушната одбрана и распоредување тенкови и оклопни возила на островот. Во наредната година се очекува дополнително зголемување на бројот на војници.Во текстот се наведува и дека американското учество во воената вежба било значително намалено, што се толкува како дел од поширокото намалување на американскиот ангажман во НАТО.Вежбата покажала и колку современото војување со дронови ја менува воената стратегија, откако украински единици успешно симулирале уништување на шведските оклопни сили со беспилотни летала.Шведските власти велат дека се подготвуваат за сите можни сценарија – од сајбер и хибридни напади до директен вооружен конфликт.

Свет | пред 3 дена

Москва со нови обвинувања: НАТО се подготвува за голема војна на Истокот

Директорот на руската Служба за надворешно разузнавање на Русија, Сергеј Наришкин, изјави дека НАТО се подготвува за вооружен конфликт од големи размери на истокот, а ја обвини и Велика Британија дека ги поттикнува европските партнери кон судир со Русија.Наришкин, на Првиот меѓународен форум за безбедност што се одржува под покровителство на рускиот Совет за безбедност, изјавил дека „НАТО де факто се подготвува за вооружен судир од големи размери на исток“.Тој оценил дека европските лидери се тешат со мислата дека ќе можат да ги надоместат своите загуби преку понатамошно „ограбување“ на Русија.„Европските моќници се залажуваат дека можат повеќе од да ги надоместат своите загуби со понатамошно ограбување на нашата земја. Тоа го гледам како типичен пример на колонијален менталитет и ароганција од која дегенерирачката европска елита не може да се ослободи“, рекол Наришкин.Тој додал дека европските елити имаат интерес војната во Украина да трае што е можно подолго и дека се обидуваат да го саботираат секој мировен процес.„Од перспектива на европските елити, во нивен интерес е украинскиот конфликт да трае што е можно подолго, со луда надеж за стратешко исцрпување на Русија и нејзин конечен пораз. Затоа Европејците се обидуваат да го торпедираат секој обид на Русија за мирно решавање на конфликтот“, изјавил тој.Според него, оружјето од украинското бојно поле „слободно циркулира низ Европа“ и завршува во рацете на меѓународни терористички групи.Наришкин ја обвини и Европска Унија дека му простува на Киев сè, вклучително и тероризам, корупција, узурпација на власта, насилство врз цивили и воени злосторства.„Брисел и националните престолнини решија да ги затворат очите пред сите злосторства што ги изврши киевската хунта... На Киев му е простено сè – тероризам, корупција, узурпација на власта, насилство врз цивили и воени злосторства“, рекол Наришкин.Тој посебно ја истакнал улогата на Велика Британија, која ја нарекол „зол и циничен гениј на Европа“.„Како и пред двете светски војни, Лондон буквално ги поттикнува своите континентални сојузници кон директен судир со Русија“, изјавил Наришкин.

Свет | пред 3 дена

Путин би направил сериозна грешка ако нападне членка на НАТО

Додека Русија продолжува со масовни напади врз Киев, во европските престолнини растат стравувањата дека претседателот Владимир Путин би можел да се обиде да го прошири конфликтот и надвор од Украина.Во последните недели Москва испрати серија остри предупредувања кон балтичките држави. Руски претставници се заканија со напади врз „центри за донесување одлуки“ во Летонија, обвинувајќи ја земјата дека им дава засолниште на украински оператори на дронови, што летонските власти го демантираа.Во Литванија неодамна биле активирани сирени за воздушна опасност откако сомнителни руски дронови се приближиле до воздушниот простор од правец на Белорусија.Истовремено, руското Министерство за одбрана објавило адреси на компании во осум европски држави кои наводно соработуваат со Украина во производство на дронови, предупредувајќи на „непредвидени последици“ доколку продолжи воената помош за Киев.Европските безбедносни претставници стравуваат дека Москва би можела да се обиде да го тестира единството на НАТО преку провокации или ограничен напад врз балтичките држави, шведски и дански острови во Балтичкото Море или арктички територии.Шведскиот министер за одбрана Пол Јонсон изјавил дека безбедносната ситуација во Европа значително се влошила во последните две години и дека Русија е сè посклона кон ризични хибридни операции.„Мораме да ги зајакнеме нашите способности за одвраќање и одбрана“, изјавил Јонсон.Во меѓувреме, високи европски функционери предупредуваат дека евентуално намалување на американското воено присуство во Европа би можело дополнително да ја охрабри Москва.Според западни процени, руската армија месечно губи околу 35 илјади војници, што е повеќе од бројот на новорегрутирани сили. Аналитичарите сметаат дека продолжувањето на војната со сегашното темпо би можело да стане неодржливо без нова масовна мобилизација.Каја Калас предупреди дека Кремљ би можел да се одлучи за дополнителна ескалација за да оправда нова мобилизација.„Тоа е многу опасен момент. Никој не знае што точно се случува во главата на Путин“, изјавила Калас.Европските претставници истакнуваат дека, и покрај тешкотиите на фронтот, нема знаци дека Москва се откажала од својата поширока стратегија.Заменичката на украинскиот министер за надворешни работи Марјана Беца оцени дека Русија и понатаму има империјалистички цели.„Русија можеби ја менува тактиката, но не и својата стратегија и цели“, изјавила таа.Европските функционери предупредуваат дека евентуален напад врз членка на НАТО би бил огромен ризик за Москва, но истовремено нагласуваат дека мора да се смета и на можноста Путин да донесе ирационални одлуки.„Мораме да бидеме подготвени и за сценарио во кое Путин ќе се однесува непредвидливо и ќе ја ескалира ситуацијата“, изјавил германскиот пратеник Норберт Ретген.

