ТРАМП

Трамп најави дека ќе се „вклучи“ во судењето на Нетанјаху: „Ќе му помогнам, се однесуваат неправедно кон него“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави во интервју за емисијата „60 Minutes“ на CBS дека ќе се „вклучи“ во судењето за корупција на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, со цел, како што рече, „да му помогне малку“, јавува Axios.Во разговорот со новинарката Нора О’Донел, Трамп го опиша Нетанјаху како „многу талентиран човек“ и „водач каков што му е потребен на Израел во време на војна“.„Мислам дека не се однесуваат добро кон него. Се суди за некои работи што не заслужуваат таков третман. Ќе се вклучиме малку за да му помогнеме, бидејќи сметам дека тоа е многу неправедно“, изјави Трамп.Интервјуто било снимено на 1 ноември, а емитувано вчера.Како што потсетува Axios, ова не е првпат Трамп да се вмеша во случајот против Нетанјаху. Минатиот месец, за време на своето обраќање во израелскиот парламент, тој неочекувано го повика претседателот Исак Херцог да го помилува Нетанјаху, велејќи:„Цигари и шампањ — кого воопшто го интересира тоа?“Оваа изјава се однесуваше на обвиненијата дека Нетанјаху примал луксузни подароци од бизнисмени. Подоцна Трамп откри дека самиот Нетанјаху го замолил да го спомне тоа во говорот.Трамп во неколку наврати преку својата социјална мрежа Truth Social повикуваше на обуставување на судењето, тврдејќи дека станува збор за политички мотивиран процес.Против израелскиот премиер се води процес по обвиненија за поткуп, измама и злоупотреба на довербата во три одделни случаи.Тој е обвинет дека примил подароци во вредност од над 200.000 долари од богати бизнисмени и дека на еден телекомуникациски магнат му овозможил регулаторни привилегии вредни стотици милиони долари, во замена за позитивно медиумско покривање.Судењето трае веќе четири години, со чести одложувања кои, според израелските медиуми, се резултат на тактики за одлагање од страна на Нетанјаху.Поранешен челник на безбедносните служби го обвини премиерот дека ги користи своите извршни овластувања за да го одолговлекува процесот.

Свет | пред 4 месеци

Трамп нареди на Пентагон да подготви можен воен напад врз Нигерија, поради убивањето на христијани

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека ѝ наредил на американската армија да започне подготовка за потенцијална воена акција во Нигерија, обвинувајќи ја нигериската влада дека не успева да го спречи прогонството на христијаните во таа западноафриканска земја.„Ако нигериската влада продолжи да дозволува убиства на христијани, САД веднаш ќе ја прекинат целата помош и поддршка за Нигерија, и многу е можно да влеземе во таа срамно компромитирана земја со полна сила, за целосно да ги уништиме исламските терористи кои ги извршуваат овие страшни злосторства“, напиша Трамп на својата платформа Truth Social.„Му наредувам на нашето Министерство за војна да се подготви за можна акција. Ако нападнеме – ќе биде брзо, сурово и одлучно, исто како што тие терористички злосторници напаѓаат наши возљубени христијани,“ додаде тој.Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет ја сподели изјавата на Трамп, коментирајќи: „Да, господине. Убивањето на невини христијани во Нигерија – и било каде – мора веднаш да престане. Министерството за војна се подготвува за акција.“Трамп ја додаде Нигерија на списокот на земји од „посебна загриженост“ според американскиот Закон за меѓународна верска слобода, обвинувајќи ја владата дека толерира систематски и тешки прекршувања на верските права.Нигерискиот претседател Бола Ахмед Тинубу реагираше дека ваквата квалификација „не ја одразува реалноста“ и дека државата вложува „искрени напори за заштита на верските слободи“.„Соработуваме со владата на САД и со меѓународната заедница за да го продлабочиме разбирањето и соработката во заштитата на сите верски заедници,“ изјави Тинубу.Неговиот портпарол го нарече тврдењето за „масакр врз илјадници христијани“ – „грубо претерување“, истакнувајќи дека насилствата во земјата често се насочени и кон муслимани, цркви и џамии.Со 232 милиони жители, Нигерија е најнаселена држава во Африка. Според податоците на CIA World Factbook, населението е поделено на 53,5% муслимани и 45,9% христијани.Земјата со децении се соочува со екстремистички напади, пред сè од групата Боко Харам, која се стреми кон воспоставување радикална исламска држава. Освен тоа, земјата се соочува со етнички конфликти, вооружени судири меѓу сточари и земјоделци, како и криминални групи кои ги напаѓаат селата во централните делови на земјата.Организацијата Genocide Watch предупредува дека во последните две децении во Нигерија се убиени повеќе од 62.000 христијани, а дел од меѓународните набљудувачи зборуваат за геноцид врз христијанските заедници.Во јуни годинава, вооружени напаѓачи убија најмалку 100 лица во селото Јелевата во државата Бенуе, при што беа раселени повеќе од 500.000 луѓе. Според Amnesty International, нападите биле извршени од фулански џихадисти, кои веќе подолго време делуваат во регионот.

Свет | пред 4 месеци

Јордан и Германија: Мировните сили за Газа треба да имаат мандат од ОН

Јордан и Германија денес се согласија дека меѓународните сили, кои ќе бидат распоредени во Газа според мировниот план на американскиот претседател Доналд Трамп, треба да имаат мандат од Обединетите нации (ОН).„Меѓународни стабилизациски сили“ се предвидени со договорот кој на 10 октомври доведе до кревко примирје меѓу Израел и палестинскиот Хамас, по две години разорна војна предизвикана од нападот на Хамас врз Израел на 7 октомври 2023 година.„Мандатот мора да биде заснован на јасна правна основа во меѓународното право“Според условите на овој договор, коалицијата на стабилизациски сили ќе се состои главно од арапски и муслимански земји и ќе биде распоредена во Газа за да ја надгледува безбедноста и почитувањето на примирјето за време на повлекувањето на израелската војска.„За овие стабилизациски сили ефикасно да ја извршуваат својата мисија, сите се согласуваме дека тие мора да имаат мандат од Советот за безбедност“, изјави јорданскиот министер за надворешни работи Ајман Сафади на заедничката прес-конференција со неговиот германски колега Јохан Вадефул во Манама, главниот град на Бахреин.Вадефул исто така ја поддржа идејата за мандат на ОН за овие меѓународни сили, кој мора да биде заснован на „јасна правна основа во меѓународното право“. „Тоа е многу важно за земјите кои сакаат да испратат свои војници во Газа и за Палестинците. Германија, исто така, сака јасен мандат за оваа мисија“, рече тој.„Јордан нема да испрати војници во Газа“Јорданскиот претставник појасни дека неговата земја нема да испраќа војници во Газа. „Премногу сме вклучени во ова прашање и не можеме да распоредиме сили“, рече тој, додавајќи дека Јордан е подготвен да ги координира и да соработува со тие сили.Идејата за меѓународни сили без мандат на ОН предизвика контроверзии, а експертите минатиот месец предупредија дека тоа би значело „израелската окупација да се замени со окупација предводена од САД, што е спротивно на палестинското самоопределување“.ОН со децении издава мандати за меѓународни мировни сили во регионот, особено во Либан. Мисијата УНИФИЛ, со околу 10.000 мировници, делува како тампон-зона меѓу Израел и Либан од 1978 година, а нејзиниот мандат треба да заврши во 2027 година.