Свет | пред 4 дена

Трамп дефинитивно ѝ врти грб на Европа: Ова е тајниот план за НАТО

САД планираат значително да ги намалат своите воени придонеси во НАТО, вклучувајќи го бројот на оружени системи и војници што ги ставаат на располагање на Алијансата, објави германскиот магазин „Шпигел“.Според информациите, претставник на американскиот министер за одбрана, Пит Хегсет, минатата недела во седиштето на НАТО во Брисел ги информирал сојузниците дека Вашингтон има намера да ги намали клучните воени капацитети што ги обезбедува за Алијансата.Меѓу нив се борбени авиони, воени бродови, дронови и авиони за дополнување гориво во воздух.САД планираат да ги намалат и обврските во рамките на таканаречениот „NATO Force Model“, усвоен во 2022 година по почетокот на руската инвазија врз Украина, со кој се дефинираат силите што НАТО може директно да ги користи за одбрана на Европа.Вашингтон подолго време бара европските сојузници да преземат поголем дел од товарот во Алијансата. Досега САД обезбедуваа околу половина од воените капацитети на НАТО.Според „Шпигел“, САД планираат да го намалат бројот на стратешки бомбардери и борбени авиони наменети за НАТО, а бројот на американски борбени авиони би можел да биде намален за една третина.Американската морнарица, исто така, планира да го намали бројот на разурнувачи достапни за Алијансата, додека подморниците повеќе нема да бидат ставани на располагање во рамките на НАТО-силите.Европските земји, според планот, ќе треба самостојно да обезбедат извидувачки дронови, бидејќи и американскиот ангажман во областа на беспилотните летала ќе биде значително намален.Сепак, САД порачале дека сакаат да го задржат нуклеарното одвраќање во Европа, додека европските членки би требало да ја преземат речиси целосната конвенционална одбрана на континентот.

Свет | пред 5 дена

НАТО испраќа остра порака до Москва: „Нема да се двоумиме“

Литванскиот министер за надворешни работи Кестутис Будрис изјави дека предлогот силите на НАТО да бидат подготвени за напад врз Калининград има цел да ја демонстрира решителноста на балтичките земји.Во интервју за литванскиот јавен сервис ЛРТ, Будрис истакна дека Литванија и другите балтички држави мора да ги разбијат митовите за нивната неспособност да се одбранат.„Ние се браниме затоа што ќе браниме повеќе од само сопствената територија. Проблемот не е Сувалскиот коридор – проблем се капацитетите што се достапни во Калининград. Мораме да ја пренесеме оваа доверба до нашите западни партнери за да видат повеќе од кошмарни сценарија. Пораката е: знаеме што треба да правиме и нема да се двоумиме – ќе дејствуваме кога ќе биде потребно. Најважно е одвраќањето, затоа што токму тоа обезбедува мир“, изјави Будрис.Тој и претходно повика НАТО да покаже дека има капацитет да ја „срамни со земја руската тврдина“ во Калининград и да ги неутрализира руските противвоздушни системи и ракетни бази. Притоа не прецизираше на кои конкретни средства мисли, ниту под кои околности Алијансата би го демонстрирала тој потенцијал.Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, ваквите изјави ги оцени како „ставови што се граничат со лудило“.Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, пак, изјави дека ваквите закани не треба да се сфаќаат сериозно и оцени дека Вилнус на тој начин само се обидува да го оправда своето постоење на меѓународната сцена.Рускиот претседател Владимир Путин претходно предупреди дека Москва ќе ги елиминира сите закани кон Калининградската област доколку се појават. Според него, евентуална блокада на регионот би можела да доведе до невидена ескалација на конфликтот.

Свет | пред 5 дена

Пет држави го блокираа планот на НАТО за помош на Украина

Велика Британија и Франција биле меѓу земјите што го блокирале предлогот членките на НАТО да издвојуваат 0,25 проценти од својот БДП за воена помош за Украина, објави „Телеграф“.Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, оваа недела призна дека неговиот план нема да добие поддршка од сите сојузници, но не ги именува државите што се спротивставиле.Според британскиот весник, покрај Лондон и Париз, против предлогот биле и Шпанија, Италија и Канада.Планот требало да биде разгледан пред претстојниот самит на НАТО во Вашингтон, а Руте сакал тој да стане јасен сигнал за засилена поддршка за Киев.Извор од Алијансата изјавил дека најмалку седум членки го поддржале предлогот, но за усвојување на одлуките во НАТО е потребен консензус од сите држави.Според податоците на Институтот Кил, земји како Холандија, Полска и нордиските и балтичките држави веќе издвојуваат најмалку 0,25 проценти од БДП за Украина.Марк Руте изјавил дека помошта за Украина „не е рамномерно распределена“ и дека дел од сојузниците не придонесуваат доволно.Во текстот се наведува и дека Велика Британија се соочила со критики откако делумно ги ублажила санкциите за руска нафта и гас поради состојбата на Блискиот Исток.Американскиот претседател Доналд Трамп, пак, според написот, ја намалил директната американска помош за Украина и се насочил кон продажба на оружје што би го финансирале европските сојузници.

Свет | пред 6 дена

Зеленски по повлекувањето на САД од мировните преговори: Дипломатските напори мора да се засилат

Володимир Зеленски изјави дека дипломатските напори за завршување на војната во Украина повторно треба да се интензивираат, по разговорите со лидерите на Велика Британија, Франција и Германија.Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател посочи дека очекува предлози од САД за нови формати на дипломатија, нагласувајќи дека состојбата на фронтот е поволна за Украина.Тој додаде дека украинските сили во текот на 2026 година ослободиле 590 квадратни километри територија.Претходно, Марко Рубио изјави дека преговорите за ставање крај на војната, во кои посредува Вашингтон, се прекинати поради недостиг на напредок, но дека САД се подготвени повторно да се вклучат доколку се појави можност за конкретен резултат.„Се вклучивме затоа што ни беше кажано дека сме единствените што можат да го направат тоа. Единствените со кои и Русите и Украинците ќе разговараат“, изјави Рубио на состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО во Шведска.Тој призна дека досегашните разговори не донеле резултати.