Свет | пред 4 месеци

Трамп ги укина санкциите кон Додик, зошто?

Укинувањето на американските санкции за Милорад Додик и групата од околу триесет негови соработници и членови на најтесното семејство претставува потврда дека актуелната администрација на Доналд Трамп испробува нов пристап кон Босна и Херцеговина, согласни се поголемиот дел од политичарите, аналитичарите и медиумите во таа земја.Канцеларијата за контрола на странски имот (OFAC) при американското Министерство за финансии во средата соопшти дека од списокот на санкционирани се отстранети Додик, членката на Претседателството на БиХ Жељка Цвијановиќ, дваесетина поранешни и сегашни функционери во институциите на БиХ и Република Српска, како и повеќе компании кои претходно се најдоа на „црната листа“ на САД поради сомнеж дека се дел од коруптивна мрежа која го одржува Додик на власт и му овозможува лично да се збогатува.OFAC не даде никакво објаснување зошто Додик, неговите соработници и тие компании повеќе не се под казнените мерки кои подразбираа забрана за патување во САД и замрзнување на имот доколку санкционираните поседуваат таков на американска територија.Подоцна од Стејт департментот појаснија дека станува збор за редовни ревизии кои се спроведуваат секоја година со цел унапредување на американските интереси, но потврдија и дека укинувањето на санкциите е директно поврзано со повлекувањето на Додик од функцијата претседател на Република Српска и поништувањето на спорните закони што претходно, по негова иницијатива, ги усвои ентитетскиот парламент.Укинати санкции„Конструктивните чекори што ги презеде Народното собрание на Република Српска во претходните недели треба да придонесат за поголема стабилност на Босна и Херцеговина и ќе овозможат партнерство со САД засновано врз заеднички интереси, економски потенцијал и заеднички просперитет“, се наведува во соопштението од Стејт департментот што го објави порталот Detektor.ba.Од таму додадоа дека планираат блиска соработка со политичките актери и учесници „од целиот политички спектар во БиХ“ за да ги унапредат заедничките приоритети, но остана нејасно зошто на списокот на санкционирани и натаму се наоѓаат некои членови на Српската демократска партија (СДС), како и Маринко Чавара од ХДЗ, претседател на Претставничкиот дом на парламентот на БиХ, кој беше санкциониран поради проценката дека е одговорен за блокирање на именувањето судии во Уставниот суд на Федерацијата БиХ додека ја извршуваше функцијата претседател на тој ентитет.Поради тоа, Чавара со месеци не може да ја прима ниту веќе заработената плата.Додик првпат беше ставен под американски санкции во 2017 година, кои останаа на сила и за време на првиот мандат на Трамп, додека администрацијата на Џо Бајден ги засили, казнувајќи го целиот круг на негови блиски соработници и спроведувачи на Додиковите сецесионистички закани и идеи.Синиша Карањ, актуелен кандидат на Додик на предвремените избори за претседател на Република Српска, беше санкциониран затоа што како министер за внатрешни работи директно работел на подготовка на закони врз основа на кои тој ентитет би се одвоил од БиХ.„Додик сè продаде за лична корист“Иако медиумите во Република Српска под контрола на власта еуфорично известуваат за укинувањето на санкциите како за „крунисана победа“ на Додик, тој самиот реагираше воздржано, заблагодарувајќи му се на Трамп за разбирањето.„Уште еднаш се покажа дека сè што беше изговорено против нас беше лага и пропаганда“, напиша Додик на мрежата X, додавајќи дека Република Српска „никогаш нема да падне“.Од опозицијата во Република Српска веднаш реагираа, оценувајќи дека укинувањето на санкциите е доказ дека Додик „сè продал“ за лична корист.„Сè уште не знаеме што сè дале, но едно е сигурно — бидејќи СДС и другите останаа на црната листа, тие не се бореле за Република Српска, туку само за себе. Сметката за овие отстапки допрва ќе ни пристигне“, изјави градоначалникот на Бања Лука и лидер на Партијата на демократскиот напредок (ПДП), Драшко Станивуковиќ.т.

Свет | пред 4 месеци

Американскиот Сенат гласаше за отфрлање на царините на Трамп за повеќе од 100 земји

Американскиот Сенат зазема став против глобалните царини на Доналд Трамп, гласајќи за поништување на таканаречените реципрочни царини кои влијаат на 100 држави.Четири републиканци се здружија со сите демократи за да гласаат со 51-47 за резолуција за укинување на царините што претседателот ги воведе со извршна наредба.Ова беше трет пат републиканците да гласаат заедно со демократите за резолуција за царини оваа недела, претходно обединувајќи се за укинување на давачките насочени кон Бразил и Канада.Гласањето против одлуки на Трамп е реткост за републиканците во неговиот втор мандат. Но, републиканските сенатори Сузан Колинс од Мејн, Мич Меконел и Ранд Пол од Кентаки и Лиза Мурковски од Алјаска се придружија на опозицијата.И покрај одлуката донесена во Сенатот, Претставничкиот дом веројатно нема да преземе слични мерки. Републиканците во Претставничкиот дом претходно оваа година создадоа правило кое ќе ги блокира гласањата за резолуциите за царините.Царинските резолуции се изразуваат несогласување со самите царини и за тоа што Трамп ги пречекорува своите овластувања кога ги донесува и го заобиколува Конгресот. Сенаторот Тим ​​Кејн, демократ од Вирџинија, им рече на новинарите дека симболичното делување на опозиција треба да го привлече вниманието на претседателот.

Свет | пред 4 месеци

Трамп: Намалување на царините кон Кина во замена за стабилен извоз и соработка

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека постигнал договор со кинескиот лидер Си Џинпинг за намалување на царините кон Кина за 47 проценти, во замена за континуирани купувања на американска соја, одржување на извозот на ретки метали и задушување на нелегалната трговија со фентанил.Разговорите меѓу двајцата лидери се одржаа во јужнокорејскиот град Бусан и претставуваат нивна прва директна средба од 2019 година. Средбата, која беше дел од азиската турнеја на Трамп, според него, означува „нов почеток во трговските односи меѓу Вашингтон и Пекинг“.Трамп ја искористи можноста да го пофали „напредокот во трговијата“ и со Јужна Кореја, Јапонија и земјите од Југоисточна Азија, нагласувајќи дека САД се враќаат на глобалната сцена како „фер, но цврст преговарач“.Веднаш по објавувањето на деталите од договорот, глобалните финансиски пазари реагираа со осцилации – азиските индекси и европските фјучерси се движеа меѓу раст и пад, додека Волстрит и Токио претходно достигнаа рекордни вредности во очекување на исходот од разговорите.Овој договор, кој доаѓа по повеќегодишна трговска војна меѓу двете најголеми светски економии, се смета за обид да се стабилизираат синџирите на снабдување и да се врати довербата во глобалниот бизнис, објави Klix.ba.