Свет | пред 1 седмица

Руте: Посветеноста кон членот 5 е непоколеблива

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјави дека главна тема на состанокот на министрите за надворешни работи на земјите членки било зајакнувањето на Алијансата, бидејќи заканите со кои се соочува сојузот се реални.На прес-конференцијата по состанокот, Руте рече дека сите членки ја потврдиле својата посветеност кон колективната одбрана и кон зајакнувањето на НАТО, со цел Алијансата да остане подготвена и способна да се справи со секој предизвик денес, утре и во иднина.„За да обезбедиме НАТО да остане подготвен, мора да вложуваме во одбраната, да ги произведуваме капацитетите што ни се потребни и да продолжиме со поддршката за Украина. Тоа се нашите приоритети за претстојниот самит на НАТО во Анкара“, изјави Руте на состанокот што се одржува во Шведска, првпат откако земјата стана членка на Алијансата.Тој додаде дека потребата за вложување повеќе од два проценти од бруто-домашниот производ во одбраната е јасна и потсети дека земјите членки веќе значително ги зголемиле тие инвестиции.„Министрите денес разговараа за тоа како нивните земји ќе изградат кредибилен пат до тие два проценти. Тоа значи стабилен и одржлив раст на вложувањата во одбраната, амбициозен, но и остварлив“, рече Руте.Според него, зголемените вложувања не се цел сами по себе, туку средство за дополнително зајакнување на вооружените сили и обезбедување соодветна опрема за одвраќање на секој потенцијален противник.Руте нагласи дека одбранбената индустрија на земјите членки моментално не може да произведе сè што е потребно, поради што министрите разговарале и за потребата од итно зголемување на производството на воена опрема.„Мораме да произведуваме побрзо и во поголем обем од двете страни на Атлантикот. Тоа најдобро го правиме кога работиме заедно“, истакна тој.Генералниот секретар на НАТО повтори дека посветеноста на членките кон членот 5 е апсолутна.„Ако некој е доволно луд да нè нападне, одговорот ќе биде разорен. Ова е одбранбен сојуз. Го зајакнуваме НАТО за да ја одвратиме агресијата и да обезбедиме дека сме подготвени да се браниме доколку биде потребно“, изјави Руте.Тој нагласи дека продолжувањето на поддршката за Украина останува важен дел од заедничката одбрана.„Украина продолжува храбро и снаодливо да го брани својот суверенитет и независност. Работиме на тоа нашата поддршка да остане значајна, предвидлива и одржлива“, рече Руте.На состанокот се разговарало и за состојбата на Блискиот Исток, при што Руте оцени дека Иран и натаму се обидува да ја држи глобалната економија како заложник преку заканите за затворање на Ормускиот Теснец.„Овој директен напад врз слободата на пловидба и глобалната трговија влијае врз сите нас. Важно е државите да се обединат за да се обезбеди теснецот да остане отворен за транзит“, порача тој.На прашање за соработката со САД околу Ормускиот Теснец, Руте изјави дека разговорите сè уште се во тек.

Свет | пред 1 седмица

Рубио до сојузниците: Ако не давате бази за САД, зошто сте во НАТО?

Министрите за надворешни работи на НАТО денеска ги продолжуваат разговорите во шведскиот град Хелсингборг, каде главна тема е зајакнувањето на европските воени капацитети, но состанокот е во сенка на новите тензии меѓу САД и дел од европските сојузници поради војната со Иран.Американскиот државен секретар Марко Рубио, пред пристигнувањето во Шведска, остро ги критикуваше земјите кои одбиле да им дозволат на САД користење на воени бази за операциите против Иран, посебно посочувајќи ја Шпанија.„Ако земји како Шпанија одбиваат да ни ги дадат на користење тие бази, тогаш зошто се во НАТО? Тоа е сосема легитимно прашање“, изјави Рубио во интервју објавено на „Јутјуб“.Тој нагласи дека членството на САД во НАТО „мора да има вредност за Америка“ и дека американските бази во Европа се еден од клучните елементи на Алијансата.Рубио додаде дека „некои други земји во НАТО биле од голема помош“, но не прецизираше на кои држави мисли.Во меѓувреме, администрацијата на Доналд Трамп продолжува со притисокот врз европските сојузници за драстично зголемување на трошоците за одбрана и преземање поголема одговорност за безбедноста на Европа.Средбата во Хелсингборг е подготовка за самитот на НАТО што во јули треба да се одржи во Анкара. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, најави дека Вашингтон би можел да објави промени во американскиот придонес во рамки на Алијансата.САД веќе најавија повлекување на околу 5.000 војници од Европа, а привремено се стопирани и плановите за распоредување ракети со среден дострел во Германија.

Свет | пред 1 седмица

Конфузија во НАТО: Трамп зборува за повлекување, па најави испраќање војници во Полска