Свет | пред 5 месеци

Средба Трамп-Ши: Царините за Кина намалени, Пекинг мора да извезува ретки метали, а да увезува соја од САД

Американскиот претседател Доналд Трамп и кинескиот лидер Ши Џинпинг на денешната средба се договориле САД да ги намалта царините за Кина, но земјата ќе треба да продолжи со увоз на соја од САД и извезува ретки метали.Според Трамп средбата во јужнокорејскиот град Бусан, била многу успешна.„Мислам дека средбата беше неверојатна“, им рече Трамп на новинарите во претседателскиот авион, откако замина од Бусан.Тој рече дека царините наметнати на кинескиот увоз за фентанилот ќе видат намалени од 20 на 10 отсто. Двајцата лидери разговарале и за пристап на Кина до чиповите на Енвидија, но американскиот претседател нагласил дека нема да дозволи извоз на најнапредниот чип Блеквел.„Ши ќе работи многу напорно за да го запре протокот на фентанил, смртоносен синтетички опиоид кој е водечка причина за смртни случаи од предозирање во Америка“, рече Трамп.Светските берзи од Волстрит до Токио достигнаа рекордни максимуми пред состанокот, со надеж за пробив во трговската војна меѓу двете најголеми економии во светот, која ги преврте синџирите на снабдување и ја потресе довербата во глобалниот бизнис.Состанокот меѓу Трамп и Ши, кој се одржа на маргините на самитот на АПЕК), траел речиси два часа.Трамп постојано зборуваше за можноста за постигнување договор со Ши, откако американските преговарачи во неделата изјавија дека се договориле за рамка со Кина што ќе избегне 100 отсто американски царини за кинески стоки и ќе постигне одложување на ограничувањата на Кина за извоз на ретки метали, сектор во кој таа доминира.

Свет | пред 5 месеци

Американското разузнавање: Путин решен да ја доведе војната до крај

Според најновата проценка на американските разузнавачки служби, рускиот претседател Владимир Путин е решен повеќе од кога било да го продолжи војувањето во Украина и да постигне победа на бојното поле. Во анализата, која овој месец им била претставена на членовите на Конгресот, се наведува дека разузнавачките агенции не гледаат никакви знаци дека Русија е подготвена за компромис, и покрај напорите на американскиот претседател Доналд Трамп да посредува во мировни преговори, пишува NBC News.Оваа проценка е во согласност со ставовите на американските и западните разузнавачки служби уште од почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година. Сепак, високите американски функционери сега веруваат дека Путин е поцврст во своите ставови од кога било. И покрај огромните човечки загуби и економските проблеми во земјата, Путин, според процената, останува целосно посветен на освојувањето украински територии за да ги оправда жртвите што неговата држава веќе ги поднела.Како јасен знак на растечка фрустрација, претседателот Трамп минатата недела го откажа планираниот состанок со Путин во Будимпешта и првпат откако се врати на функцијата во јануари воведе санкции против Москва. Новите мерки се насочени кон двете најголеми руски нафтени компании. „Едноставно почувствував дека е време,“ изјави Трамп за новинарите, опишувајќи ги санкциите како „огромни“. Тој додаде дека „долго чекал“ за нивно воведување, но се надева дека „нема да траат долго“ и дека „војната ќе биде решена“.Белата куќа одби да ја коментира разузнавачката проценка, повикувајќи се на јавните изјави на Трамп. „Како што рече претседателот, ова се големи санкции против нивните две нафтени компании, со цел да се поттикне крај на војната,“ изјави еден американски функционер. „Тој јасно порача дека е време да престане убивањето и да се постигне договор за мир. Соединетите Држави ќе продолжат да се залагаат за мирно решение, но трајниот мир зависи од подготвеноста на Русија да преговара со добра волја.“Трамп одамна ветуваше дека ќе посредува во запирањето на конфликтот и во изборната кампања тврдеше дека може да постигне мир во рок од 24 часа по враќањето во Белата куќа. Но неговите досегашни обиди да ја убеди Москва на прекин на огнот и директни преговори не донесоа резултати. Последните месеци неговата реторика се промени, а фрустрацијата и нетрпеливоста кон Путин станаа поочигледни. „Секогаш кога разговарам со Владимир, имаме добри разговори, но тие никогаш не водат никаде,“ изјави Трамп минатата недела.

Свет | пред 5 месеци

Трамп: Уставот не ми дозволува трет мандат, но ќе видиме што ќе се случи

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека, според неговото разбирање, Уставот на САД не му дозволува да се кандидира за трет мандат, но додаде дека „ќе видиме што ќе се случи“.„Според она што го прочитав, претпоставувам дека не ми е дозволено да се кандидирам повторно, но ќе видиме што ќе се случи“, изјави Трамп пред новинарите во авионот Air Force One, на пат кон Јужна Кореја, каде што присуствува на регионален самит, пренесува CNN.Трамп нагласи дека има „највисок рејтинг во анкетите“ и додаде дека е „штета што не може повторно да се кандидира“.Претседателот на Претставничкиот дом, Мајк Џонсон, ги отфрли шпекулациите дека Трамп би можел да се кандидира за трет мандат, потсетувајќи дека секое менување на Уставот би било можно само по завршување на неговиот актуелен мандат.Идејата за можен трет мандат повторно се појави поради шпекулации на поранешниот советник Стив Бенон, кој во неодамнешно интервју изјави дека „постои план“ за тоа, што дел од функционерите на Белата куќа го оценија како обид за привлекување внимание.Според 22. амандман на Уставот на САД, усвоен во 1947 година, ниеден претседател не може да биде избран повеќе од два пати.Во јавноста кружеше и тезата дека Трамп (79) би можел во иднина да се кандидира за потпретседател, додека актуелниот потпретседател Џеј Ди Венс би бил претседателски кандидат, но Трамп ја отфрли и таа можност.

Свет | пред 5 месеци

(Видео) Трамп со највисоко државно одликување пречекан во Јужна Кореја

Американскиот претседател Доналд Трамп пристигна во Јужна Кореја на крајот од својата азиска турнеја, за време на која ги посети Малезија и Јапонија. При пристигнувањето, беше свечено пречекан со изведба на песната „YMCA“ од воениот оркестар – мелодија која често се слуша на неговите политички собири во САД.Јужнокорејскиот претседател Ли Џе Миунг му ја врачи на Трамп „Големата лента на Мугунгва“ (Mugunghwa Grand Order) – највисокото државно одликување во земјата, именувано по националниот цвет на Јужна Кореја, розовиот хибискус. Со тоа, Трамп стана првиот американски претседател што ја добил оваа почест.„Би сакал веднаш да ја ставам“, изјави Трамп при приемот на наградата во форма на огрлица, која му беше доделена како признание за неговата улога на „мировник“ на Корејскиот Полуостров.Според канцеларијата на претседателот Ли, Јужна Кореја се надева дека оваа церемонија ќе придонесе за поповолни услови во трговските преговори со Вашингтон, особено околу американските царини воведени врз јужнокорејските производи.Трамп, во обраќањето од градот Ѓеонгџу, рече дека во овој период не е планирана средба со севернокорејскиот лидер Ким Јонг Ун, но дека ќе се работи на смирување на тензиите меѓу двете Кореи.„Ќе работиме интензивно со Ким Јонг Ун и со сите засегнати страни за да ги решиме проблемите, затоа што тоа е единствениот разумен пат“, изјави американскиот претседател.Трамп потсети дека во минатиот мандат имал неколку директни средби со Ким Јонг Ун, но преговорите пропаднале поради забрзаниот развој на севернокорејската нуклеарна програма.Иако најави дека е подготвен повторно да се сретне со севернокорејскиот лидер за време на посетата, Пјонгјанг не одговори на поканата, јави France Presse. „Го познавам Ким Јонг Ун многу добро... едноставно не успеавме да го најдеме вистинскиот момент“, додаде Трамп.

Свет | пред 5 месеци

Трамп: Уште 10% царина за Канада поради измама и непријателски чин

Американскиот претседател Доналд Трамп најави воведување дополнителни 10% царина за Канада, поради, како што оцени тој, сериозно искривување на фактите во неодамнешна реклама што ја критикува американската царинска политика.„Рекламата требаше веднаш да биде повлечена, но сепак беше прикажана синоќа за време на World Series, знаејќи дека станува збор за измама“, напиша Трамп на својата платформа Truth Social.Според Трамп поради сериозното искривување на фактите и непријателскиот чин ја зголемува царината за 10% повеќе од постоечката стапка.Рекламата ја прикажуваше изјавата на поранешниот американски претседател Роналд Реган од 1987 година, каде што тој коментира недостатоци во трговските царини, особено за увоз од Јапонија. Објавата предизвика остри реакции и ги доведе до прекин на трговските преговори со Канада.Трамп претходно воведе царини од 35% на многу канадски увозни производи, како дел од својата трговска политика во вториот мандат, со образложение дека Канада не успева да спречи криумчарење дрога кон САД.

Свет | пред 5 месеци

Санкциите на Трамп ја зголемија цената на нафтата

Санкциите на американскиот претседател Доналд Трамп против Русија имаат силен ефект.Сепак неизвесно е дали светот ќе престане да купува руска нафта и гас.Анализата на угледниот Гардијан наведува дека новата офанзива на американскиот претседател против приходите од фосилни горива во Русија може да претставува и шанса за мир во Украина и економска придобивка за САД.Трамп минатата недела воведе санкции против двете најголеми руски нафтени компании, Роснефт и Лукоил, со цел да ја ослаби способноста на Москва да ја финансира својата воена машинерија.Новите санкции значат дека сите компании кои купуваат руска нафта ризикуваат да го изгубат пристапот до финансискиот систем заснован на американскиот долар. Ова може да има сериозни последици за Индија и Кина, кои се најголеми купувачи на руска нафта и гас.по целосната инвазија на Украина. Влијанието на санкциите се почувствува веднаш — глобалната цена на нафтата порасна за 6%, а се појавија и извештаи дека големите индиски и кинески рафинерии моментално го стопирале увозот.Доколку Москва ги изгуби тие пазари, може да остане без околу 7,4 милијарди долари месечни приходи, што претставува приближно 3,6 милијарди долари во месечни даноци што директно одат во воениот буџет на Кремљ.

Свет | пред 5 месеци

Од Будимпешта до санкции: Еден телефонски разговор на Путин скапо го чинеше

Само пет дена по оптимистичниот телефонски разговор со рускиот претседател Владимир Путин, американскиот лидер Доналд Трамп ја откажа најавената средба во Будимпешта и воведе нови санкции кон Москва – првпат во неговиот втор мандат, пренесува CNN.Прекинот на плановите дојде откако американските власти сфатиле дека ставот на Путин во однос на војната во Украина останал непроменет. Продолжените напади врз цивили, максималистичките барања кон Киев и одбивањето на прекин на огнот биле доволен сигнал за Трамп дека нема простор за напредок. „Едноставно не ми изгледаше исправно“, изјави тој. „Не чувствував дека ќе стигнеме таму каде што треба, затоа го откажав.“Оваа одлука беше поздравена од европските сојузници на Вашингтон и дел од американската јавност, но остро осудена од Москва. По месеци закани без конкретни потези, Трамп конечно презеде најдиректен чекор во насока на казнување на Русија поради продолжувањето на војната. „Едноставно почувствував дека е време“, рече тој при објавата на санкциите од Белата куќа.Според извори од администрацијата, не постоел еден пресуден момент, туку постепено разочарување поради тоа што Путин не покажувал вистинска волја за прекин на конфликтот. Трамп дури се пожалил: „Секој пат кога зборувам со Владимир, имаме добри разговори – а потоа не водат никаде.“По телефонскиот разговор, Трамп одржал средба со украинскиот претседател Володимир Зеленски, која, според американските медиуми, била напната. Иако го притискал Киев за територијални отстапки, на крајот предложил план за прекин на огнот долж постојните фронтови – нешто што Москва категорично го одбива.Одлучувачкиот пресврт дошол по разговорот меѓу државниот секретар Марко Рубио и рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, кога станало јасно дека Москва нема намера да попушти. Трамп заклучил дека самитот во Будимпешта би бил „губење време“ и го стопирал процесот.Во следните часови, по состанокот со министерот за финансии Скот Бесент – кој подолго време се залагал за санкции – Трамп неочекувано одобрил пакет мерки против нафтените гиганти „Росњефт“ и „Лукоил“. Одлуката го изненадила дури и неговиот најтесен круг на соработници.„Ова се големи санкции“, му рекол Трамп на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, кој тој ден го посети Вашингтон. „Се надеваме дека нема да траат долго. Се надеваме дека војната ќе биде завршена.“Според извори од Белата куќа, Трамп бил мотивиран и од успехот на прекинот на огнот во Газа, кој го припишува на својот „построг пристап“. „Кога стана поцврст, работите се придвижија“, изјавил еден висок функционер.Иако со месеци двоумел да воведе санкции од страв дека ќе го оддалечи Путин од масата за преговори, сега Трамп ја промени тактиката. Сепак, Белата куќа не ја исклучува можноста за нова средба меѓу двајцата лидери во иднина.„Се надеваме дека еден ден тоа повторно ќе биде можно“, изјави портпаролката Каролин Левит. „Но, овојпат сакаме да бидеме сигурни дека од тој состанок ќе произлезе конкретен, позитивен резултат.“