Американскиот претседател Доналд Трамп предизвика нова конфузија кај сојузниците во НАТО, откако најави дека САД ќе испратат дополнителни 5.000 војници во Полска – само неколку дена по најавите за намалување на американското воено присуство во Европа.Одлуката ги затекна и европските партнери и дел од Пентагон, бидејќи администрацијата на Трамп претходно соопшти дека планира повлекување на околу 5.000 американски војници од европскиот континент.„Врз основа на успешниот избор на актуелниот претседател на Полска, Карол Навроцки, кого со гордост го поддржав, и нашиот однос со него, со задоволство објавувам дека САД ќе испратат дополнителни 5.000 војници во Полска“, напиша Трамп на „Трут соушл“.Навроцки, кој беше избран со поддршка на националистичката партија „Право и правда“, важи за близок сојузник на Трамп и често е во судир со проевропскиот полски премиер Доналд Туск.Во исто време, Трамп и Пентагон во изминатите недели најавуваа повлекување на најмалку 5.000 американски војници од Германија, по критиките што германскиот канцелар Фридрих Мерц ги упати кон американската политика во однос на Иран.Минатата недела беше стопирано и распоредувањето на околу 4.000 американски војници од Втората оклопна бригада во Полска. Американски медиуми објавија дека одлуката била дел од планот за намалување на военото присуство во Европа.Републиканскиот конгресмен Дон Бејкон изјави дека полските власти биле „целосно затечени“ од ваквите потези.„Срамота е за нашата држава тоа што ѝ го направивме на Полска“, рече Бејкон.Од Пентагон засега нема јасно објаснување дали новите 5.000 војници ќе бидат дополнителни сили, замена за претходно откажаното распоредување или дел од поширока ротација на трупи во Европа.Американски одбранбени претставници неофицијално признаваат дека и самите не знаат што точно значи новата објава на Трамп.„Последните две недели ги поминавме обидувајќи се да реагираме на првата одлука. Ни ние не знаеме што значи ова“, изјавил еден американски функционер за медиумите.Во меѓувреме, државниот секретар Марко Рубио отпатува во Шведска на состанок со министрите за надворешни работи на НАТО, каде европските партнери бараат објаснување за честите и непредвидливи промени во американската политика кон Европа и НАТО.

Свет | пред 1 седмица

Руте се обидува да го задржи Трамп во НАТО преку милијарди за американската воена индустрија

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, се обидува да го убеди американскиот претседател Доналд Трамп да не ја ослабне поддршката за Алијансата, преку нов план што предвидува поголеми воени договори и инвестиции корисни за американската воена индустрија, пишува „Политико“.Според четворица дипломати од НАТО, Руте во последните недели води интензивна кампања за силно зголемување на производството на оружје и склучување нови договори пред самитот на НАТО во Анкара во јули.Целта е двојна – да се намалат европските воени недостатоци, но и на Трамп да му се покаже дека НАТО носи економска корист и за САД.Темата за одбранбената индустрија ќе биде една од главните и на состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО во шведскиот Хелсингборг.Шведската министерка за надворешни работи Марија Малмер Стенергард ја поддржа иницијативата на Руте.„Добро е што Руте го отвора ова прашање во Анкара за да имаме заеднички стандарди, подобра интероперабилност и да произведуваме повеќе и поевтино“, изјави таа за „Политико“.Според неа, САД имаат „единствени способности“ и заедничкото производство на оружје треба да продолжи.Еден дипломат на НАТО оценил дека планот е „добра вест и за САД“.Но, иницијативата може да отвори нов судир со Европската Унија, која во последните месеци агресивно турка политика за развој на сопствена воена индустрија и намалување на зависноста од американско оружје.Брисел веќе претстави повеќемилијардни програми и кредити за европските производители на одбранбена опрема.„САД не беа премногу сигурен партнер“, изјавил дипломат на ЕУ, додавајќи дека идејата за европска стратешка автономија сè повеќе добива поддршка.„Ќе трошиме многу пари за одбрана и европските компании мора да имаат корист од тоа“, додал дипломатот.Руте се обидува да најде тема што би го обединила сè понапнатиот НАТО.Трамп овој месец ги вознемири Германија и Полска со најави за намалување на американското воено присуство во Европа, додека сојузниците се поделени и околу помошта за Украина, како и можната улога на НАТО во Ормутскиот Теснец.Поранешната функционерка на НАТО, Герлинде Нихус, оцени дека фокусот на одбранбената индустрија „има смисла бидејќи го одвлекува вниманието од поделбите во други области“.Според дипломатски извори, Руте зад затворени врати бара од европските сојузници на самитот во Анкара да донесат конкретни докази за нови договори, инвестиции и зголемено производство на оружје.Тоа вклучува и заеднички проекти со американски воени компании, како и дополнителни набавки на американско оружје.На самитот се очекува НАТО да објави и неколку нови договори, меѓу кои и замена на старите американски авиони AWACS на „Боинг“ со шведските извидувачки авиони „Saab GlobalEye“.Сепак, аналитичарите предупредуваат дека Руте нема големи овластувања реално да управува со военото производство, бидејќи државите-членки самостојно одлучуваат за купување оружје и инвестиции.

Свет | пред 1 седмица

Рубио: НАТО не прави ништо за да им помогне на САД против Иран

Американскиот државен секретар Марко Рубио ги критикуваше земјите членки на НАТО, обвинувајќи ги дека одбиваат да им помогнат на САД во конфликтот со Иран.„Претседателот Доналд Трамп не бара од нив да стават на располагање трупи или да испратат борбени авиони, но тие одбиваат да преземат било што“, изјави Рубио пред новинарите, непосредно пред заминувањето за Шведска, каде утре ќе учествува на состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО.„Тоа нѐ вознемири многу“, додаде тој.Рубио рече дека многу членки на Алијансата се согласуваат со ставот на Вашингтон дека Иран не смее да поседува нуклеарно оружје и дека претставува закана за светот.„Многу земји членки на НАТО го делат нашето уверување дека Иран не смее да дојде до нуклеарно оружје и дека претставува закана за светот“, изјави американскиот државен секретар.Според него, токму затоа претседателот Трамп решил „да дејствува“.САД и Израел ги започнаа нападите врз Иран на 28 февруари, без претходни консултации со НАТО, наведува „Хина“.Неколку европски сојузници изразија сомнеж во оправданоста на војната, оспорувајќи ги американско-израелските тврдења за непосредна иранска нуклеарна закана, особено по растот на светските цени на нафтата.Шпанскиот премиер Педро Санчез ја осуди војната како незаконска и одби американските авиони да користат бази во Шпанија.Во меѓувреме, германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека Иран ги „понижува“ САД во преговорите, што, според написите, го налутило Доналд Трамп, кој најавил повлекување на 5.000 американски војници од Германија.Рубио, кој долго време важеше за силен поддржувач на НАТО, сега јавно ја доведе во прашање користа од Алијансата за САД.„Знам зошто НАТО е добар за Европа, но зошто НАТО е добар за Америка?“, праша Рубио, оценувајќи дека тоа е „сосема легитимно прашање“.Министрите за надворешни работи на НАТО денес и утре се состануваат во Хелсингборг, Шведска, каде ќе разговараат за поддршката за Украина и подготовките за следниот самит на Алијансата во јули во Турција.

Свет | пред 1 седмица

(Видео) НАТО итно ги крева борбените авиони, граѓаните се предупредени: „Излезете веднаш“

Во Летонија денеска беше прогласена воздушна тревога откако неидентификуван дрон влегол во воздушниот простор на земјата, што е трет ваков инцидент во последните три дена.Според летонските национални вооружени сили, најмалку едно беспилотно летало било детектирано над територијата на државата, по што биле активирани борбени авиони на НАТО задолжени за воздушно патролирање над Балтикот.На жителите во погодените области им било препорачано веднаш да останат во затворен простор и да побараат засолниште во објекти, следејќи го правилото „два ѕида“, мерка за цивилна заштита што треба да ја намали изложеноста при евентуални експлозии.Летонската армија соопшти дека се засилени и капацитетите на противвоздушната одбрана долж источната граница со дополнително распоредување единици.Инцидентот доаѓа во период на зголемени тензии во балтичкиот регион, каде што во последните денови слични случаи беа регистрирани и во Естонија и Литванија. Во Естонија, борбен авион на НАТО неодамна собори украински дрон кој навлегол во нивниот воздушен простор.Русија повторно изнесе обвинувања дека Украина наводно подготвува напади врз руска територија користејќи ги балтичките земји како база, но за тие тврдења не беа приложени докази. Летонските власти и официјален Киев претходно ги демантираа ваквите наводи.

Свет | пред 1 седмица

Руте: Обвинувањата на Москва за балтичките земји се бесмислени

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денеска ги оцени како „бесмислени“ обвинувањата на Русија дека балтичките земји го отвораат својот воздушен простор за украински дронови со цел напади врз руска територија.„Ако дроновите доаѓаат од Украина, тие не се таму затоа што Украина сакала да испрати дрон во Летонија, Литванија или Естонија. Тие се таму поради непромислената, нелегална и сеопфатна руска агресија“, изјави Руте во Брисел.Тој додаде дека Алијансата реагирала „смирено, решително и пропорционално“ по инцидентот во кој романски борбен авион соборил украински дрон во естонскиот воздушен простор.Претходно денеска, литванската армија соопшти дека биле подигнати ловци на НАТО за контрола на воздушниот простор откако во близина на литванската граница бил забележан „радарски потпис“ со карактеристики типични за беспилотни летала.Националниот центар за управување со кризи во Литванија прогласил воздушна опасност во повеќе окрузи, вклучително и во главниот град Вилнус.Издадено било жолто ниво на предупредување, што значи дека напад е можен, но сè уште не е во тек.