Свет | пред 5 месеци

Путин со остро предупредување до САД: „Ако нè нападнат, одговорот ќе биде застрашувачки“

Рускиот претседател Владимир Путин испрати остро предупредување до САД, реагирајќи на новите санкции што американскиот претседател Доналд Трамп ги воведе против руските енергетски гиганти „Лукоил“ и „Росњефт“. Како што пренесуваат руските државни медиуми, Путин порача дека Русија ќе одговори „силно и одлучно“ доколку САД употребат ракети Tomahawk против нејзина територија.„Ако со такво оружје се изведат удари врз рускиот територијa, одговорот ќе биде многу силен — да не речам застрашувачки. Нека размислат за тоа“, изјави Путин, додавајќи дека разговорите за можната испорака на вакви ракети на Украина претставуваат „обид за намерна ескалација на конфликтот“.Рускиот лидер се осврна и на неодамнешната одлука на американскиот претседател Доналд Трамп да го откаже планираниот билатерален состанок во Будимпешта. „Мислам дека тој не го откажа, туку само го одложи. Ми предложи сам да организираме самит во Будимпешта, но таков настан мора внимателно да се подготви“, рече Путин, нагласувајќи дека Русија и понатаму останува отворена за дијалог.Во однос на новиот бран санкции, Путин изјави дека тие се „непријателски чин“ кој не придонесува за стабилност во односите меѓу Москва и Вашингтон. Според него, иако санкциите ќе предизвикаат одредени економски загуби, руската економија и енергетскиот сектор остануваат стабилни. „Ќе има одредени последици, но не драматични. Нашата енергетика е сигурна и отпорна. Ова е обид за притисок, но Русија не носи одлуки под туѓ диктат“, изјави Путин.Тој додаде дека Русија припаѓа на државите кои „си го почитуваат својот интегритет и достоинство“ и дека нема намера да попушта под надворешни влијанија. „Ниту една земја што се почитува себеси не решава проблеми на таков начин. Русија има таа привилегија – да стои цврсто зад своите принципи“, нагласи Путин.Рускиот претседател изјави и дека со Трамп разговарал за влијанието на нафтената политика врз глобалниот раст на цените, вклучувајќи ги и ефектите врз американската економија.Путин се обрати пред новинарите по завршувањето на XVII конгрес на Руското географско друштво, нагласувајќи дека Русија „ќе продолжи да се брани, но и да нуди разговор – сè додека има кој да слуша“.

Свет | пред 5 месеци

Трамп: Ја запрев војната во Газа, Нетанјаху ќе се бореше со години

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека лично го спречил израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху да ја продолжи војната во Газа, тврдејќи дека без неговиот притисок конфликтот би траел со години. Во интервју за магазинот Тајм, Трамп рече дека Нетанјаху бил решен да ја продолжи војната без ограничувања, но тој успеал да го убеди да ја прифати неговата мировна иницијатива. „Тој би продолжил, можело да трае со години, но јас го запрев и сите се обединија кога го направив тоа“, изјави Трамп.Американскиот претседател откри дека го предупредил израелскиот премиер со зборовите: „Биби, не можеш да се бориш против целиот свет. Можеш да водиш одделни битки, но целиот свет е против тебе“. Тој го опиша израелскиот напад врз преговарачи на Хамас во Катар како „ужасен“ и „тактичка грешка“, но додаде дека токму тој инцидент бил еден од клучните моменти што довеле до обединување на страните и до постигнување на прекин на огнот.Трамп нагласи дека неговата администрација успеала да воспостави рамнотежа меѓу дипломатски дијалог и притисок кон блиските сојузници, што, според него, било пресудно за спроведување на неговиот мировен план. Тој исто така потенцира дека американската политика останува јасна во однос на анексијата на Западниот Брег: „Тоа нема да се случи, бидејќи им дадов збор на арапските држави. Израел би ја изгубил целата поддршка на САД доколку се одлучи за тоа“, изјави Трамп.Во меѓувреме, потпретседателот Џеј Ди Венс, кој престојуваше во Израел во обид да го зајакне мировниот процес, остро ги осуди предлозите на израелските десничарски пратеници за анексија на Западниот Брег, нарекувајќи ги „глупав политички трик“ и „навреда“.На изјавите на Трамп реагираше и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, кој порача дека Израел е суверена држава која сама ги носи своите безбедносни одлуки. „Една недела велат дека Израел ги контролира САД, следната дека САД го контролира Израел. Тоа се бесмислици. Имаме партнерство и заеднички вредности и цели“, изјави Нетанјаху.Изјавите на Трамп доаѓаат во чувствителен момент за регионот, во време кога и покрај објавениот прекин на огнот, тензиите меѓу Израел и Хамас сè уште се високи, а меѓународната заедница внимателно ги следи потезите на Вашингтон и Тел Авив.

Свет | пред 5 месеци

Прва реакција од Русија: Трамп ја смени стратегијата — од дијалог кон ескалација

Рускиот државен медиум РИА Новости објави текст под наслов „Откриена е заверата на Трамп против Русија“, по најавата на нов пакет санкции што Соединетите Американски Држави ги воведоа против руските нафтени гиганти „Росњефт“ и „Лукоил“.Вашингтон објави дека новите мерки се насочени кон зголемување на притисокот врз Москва, поради, како што се наведува, одбивањето на Кремљ да покаже волја за вистински мировен процес во Украина. Санкциите опфаќаат и 34 подружници на двете компании, кои се дел од руската енергетска инфраструктура.Објавата следи веднаш по изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој потврди дека планираниот самит со Владимир Путин во Будимпешта е одложен на неопределено време.„Секојпат кога разговарам со Владимир, разговорите се добри, но не водат никаде“, изјави Трамп по средбата со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте.РИА Новости ја пренесе анализата на Блумберг, според која санкциите го означуваат „пресвртниот момент во американската стратегија кон Русија“. Рускиот медиум наведува дека ова е уште една промена во тонот на Белата куќа, која досега се движеше меѓу помирливост и закани, но сега, според нив, „Трамп избрал пат на ескалација“.Овој дипломатски пресврт доаѓа само ден по руското масовно бомбардирање врз Украина, при што загинаа најмалку седум лица, меѓу нив и деца. Американските аналитичари сметаат дека потегот на Трамп е обид да се покаже цврст став кон Москва, во момент кога преговорите за прекин на огнот се во застој.Иако американскиот претседател најави дека и понатаму останува отворен за средба со Путин „во иднина“, Руската федерација засега не даде официјален одговор на новите санкции, но државните медиуми тврдат дека тие се доказ за „внатрешна поделба во Белата куќа и пропаѓање на Трамповата политика за рамнотежа меѓу дијалог и притисок“.