Свет | пред 1 седмица

Командант на НАТО: Повлекувањето на американските сили нема да ја ослаби одбраната на Европа

Врховниот командант на НАТО, Алексус Гринкевич, изјави дека американската одлука за повлекување на околу 5.000 војници од Европа нема да ѝ наштети на одбранбените планови на Алијансата.Гринкевич, говорејќи во Брисел по состанокот со воените команданти на земјите членки, нагласи дека европските сојузници и Канада преземаат поголема одговорност за конвенционалната одбрана на континентот.„Како што европскиот столб на Алијансата се зајакнува, тоа им овозможува на САД да го намалат своето присуство во Европа и да се фокусираат само на критичните способности што сојузниците сè уште не можат сами да ги обезбедат“, изјави тој.Според Гринкевич, процесот на намалување на американското воено присуство ќе трае неколку години.Американскиот претседател Доналд Трамп претходно најави повлекување на околу 5.000 војници од Германија.Според податоците на американската армија, во Европа моментално се стационирани околу 86.000 американски војници, од кои речиси 39.000 се наоѓаат во Германија.

Свет | пред 1 седмица

Воен авион на НАТО собори дрон над Естонија

Воен авион на НАТО соборил дрон над Естонија за кој постои сомнеж дека ѝ припаѓал на Украина, соопштија естонските власти, во услови на сè почести нарушувања на воздушниот простор во балтичкиот регион.Инцидентот се случува во време кога Украина ги засилува нападите со беспилотни летала врз руска територија.Соседна Латвија исто така издаде предупредување поради појава на дронови и ги повика жителите во близина на руската граница да останат во своите домови.Латвиската армија соопшти дека во регионот биле испратени авиони од мисијата на НАТО за надзор на воздушниот простор над Балтикот.Украина во последните месеци значително ги интензивира нападите со дронови со долг дострел врз Русија, вклучително и во областите во близина на Балтичкото Море.Од март наваму, неколку украински воени дронови влегле во воздушниот простор на членките на НАТО – Финска, Латвија, Литванија и Естонија, кои граничат со Русија.Минатата недела латвиската влада падна токму поради критиките за начинот на кој реагирала на ваквите инциденти.Естонскиот министер за одбрана Хано Певкур изјави дека сомнителниот украински дрон бил соборен од романски борбен авион Ф-16.НАТО засега не одговорил на барањето за коментар.Украинскиот претседател Володимир Зеленски минатата недела изјави дека Украина ќе испрати експерти во Латвија за да помогнат во заштитата на нејзиниот воздушен простор.Финските власти на 15 мај предупредија на сомнителна активност со дронови во областа на главниот град Хелсинки и ги повикаа граѓаните да останат во затворен простор.Во тој период, воздушниот сообраќај на аеродромот во Хелсинки бил прекинат три часа.Финските одбранбени сили подигнале борбени авиони и ги активирале службите за итни интервенции, но подоцна соопштиле дека не биле пронајдени никакви дронови.

Свет | пред 1 седмица

Песков ги отфрла обвинувањата дека Русија би го нападнала НАТО преку Белорусија

Кремљ денеска ги отфрли тврдењата на украинскиот претседател Володимир Зеленски дека Русија разгледува можност за напад врз некоја членка на НАТО од територијата на Белорусија.Зеленски во петокот изјави дека Русија се обидува подлабоко да ја вовлече Белорусија во војната во Украина и дека разгледува планови за напад врз северниот дел на Украина или врз некоја земја членка на НАТО од белоруска територија.„Таквата изјава не е ништо друго освен обид за дополнително поттикнување тензии со цел продолжување на војната и ескалација. Не сметаме дека таквата изјава заслужува каков било коментар“, изјави портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков.Белорусија на југ граничи со Украина, а на север и запад со членките на НАТО – Полска, Литванија и Летонија.Властите во Минск ѝ дозволија на Русија да ја користи белоруската територија како појдовна точка за инвазијата врз Украина во 2022 година, а во земјата е распоредено и руско тактичко нуклеарно оружје.Белоруското Министерство за одбрана денеска соопшти дека вооружените сили на земјата, во соработка со Русија, започнале воена вежба за проверка на подготвеноста за распоредување нуклеарно оружје.Во соопштението се наведува дека вежбата не е насочена против ниту една држава и не претставува безбедносна закана за регионот.

Свет | пред 1 седмица

ЕУ и НАТО планираат „воен Шенген“ вреден 100 милијарди евра

Европската Унија и НАТО договориле инфраструктурен проект вреден 100 милијарди евра, со кој треба да се постават темелите на таканаречен „воен Шенген“ за побрзо движење на трупи и воена опрема низ Европа, изјави европскиот комесар за транспорт и туризам Апостолос Цицикостас на конференција во Атина.Проектот, како што објасни Цицикостас на самитот „Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe“, организиран од Financial Times во партнерство со Катимерини, предвидува развој на 500 „жешки точки“ каде во следните три до четири години ќе се создава или зајакнува инфраструктура за воена мобилност, пишува Екатимерини.Според него, тоа значително ќе го забрза времето потребно за пренос на војници и воена опрема од еден до друг дел на ЕУ, како за воени вежби, така и во случаи на итни ситуации.Цицикостас најави и формирање заедничка резерва, односно „пул“ на воена опрема, по примерот на европскиот механизам за цивилна заштита.Тој посочи дека регулативата треба да биде готова до 2027 година, а инфраструктурата до почетокот на 2030 година.

Свет | пред 2 седмици

Руте го претстави НАТО 3.0

Марк Руте денес го претстави концептот „НАТО 3.0“, кој го опиша како визија за „посилна Европа во посилен НАТО“, нагласувајќи дека трансатлантскиот сојуз останува цврсто поврзан со Соединетите Американски Држави.Говорејќи по состанокот на Букурештанската деветка, Руте изјави дека Русија и понатаму е „најзначајната и најдиректната закана“ за Алијансата поради војната во Украина.„Не смееме да го спуштиме гардот. Секогаш ќе направиме сè што е потребно за да го одбраниме секој сантиметар од територијата на НАТО“, порача Руте.Тој истакна дека европските членки треба да преземат поголема одговорност за конвенционалната одбрана, додека САД ќе продолжат да обезбедуваат нуклеарна и воена поддршка.Руте повторно го пофали Доналд Трамп за притисокот врз сојузниците да ги зголемат трошоците за одбрана и посочи дека некои членки веќе планираат да ја надминат целта од пет проценти издвојувања за одбрана пред 2035 година.Осврнувајќи се на војната во Украина, генералниот секретар на НАТО изјави дека „топката е во дворот“ на рускиот претседател Владимир Путин.„Тој мора да учествува во мировните преговори. Сè уште не го прави тоа“, рече Руте.

Свет | пред 2 седмици

Србија ја почна првата заедничка воена вежба со НАТО, но останува воено неутрална

Србија и НАТО ја започнаа првата заедничка воена вежба, која ќе трае до 23 мај во базата „Југ“ и на полигонот „Боровац“ во близина на Бујановац.Според соопштението на НАТО и српското Министерство за одбрана, вежбата е насочена кон тактики, техники и процедури што се применуваат во операции за поддршка и одржување на мирот.Во активностите учествуваат околу 600 припадници на српските вооружени сили, како и војници од Италија, Романија и Турција.Организатори на вежбата се Командата на копнената војска на Србија и Командата на здружените сили на НАТО од Неапол, а присутни се и набљудувачи и воени планери од повеќе држави, меѓу кои САД, Велика Британија, Германија, Франција и Црна Гора.Вежбата се реализира во рамките на програмата Партнерство за мир, во која Србија учествува од 2006 година, иако официјален Белград и понатаму ја задржува политиката на воена неутралност.Настанот се одржува во период кога Србија балансира меѓу соработката со западните партнери, односите со Русија и развојот на воена соработка со Кина.По почетокот на руската инвазија врз Украина во 2022 година, Србија објави прекин на дел од воените вежби со меѓународни партнери, но во меѓувреме продолжи со одредени активности, вклучително и вежбите „Платински волк“ со земји членки на НАТО.

Балкан | пред 2 седмици