Свет | пред 5 месеци

Трамп воведе санкции против Русија

Американскиот претседател Доналд Трамп воведе санкции врз Русија. Ова се први санкции во неговиот втор мандат, а се однесуваат на нафтените компании Лукоил и Роснефт. Со ова се покажа дека незадоволството на Трамп од рускиот претседател Владимир Путин поради војната во Украина и е дел од новиот обид за ставање крај на војната во Украина.,,Единственото нешто што можам да го кажам е дека секој пат кога разговарам со Владимир, водам добри разговори, а потоа тие едноставно не водат никаде“, рече Трамп.Министерството за финансии на САД, кое ги издаде санкциите, изјави дека е подготвено да преземе понатамошни чекори и ја повика Москва веднаш да се согласи на прекин на огнот во војната на Русија во Украина, која започна во февруари 2022 година.„Со оглед на одбивањето на претседателот Путин да ја заврши оваа бесмислена војна, министерството воведува санкции врз двете најголеми руски нафтени компании кои ја финансираат воената машинерија на Кремљ“, изјави министерот за финансии Скот Бесент во соопштението.,,Ги охрабруваме нашите сојузници да ни се придружат во почитувањето на овие санкции“, додаде тој.

Свет | пред 5 месеци

Орбан тврди дека самитот меѓу Трамп и Путин не е откажан: „Подготовките се во тек“

И покрај тоа што најавениот самит меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот лидер Владимир Путин e ставен на чекање, унгарскиот премиер Виктор Орбан денеска изјави дека подготовките за средбата продолжуваат, јавува Reuters.Орбан на својата официјална страница на Facebook напиша дека унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто моментално престојува во Вашингтон и дека се работи на логистиката околу мировниот самит.„Подготовките за мировниот самит продолжуваат. Датумот сè уште не е познат. Кога ќе дојде време – ќе го одржиме“, напиша Орбан.Потсетуваме, средбата беше одложена откако Москва одби да се согласи со предлогот за моментален прекин на огнот во Украина, што го засени напредокот во дипломатските обиди за мир.Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјави дека инсистирањето на траен прекин на огнот е спротивно на претходните договори меѓу лидерите на двете земји постигнати на самитот во Алјаска. Тој предложи привремен прекин на огнот како чекор кон поширок мировен процес, повикувајќи ги европските партнери да го поттикнат Вашингтон да ја смени својата позиција.Од американска страна, Трамп изјави дека не сака да има „бесмислен состанок“, но додаде дека ситуацијата може да се промени во наредните денови и најави дека јавноста ќе биде „навремено информирана“.Претставник на Белата куќа потврди дека плановите за втор самит меѓу Трамп и Путин се привремено одложени по телефонски разговор меѓу државниот секретар Марко Рубио и Лавров, кој бил оценет како „продуктивен“.Орбан, кој според последните анкети заостанува пред парламентарните избори во 2026 година, е долгогодишен сојузник на Трамп и одржува блиски односи со Москва, што го направи контроверзна фигура во Европската унија поради неговите конфликти со Брисел и обвиненијата за назадување на демократијата во Унгарија.

Свет | пред 5 месеци

BBC: Трамп го губи моментумот во дипломатската офанзива за Украина

Изгледа дека извештаите за скорешен самит меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот лидер Владимир Путин биле претерани. Само неколку дена откако Трамп најави дека ќе се сретне со Путин во Будимпешта „за околу две недели“, состанокот е одложен на неопределено време, објави BBC.Претходно беше откажан и планираниот состанок на највисоките дипломати на двете земји. „Не сакам да имам бесмислен состанок. Не сакам да губам време“, изјави Трамп пред новинарите во Белата куќа, нагласувајќи дека состанок ќе се одржи само ако постојат реални предуслови за напредок.Ова е уште еден во серијата пресврти во неговите обиди да посредува во прекинот на војната во Украина — конфликт што трае речиси четири години. Американскиот претседател, кој неодамна успеа да постигне прекин на огнот и размена на заложници во Газа, се надеваше дека може да ја искористи истата стратегија и на источноевропското бојно поле.Сепак, според BBC, условите во Украина се далеку покомплицирани. Трамп последните девет месеци се движел меѓу притисоци врз Путин и критики кон украинскиот претседател Володимир Зеленски, но без конкретен резултат. Иако се закануваше со нови санкции за рускиот енергетски извоз и со испорака на далекусежно оружје на Украина, истовремено се плашеше од ризикот за глобалната економија и можноста за поголема ескалација.Истовремено, Трамп на кратко ја прекина воената и разузнавачка поддршка за Киев, што ги вознемири европските сојузници, за потоа повторно да ја обнови под притисок на НАТО-партнерите.Иако Трамп често се фали со својата способност за „дилови“, неговите лични средби со Путин и Зеленски не донесоа напредок. Рускиот претседател, велат аналитичари, ја користи желбата на Трамп за дипломатски успех за да го манипулира и да ја добие својата геополитичка предност.Во јули Путин наводно се согласил на самит на Алјаска токму во моментот кога Трамп требаше да ги одобри новите санкции од Конгресот — мерка која потоа беше ставена на пауза. Сличен сценарио се повтори минатата недела, кога по телефонски разговор со Путин, Трамп веднаш најави можен самит во Будимпешта, а само ден подоцна го пречека Зеленски во Белата куќа.Средбата, според американски извори, била напната. Зеленски заминал без ветена помош, а Трамп му порача дека „не дозволува никој да го искористува“. По средбата, украинскиот претседател коментираше дека секое забавување на воената помош веднаш ја намалува подготвеноста на Русија за дипломатија.На крајот, Трамп се задоволи со повик за прекин на огнот долж постојните фронтовски линии, што Москва одби да го прифати. Иако за време на својата кампања ветуваше дека „ќе го заврши војната за неколку часа“, Трамп сега признава дека тоа е „потешко отколку што изгледа“.Ова признание, како што наведува BBC, е ретка потврда на ограниченоста на неговото влијание и на реалноста дека војната во Украина нема едноставно решение, особено кога ниту една страна не е подготвена да се откаже од своите цели.

Свет | пред 5 месеци

Не сакам залудна средба, запрете ја војната и одете дома:Трамп го одложи состанокот со Путин

Како што објави Би-би-си, американскиот претседател, Доналд Трамп изјави дека не сака залудна средба откако плановите за директни разговори со рускиот претседател Владимир Путин за војната во Украина беа ставени на чекање. Несогласувањето на Москва да ги запре борбите по сегашната линија на фронтот останува клучна пречка.Претходно, официјален претставник на Белата куќа потврди дека нема планови Трамп и Путин да се сретнат во блиска иднина.Трамп во понеделникот го прифати предлогот за прекин на огнот поддржан од Киев и европските лидери, кој би го замрзнал конфликтот на сегашната фронтовска линија.Трамп и Путин се сретнаа на Алјаска во август, но овој самит не даде конкретни резултати.

Свет | пред 5 месеци

Европските лидери ја поддржаа иницијативата на Трамп за запирање на војната во Украина – Русија останува непопустлива

Високи претставници од Велика Британија, Франција, Германија, Украина и Европската унија денеска издадоа заедничка изјава во која ја изразуваат својата поддршка за напорите на американскиот претседател Доналд Трамп за ставање крај на војната во Украина, јавува Reuters.„Цврсто го поддржуваме ставот на претседателот Трамп дека борбите треба веднаш да престанат и дека тековната линија на фронтот треба да биде основа за преговори“, се наведува во изјавата на британската влада.Во документот се додава дека ќе биде засилен притисокот врз руската економија и одбранбената индустрија, сè додека „Владимир Путин не покаже подготвеност за мир“, како и дека се развиваат мерки за користење на „целата вредност на замрзнатата руска државна имовина за поддршка на Украина“.Предлогот за замрзнување на конфликтот долж постојните линии на бојното поле би претставувал значителен отстап за Украина, која инсистира на враќање на целата територија окупирана од Русија од 2014 година, вклучително и Крим.Американскиот претседател Доналд Трамп минатата недела изјави дека е отворен за компромис и дека замрзнување на фронтот би можело да биде прв чекор кон мировен договор. Тој дури најави можен самит со рускиот претседател Владимир Путин во Будимпешта, иако подготовките за тој состанок се одложени.Руската страна остро реагираше на изјавите од Западот. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека „ставот на Русија останува непроменет“ и дека Москва не прифаќа замрзнување на конфликтот во сегашна форма.„Ова прашање е повеќепати покренувано во рамки на руско-американските контакти, и нашиот одговор секогаш бил ист – добро познат на сите“, рече Песков, кој ја минимизираше тежината на најавите од Вашингтон, нарекувајќи ги „новински извештаи“.Според Москва, прекинот на огнот би ѝ овозможил на Украина да се прегрупира и повторно да се вооружи, па затоа Русија инсистира на директни преговори за целосен мировен договор, но под услов да добие дополнителни територии под своја контрола.Иако Трамп минатата недела најави дека високите советници на САД и Русија ќе се сретнат, планираниот состанок меѓу американскиот државен секретар Марко Рубио и рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров е одложен, потврдија извори од Белата куќа за CNN.Причината не е официјално наведена, но според дипломатски извори, две страни имаат различни визии за крајот на руската инвазија. Засега не е познато дали одложувањето ќе влијае на најавениот самит меѓу Трамп и Путин во Будимпешта.

Свет | пред 5 месеци

Одложен состанокот меѓу советниците на Трамп и Путин – неизвесност околу планираниот самит во Будимпешта

Плановите на американскиот претседател Доналд Трамп за брз состанок со рускиот претседател Владимир Путин се доведени во прашање, откако подготвителниот состанок на нивните надворешнополитички советници е ставен во мирување, пренесе CNN, повикувајќи се на извори запознаени со ситуацијата.Состанокот меѓу американскиот државен секретар Марко Рубио и рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, кој требаше да се одржи оваа недела, е одложен, потврдија извори од Белата куќа. Иако причините не се целосно познати, дел од дипломатските извори наведуваат дека двајцата имале различни очекувања околу можниот крај на војната во Украина.Оваа одлука, според CNN, може да го загрози планираниот самит меѓу Трамп и Путин во Будимпешта, кој беше најавен како можен чекор кон дипломатско решение на конфликтот.Белата куќа, сепак, тврди дека американскиот претседател останува посветен на дипломатскиот пат.„Претседателот Трамп постојано работи на пронаоѓање мирно и дипломатско решение за овој бесмислен воен судир и ќе направи сè што е во негова моќ да го запре крвопролевањето“, изјави портпаролката на Белата куќа, Ана Кели.Рубио и Лавров во понеделникот телефонски разговарале за „следните чекори“ по разговорот меѓу двајцата претседатели минатата недела. Во соопштението на американскиот Стејт департмент се наведува дека Рубио „нагласил дека наредните дипломатски ангажмани се шанса Москва и Вашингтон да придонесат кон трајно решение на руско-украинскиот конфликт, во согласност со визијата на претседателот Трамп“.Кремљ, пак, разговорот го опиша како „конструктивна дискусија“ за конкретни чекори кон спроведување на договореното меѓу двајцата лидери.Сепак, извор од американската администрација изјавил дека руската страна не покажала суштинска промена на ставовите, што ја намалува веројатноста за скорешен состанок меѓу Трамп и Путин.Последната средба меѓу двајцата претседатели се одржа пред повеќе од два месеца, во Анкорејџ, на Алјаска, и траеше речиси три часа без конкретен резултат.Трамп во последните денови повторно повика на итен прекин на војната во Украина, велејќи:„Треба да се сопре насилството по должината на линијата на фронтот – инаку ова никогаш нема да заврши. Запрете се таму каде што сте.“

Свет | пред 5 месеци

Грлиќ Радман: На состанокот меѓу Трамп и Путин треба да учествуваат и Украина и ЕУ

Хрватска смета дека не може да има договор за Украина без Украина, и дека на најавениот состанок меѓу американскиот и рускиот претседател треба да учествуваат и украински претставници, како и претставници на земјите членки на ЕУ, изјави денеска министерот за надворешни работи, Гордан Грлиќ Радман.„Ги поздравуваме напорите на американскиот претседател Доналд Трамп за постигнување решение. Секако, треба да се искористи состанокот што треба да се одржи и сметаме дека тој состанок треба да се одржи со украински претставници, како и со претставници на државите членки на ЕУ“, изјави Грлиќ Радман, кој денеска учествуваше на состанокот на министрите за надворешни работи на земјите членки на ЕУ во Луксембург.„Го поддржуваме секој напор за праведен мир“Тој додаде дека официјален Загреб го поддржува секој напор кој оди во насока на постигнување „праведен мир, што значи почитување на територијалниот интегритет и суверенитетот на Украина“.Сличен став изнесе и високата претставничка на ЕУ за надворешна и безбедносна политика, Каја Калас.„Се обидуваме да ги увериме нашите сојузници низ целиот свет дека ништо не може да произлезе од тие состаноци ако во нив не учествуваат Украина или Европа“, изјави Калас на прес-конференција.Таа додаде дека смета оти претседателот Трамп „искрено се обидува да го заврши војната“ и дека тоа го сакаат сите – освен Русија.„Не треба да дозволиме да ни се одвлекува вниманието, суштината е во тоа што мора да ја натераме Русија да посака мир“, рече Калас.

Свет | пред 5 месеци

Самитот Трамп–Путин во Будимпешта – удар за Европа, триумф за Орбан

Најавата на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе се сретне со рускиот лидер Владимир Путин во Будимпешта за да разговараат за прекин на војната во Украина се толкува како тежок дипломатски удар за Европската Унија, додека унгарскиот премиер Виктор Орбан ја доживува како свој личен триумф.Како што пишува британски The Telegraph, Орбан — често исмејуван како најблискиот сојузник на Путин во ЕУ — сега се чувствува „како мачка што стигнала до павлака“. Унгарскиот премиер долго време е во судир со украинскиот претседател Володимир Зеленски, жестоко ги критикува западните санкции против Русија и редовно го напушта заедничкиот фронт на НАТО и ЕУ во врска со украинското прашање.Односите меѓу Будимпешта и Киев се на најниско ниво досега, а Орбан дури се закани дека ќе го блокира приклучувањето на Украина кон ЕУ, обвинувајќи го Киев за прогон на унгарското малцинство. Минатото лето, откако Украина го погоди рускиот нафтовод кој снабдува нафта до Унгарија, Орбан повторно побара „итни мировни преговори“, тврдејќи дека Украина „не може да победи во овој војна“.За разлика од односите со Киев, Орбан никогаш не се судрил со Трамп, на кого остана лојален уште од неговиот прв мандат. Додека беше надвор од Белата куќа, Орбан му даде политичка и медиумска поддршка, станувајќи миленик на американските конзервативци.Орбан е единствениот лидер на ЕУ кој отворено го поддржа Трамп пред неговото повторно избирање. Американскиот претседател пак, го опиша унгарскиот премиер како „фантастичен лидер“ и неколкупати ја пофали неговата политика.Планираниот самит во Будимпешта се гледа како огромна дипломатска победа за Орбан, кој сака да се прикаже како глас на мирот во Европа, во време кога Унијата е длабоко поделена околу иднината на конфликтот во Украина.Самиот избор на Унгарија како место за средбата има силна симболика – држава што е речиси изолирана во рамките на ЕУ, но добива централна улога во геополитички настан што го следи целиот свет.За Брисел, пак, ова претставува уште еден болен потсетник за неговата маргинализација во мировните иницијативи околу Украина. ЕУ е исклучена од повеќето клучни разговори, а сега гледа како еден нејзин член станува посредник во дијалог меѓу две нуклеарни сили.Во исто време, Унгарија веќе најави повлекување од Меѓународниот кривичен суд, што го елиминира секој ризик за апсење на Путин, против кого постои меѓународен налог. Тоа дополнително ја прави Будимпешта единствено можно место за ваков состанок во рамките на ЕУ.Како што наведува The Telegraph, Трамп му враќа услуга на Орбан, наградувајќи ја неговата лојалност и засилувајќи ја идејата за глобално ширење на движењето MAGA („Make America Great Again“) – како антипод на либералните вредности на ЕУ.Со ова, унгарскиот премиер, често нарекуван „лошиот дечко на Брисел“, добива историски момент на слава — и можност неговата земја повторно да стане центар на светската политичка сцена, дури и ако тоа значи дополнителна изолација од Европа.

Свет | пред 5 месеци

Како Трамп ја уништи главната надеж на Зеленски: „Многу лоши работи може да се случат“

Односот меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот украински колега Володимир Зеленски очигледно е подобрен, но главната цел на Киев – добивање далекудометни ракети Tomahawk – останува недостижна. И покрај девет месеци интензивна дипломатија, Трамп и понатаму преферира да му даде на рускиот претседател Владимир Путин уште една шанса за разговор наместо да ја ескалира војната, пишува CNN.Иако меѓу изјавите на американскиот лидер имаше комплименти и уверувања дека мирот е „многу близу“, во Вашингтон не е донесена никаква конечна одлука за вооружување на Украина со Tomahawk ракети. Сепак, Трампова порака на неговата мрежа Truth Social – „Треба да застанеме таму каде што сме“ – се толкува како сигнал за можен прекин на огнот долж сегашните фронтовски линии, што би било прифатливо за Киев.„Мора да застанеме таму каде што сме. Важно е да застанеме таму каде што сме, а потоа да разговараме“, изјави Зеленски по средбата со Трамп. Иако украинскиот лидер очекуваше повеќе, денот за него можеше да заврши и полошо.Главна тема на разговорот беа токму проектилите Tomahawk. Трамп ја пофали нивната разорна моќ, но истовремено предупреди дека нивната употреба може да предизвика „многу лоши работи“.„Овде сме поради тоа. Tomahawk е многу опасно оружје... тоа би можело да значи ескалација“, рече американскиот претседател, додавајќи дека се надева дека „војната ќе заврши без да се размислува за Tomahawk“.Иако Трамп отворено ја држи опцијата за испорака на ракети, тој веднаш ја ублажи заканата со порака до Путин дека мирот е „на дофат“. Зад кулисите, меѓутоа, воените аналитичари укажуваат дека САД и немаат доволно залихи за „илјадници Tomahawk-и“, како што изјави Трамп, бидејќи нивното производство е скапо, а дел од ефектот веќе се постигнува преку украинските дронови со сличен дострел. На прашањето дали е оптимист, Зеленски само одговори: „Јас сум реалист“.Во меѓувреме, состојбата на фронтот се промени. И покрај големите загуби и исцрпеноста од летната офанзива на Москва, украинските сили успеаја да ги задржат клучните градови Покровск, Купјанск и Костјантиновка. Тоа претставува изненадувачки успех, имајќи ја предвид кризата со луѓе, ресурси и морал што ја погоди Украина во мај. „Тие прават навистина добри дронови“, призна Трамп, коментирајќи ја украинската иновативност.Од другата страна, притисокот врз Кремљ расте. Неуспесите на бојното поле, недостигот на гориво поради украинските напади врз рафинерии, инфлацијата и падот на моралот го ставаат Путин во незавидна позиција. Аналитичарите предупредуваат дека Русија тешко ќе може да ја продолжи војната уште една зима без сериозни последици.Зеленски, кој летово се соочи со најтешкиот дипломатски период – кога неговиот најважен сојузник се обиде да преговара за мир со Путин без Украина – сега повторно патува низ НАТО-членките, нудејќи им украинска технологија и воено партнерство. Русија, од своја страна, се соочува со истото прашање што сè почесто го поставуваат дури и во Москва: „Кој е следниот потег на Путин?“

Свет | пред 5 месеци